Skip to content
Chemistry Notebook

Turşular və əsaslar

This content is not available in your language yet.

Problems 1–135 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Problem 1Medium

Aşağıdakı duz məhlullarından hansı əsasi xassə göstərir?

A) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

B) KI

C) CaBr2\mathrm{CaBr_2}

D) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

E) K2SO4\mathrm{K_2SO_4}

(Türkiyə 1997)

Problem 2Medium

Qatılığı 0,10 M olan elektrolit məhlulunun pH qiyməti 4-dür. Buna əsasən bu elektrolit:

A) qüvvətli turşudur.

B) qüvvətli əsasdır.

C) zəif turşudur.

D) zəif əsasdır.

E) neytral birləşmədir.

(Türkiyə 1997)

Problem 3Medium

Aşağıdakı oksidlərdən hansı əsasi oksiddir?

A) CO2\mathrm{CO_2}

B) CO

C) ClO2\mathrm{ClO_2}

D) SO3\mathrm{SO_3}

E) MgO

(Türkiyə 1997)

Problem 4Medium

Zəif turşu olan HX-in 0,040 M məhlulunda ionlaşma dərəcəsi 14%-dir. Bu turşunun KaK_a qiymətini hesablayın.

A) 3,1×10−53{,}1\times10^{-5}

B) 5,6×10−35{,}6\times10^{-3}

C) 9,1×10−49{,}1\times10^{-4}

D) 1,1×10−61{,}1\times10^{-6}

E) 8,7×10−78{,}7\times10^{-7}

(Türkiyə 1997)

Problem 5Medium

50,00 mL 0,100 M HA zəif turşusu (Ka=1,0×10−7K_a=1{,}0\times10^{-7}) ilə 40,00 mL 0,100 M KOH qarışdırılır. Alınan məhlulda H3O+\mathrm{H_3O^+} qatılığını hesablayın.

A) 4,0×10−74{,}0\times10^{-7}

B) 2,5×10−82{,}5\times10^{-8}

C) 1,0×10−71{,}0\times10^{-7}

D) 4,0×10−94{,}0\times10^{-9}

E) 1,6×10−61{,}6\times10^{-6}

(Türkiyə 1997)

Problem 6Medium

25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda 1,00 L suda neçə qram NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} həll edilməlidir ki, H3O+\mathrm{H_3O^+} qatılığı 6,31×10−66{,}31\times10^{-6} M olsun?

Məhlulun həcminin dəyişmədiyini qəbul edin.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 2,64

B) 1,18

C) 0,0002

D) 3,83

E) 7,16

(Türkiyə 1997)

Problem 7Medium

pH qiyməti 2,00 olan HNO3\mathrm{HNO_3} məhlulundan 20,00 mL-ni neytrallaşdırmaq üçün 0,025 M Ba(OH)2\mathrm{Ba(OH)_2} məhlulundan neçə mL istifadə edilməlidir?

A) 8,00

B) 16,00

C) 4,00

D) 12,00

E) 20,00

(Türkiyə 1997)

Problem 8Medium

0,400 g propion turşusu (HA) suda həll edilərək həcmi 50,0 mL olan məhlul hazırlanır. Bu məhlul 0,150 M NaOH ilə titrləndikdə ekvivalentlik nöqtəsində H3O+\mathrm{H_3O^+} qatılığı nə qədər olar?

Propion turşusunun molyar kütləsi: 74,08 g/mol

Ka=1,3×10−5K_a=1{,}3\times10^{-5}

A) 1,44×10−91{,}44\times10^{-9}

B) 6,92×10−66{,}92\times10^{-6}

C) 9,10×10−49{,}10\times10^{-4}

D) 1,00×10−71{,}00\times10^{-7}

E) 7,80×10−107{,}80\times10^{-10}

(Türkiyə 1997)

Problem 9Medium

Aşağıdakılardan hansı Lewis turşusu deyil?

A) NF3\mathrm{NF_3}

B) Al2Br6\mathrm{Al_2Br_6}

C) BF3\mathrm{BF_3}

D) CdCl2\mathrm{CdCl_2}

E) GaCl3\mathrm{GaCl_3}

(Türkiyə 1999)

Problem 10Medium

Aşağıdakı duz məhlullarından hansı əsasi xassə göstərir?

A) K3PO4\mathrm{K_3PO_4}

B) (CH3)3NHCl\mathrm{(CH_3)_3NHCl}

C) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

D) CaCl2\mathrm{CaCl_2}

E) Mg(ClO4)2\mathrm{Mg(ClO_4)_2}

(Türkiyə 1999)

Problem 11Medium

Eyni elementin oksoturşuları üçün aşağıdakılardan hansı DOĞRUDUR?

A) Elementin oksidləşmə dərəcəsinin ən yüksək olduğu turşu ən qüvvətli turşudur.

B) Elementin oksidləşmə dərəcəsinin ən aşağı olduğu turşu ən qüvvətli turşudur.

C) Elementin oksidləşmə dərəcəsinin ən yüksək olduğu turşu ən zəif turşudur.

D) Oksidləşmə dərəcəsinin turşunun qüvvətinə təsiri yoxdur.

E) Daha çox oksigen atomu ehtiva edən turşularda peroksid rabitələri əmələ gəlir.

(Türkiyə 1999)

Problem 12Medium

100 mL 0,02 M Ba(OH)2\mathrm{Ba(OH)_2} məhluluna neçə litr su əlavə edilməlidir ki, pH-ı 11 olan məhlul alınsın?

A) 4,0

B) 3,9

C) 5,0

D) 4,9

E) 3,0

(Türkiyə 1999)

Problem 13Medium

50 mL 1,000×10−71{,}000\times10^{-7} M HCl və 50 mL 1,002×10−71{,}002\times10^{-7} M NaOH məhlulları qarışdırılır. Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2

B) 4

C) 7

D) 10

E) 12

(Türkiyə 2000)

Problem 14Medium

0,01 M NH3\mathrm{NH_3} məhlulunun pH-ını hesablayın.

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 10,63

B) 8,64

C) 7,00

D) 5,34

E) 3,37

(Türkiyə 2000)

Problem 15Medium

40 mL 0,030 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} məhlulu ilə 60 mL 0,020 M NaOH məhlulu qarışdırılır.

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 5,59

B) 8,41

C) 3,33

D) 10,61

E) 7,23

(Türkiyə 2000)

Problem 16Medium

Aşağıdakılardan hansı zəif turşudur?

A) HCl

B) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

C) HNO3\mathrm{HNO_3}

D) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

E) HClO4\mathrm{HClO_4}

(Türkiyə 2001)

Problem 17Medium

Hər birinin qatılığı 0,10 mol/dm3^3 olan HAc, HCl, NaAc, NaCl və NaOH məhlullarının pH qiymətləri ölçülür.

Burada Ac−\mathrm{Ac^-} asetat ionudur və HAc üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

Məhlulların pH qiymətlərinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) HAc < HCl < NaAc < NaCl < NaOH

B) HCl < HAc < NaAc < NaCl < NaOH

C) HCl < HAc < NaCl < NaAc < NaOH

D) NaAc < HCl < HAc < NaOH < NaCl

E) HCl < NaAc < NaCl < HAc < NaOH

(Türkiyə 2001)

Problem 18Medium

Nitrit turşusu (HNO2\mathrm{HNO_2}) zəif turşudur və

Ka=4,5×10−4K_a=4{,}5\times10^{-4}

qiymətinə malikdir.

50 mL 0,080 M HNO2\mathrm{HNO_2} məhlulundan pH = pKaK_a olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün aşağıdakılardan hansı əlavə edilməlidir?

A) 50 mL 0,080 M NH3\mathrm{NH_3}

B) 25 mL 0,080 M NH3\mathrm{NH_3}

C) 50 mL 0,080 M NaOH

D) 25 mL 0,080 M NaOH

E) 25 mL 0,080 M HCl

(Türkiyə 2001)

Problem 19Medium

50 mL 0,150 M HCl məhlulu 50 mL 0,050 M Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3} məhluluna əlavə edilir. Neytrallaşma nəticəsində əmələ gələn H2CO3\mathrm{H_2CO_3} məhlul qızdırıldıqda CO2(g)\mathrm{CO_2(g)} və H2O\mathrm{H_2O}-ya parçalanır.

CO2(g)\mathrm{CO_2(g)} tamamilə mühitdən uzaqlaşdırıldıqdan sonra məhluldakı H+\mathrm{H^+} ionunun molyar qatılığı nə qədər olar?

A) 0,150

B) 0,100

C) 0,075

D) 0,050

E) 0,025

(Türkiyə 2001)

Problem 20Medium

Aşağıdakılardan hansının sulu məhlulu TURŞ xassə göstərir?

A) NaClO3\mathrm{NaClO_3}

B) NaHSO4\mathrm{NaHSO_4}

C) Na2SO4\mathrm{Na_2SO_4}

D) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

E) Na2HPO4\mathrm{Na_2HPO_4}

(Türkiyə 2002)

Problem 21Medium

100 mL 0,05 M Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3} məhluluna 100 mL 0,20 M HCl əlavə edilərək H2CO3\mathrm{H_2CO_3} əmələ gətirilir. Məhlul qızdırılaraq H2CO3\mathrm{H_2CO_3} tamamilə CO2(g)\mathrm{CO_2(g)} və H2O\mathrm{H_2O}-ya çevrilir və CO2\mathrm{CO_2} mühitdən uzaqlaşdırılır.

Bu halda məhluldakı H+\mathrm{H^+} ionlarının qatılığı nə qədərdir?

A) 0,02

B) 0,19

C) 0,09

D) 0,15

E) 0,05

(Türkiyə 2002)

Problem 22Medium

Aşağıdakılardan hansı ən qüvvətli turşudur?

A) HClO\mathrm{HClO}

B) HClO2\mathrm{HClO_2}

C) HClO3\mathrm{HClO_3}

D) NaClO3\mathrm{NaClO_3}

E) HClO4\mathrm{HClO_4}

(Türkiyə 2002)

Problem 23Medium

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Brønsted tərifinə görə proton verən birləşmələr turşudur.

B) Qüvvətli turşunun qoşma əsası qüvvətli əsasdır.

C) Lewis tərifinə görə bölüşdürülməmiş elektron cütünü qəbul edən növ turşudur.

D) BF3\mathrm{BF_3} və CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3} kompleks əmələ gətirdikdə CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3} Lewis əsası kimi çıxış edir.

E) Həm turşu, həm də əsas xassəsi göstərən maddələr amfoter adlanır.

(Türkiyə 2002)

Problem 24Medium

0,600 M qarışqa turşusunun (HCOOH\mathrm{HCOOH}) pH-ını hesablayın.

Ka=1,7×10−4K_a=1{,}7\times10^{-4}

A) 2,0

B) 3,2

C) 3,8

D) 4,0

E) 4,6

(Türkiyə 2002)

Problem 25Medium

Əsasi məhlul 0,08 M NaOH və 0,020 M Ca(OH)2\mathrm{Ca(OH)_2} ehtiva edir. Bu məhluldan 50 mL götürülüb standart HCl məhlulu ilə titrlənir. Tam neytrallaşma üçün 65,2 mL HCl istifadə edilirsə, HCl məhlulunun molyar qatılığı neçədir?

A) 0,052

B) 0,077

C) 0,092

D) 0,102

E) 0,136

(Türkiyə 2002)

Problem 26Medium

50 mL 0,040 M NaOH ilə 50 mL 0,060 M HCl qarışdırılır. Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,0

B) 3,0

C) 4,0

D) 6,0

E) 7,0

(Türkiyə 2003)

Problem 27Medium

50 mL 0,050 M NaOH ilə 50 mL 0,050 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} qarışdırılır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,9

B) 3,2

C) 5,4

D) 7,0

E) 10,8

(Türkiyə 2003)

Problem 28Medium

Sirkə turşusu (CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}) zəif turşudur.

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

Bu turşunun 0,01 M natrium duzu olan CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} məhlulunun pH-ı aşağıdakılardan hansıdır?

A) 3,37

B) 5,63

C) 8,37

D) 9,16

E) 10,62

(Türkiyə 2003)

Problem 29Medium

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Zəif əsasın duzu adətən zəif turşudur.

B) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} məhlulu amfoter xassəlidir.

C) CH3NH3+\mathrm{CH_3NH_3^+} / CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2} cütü qoşma turşu-əsas cütüdür.

D) Suyun ionlaşma sabiti temperatur artdıqca artır.

E) 1×10−101\times10^{-10} M HCl məhlulu üçün pH = 10-dur.

(Türkiyə 2003)

Problem 30Medium

40 mL 0,030 M C5H5N\mathrm{C_5H_5N} məhluluna 60 mL 0,015 M HCl əlavə edilir.

C5H5N\mathrm{C_5H_5N} üçün:

Kb=1,5×10−9K_b=1{,}5\times10^{-9}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 3,62

B) 4,70

C) 5,17

D) 7,00

E) 9,30

(Türkiyə 2003)

Problem 31Medium

Aşağıdakı oksidlərdən hansı həm turş, həm də əsasi xassə göstərir?

A) SO2\mathrm{SO_2}

B) ZnO\mathrm{ZnO}

C) CO2\mathrm{CO_2}

D) CaO\mathrm{CaO}

E) MgO\mathrm{MgO}

(Türkiyə 2004)

Problem 32Medium

Sirkə turşusunun (HAc) suda ionlaşması aşağıdakı kimidir:

HAc+H2O⇌H3O++Ac−\mathrm{HAc+H_2O\rightleftharpoons H_3O^++Ac^-}

Bununla bağlı aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Məhlula su əlavə edildikdə pH artır.

B) Məhlula NaAc əlavə edildikdə pH artır.

C) Məhlula NaOH əlavə edildikdə pH artır.

D) Məhlula müəyyən miqdarda HAc əlavə edildikdə pH azalır.

E) Məhlula az miqdarda HCl əlavə edildikdə pH artır.

(Türkiyə 2004)

Problem 33Medium

2,0×10−72{,}0\times10^{-7} M HCl məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 7,00

B) 6,79

C) 7,21

D) 6,62

E) 6,70

(Türkiyə 2004)

Problem 34Medium

Aşağıdakılardan hansı amfoter xassə göstərmir?

A) H2O\mathrm{H_2O}

B) H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-}

C) HAsO42−\mathrm{HAsO_4^{2-}}

D) PO43−\mathrm{PO_4^{3-}}

E) HPO42−\mathrm{HPO_4^{2-}}

(Türkiyə 2004)

Problem 35Medium

0,1 M NaOH məhlulu ayrı-ayrılıqda aşağıdakı 0,1 M zəif turşu məhlullarının titrlənməsində istifadə edilir.

Turşu pKaK_a
Sirkə turşusu 4,76
Qarışqa turşusu 3,75
Piroüzüm turşusu 2,50
Triklorosirkə turşusu 9,80
Pikrin turşusu 0,37

Ekvivalentlik nöqtəsinə çatmaq üçün lazım olan NaOH həcminin yarısı əlavə edildikdə pH = 3,75 olarsa, hansı turşu titrlənir?

A) Sirkə turşusu

B) Qarışqa turşusu

C) Piroüzüm turşusu

D) Triklorosirkə turşusu

E) Pikrin turşusu

(Türkiyə 2004)

Problem 36Medium

6,0 mmol NaOH ehtiva edən 100 mL məhlul ilə 3,50 mmol H3AsO4\mathrm{H_3AsO_4} ehtiva edən 100 mL məhlul qarışdırılır.

Tarazlıqda qarışıqda əsasən hansı növlər mövcuddur?

A) H3AsO4\mathrm{H_3AsO_4} və H2AsO4−\mathrm{H_2AsO_4^-}

B) HAsO42−\mathrm{HAsO_4^{2-}} və AsO43−\mathrm{AsO_4^{3-}}

C) H2AsO4−\mathrm{H_2AsO_4^-} və HAsO42−\mathrm{HAsO_4^{2-}}

D) NaOH və H3AsO4\mathrm{H_3AsO_4}

E) NaOH və H2AsO4−\mathrm{H_2AsO_4^-}

(Türkiyə 2004)

Problem 37Medium

Aşağıdakılardan hansı suda qüvvətli elektrolit xassəsi göstərir?

A) HClO2\mathrm{HClO_2}

B) H2S\mathrm{H_2S}

C) NH3\mathrm{NH_3}

D) HCl\mathrm{HCl}

E) H2CO3\mathrm{H_2CO_3}

(Türkiyə 2005)

Problem 38Medium

Aşağıdakı duzlardan hansılarının sulu məhlulu turş xassəlidir?

I. KCl\mathrm{KCl}

II. Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

III. NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

IV. NaHSO4\mathrm{NaHSO_4}

V. K3PO4\mathrm{K_3PO_4}

A) I və II

B) III və IV

C) II və V

D) IV və V

E) I və II

(Türkiyə 2005)

Problem 39Medium

pH-ı 2 olan HCl məhlulundan 10 mL və pH-ı 12 olan NaOH məhlulundan 15 mL qarışdırılaraq 25 mL məhlul hazırlanır.

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) HCl məhlulunda [H+]=1×10−2[\mathrm{H^+}]=1\times10^{-2} M-dir.

B) NaOH məhlulunda [OH−]=1×10−2[\mathrm{OH^-}]=1\times10^{-2} M-dir.

C) Alınan məhlul əsasidir.

D) Alınan məhlulda [OH−]=0,05[\mathrm{OH^-}]=0{,}05 M-dir.

E) Alınan məhlulda [Cl−]=4×10−3[\mathrm{Cl^-}]=4\times10^{-3} M-dir.

(Türkiyə 2005)

Problem 40Medium

Aşağıdakılardan hansı qüvvətli turşu və qüvvətli əsas məhlullarının ortaq xüsusiyyətidir?

A) Dəmirlə reaksiyaya girdikdə H2\mathrm{H_2} qazı ayırırlar.

B) Elektrik cərəyanını keçirirlər.

C) Böyük miqdarda H+\mathrm{H^+} ionu ehtiva edirlər.

D) Lakmus kağızını qırmızı rəngə çevirirlər.

E) Böyük miqdarda OH−\mathrm{OH^-} ionu ehtiva edirlər.

(Türkiyə 2005)

Problem 41Medium

2,0×10−72{,}0\times10^{-7} M KOH məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 6,70

B) 7,30

C) 7,00

D) 7,38

E) 6,62

(Türkiyə 2005)

Problem 42Medium

Aşağıdakılardan hansı suda zəif elektrolitdir?

A) Hidroxlorid turşusu

B) Sirkə turşusu

C) Natrium asetat

D) Ammonium asetat

E) Natrium hidroksid

(Türkiyə 2006)

Problem 43Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansı suda həll edildikdə turş məhlul alınır?

A) Na2O2\mathrm{Na_2O_2}

B) Na2O\mathrm{Na_2O}

C) NaHSO4\mathrm{NaHSO_4}

D) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

E) NaCl\mathrm{NaCl}

(Türkiyə 2006)

Problem 44Medium

25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda ionlaşma faizi 4,2 olan 0,20 M HA zəif turşusunun KaK_a qiyməti neçədir?

A) 3,7×10−43{,}7\times10^{-4}

B) 3,7×10−63{,}7\times10^{-6}

C) 4,3×10−24{,}3\times10^{-2}

D) 8,4×10−38{,}4\times10^{-3}

E) 7,0×10−57{,}0\times10^{-5}

(Türkiyə 2006)

Problem 45Medium

HIn indikatorunun turş forması qırmızı, əsas forması isə mavi rənglidir.

Turş formanın qatılığının əsas formanın qatılığına nisbəti 20:1 olduqda indikator qırmızı, əsas formanın qatılığının turş formanın qatılığına nisbəti 5:1 olduqda isə indikator mavi rəng göstərir.

Ka(HIn)=5,0×10−7K_a(\mathrm{HIn})=5{,}0\times10^{-7}

İndikatorun rəng dəyişmə pH intervalı nədir?

A) 3,0–5,0

B) 5,0–7,0

C) 7,0–9,0

D) 4,0–6,0

E) 6,0–8,0

(Türkiyə 2006)

Problem 46Medium

pH-ı 10,0 olan məhlul hazırlamaq üçün 500,0 mL 0,250 M NH3\mathrm{NH_3} məhlulunda neçə mol bərk NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} həll edilməlidir?

Bərk NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} əlavə edildikdə həcmin dəyişmədiyini qəbul edin.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 0,0225

B) 0,0450

C) 0,0900

D) 0,450

E) 0,0300

(Türkiyə 2006)

Problem 47Medium

Aşağıdakı duzlardan hansı zəif turşu ilə qüvvətli əsasın reaksiyası nəticəsində alınmışdır?

A) MgCl2\mathrm{MgCl_2}

B) NH4F\mathrm{NH_4F}

C) LiClO4\mathrm{LiClO_4}

D) NaCl\mathrm{NaCl}

E) K2SO3\mathrm{K_2SO_3}

(Türkiyə 2006)

Problem 48Medium

0,10 M NaOH və 0,08 M Ca(OH)2\mathrm{Ca(OH)_2} ehtiva edən 50,0 mL əsas məhlulunu neytrallaşdırmaq üçün neçə mL 0,10 M HCl əlavə edilməlidir?

A) 90

B) 2,6

C) 1,8

D) 130

E) 50

(Türkiyə 2006)

Problem 49Medium

Aşağıdakı dönən reaksiyalar verilmişdir:

H2SO3(aq)+H2O(l)⇌H3O+(aq)+HSO3−(aq)\mathrm{H_2SO_3(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons H_3O^+(aq)+HSO_3^-(aq)} HSO3−(aq)+H2O(l)⇌H3O+(aq)+SO32−(aq)\mathrm{HSO_3^-(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons H_3O^+(aq)+SO_3^{2-}(aq)}

Bu reaksiyalara əsasən hansı növlər Brønsted turşusudur?

A) H2SO3\mathrm{H_2SO_3}, H2O\mathrm{H_2O}, HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

B) H3O+\mathrm{H_3O^+}, H2O\mathrm{H_2O}, SO32−\mathrm{SO_3^{2-}}

C) HSO3−\mathrm{HSO_3^-}, H2O\mathrm{H_2O}, SO32−\mathrm{SO_3^{2-}}

D) H2SO3\mathrm{H_2SO_3}, H3O+\mathrm{H_3O^+}, HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

E) H2O\mathrm{H_2O}, H3O+\mathrm{H_3O^+}, HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

(Türkiyə 2006)

Problem 50Medium

Aşağıdakı birləşmələrin turşuluq qüvvəsinə görə düzgün sıralaması hansıdır?

I. Cl3CCOOH\mathrm{Cl_3CCOOH}

II. CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}

III. ClCH2COOH\mathrm{ClCH_2COOH}

IV. Cl2CHCOOH\mathrm{Cl_2CHCOOH}

A) IV > III > II > I

B) III > II > I > IV

C) II > IV > III > I

D) I > IV > III > II

E) II > I > III > IV

(Türkiyə 2006)

Problem 51Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu əsasidir?

A) BaCl2\mathrm{BaCl_2}

B) NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}

C) CaCO3\mathrm{CaCO_3}

D) KNO3\mathrm{KNO_3}

E) FeBr3\mathrm{FeBr_3}

(Türkiyə 2006)

Problem 52Medium

2,00×10−72{,}00\times10^{-7} M NaOH\mathrm{NaOH} məhlulunun pH-ı neçədir?

Kw=1,00×10−14K_w=1{,}00\times10^{-14}

A) 7,30

B) 7,00

C) 6,70

D) 6,56

E) 7,38

(Türkiyə 2007)

Problem 53Medium

Turşuluq qüvvəsinin artması aşağıdakı variantlardan hansında YANLIŞ göstərilmişdir?

A) HClO<HClO2<HClO3<HClO4\mathrm{HClO<HClO_2<HClO_3<HClO_4}

B) HClO<HBrO<HIO\mathrm{HClO<HBrO<HIO}

C) HF<HCl<HBr<HI\mathrm{HF<HCl<HBr<HI}

D) NH3<H2O<HF\mathrm{NH_3<H_2O<HF}

E) NH2−<NH3<NH4+\mathrm{NH_2^-<NH_3<NH_4^+}

(Türkiyə 2007)

Problem 54Medium

Aşağıdakı məhlullar qarışdırıldıqda alınan məhlulun pH-ı hansı qiymətə ƏN YAXINDIR?

  • 50,0 mL 0,122 M HCl
  • 20,0 mL 0,008 M NaOH
  • 10,0 mL 0,100 M Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4}
  • 20,0 mL 0,720 M NaNO3\mathrm{NaNO_3}

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pK1=2,15K_1=2{,}15

pK2=7,20K_2=7{,}20

pK3=12,35K_3=12{,}35

A) 12,47

B) 2,15

C) 0,52

D) 3,22

E) 1,53

(Türkiyə 2007)

Problem 55Medium

50,0 mL 0,50 M C6H5NH3Cl\mathrm{C_6H_5NH_3Cl} ilə 50,0 mL 0,50 M NaOH qarışdırılır.

C6H5NH2\mathrm{C_6H_5NH_2} üçün:

Kb=4,2×10−10K_b=4{,}2\times10^{-10}

Alınan məhluldakı [OH−][\mathrm{OH^-}] neçə M olar?

A) 1,0×10−71{,}0\times10^{-7}

B) 1,0×10−51{,}0\times10^{-5}

C) 1,4×10−61{,}4\times10^{-6}

D) 1,0×10−41{,}0\times10^{-4}

E) 1,1×10−31{,}1\times10^{-3}

(Türkiyə 2007)

Problem 56Medium

pH-ı 10,34 olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün 500,0 mL 0,1370 M NH3\mathrm{NH_3} məhluluna neçə qram NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} əlavə edilməlidir?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 0,147

B) 0,325

C) 0,302

D) 0,620

E) 0,138

(Türkiyə 2007)

Problem 57Medium

Benzoy turşusunun (C6H5CO2H\mathrm{C_6H_5CO_2H}) 25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda doymuş məhlulunun pH-ı 2,8-dir.

Ka=6,4×10−5K_a=6{,}4\times10^{-5}

Benzoy turşusunun molyar həllolma qabiliyyətini mol/L ilə hesablayın.

A) 0,0408

B) 0,0016

C) 0,0032

D) 0,0040

E) 0,0028

(Türkiyə 2007)

Problem 58Medium

2,00×10−72{,}00\times10^{-7} M HCl məhlulunun pH-ı neçədir?

Kw=1,00×10−14K_w=1{,}00\times10^{-14}

A) 6,79

B) 7,00

C) 6,70

D) 6,62

E) 6,56

(Türkiyə 2008)

Problem 59Medium

pH-ı 12,0 olan 20,0 mL NaOH, pH-ı 2,00 olan 30,0 mL HNO3\mathrm{HNO_3} və 50,0 mL 0,10 M NaNO3\mathrm{NaNO_3} məhlulları qarışdırılır.

Alınan 100 mL məhlulda Na+\mathrm{Na^+} və H3O+\mathrm{H_3O^+} ionlarının molyar qatılıqları hansı variantda düzgün verilmişdir?

[Na+][\mathrm{Na^+}] [H3O+][\mathrm{H_3O^+}]
A) 5,2×10−25{,}2\times10^{-2} 3,0×10−33{,}0\times10^{-3}
B) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2} 3,0×10−33{,}0\times10^{-3}
C) 5,2×10−25{,}2\times10^{-2} 1,0×10−31{,}0\times10^{-3}
D) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2} 1,0×10−31{,}0\times10^{-3}
E) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2} 1,0×10−41{,}0\times10^{-4}

(Türkiyə 2008)

Problem 60Medium

0,20 M trietilaminin, (C2H5)3N\mathrm{(C_2H_5)_3N}, suda ionlaşma faizi və OH−\mathrm{OH^-} ionunun molyar qatılığı nə qədərdir?

Kb=4,0×10−4K_b=4{,}0\times10^{-4}

İonlaşma (%) [OH−][\mathrm{OH^-}]
A) 4,5 8,9×10−38{,}9\times10^{-3}
B) 10,0 2,0×10−22{,}0\times10^{-2}
C) 10,0 9,0×10−39{,}0\times10^{-3}
D) 0,9 9,0×10−39{,}0\times10^{-3}
E) 4,5 2,0×10−22{,}0\times10^{-2}

(Türkiyə 2008)

Problem 61Medium

0,10 mol NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} və 0,20 mol NH3\mathrm{NH_3} ehtiva edən 1,0 L bufer məhluluna 0,10 mol HCl əlavə edilir.

Ümumi həcmin dəyişmədiyini qəbul edərək pH dəyişməsini hesablayın.

A) 0,3

B) 0,6

C) 0,5

D) 0,8

E) 0,2

(Türkiyə 2008)

Problem 62Medium

20,00 mL 0,110 M H3PO4\mathrm{H_3PO_4} məhluluna 15,00 mL 0,250 M NaOH əlavə edilir.

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pK1=2,15K_1=2{,}15

pK2=7,20K_2=7{,}20

pK3=12,35K_3=12{,}35

Alınan məhlulun pH-ı hansı qiymətə ən yaxındır?

A) 7,20

B) 7,58

C) 2,15

D) 7,44

E) 12,4

(Türkiyə 2008)

Problem 63Medium

1,00×10−111{,}00\times10^{-11} M NaOH məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 7,30

B) 3,00

C) 11,0

D) 7,00

E) 11,7

(Türkiyə 2009)

Problem 64Medium

Aşağıdakı məhlullar qarışdırılır:

  • 10,00 mL 0,100 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}
  • 10,00 mL 0,300 M HCl
  • 10,00 mL 0,100 M CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}
  • 20,00 mL 0,150 M NaOH
  • 50,00 mL H2O\mathrm{H_2O}

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 7,00

B) 4,76

C) 9,24

D) 0,824

E) 13,18

(Türkiyə 2009)

Problem 65Medium

NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} məhlulunun turşuluq xassəsini müəyyən edin.

A) Zəif turş

B) Zəif əsasi

C) Neytral

D) Qüvvətli turş

E) Qüvvətli əsasi

(Türkiyə 2009)

Problem 66Medium

Qarışqa turşusunun (HCOOH\mathrm{HCOOH}) KaK_a qiyməti 1,80×10−41{,}80\times10^{-4}-dür. Onun qoşma əsasının KbK_b qiymətini hesablayın.

A) 5,56×10−115{,}56\times10^{-11}

B) 1,80×10−101{,}80\times10^{-10}

C) 1,80×10−141{,}80\times10^{-14}

D) Heç biri

E) 3,60×10−103{,}60\times10^{-10}

(Türkiyə 2009)

Problem 67Medium

60 mL 0,30 M sirkə turşusu (CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}) məhluluna 180 mL 0,10 M NaOH məhlulu əlavə edilir.

Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ını hesablayın.

A) 8,8

B) 2,9

C) 4,8

D) 7,0

E) 9,2

(Türkiyə 2009)

Problem 68Medium

60,0 mL 1,40 M NaOH ilə 20,0 mL 2,00 M HCl qarışdırılır. Daha sonra qarışığa 140 mL maye su əlavə edilir.

Alınan məhlulun pH-ını hesablayın.

A) 13,3

B) 12,5

C) 1,50

D) 0,91

E) 0,70

(Türkiyə 2010)

Problem 69Medium

Aşağıdakı məhlullar qarışdırılır:

  • 10,00 mL 0,100 M NH3\mathrm{NH_3}
  • 10,00 mL 0,100 M HCl
  • 10,00 mL 0,100 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}
  • 10,00 mL 0,150 M NaOH
  • 50,00 mL H2O\mathrm{H_2O}

Mənbədə NH3\mathrm{NH_3} üçün Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5} verilmişdir.

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 7,0

B) 4,8

C) 9,7

D) 0,82

E) 13,2

(Türkiyə 2010)

Problem 70Medium

50,00 mL HF məhlulu 0,0100 M NaOH ilə titrləndikdə son nöqtəyə qədər 16,22 mL standart əsas məhlulu sərf olunur. Titrləmədən əvvəl məhlulun pH-ı 2,92 ölçülür.

Zəif turşu olan HF üçün pKaK_a neçədir?

A) 2,92

B) 10,9

C) 3,35

D) 3,15

E) 10,7

(Türkiyə 2010)

Problem 71Medium

1,00×10−41{,}00\times10^{-4} M natrium asetat (CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}) məhlulu hansı xassəyə malikdir?

A) Zəif turş

B) Zəif əsasi

C) Neytral

D) Qüvvətli turş

E) Qüvvətli əsasi

(Türkiyə 2010)

Problem 72Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu əsasidir?

A) SrCl2\mathrm{SrCl_2}

B) AlBr3\mathrm{AlBr_3}

C) CH3NH3NO3\mathrm{CH_3NH_3NO_3}

D) NaCHO2\mathrm{NaCHO_2}

E) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

(Türkiyə 2011)

Problem 73Medium

Aşağıdakı turşulardan hansı pH = 3,10 olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün ən uyğundur?

A) Hidrogen peroksid, Ka=2,2×10−12K_a=2{,}2\times10^{-12}

B) Propion turşusu, Ka=1,34×10−5K_a=1{,}34\times10^{-5}

C) Sianosirkə turşusu, Ka=3,37×10−3K_a=3{,}37\times10^{-3}

D) 4-Aminobenzolsulfon turşusu, Ka=5,86×10−4K_a=5{,}86\times10^{-4}

E) Etilamin, Ka=2,31×10−11K_a=2{,}31\times10^{-11}

(Türkiyə 2011)

Problem 74Medium

Aşağıdakı məhlullardan hansında HNO2\mathrm{HNO_2}-nin həllolma qabiliyyəti saf sudakından daha azdır?

A) 0,10 M NaCN\mathrm{NaCN}

B) 0,10 M KNO3\mathrm{KNO_3}

C) 0,10 M NaOH\mathrm{NaOH}

D) 0,10 M NaNO2\mathrm{NaNO_2}

E) 0,10 M NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Türkiyə 2011)

Problem 75Medium

HSO4−\mathrm{HSO_4^-} ionunun qoşma əsası aşağıdakılardan hansıdır?

A) HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

B) H+\mathrm{H^+}

C) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

D) OH−\mathrm{OH^-}

E) SO42−\mathrm{SO_4^{2-}}

(Türkiyə 2011)

Problem 76Medium

0,100 M HClO2\mathrm{HClO_2} məhlulunun pH-ını hesablayın.

Ka=0,011K_a=0{,}011

A) 0,98

B) 1,55

C) 2,95

D) 1,48

E) 12,5

(Türkiyə 2011)

Problem 77Medium

Dərman maddəsi olan HB suda həll edildikdə zəif turşu xassəsi göstərir. 0,045 M HB məhlulunun pH-ı 4,42-dirsə, HB-nin KaK_a qiyməti hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 1,0×10−121{,}0\times10^{-12}

B) 1,2×10−381{,}2\times10^{-38}

C) 3,2×10−83{,}2\times10^{-8}

D) 7,8×10−37{,}8\times10^{-3}

E) 1,2×10−231{,}2\times10^{-23}

(Türkiyə 2012)

Problem 78Medium

0,12 M sirkə turşusu və 0,024 M natrium asetat ehtiva edən məhlulun pH-ı neçədir?

Sirkə turşusu üçün:

Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5}

A) 3,46

B) 5,25

C) 4,76

D) 4,06

E) 5,56

(Türkiyə 2012)

Problem 79Medium

50 mL məhlulda 28,1 mM Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4} və 34,2 mM NaOH vardır. Bu məhlulu fenolftaleinin son nöqtəsinə qədər titrləmək üçün 40,0 mM HCl məhlulundan neçə mL tələb olunur?

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

Ka1=7,1×10−3K_{a1}=7{,}1\times10^{-3}

Ka2=6,3×10−8K_{a2}=6{,}3\times10^{-8}

Ka3=4,2×10−13K_{a3}=4{,}2\times10^{-13}

Fenolftaleinin pH keçid intervalı: 8,3–10,0

A) 113

B) 77,9

C) 148

D) 42,3

E) 35,1

(Türkiyə 2012)

Problem 80Medium

Aşağıdakı məhlulların qatılıqlarının eyni olduğunu qəbul edin.

№ Həll olmuş maddə
1 (CH3)2NH\mathrm{(CH_3)_2NH}, Kb≈10−3K_b\approx10^{-3}
2 (CH3)2NH\mathrm{(CH_3)_2NH}, Kb≈10−3K_b\approx10^{-3} və [(CH3)2NH2]Cl\mathrm{[(CH_3)_2NH_2]Cl}
3 HOBr\mathrm{HOBr}, Ka≈10−9K_a\approx10^{-9}
4 Ba(OH)2\mathrm{Ba(OH)_2}
5 NaI\mathrm{NaI}
6 HClO4\mathrm{HClO_4}

Bu məhlulların pH qiymətlərinin böyükdən kiçiyə düzgün sıralanması hansıdır?

A) 2 > 4 > 1 > 5 > 3 > 6

B) 2 > 1 > 5 > 4 > 3 > 6

C) 2 > 6 > 4 > 3 > 5 > 1

D) 4 > 1 > 2 > 5 > 3 > 6

E) 3 > 1 > 2 > 5 > 6 > 4

(Türkiyə 2012)

Problem 81Medium

Ka=1×10−5K_a=1\times10^{-5} olan HA zəif turşusu haqqında aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) A−\mathrm{A^-} bu zəif turşunun qoşma əsasıdır.

B) A−\mathrm{A^-} üçün KbK_b təxminən 1×10−91\times10^{-9}-dur.

C) Bərabər mol miqdarında HA və NaOH məhlulları qarışdırıldıqda bufer məhlulu alınır.

D) 0,1 M HA məhlulunun pH-ı 3,0-dır.

E) Bərabər mol miqdarında HA və NaA ehtiva edən məhlulun pH-ı 5-dir.

(Türkiyə 2013)

Problem 82Medium

Sıxlığı 1,19 g/mL olan kütləcə 37%-lik HCl məhlulundan 0,20 mL götürülüb saf su ilə həcmi 100 mL-ə çatdırılır.

Alınan məhluldakı hidronium ionunun qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 0,015 M

B) 0,012 M

C) 0,024 M

D) 0,048 M

E) 0,006 M

(Türkiyə 2013)

Problem 83Medium

Bufer məhlulları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Zəif turşu və onun qoşma əsasından və ya zəif əsas və onun qoşma turşusundan bufer məhlulu hazırlamaq olar.

B) pH = pKa±1K_a\pm1 intervalı buferin effektiv işləmə intervalıdır.

C) Buferi təşkil edən komponentlərin qatılıqları azaldıqca bufer tutumu artır.

D) Buferi təşkil edən komponentlərin qatılıqları bir-birinə yaxınlaşdıqca bufer tutumu artır.

E) Bufer tutumu artdıqca turşu və ya əsas əlavə edildikdə pH dəyişməsinə qarşı müqavimət artır.

(Türkiyə 2013)

Problem 84Medium

Zəif turşu HA aşağıdakı tarazlığa əsasən suda həll olur:

HA(s)⇌HA(aq)\mathrm{HA(s)\rightleftharpoons HA(aq)}

K=0,021K=0{,}021

Kifayət qədər bərk HA suya əlavə edildikdə həll olmuş HA-nın 0,1%-nin ionlaşdığı müşahidə edilir.

Bu məlumatlara əsasən HA-nın KaK_a qiyməti nə qədərdir?

A) 5,1×10−55{,}1\times10^{-5}

B) 4,4×10−64{,}4\times10^{-6}

C) 2,1×10−52{,}1\times10^{-5}

D) 2,1×10−82{,}1\times10^{-8}

E) 4,4×10−104{,}4\times10^{-10}

(Türkiyə 2013)

Problem 85Medium

Əvvəlki məsələdə verilmiş məhlula 1 L əlavə su qatılarsa, pH neçə olar?

Verilənlər:

HA(s)⇌HA(aq)\mathrm{HA(s)\rightleftharpoons HA(aq)}

K=0,021K=0{,}021

HA 0,1% ionlaşır.

Kifayət qədər bərk HA olduğunu qəbul edin.

A) 4,68

B) 4,98

C) 2,68

D) 2,98

E) 4,14

(Türkiyə 2013)

Problem 86Medium

HIn indikatorunun turş forması mavi, əsas forması isə rəngsizdir.

Turş formanın əsas formaya nisbəti 5 olduqda məhlulda mavi rəng üstünlük təşkil edir. Əsas formanın turş formaya nisbəti 250 olduqda isə rəng müşahidə edilmir.

İndikator üçün:

pKa=6,75K_a=6{,}75

Rəng dəyişmə pH intervalı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 4,35–7,45

B) 5,75–7,75

C) 6,15–7,35

D) 3,55–8,45

E) 6,05–9,15

(Türkiyə 2013)

Problem 87Medium

Bərabər həcmdə iki hidroxlorid turşusu məhlulu qarışdırılır. Məhlullardan birinin pH-ı 1, digərinin pH-ı isə 5-dir.

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 1-dən kiçik

B) 1 ilə 2 arasında

C) 3

D) 4 ilə 5 arasında

E) 2

(Türkiyə 2013)

Problem 88Medium

Aşağıdakılardan hansının pKaK_a qiyməti ən kiçikdir?

A) 1-Heksanol

B) Sikloheksanol

C) Fenol

D) Benzol

E) Dietil efir

(Türkiyə 2013)

Problem 89Medium

Aşağıdakılardan hansının əsaslıq qüvvəsi ən böyükdür?

A) CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}

B) CF3CO2Na\mathrm{CF_3CO_2Na}

C) CH3ONa\mathrm{CH_3ONa}

D) CF3ONa\mathrm{CF_3ONa}

E) C6H5ONa\mathrm{C_6H_5ONa}

(Türkiyə 2014)

Problem 90Medium

500 mL 0,10 M zəif HA məhlulu 0,06% ionlaşır. İonlaşma faizini iki dəfə artırmaq üçün neçə mL su əlavə edilməlidir?

A) 350

B) 1000

C) 500

D) 2000

E) 1500

(Türkiyə 2014)

Problem 91Medium

Aşağıdakı metal ionlarından hansının sulu məhlulu ən turş xassəlidir?

A) Ca2+\mathrm{Ca^{2+}}

B) Mg2+\mathrm{Mg^{2+}}

C) Na+\mathrm{Na^+}

D) K+\mathrm{K^+}

E) Fe3+\mathrm{Fe^{3+}}

(Türkiyə 2014)

Problem 92Medium

Aşağıdakı turşuların KaK_a qiymətləri verilmişdir:

Turşu KaK_a
HClO\mathrm{HClO} 3,5×10−83{,}5\times10^{-8}
HClO2\mathrm{HClO_2} 1,2×10−21{,}2\times10^{-2}
HCN\mathrm{HCN} 6,2×10−106{,}2\times10^{-10}
H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-} 6,2×10−86{,}2\times10^{-8}

Bu turşuların qoşma əsaslarının qüvvət sırası hansıdır?

A) ClO2−>ClO−>HPO42−>CN−\mathrm{ClO_2^->ClO^->HPO_4^{2-}>CN^-}

B) ClO2−>HPO42−>ClO−>CN−\mathrm{ClO_2^->HPO_4^{2-}>ClO^->CN^-}

C) CN−>HPO42−>ClO−>ClO2−\mathrm{CN^->HPO_4^{2-}>ClO^->ClO_2^-}

D) CN−>ClO−>HPO42−>ClO2−\mathrm{CN^->ClO^->HPO_4^{2-}>ClO_2^-}

E) HPO42−>CN−>ClO−>ClO2−\mathrm{HPO_4^{2-}>CN^->ClO^->ClO_2^-}

(Türkiyə 2014)

Problem 93Medium

1,00×10−81{,}00\times10^{-8} mol HCl 1 L saf suda həll edilir. Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 6,98

B) 8,00

C) 4,56

D) 9,50

E) 7,00

(Türkiyə 2014)

Problem 94Medium

Bərabər qatılıqda HX və onun qoşma əsası X−\mathrm{X^-} ehtiva edən bufer məhlulunun pH-ı neçədir?

Ka(HX)=2,90×10−5K_a(\mathrm{HX})=2{,}90\times10^{-5}

A) 4,54

B) 5,54

C) 7,01

D) 8,47

E) 9,47

(Türkiyə 2014)

Problem 95Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulunun pH-ı ən yüksəkdir?

A) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

B) NaCl\mathrm{NaCl}

C) CaBr2\mathrm{CaBr_2}

D) CaCO3\mathrm{CaCO_3}

E) NaI\mathrm{NaI}

(Türkiyə 2014)

Problem 96Medium

5 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda suyun öz-özünə ionlaşma tarazlıq sabiti 1,82×10−151{,}82\times10^{-15}-dir.

H2O(l)⇌H+(aq)+OH−(aq)\mathrm{H_2O(l)\rightleftharpoons H^+(aq)+OH^-(aq)}

Kw=1,82×10−15K_w=1{,}82\times10^{-15}

Bu temperaturda saf suyun pH-ı neçədir?

A) 7,00

B) 7,37

C) 7,76

D) 6,63

E) 8,22

(Türkiyə 2014)

Problem 97Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu daha turş xassəlidir?

A) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

B) NaCl\mathrm{NaCl}

C) KCl\mathrm{KCl}

D) MgCl2\mathrm{MgCl_2}

E) BaCl2\mathrm{BaCl_2}

(Türkiyə 2015)

Problem 98Medium

Aşağıdakı məhlullardan hansı bufer məhlulu deyil?

A) 0,1 M sirkə turşusu və 0,1 M natrium asetat

B) 0,1 M hidroxlorid turşusu və 0,1 M ammonium xlorid

C) 0,1 M ammonyak və 0,1 M ammonium xlorid

D) 0,1 M nitrit turşusu və 0,1 M natrium nitrit

E) 0,1 M fosfat turşusu və 0,1 M natrium dihidrogenfosfat

(Türkiyə 2015)

Problem 99Medium

Aşağıdakı məhlullardan hansının pH-ı 9,0-dır?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,75×10−5K_b=1{,}75\times10^{-5}

A) 1,0×10−91{,}0\times10^{-9} M HNO3\mathrm{HNO_3}

B) 1,0×10−51{,}0\times10^{-5} M KOH\mathrm{KOH}

C) 9,0×10−59{,}0\times10^{-5} M NaOH\mathrm{NaOH}

D) 0,50 M NH3\mathrm{NH_3}

E) 0,50 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,10 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

(Türkiyə 2015)

Problem 100Medium

50 mL 0,05 M qarışqa turşusunun (HCOOH\mathrm{HCOOH}) 0,10 M NaOH ilə titrlənməsi haqqında aşağıdakı ifadələr verilmişdir.

Ka=1,77×10−4K_a=1{,}77\times10^{-4}

I. Ekvivalentlik nöqtəsinə 25 mL NaOH əlavə edildikdə çatılır.

II. Son nöqtəni müşahidə etmək üçün metil violet (pKa=0,8K_a=0{,}8) uyğun indikatordur.

III. Ekvivalentlik nöqtəsindən əvvəl bufer məhlulu əmələ gəlir.

Hansıları doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) II və III

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2015)

Problem 101Medium

0,25 M NH4HCOO\mathrm{NH_4HCOO} məhlulunun 25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda pH-ı neçədir?

HCOOH\mathrm{HCOOH} üçün:

Ka=1,77×10−4K_a=1{,}77\times10^{-4}

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,76×10−5K_b=1{,}76\times10^{-5}

A) 3,58

B) 4,50

C) 6,50

D) 8,40

E) 9,00

(Türkiyə 2015)

Problem 102Medium

PH3\mathrm{PH_3}, NH3\mathrm{NH_3} və AsH3\mathrm{AsH_3} Lewis əsaslarını əsaslıq qüvvəsinə görə böyükdən kiçiyə sıralayın.

A) NH3>AsH3>PH3\mathrm{NH_3>AsH_3>PH_3}

B) NH3>PH3>AsH3\mathrm{NH_3>PH_3>AsH_3}

C) AsH3>PH3>NH3\mathrm{AsH_3>PH_3>NH_3}

D) PH3>NH3>AsH3\mathrm{PH_3>NH_3>AsH_3}

E) AsH3>NH3>PH3\mathrm{AsH_3>NH_3>PH_3}

(Türkiyə 2015)

Problem 103Medium

Aşağıdakı akvakomplekslərdən hansı ən qüvvətli turşudur?

A) [Ni(H2O)6]2+\mathrm{[Ni(H_2O)_6]^{2+}}

B) [Ti(H2O)6]2+\mathrm{[Ti(H_2O)_6]^{2+}}

C) [Fe(H2O)6]2+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{2+}}

D) [Cu(H2O)6]2+\mathrm{[Cu(H_2O)_6]^{2+}}

E) [Fe(H2O)6]3+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{3+}}

(Türkiyə 2015)

Problem 104Medium

0,8 M natrium asetat (CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}) məhlulunun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

Sirkə turşusu CH3CO2H\mathrm{CH_3CO_2H} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

A) 4,7

B) 5,1

C) 7,0

D) 8,9

E) 9,3

(Türkiyə 2016)

Problem 105Medium

1×10−81\times10^{-8} M HCl sulu məhlulunun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 6,00

B) 6,80

C) 6,98

D) 7,02

E) 8,00

(Türkiyə 2016)

Problem 106Medium

0,5 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,5 M HCl məhlullarından istifadə etməklə pH = 9,86 olan 300 mL məhlul hazırlanır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

İstifadə edilməli NH3\mathrm{NH_3} və HCl həcmləri hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 100 mL NH3\mathrm{NH_3}, 200 mL HCl

B) 150 mL NH3\mathrm{NH_3}, 150 mL HCl

C) 200 mL NH3\mathrm{NH_3}, 100 mL HCl

D) 250 mL NH3\mathrm{NH_3}, 50 mL HCl

E) 275 mL NH3\mathrm{NH_3}, 25 mL HCl

(Türkiyə 2016)

Problem 107Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 0,1 M sulu məhlulunun pH-ı 7,0-dan kiçikdir?

A) CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}

B) NaF\mathrm{NaF}

C) NH3\mathrm{NH_3}

D) C6H5CO2Na\mathrm{C_6H_5CO_2Na}

E) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

(Türkiyə 2016)

Problem 108Medium

Aşağıdakı növlərdən hansı ən qüvvətli əsasdır?

A) CH3CH2Li\mathrm{CH_3CH_2Li}

B) CH2=CHLi\mathrm{CH_2=CHLi}

C) HC≡CLi\mathrm{HC\equiv CLi}

D) CH3CH2OLi\mathrm{CH_3CH_2OLi}

E) LiNH2\mathrm{LiNH_2}

(Türkiyə 2016)

Problem 109Medium

Aşağıdakı reaksiya verilmişdir:

CoO+ZnO→CoZnO2\mathrm{CoO+ZnO\rightarrow CoZnO_2}

Buna əsasən:

I. CoO\mathrm{CoO} turş oksiddir.

II. ZnO\mathrm{ZnO} Lewis əsasıdır.

III. Bu, turşu-əsas reaksiyasıdır.

ifadələrindən hansı və ya hansıları yanlışdır?

A) Yalnız II

B) II və III

C) I və II

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2017)

Problem 110Medium

Aşağıdakı tarazlığa əsasən hansı M ionu üçün turşuluq ən böyükdür?

[M(H2O)m]n++H2O⇌[M(H2O)m−1(OH)](n−1)++H3O+\mathrm{[M(H_2O)_m]^{n+}+H_2O\rightleftharpoons[M(H_2O)_{m-1}(OH)]^{(n-1)+}+H_3O^+}

A) Cr3+\mathrm{Cr^{3+}}

B) Ni2+\mathrm{Ni^{2+}}

C) Zn2+\mathrm{Zn^{2+}}

D) Ca2+\mathrm{Ca^{2+}}

E) Sc3+\mathrm{Sc^{3+}}

(Türkiyə 2017)

Problem 111Medium

KOH və K2CO3\mathrm{K_2CO_3} ehtiva edən texniki nümunənin müəyyən kütləsi suda həll edilir və fenolftalein iştirakı ilə 0,095 N HCl məhlulundan 41 mL istifadə edilərək titrlənir.

Daha sonra metil narıncısı əlavə edilərək titrləmə davam etdirilir və əlavə 3,4 mL HCl sərf olunur.

Nümunədəki KOH-un kütləsini qramla hesablayın.

A) 0,6

B) 0,5

C) 0,4

D) 0,3

E) 0,2

(Türkiyə 2017)

Problem 112Medium

Aşağıdakı funksional qrupları əsaslıq qüvvəsinə görə böyükdən kiçiyə sıralayın.

I. Nitril: R−C≡N:\mathrm{R-C\equiv N:}

II. İmin: R1−CH=N−R\mathrm{R^1-CH=N-R}

III. Amin: R−NH2\mathrm{R-NH_2}

A) Amin > İmin > Nitril

B) Nitril > İmin > Amin

C) Nitril > Amin > İmin

D) Amin > Nitril > İmin

E) İmin > Amin > Nitril

(Türkiyə 2017)

Problem 113Medium

0,5 M natrium asetat (CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}) və 0,5 M HCl məhlullarından istifadə etməklə pH = 5,52 olan 400 mL məhlul hazırlanır.

CH3CO2H\mathrm{CH_3CO_2H} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

İstifadə edilməli məhlul həcmləri hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 343 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 57 mL HCl

B) 357 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 43 mL HCl

C) 350 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 50 mL HCl

D) 255 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 145 mL HCl

E) 200 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 200 mL HCl

(Türkiyə 2018)

Problem 114Medium

HSAB (Hard/Soft Acid/Base — sərt/yumşaq turşu-əsas) anlayışına görə, ümumiyyətlə atom radiusu kiçik, elektronegativliyi yüksək və vahid həcmə düşən yük sıxlığı böyük olan atomlar sərt əsas və ya sərt nukleofil kimi xarakterizə edilir.

Atom radiusu böyük, elektronegativliyi aşağı və vahid həcmə düşən yük sıxlığı kiçik olan mərkəzlər yumşaq əsas və ya yumşaq nukleofil sinfinə daxil edilir.

Atom radiusu kiçik, elektronegativliyi aşağı və vahid həcmə düşən yük sıxlığı böyük olan atomlar sərt turşu və ya sərt elektrofil kimi xarakterizə edilir. Atom radiusu böyük, elektronegativliyi yüksək və vahid həcmə düşən yük sıxlığı kiçik olan atomlar isə yumşaq əsas və ya yumşaq nukleofil sinfinə daxil edilir.

Bu nəzəriyyəyə görə sərt turşular sərt əsaslarla, yumşaq turşular isə yumşaq əsaslarla reaksiyaya girir.

Verilən məlumatlara əsasən aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) CH3Li\mathrm{CH_3Li} yumşaq əsasdır.

B) LiH\mathrm{LiH} sərt əsasdır.

C) Ag+\mathrm{Ag^+} yumşaq turşu, H+\mathrm{H^+} isə sərt turşudur.

D) Li+\mathrm{Li^+} ionunun OH−\mathrm{OH^-} ionuna meyli Na+\mathrm{Na^+} ionunun OH−\mathrm{OH^-} ionuna meylindən daha böyükdür.

E) Br−\mathrm{Br^-} benzolla reaksiya vermədiyi halda Br+\mathrm{Br^+} benzolla reaksiya verir.

(Türkiyə 2018)

Problem 115Medium

Pearsonun HSAB nəzəriyyəsinə görə aşağıdakı ionlardan hansı ən sərt turşudur?

A) Li+\mathrm{Li^+}

B) Hg2+\mathrm{Hg^{2+}}

C) Au3+\mathrm{Au^{3+}}

D) F−\mathrm{F^-}

E) Al3+\mathrm{Al^{3+}}

(Türkiyə 2018)

Problem 116Medium

Aşağıdakı ionlardan hansının sulu məhlulu ən turş xassəyə malikdir?

A) Co3+\mathrm{Co^{3+}}

B) Fe2+\mathrm{Fe^{2+}}

C) Cr2+\mathrm{Cr^{2+}}

D) Li+\mathrm{Li^+}

E) Cu+\mathrm{Cu^+}

(Türkiyə 2018)

Problem 117Medium

Turşuluq qüvvəsinə təsir edən əsas amillərdən biri turşudan proton ayrıldıqdan sonra əmələ gələn anionun sabitliyidir. Diprotik turşularda ikinci turşuluq qüvvəsi həm əmələ gələcək −2-2 yüklü anionun, həm də birinci proton ayrıldıqdan sonra yaranan −1-1 yüklü anionun sabitliyindən asılıdır.

Malein turşusu (MA; cis-HO2C−CH=CH−CO2H\mathrm{HO_2C-CH=CH-CO_2H}) və fumar turşusu (FA; trans-HO2C−CH=CH−CO2H\mathrm{HO_2C-CH=CH-CO_2H}) izomer dikarboksil turşularıdır.

Bu turşular üçün:

I. Ka1MA>Ka1FAK_{a1}^{MA}>K_{a1}^{FA}

II. Ka1MA<Ka1FAK_{a1}^{MA}<K_{a1}^{FA}

III. Ka2MA>Ka2FAK_{a2}^{MA}>K_{a2}^{FA}

IV. Ka2MA<Ka2FAK_{a2}^{MA}<K_{a2}^{FA}

V. Ka1MA=Ka1FAK_{a1}^{MA}=K_{a1}^{FA} və Ka2MA=Ka2FAK_{a2}^{MA}=K_{a2}^{FA}

ifadələrindən hansı doğrudur?

A) I və III

B) I və IV

C) II və III

D) II və IV

E) Yalnız V

(Türkiyə 2018)

Problem 118Medium

500 mL 0,020 M ftal turşusu (benzol-1,2-dikarboksil turşusu) məhlulunun pH-ı aşağıdakılardan hansıdır?

Ka1=1,1×10−3K_{a1}=1{,}1\times10^{-3}

Ka2=3,9×10−6K_{a2}=3{,}9\times10^{-6}

A) 2,23

B) 2,38

C) 2,51

D) 2,76

E) 2,95

(Türkiyə 2018)

Problem 119Medium

Qatılığı 1,0×10−21{,}0\times10^{-2} M olan kalium hidrogenftalat (KHP; HOOCC6H4COOK\mathrm{HOOCC_6H_4COOK}) məhlulunun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

HOOCC6H4COOH\mathrm{HOOCC_6H_4COOH} üçün:

Ka1=1,12×10−3K_{a1}=1{,}12\times10^{-3}

Ka2=3,91×10−6K_{a2}=3{,}91\times10^{-6}

Kw=1,00×10−14K_w=1{,}00\times10^{-14}

A) 1,20

B) 2,40

C) 8,20

D) 4,20

E) 10,40

(Türkiyə 2019)

Problem 120Medium

1,00 L bufer məhlulunda 0,84 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,96 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} vardır.

Məhlulun pH-ını 8,56 etmək üçün neçə mol HCl əlavə edilməlidir?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Həcmin sabit qaldığını qəbul edin.

A) 1,20 mol

B) 0,65 mol

C) 0,53 mol

D) 0,48 mol

E) 0,35 mol

(Türkiyə 2019)

Problem 121Medium

Aşağıdakı məhlullardan hansına 10 mL 0,01 M HCl əlavə edildikdə pH digər məhlullara nisbətən daha az dəyişər?

A) 10 mL saf su

B) 10 mL 0,10 M KOH

C) 0,10 M KCl və 0,10 M HCl ehtiva edən 10 mL məhlul

D) 10 mL 0,10 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

E) 0,10 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,10 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} ehtiva edən 10 mL məhlul

(Türkiyə 2020)

Problem 122Medium

0,1 M qatılıqlı zəif HA turşusu üçün aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları doğrudur?

I. pH-ı 1,00-dır.

II. [H+]≫[A−][\mathrm{H^+}]\gg[\mathrm{A^-}]

III. [H+]=[A−][\mathrm{H^+}]=[\mathrm{A^-}]

IV. pH-ı 1,00-dan kiçikdir.

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və IV

D) II və III

E) I, II, III və IV

(Türkiyə 2020)

Problem 123Medium

pOH = 0 olan NaOH məhlulundan VV, pOH = 3 olan NaOH məhlulundan isə 3V3V həcm götürülərək qarışdırılır.

Yeni məhlulun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 11,00

B) 11,75

C) 12,50

D) 13,00

E) 13,40

(Türkiyə 2021)

Problem 124Medium

Sərt-yumşaq turşu-əsas anlayışı (HSAB) Lewis turşu və əsaslarının valent elektronlarının polyarlaşma xüsusiyyətlərindən istifadə etməklə onların reaktivliyini izah edir.

Bu nəzəriyyəyə görə sərt turşular sərt əsaslarla, yumşaq turşular isə yumşaq əsaslarla reaksiyaya meyllidir. Ümumiyyətlə atom radiusu kiçik, elektronegativliyi yüksək və vahid həcmə düşən yük sıxlığı böyük olan növlər sərt əsas və ya sərt nukleofil kimi xarakterizə olunur. Atom radiusu böyük, elektronegativliyi aşağı və yük sıxlığı kiçik olan növlər isə yumşaq əsas və ya yumşaq nukleofil hesab edilir.

Bu məlumatlara əsasən aşağıdakı yerdəyişmə reaksiyalarından hansının 298 K temperaturda tarazlıq sabitinin (KK) ən böyük olması gözlənilir?

A) [CH3Hg(H2O)]++HF⇌CH3HgF+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HF\rightleftharpoons CH_3HgF+H_3O^+}

B) [CH3Hg(H2O)]++HCl⇌CH3HgCl+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HCl\rightleftharpoons CH_3HgCl+H_3O^+}

C) [CH3Hg(H2O)]++HBr⇌CH3HgBr+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HBr\rightleftharpoons CH_3HgBr+H_3O^+}

D) [CH3Hg(H2O)]++HI⇌CH3HgI+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HI\rightleftharpoons CH_3HgI+H_3O^+}

E) [CH3Hg(H2O)]++SH−⇌[CH3HgS]−+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++SH^-\rightleftharpoons[CH_3HgS]^-+H_3O^+}

(Türkiyə 2022)

Problem 125Medium

NaOH məhluluna CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} əlavə edilməsi haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Mühitdə yalnız CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} duzu olduqda pH = 7 olar.

B) Başlanğıcda mühit əsasidir.

C) Mühitdə NaOH olduğu müddətdə pH 7-dən böyük olar.

D) NaOH miqdarı sıfıra çatdıqdan sonra məhlul bufer xassəsi qazanmağa başlayar.

E) CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} əlavə edilməyə başladıqda neytrallaşma da başlayar.

(Türkiyə 2022)

Problem 126Medium

80 mL bufer məhlulunda 0,30 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,35 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} vardır. Bu məhlula 20 mL 0,10 M NaOH əlavə edilir.

NH4+\mathrm{NH_4^+} üçün:

Ka=5,62×10−10K_a=5{,}62\times10^{-10}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 9,75

B) 9,50

C) 9,25

D) 9,18

E) 9,12

(Türkiyə 2022)

Problem 127Medium

50 mL 0,10 M HNO2\mathrm{HNO_2} məhlulu 0,10 M NaOH məhlulu ilə titrlənir.

NO2−\mathrm{NO_2^-} üçün:

Kb=2,2×10−11K_b=2{,}2\times10^{-11}

Ekvivalentlik nöqtəsində pH hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 12,70

B) 10,66

C) 9,82

D) 8,02

E) 5,98

(Türkiyə 2022)

Problem 128Medium

20 mL məhlulda NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4} və H3PO4\mathrm{H_3PO_4} vardır. Qarışıq 0,200 M NaOH ilə titrlənir.

24,00 mL NaOH əlavə edildikdə birinci ekvivalentlik nöqtəsinə, 60 mL əlavə edildikdə isə ikinci ekvivalentlik nöqtəsinə çatılır.

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

Ka1=7,11×10−3K_{a1}=7{,}11\times10^{-3}

Ka2=6,32×10−8K_{a2}=6{,}32\times10^{-8}

Ka3=4,5×10−13K_{a3}=4{,}5\times10^{-13}

Qarışıqdakı NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4}-ün molyar qatılığı neçədir?

A) 0,06

B) 0,12

C) 0,20

D) 0,24

E) 0,60

(Türkiyə 2022)

Problem 129Medium

Aşağıdakı K və L sulu məhlulları qarışdırıldıqda hansı variantda bufer məhlulu alınır?

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

Ka1=7,11×10−3K_{a1}=7{,}11\times10^{-3}

Ka2=6,32×10−8K_{a2}=6{,}32\times10^{-8}

Ka3=4,5×10−13K_{a3}=4{,}5\times10^{-13}

H2CO3\mathrm{H_2CO_3} üçün:

Ka1=4,5×10−7K_{a1}=4{,}5\times10^{-7}

Ka2=4,7×10−11K_{a2}=4{,}7\times10^{-11}

Kw=1,0×10−14K_w=1{,}0\times10^{-14}

K məhlulu L məhlulu
A) 10 mL 0,1 M Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4} 10 mL 0,1 M NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4}
B) 10 mL 0,1 M NaCl 10 mL 0,1 M HCl
C) 10 mL 0,1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} 10 mL 0,1 M HCl
D) 5 mL 0,1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} 5 mL 0,1 M NaOH
E) 10 mL 0,1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} 5 mL 0,1 M HNO3\mathrm{HNO_3}

(Türkiyə 2022)

Problem 130Medium

K, L və M qablarında üç müxtəlif sulu məhlul vardır:

  • K qabı: 0,1 M NaOH
  • M qabı: 0,1 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}
  • L qabı: 0,1 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} və 0,1 M CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} qarışığı

Buna əsasən:

I. K və L qablarındakı məhlulların bərabər həcmləri qarışdırıldıqda pH = 7 olan məhlul alınır.

II. M qabındakı məhlulun pH-ı 1-dir.

III. L qabındakı məhlulun 10 mL-nə 10 mL su əlavə edildikdə pH demək olar ki, dəyişmir.

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

ifadələrindən hansı və ya hansıları doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və II

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2022)

Problem 131Medium

Aşağıdakı əməliyyatlardan hansı ilə pH-ı 4,76 olan bufer məhlulu hazırlamaq olar?

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

pKa=4,76K_a=4{,}76

A) Bərabər qatılıq və həcmdə NaOH ilə CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} qarışdırılır.

B) Eyni qatılıqlı 100 mL NaOH ilə 50 mL CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} qarışdırılır.

C) Bərabər kütlədə CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} və CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} qarışdırılıb saf su ilə müəyyən həcmə çatdırılır.

D) 100 mL 0,20 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} məhluluna 0,82 g CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} əlavə edilir.

E) Bərabər həcmdə 1,0 M CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} və 0,5 M HCl qarışdırılır.

(Türkiyə 2023)

Problem 132Medium

pH-ı 11,0 olan 500 mL duru NH3\mathrm{NH_3} məhlulu hazırlamaq üçün kütləcə 8,7%-lik, sıxlığı 0,976 g/mL olan qatı NH3\mathrm{NH_3} məhlulundan neçə mL götürülməlidir?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=2,0×10−5K_b=2{,}0\times10^{-5}

A) 0,5

B) 2,5

C) 5,0

D) 10

E) 15,0

(Türkiyə 2023)

Problem 133Medium

Elektron cütünü qəbul edə bilən kimyəvi növlərə Lewis turşusu, elektron cütünü verə bilən növlərə isə Lewis əsası deyilir.

Buna əsasən:

I. BF3\mathrm{BF_3} molekulu Lewis turşusudur.

II. NH3\mathrm{NH_3} molekulu Lewis əsasıdır.

III. CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3} (dimetil efir) Lewis əsasıdır.

IV. CO2\mathrm{CO_2} birləşməsindəki karbon atomu Lewis əsası kimi davranır.

ifadələrindən hansılarının hamısı doğrudur?

A) I, III və IV

B) II və III

C) I və II

D) III və IV

E) I, II və III

(Türkiyə 2023)

Problem 134Medium

Aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

  • Turşu nə qədər zəifdirsə, onun qoşma əsası bir o qədər qüvvətli əsasdır. Eyni şəkildə, əsas nə qədər zəifdirsə, onun qoşma turşusu bir o qədər qüvvətli turşudur.
  • HCN zəif turşudur: Ka=6,2×10−10K_a=6{,}2\times10^{-10}
  • NH3\mathrm{NH_3} zəif əsasdır: Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Bu məlumatlara əsasən 2 M NH4CN\mathrm{NH_4CN} məhlulu üçün aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Məhlulun pH-ı 7,0-dır.

B) Məhlul turş xassəlidir.

C) [HCN]>[CN−][\mathrm{HCN}]>[\mathrm{CN^-}]

D) [NH4+]>[CN−][\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{CN^-}]

E) [NH3]>[HCN][\mathrm{NH_3}]>[\mathrm{HCN}]

(Türkiyə 2024)

Problem 135Medium

pH-ı 3,37 olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün 250 mL 0,300 M natrium mandelat (C6H5CHOHCOONa\mathrm{C_6H_5CHOHCOONa}) məhluluna neçə mL 0,200 M HCl əlavə edilməlidir?

Mandel turşusu üçün:

Ka=4,0×10−4K_a=4{,}0\times10^{-4}

A) 12

B) 48

C) 92

D) 126

E) 194

(Türkiyə 2025)

Problems 136–173 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Problem 136Medium

Aşağıdakı reaksiya üçün KK qiymətini müəyyən edin:

H2C2O4(aq)+2OH−(aq)→C2O42−(aq)+2H2O(l)\mathrm{H_2C_2O_4(aq)+2OH^-(aq)\rightarrow C_2O_4^{2-}(aq)+2H_2O(l)}

Verilir:

Ka1=6,5×10−2K_{a1}=6{,}5\times10^{-2} Ka2=6,1×10−5K_{a2}=6{,}1\times10^{-5} Kw=1,0×10−14K_w=1{,}0\times10^{-14}

A) 4,0×10−344{,}0\times10^{-34}

B) 4,0×10−64{,}0\times10^{-6}

C) 4,0×1064{,}0\times10^6

D) 4,0×10224{,}0\times10^{22}

(ABŞ 2010)

Problem 137Medium

pH = 3,00 olan 500 mL bufer məhlulu hazırlamaq üçün 0,200 M HNO2\mathrm{HNO_2} və 0,200 M NaNO2\mathrm{NaNO_2} məhlullarından hansı həcmlər götürülməlidir?

HNO2\mathrm{HNO_2} üçün:

Ka=4,00×10−4K_a=4{,}00\times10^{-4}

A) Hər birindən 250 mL

B) 143 mL HNO2\mathrm{HNO_2} və 357 mL NaNO2\mathrm{NaNO_2}

C) 200 mL HNO2\mathrm{HNO_2} və 300 mL NaNO2\mathrm{NaNO_2}

D) 357 mL HNO2\mathrm{HNO_2} və 143 mL NaNO2\mathrm{NaNO_2}

(ABŞ 2010)

Problem 138Medium

Suda zəif turşuların faizlə ionlaşması haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Turşunun ionlaşma sabiti artdıqca faizlə ionlaşma artır.

II. Turşunun qatılığı azaldıqca faizlə ionlaşma artır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2011)

Problem 139Medium

25,0 mL 1,00×10−31{,}00\times10^{-3} M HNO3\mathrm{HNO_3} və 25,0 mL 1,00×10−31{,}00\times10^{-3} M NH3\mathrm{NH_3} məhlulları qarışdırılır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,02

B) 6,28

C) 7,72

D) 9,98

(ABŞ 2011)

Problem 140Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının 1 M sulu məhlulunun pH-ı ən aşağıdır?

A) HOCl

B) H2SO3\mathrm{H_2SO_3}

C) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

D) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

(ABŞ 2012)

Problem 141Medium

Zəif və qüvvətli birprotonlu turşuların ayrıca 25 mL nümunələrinin başlanğıc pH qiymətləri eynidir.

Aşağıdakı kəmiyyətlərdən hansıları da eyni olar?

I. Ekvivalent nöqtədə pH

II. Ekvivalent nöqtəyə çatmaq üçün tələb olunan əsasın həcmi

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2012)

Problem 142Medium

100 mL H2O\mathrm{H_2O}-ya aşağıdakılardan hansının 0,01 molu əlavə edilərsə ən əsasi sulu məhlul alınar?

A) NH3\mathrm{NH_3}

B) HONH2\mathrm{HONH_2}

C) CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}

D) H2NNH2\mathrm{H_2NNH_2}

(ABŞ 2012)

Problem 143Medium

1,00 L bufer məhlulunda 0,10 mol benzoy turşusu və 0,10 mol natrium benzoat vardır. Bu məhlula 0,010 mol NaOH əlavə edilir.

Benzoy turşusu üçün:

Ka=6,5×10−5K_a=6{,}5\times10^{-5}

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,27

B) 4,23

C) 4,15

D) 4,10

(ABŞ 2012)

Problem 144Medium

50 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda saf suyun pH-ı 6,63-dür.

Bu temperaturda KwK_w neçədir?

A) 1,8×10−151{,}8\times10^{-15}

B) 1,0×10−141{,}0\times10^{-14}

C) 5,5×10−145{,}5\times10^{-14}

D) 2,2×10−132{,}2\times10^{-13}

(ABŞ 2013)

Problem 145Medium

Alanin, H2NCH(CH3)CO2H\mathrm{H_2NCH(CH_3)CO_2H}, üçün

Ka=4,5×10−3K_a=4{,}5\times10^{-3}

və

Kb=7,4×10−5K_b=7{,}4\times10^{-5}

dir.

Suda pH = 7,00 olduqda hansı növün qatılığı ən böyükdür?

A) H2NCH(CH3)CO2H\mathrm{H_2NCH(CH_3)CO_2H}

B) +H3NCH(CH3)CO2H\mathrm{^+H_3NCH(CH_3)CO_2H}

C) H2NCH(CH3)CO2−\mathrm{H_2NCH(CH_3)CO_2^-}

D) +H3NCH(CH3)CO2−\mathrm{^+H_3NCH(CH_3)CO_2^-}

(ABŞ 2013)

Problem 146Medium

25,0 mL 0,15 M NH3\mathrm{NH_3} məhlulu ilə 25,0 mL 0,12 M HCl məhlulu qarışdırılır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,14

B) 5,34

C) 8,65

D) 9,86

(ABŞ 2013)

Problem 147Medium

Aşağıdakı turşulardan hansının bir molekulunda ionlaşa bilən hidrogen atomlarının sayı ən çoxdur?

I. H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

II. H3PO3\mathrm{H_3PO_3}

III. H3PO2\mathrm{H_3PO_2}

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) Hər üçündə ionlaşa bilən H atomlarının sayı eynidir.

(ABŞ 2014)

Problem 148Medium

50,0 mL 1,00 M ikiprotonlu H2A\mathrm{H_2A} turşusu 2,00 M NaOH ilə titrlənir.

Ka1=1,0×10−6K_{a1}=1{,}0\times10^{-6} Ka2=1,0×10−10K_{a2}=1{,}0\times10^{-10}

pH = 10,00 qiymətinə çatmaq üçün minimum neçə mL 2,00 M NaOH tələb olunur?

A) 12,5 mL

B) 37,5 mL

C) 25,0 mL

D) 50,0 mL

(ABŞ 2014)

Problem 149Medium

100 mL 0,10 M zəif əsas, R2NH\mathrm{R_2NH}, məhluluna 0,0030 mol HCl əlavə edilir və məhlulun pH-ı 11,10 olur.

Zəif əsas üçün KbK_b neçədir?

A) 2,9×10−32{,}9\times10^{-3}

B) 5,4×10−45{,}4\times10^{-4}

C) 4,1×10−54{,}1\times10^{-5}

D) 1,6×10−51{,}6\times10^{-5}

(ABŞ 2014)

Problem 150Medium

Aşağıdakı məhlullardan hansında faizlə ionlaşma ən böyükdür?

A) 0,10 M NH3\mathrm{NH_3}, Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

B) 0,25 M HNO2\mathrm{HNO_2}, Ka=4,5×10−4K_a=4{,}5\times10^{-4}

C) 1,00 M HCOOH, Ka=1,7×10−4K_a=1{,}7\times10^{-4}

D) 2,00 M CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}, Kb=4,4×10−4K_b=4{,}4\times10^{-4}

(ABŞ 2015)

Problem 151Medium

0,200 M C6H5COONa\mathrm{C_6H_5COONa} məhlulunun pH-ı neçədir?

C6H5COOH\mathrm{C_6H_5COOH} üçün:

Ka=6,4×10−5K_a=6{,}4\times10^{-5}

A) 5,25

B) 5,40

C) 8,60

D) 8,75

(ABŞ 2015)

Problem 152Medium

0,100 M zəif birprotonlu HX turşusu 3,5% ionlaşır.

0,500 M HX məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 0,30

B) 1,76

C) 2,10

D) 2,46

(ABŞ 2016)

Problem 153Medium

HCN zəif turşudur:

Ka=4,9×10−10K_a=4{,}9\times10^{-10}

Ni2+\mathrm{Ni^{2+}} ionu sianid ionu ilə güclü kompleks əmələ gətirir:

Ni2++4CN−⇌Ni(CN)42−\mathrm{Ni^{2+}+4CN^-\rightleftharpoons Ni(CN)_4^{2-}} Kf=1,0×1022K_f=1{,}0\times10^{22}

1,00 L 0,100 M HCN məhluluna 0,025 mol NiCl2\mathrm{NiCl_2} əlavə edilir.

Məhlulun pH-ı neçədir?

A) 1,00

B) 4,05

C) 5,15

D) 8,92

(ABŞ 2016)

Problem 154Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının 0,1 M məhlulu ən turşdur?

A) Al(NO3)3\mathrm{Al(NO_3)_3}

B) MgBr2\mathrm{MgBr_2}

C) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

D) NaHCO2\mathrm{NaHCO_2}

(ABŞ 2017)

Problem 155Medium

0,25 M NaCN məhlulunun pH-ı neçədir?

HCN üçün:

pKa=9,21pK_a=9{,}21

A) 4,91

B) 8,61

C) 11,30

D) 13,40

(ABŞ 2017)

Problem 156Medium

60 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda suyun avtoionlaşma sabiti

Kw=1,0×10−13K_w=1{,}0\times10^{-13}

dir.

Aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Suyun avtoionlaşması ekzotermikdir.

II. 60 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda saf su bir qədər turşdur.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Problem 157Medium

Qarışqa turşusunun qatılığı NaOH məhlulu ilə titrləmə yolu ilə müəyyən edilir.

Qarışqa turşusu üçün:

pKa=3,75pK_a=3{,}75

Aşağıdakı indikatorlardan hansıları bu titrləmə üçün uyğundur?

I. Bromfenol mavisi, pH keçid intervalı 3,0–4,6

II. Neytral qırmızı, pH keçid intervalı 6,8–8,0

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Problem 158Medium

Ammonium ionunun ionlaşması endotermikdir:

NH4+(aq)+H2O(l)⇌NH3(aq)+H3O+(aq)ΔH∘>0\mathrm{NH_4^+(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons NH_3(aq)+H_3O^+(aq)} \qquad \Delta H^\circ>0

0,100 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} məhlulunda [H3O+][\mathrm{H_3O^+}] qatılığını hansı dəyişikliklər artırar?

I. Məhlulu 1,00 L-dən 2,00 L-ə qədər durulaşdırmaq

II. Temperaturu 25 ∘C^\circ\mathrm{C}-dən 35 ∘C^\circ\mathrm{C}-yə yüksəltmək

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Problem 159Medium

100,0 mL 0,15 M HF məhlulu ilə 125,0 mL 0,23 M NaF məhlulu qarışdırılır.

HF üçün:

Ka=6,8×10−4K_a=6{,}8\times10^{-4}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,17

B) 3,17

C) 3,35

D) 3,45

(ABŞ 2018)

Problem 160Medium

45,0 mL 0,10 M HNO3\mathrm{HNO_3}, 50,0 mL 0,20 M HCl və 55,0 mL 0,10 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} qarışdırılır.

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 0,40

B) 0,88

C) 1,01

D) 1,52

(ABŞ 2019)

Problem 161Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının 0,1 M məhlulu ən turşdur?

A) KNO3\mathrm{KNO_3}

B) NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}

C) Ba(NO3)2\mathrm{Ba(NO_3)_2}

D) Fe(NO3)3\mathrm{Fe(NO_3)_3}

(ABŞ 2019)

Problem 162Medium

0,10 M ammonium asetat, NH4(CH3COO)\mathrm{NH_4(CH_3COO)}, məhlulunun pH-ı neçədir?

Ka(NH4+)=5,6×10−10K_a(\mathrm{NH_4^+})=5{,}6\times10^{-10} Ka(CH3COOH)=1,8×10−5K_a(\mathrm{CH_3COOH})=1{,}8\times10^{-5}

A) 2,87

B) 5,13

C) 7,00

D) 8,87

(ABŞ 2019)

Problem 163Medium

1,00 q tablet morfin və naməlum miqdarda inert maddə ehtiva edir.

Morfinin molyar kütləsi 285,34 g/mol-dur və o, birəsaslı birləşmədir. Onun qoşma turşusunun

pKa=8,21pK_a=8{,}21

dir.

Tablet 50,0 mL 0,1000 M HCl-də həll edilir. Reaksiyaya daxil olmayan turşu 0,1000 M NaOH ilə geri titrlənir.

Aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Tablet yalnız morfindən ibarət olsaydı son nöqtəyə çatmaq üçün 35,0 mL NaOH tələb olunardı.

II. pH = 4,4–6,2 intervalında rəng dəyişən metil qırmızısı bu titrləmə üçün uyğun indikator olardı.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2019)

Problem 164Medium

Aşağıdakı növlərdən hansı ən qüvvətli Brønsted turşusudur?

A) HBrO

B) HBrO2\mathrm{HBrO_2}

C) HBrO3\mathrm{HBrO_3}

D) HBrO4\mathrm{HBrO_4}

(ABŞ 2019)

Problem 165Medium

Bərabər həcmdə 0,500 M HCOOH və 0,100 M Na(O2CCH3)\mathrm{Na(O_2CCH_3)} məhlulları qarışdırılır.

pKa(HCOOH)=3,75pK_a(\mathrm{HCOOH})=3{,}75 pKa(CH3COOH)=4,75pK_a(\mathrm{CH_3COOH})=4{,}75

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,18

B) 3,15

C) 3,75

D) 4,25

(ABŞ 2020)

Problem 166Medium

0,10 M nitrit turşusu məhlulunun faizlə ionlaşması neçədir?

Ka(HNO2)=7,2×10−4K_a(\mathrm{HNO_2})=7{,}2\times10^{-4}

A) 1,1%

B) 3,6%

C) 8,1%

D) 14%

(ABŞ 2021)

Problem 167Medium

0,10 M qlikol turşusu məhlulu 3,8% ionlaşır.

0,50 M qlikol turşusu məhlulunun faizlə ionlaşması neçədir?

A) 1,7%

B) 3,8%

C) 8,5%

D) 19,0%

(ABŞ 2022)

Problem 168Medium

Metilammonium ionu, CH3NH3+\mathrm{CH_3NH_3^+}, üçün

pKa=10,64pK_a=10{,}64

dir.

0,20 M metilamin, CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}, məhlulunun faizlə ionlaşması neçədir?

A) 0,0011%

B) 0,071%

C) 1,1%

D) 4,7%

(ABŞ 2023)

Problem 169Medium

0,1 M ammonium hidrogenkarbonat, NH4HCO3\mathrm{NH_4HCO_3}, məhlulu ilə 0,1 M ammonium karbonat, (NH4)2CO3\mathrm{(NH_4)_2CO_3}, məhlulu arasındakı fərqi hansı ifadə ən yaxşı təsvir edir?

A) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha aşağıdır, çünki hidrogenkarbonat karbonatdan daha zəif əsasdır.

B) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha aşağıdır, çünki həm ammonium ionu, həm də hidrogenkarbonat ionu Brønsted turşusu kimi davrana bilər.

C) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha yüksəkdir, çünki ammonium karbonat məhlulundakı ammonium ionu qatılığının yalnız yarısına malikdir.

D) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha yüksəkdir, çünki ammonium karbonat məhlulu ilə müqayisədə ümumi ionların yalnız üçdə ikisini ehtiva edir.

(ABŞ 2023)

Problem 170Medium

1,00 L məhlulda 0,320 mol zəif birprotonlu turşu vardır və turşu 10,2% ionlaşır.

Turşunun KaK_a qiyməti neçədir?

A) 3,3×10−33{,}3\times10^{-3}

B) 3,7×10−33{,}7\times10^{-3}

C) 3,2×10−23{,}2\times10^{-2}

D) 1,1×10−11{,}1\times10^{-1}

(ABŞ 2024)

Problem 171Medium

Bərabər həcmdə 0,1 M NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4} və 0,1 M Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4} məhlulları qarışdırılır.

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pKa1=2,12pK_{a1}=2{,}12 pKa2=7,21pK_{a2}=7{,}21 pKa3=12,32pK_{a3}=12{,}32

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,66

B) 6,66

C) 7,21

D) 9,76

(ABŞ 2024)

Problem 172Medium

Allilamin, C3H5NH2\mathrm{C_3H_5NH_2}, məhlulu 3,61% ionlaşır və pH = 11,12-dir.

Allilammonium ionunun, C3H5NH3+\mathrm{C_3H_5NH_3^+}, pKapK_a qiyməti neçədir?

A) 3,77

B) 9,69

C) 10,23

D) 12,56

(ABŞ 2025)

Problem 173Medium

400,0 mL 0,200 M H3PO4\mathrm{H_3PO_4} məhluluna pH = 2,30 olan bufer hazırlamaq üçün neçə mol NaH2PO4⋅2H2O\mathrm{NaH_2PO_4\cdot2H_2O} əlavə edilməlidir?

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pKa1=2,12pK_{a1}=2{,}12 pKa2=7,21pK_{a2}=7{,}21 pKa3=12,38pK_{a3}=12{,}38

A) 0,0144 mol

B) 0,0529 mol

C) 0,121 mol

D) 0,303 mol

(ABŞ 2026)

Problems 174–188 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Problem 174Medium

1,000 mL 0,1000 mol/L HCl məhlulu deionlaşdırılmış su ilə 100,0 mL-ə qədər durulaşdırılır. Bu məhlulun 10,00 mL-i götürülərək yenidən deionlaşdırılmış su ilə 100,0 mL-ə qədər durulaşdırılır.

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Avstraliya 2008)

Problem 175Medium

Ammonyakın sulu məhlulunun pH-ı xx, HCl məhlulunun pH-ı isə yy-dir.

x+y=14x+y=14

və

x>11x>11

Bu iki məhlul bərabər həcmdə qarışdırılarsa alınan məhluldakı ionların qatılıqları azalma sırası ilə necə düzülər?

A) [NH4+]>[Cl−]>[OH−]>[H+][\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H^+}]

B) [Cl−]>[NH4+]>[H+]>[OH−][\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{H^+}]>[\mathrm{OH^-}]

C) [NH4+]>[Cl−]>[H+]>[OH−][\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{H^+}]>[\mathrm{OH^-}]

D) [Cl−]>[NH4+]>[OH−]>[H+][\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H^+}]

E) [Cl−]=[NH4+]=[OH−]=[H+][\mathrm{Cl^-}]=[\mathrm{NH_4^+}]=[\mathrm{OH^-}]=[\mathrm{H^+}]

(Avstraliya 2008)

Problem 176Medium

1 mL 1 mol/L HCl məhlulu deionlaşdırılmış su ilə 100 mL-ə qədər durulaşdırılır. Sonra bu məhlulun 10 mL-i götürülərək yenidən 100 mL-ə qədər durulaşdırılır.

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Avstraliya 2009)

Problem 177Medium

Aşağıdakı turşulardan hansı ən qüvvətlidir?

A) Perxlorat turşusu, HClO4\mathrm{HClO_4}

B) Xlorat turşusu, HClO3\mathrm{HClO_3}

C) Xlorit turşusu, HClO2\mathrm{HClO_2}

D) Hipoxlorit turşusu, HClO

E) Yuxarıda göstərilən turşuların hamısı mövcud olmadığı üçün bunu müəyyən etmək mümkün deyil.

(Avstraliya 2010)

Problem 178Medium

Saf su aşağıdakı tənliyə görə öz-özünə ionlaşır:

2H2O(l)⇌H3O+(aq)+OH−(aq)\mathrm{2H_2O(l)\rightleftharpoons H_3O^+(aq)+OH^-(aq)}

Bu reaksiyanın tarazlıq sabiti 25 ∘C^\circ\mathrm{C}-də

1,0×10−141{,}0\times10^{-14}

və 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də

5,5×10−135{,}5\times10^{-13}

dir.

Hansı ifadə doğrudur?

A) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan aşağıdır, lakin [H3O+]=[OH−][\mathrm{H_3O^+}]=[\mathrm{OH^-}].

B) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan aşağıdır və buna görə [H3O+]>[OH−][\mathrm{H_3O^+}]>[\mathrm{OH^-}].

C) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan böyükdür və buna görə [OH−]>[H3O+][\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H_3O^+}].

D) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı mütləq 7,0-dır və [H3O+]=[OH−][\mathrm{H_3O^+}]=[\mathrm{OH^-}].

E) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan böyükdür, lakin [H3O+]=[OH−][\mathrm{H_3O^+}]=[\mathrm{OH^-}].

(Avstraliya 2010)

Problem 179Medium

HX turşusunun molyar kütləsi 27,03 g/mol-dur.

50,0 mL suya 0,560 q HX əlavə edildikdə məhlulun pH-ı 3,67 olur.

Hazırlanacaq məhlulda sərbəst X−\mathrm{X^-} ionunun qatılığı 0,00340 mol/L olmalıdır.

4,00 L belə məhlul hazırlamaq üçün neçə HX əlavə edilməlidir?

A) 6,96 kq

B) 8,91 kq

C) 11,3 kq

D) 22,8 kq

E) 0,368 q

(Avstraliya 2010)

Problem 180Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 0,1 mol/L məhlulu əsasi olar?

A) NaCl

B) CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}

C) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

D) (NH4)2SO4\mathrm{(NH_4)_2SO_4}

E) CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}

(Avstraliya 2011)

Problem 181Medium

İstənilən temperaturda neytral məhlulu hansı ifadə ən yaxşı təsvir edir?

A) [OH−]>[H3O+][\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H_3O^+}]

B) [OH−]<[H3O+][\mathrm{OH^-}]<[\mathrm{H_3O^+}]

C) [OH−]=[H3O+][\mathrm{OH^-}]=[\mathrm{H_3O^+}]

D) pH = 7

E) Məhlulda nə turş, nə də əsasi növlər vardır.

(Avstraliya 2011)

Problem 182Medium

HF natrium xloridin sulu məhlulunda həll edildikdə aşağıdakılardan hansı əsas kimi davranır?

A) Cl−\mathrm{Cl^-}

B) HF

C) H2O\mathrm{H_2O}

D) NaCl

E) Na+\mathrm{Na^+}

(Avstraliya 2011)

Problem 183Medium

Aşağıdakı zəif turşular və onların KaK_a qiymətləri verilmişdir:

Turşu KaK_a
HClO 3,5×10−83{,}5\times10^{-8}
HClO2\mathrm{HClO_2} 1,2×10−21{,}2\times10^{-2}
HCN 6,2×10−106{,}2\times10^{-10}
H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-} 6,2×10−86{,}2\times10^{-8}

Bu turşuların qoşma əsaslarının qüvvətinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) ClO2−<ClO−<HPO42−<CN−\mathrm{ClO_2^-<ClO^-<HPO_4^{2-}<CN^-}

B) ClO2−<HPO42−<ClO−<CN−\mathrm{ClO_2^-<HPO_4^{2-}<ClO^-<CN^-}

C) CN−<HPO42−<ClO−<ClO2−\mathrm{CN^-<HPO_4^{2-}<ClO^-<ClO_2^-}

D) CN−<ClO−<HPO42−<ClO2−\mathrm{CN^-<ClO^-<HPO_4^{2-}<ClO_2^-}

E) HPO42−<CN−<ClO−<ClO2−\mathrm{HPO_4^{2-}<CN^-<ClO^-<ClO_2^-}

(Avstraliya 2011)

Problem 184Medium

4,0% ionlaşan 0,010 mol/L zəif birprotonlu turşu məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 2,00

B) 2,40

C) 2,80

D) 3,40

E) 7,00

(Avstraliya 2012)

Problem 185Medium

Bufer məhlulunda zəif turşu HX və onun qoşma əsası X−\mathrm{X^-} bərabər qatılıqdadır.

Ka=2,9×10−5K_a=2{,}9\times10^{-5}

Buferin pH-ı neçədir?

A) 4,53

B) 5,53

C) 7,00

D) 8,47

E) 9,47

(Avstraliya 2012)

Problem 186Medium

Bufer məhluluna az miqdarda qüvvətli əsas əlavə edildikdə pH necə dəyişir?

A) Bir qədər artır.

B) Bir qədər azalır.

C) Tamamilə dəyişməz qalır.

D) 7,0 olur.

E) Əvvəl bir qədər artır, sonra 7,0 olur.

(Avstraliya 2013)

Problem 187Medium

0,1 mol/L birprotonlu turşu 0,2 mol/L NaOH ilə metil qırmızısı indikatoru istifadə edilərək titrlənir.

Ekvivalent nöqtədə sistemi hansı ifadə düzgün təsvir edir?

A) Hidroksid və hidronium ionlarının qatılıqları bərabərdir.

B) Əlavə edilmiş hidroksid ionlarının mol sayı başlanğıcda mövcud olan hidronium ionlarının mol sayına bərabərdir.

C) Əlavə edilmiş NaOH məhlulunun həcmi başlanğıc turşu məhlulunun həcminə bərabərdir.

D) Əlavə edilmiş hidroksid ionlarının mol sayı başlanğıcdakı birprotonlu turşunun mol sayına bərabərdir.

E) İndikator iki müxtəlif formada mövcuddur.

(Avstraliya 2013)

Problem 188Medium

500 mL 1 mol/L sirkə turşusu məhluluna 500 mL su əlavə edildikdə hansı dəyişiklik baş verir?

A) pH artır, faizlə ionlaşma artır.

B) pH artır, faizlə ionlaşma dəyişmir.

C) pH azalır, faizlə ionlaşma dəyişmir.

D) pH azalır, faizlə ionlaşma azalır.

E) pH dəyişmir, faizlə ionlaşma artır.

(Avstraliya 2013)

Problems 189–253 · Belarus Kimya Olimpiadası

Problem 189Medium

Metil narıncı indikatoru aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulunda çəhrayı rəng alar?

A) K2CO3\mathrm{K_2CO_3}

B) Ca(H2PO4)2\mathrm{Ca(H_2PO_4)_2}

C) Na2SO3\mathrm{Na_2SO_3}

D) Rb2HPO4\mathrm{Rb_2HPO_4}

(Belarus 2000, 9-cu sinif)

Problem 190Medium

0,01 mol/L qatılıqlı aşağıdakı məhlullardan hansının pH-ı ən kiçikdir?

A) HCl

B) H2SeO4\mathrm{H_2SeO_4}

C) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

D) H4P2O7\mathrm{H_4P_2O_7}

(Belarus 2000, 9-cu sinif)

Problem 191Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansını turş duz kimi qəbul etmək olar?

A) CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}

B) NaNH2\mathrm{NaNH_2}

C) Na2HPO3\mathrm{Na_2HPO_3}

D) HCOONa

(Belarus 2000, 10-cu sinif)

Problem 192Medium

pH < 7 olan sulu məhlulda:

A) OH−\mathrm{OH^-} ionları yoxdur.

B) H+\mathrm{H^+} və OH−\mathrm{OH^-} ionlarının sayı eynidir.

C) OH−\mathrm{OH^-} ionlarının sayı H+\mathrm{H^+} ionlarının sayından çoxdur.

D) H+\mathrm{H^+} ionlarının sayı OH−\mathrm{OH^-} ionlarının sayından çoxdur.

(Belarus 2000, 10-cu sinif)

Problem 193Medium

Həll olmuş duzun hidroliz dərəcəsi hansı məhlulda ən kiçik olar?

A) Qızdırılmış və qatı məhlulda

B) Qızdırılmış və duru məhlulda

C) Soyuq və qatı məhlulda

D) Soyuq və duru məhlulda

(Belarus 2000, 11-ci sinif)

Problem 194Medium

Natrium ortofosfatın hidroliz dərəcəsini azaltmaq üçün onun sulu məhluluna nə əlavə edilməlidir?

A) HCl

B) H2O\mathrm{H_2O}

C) NaOH

D) NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Problem 195Medium

Aşağıdakılardan hansında turş xassələri ən güclü ifadə olunur?

A) Sikloheksanol

B) Fenol

C) Metanol

D) Su

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Problem 196Medium

Aşağıdakı turşulardan hansının 0,10 M məhlulunda pH ən böyükdür?

A) HF

B) HCl

C) HNO3\mathrm{HNO_3}

D) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Problem 197Medium

Saxarozanın hidrolizi turşuların iştirakı ilə gedir.

0,010 mol/dm3^3 qatılıqlı hansı turşunun sulu məhlulundan istifadə edildikdə hidroliz sürəti ən böyük olar?

A) Xlorid turşusu

B) Fosfat turşusu

C) Sirkə turşusu

D) Selen turşusu

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Problem 198Medium

15,2 mM turşu məhlulunda hidrogen ionlarının qatılığının 7,60 mmol/dm3^3 olduğu müəyyən edilmişdir.

Doğru ifadəni seçin.

A) Turşunun dissosiasiya dərəcəsi 100%-ə bərabər deyil.

B) Belə turşu mövcud deyil.

C) Bu, ikiprotonlu turşudur.

D) Turşunun dissosiasiya dərəcəsi 100%-dir.

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Problem 199Medium

Saxarozanın hidrolizi turşuların iştirakı ilə gedir.

0,010 mol/dm3^3 qatılıqlı hansı turşunun sulu məhlulundan istifadə edildikdə hidroliz sürəti ən böyük olar?

A) Xlorid turşusu

B) Fosfat turşusu

C) Sirkə turşusu

D) Selen turşusu

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Problem 200Medium

Turşulaşdırılmış metil narıncı məhlulu aşağıdakılardan hansı əlavə edildikdə rəngini dəyişər?

A) Alüminium xlorid

B) Dimetilamin

C) Etanol

D) Metilformat

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Problem 201Medium

Doymuş spirtlər, ROH, ammonyak, su və alkanlar, RH, turş xassə göstərə bilər.

Onların turşuluğunun azalma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) NH3>H2O>ROH>RH\mathrm{NH_3>H_2O>ROH>RH}

B) H2O>ROH>NH3>RH\mathrm{H_2O>ROH>NH_3>RH}

C) RH>ROH>H2O>NH3\mathrm{RH>ROH>H_2O>NH_3}

D) H2O>ROH>RH>NH3\mathrm{H_2O>ROH>RH>NH_3}

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Problem 202Medium

15,2 mM turşu məhlulunda hidrogen ionlarının qatılığının 7,60 mmol/dm3^3 olduğu təcrübə ilə müəyyən edilmişdir.

Doğru ifadəni seçin.

A) Bu turşu qüvvətli deyil.

B) Belə turşu mövcud deyil.

C) Bu, ikiprotonlu turşudur.

D) Turşunun dissosiasiya dərəcəsi 100%-dir.

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Problem 203Medium

Su (A), etanol (B), asetilen (C) və etanı (D) turşuluğun azalma sırası ilə düzün.

A) B–A–D–C

B) C–D–A–B

C) A–B–C–D

D) D–A–B–C

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Problem 204Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının hidroksil qrupundakı hidrogen atomu ən kiçik qismən müsbət yükə malikdir?

A) Fosfat turşusu

B) Nitrat turşusu

C) Sulfat turşusu

D) Xlorat turşusu

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Problem 205Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulunda pH təxminən 12-dir?

A) RbHCO3\mathrm{RbHCO_3}

B) K3PO4\mathrm{K_3PO_4}

C) (NH4)2CO3\mathrm{(NH_4)_2CO_3}

D) NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4}

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Problem 206Medium

Hidratlaşmış metal kationları su ilə reaksiyaya girərək hidrogen ionları əmələ gətirə bilər. Bu, həmin hissəciklərin turş xassələrini göstərir.

Aşağıdakı kationlardan hansı ən qüvvətli turşudur?

A) [Na(H2O)6]+\mathrm{[Na(H_2O)_6]^+}

B) [Mg(H2O)6]2+\mathrm{[Mg(H_2O)_6]^{2+}}

C) [Fe(H2O)6]3+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{3+}}

D) [Al(H2O)6]3+\mathrm{[Al(H_2O)_6]^{3+}}

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 207Medium

Aşağıdakı cütlərdən hansında ikinci turşu birinci turşudan birinci dissosiasiya mərhələsinə görə daha zəifdir?

A) HClO3\mathrm{HClO_3} və HClO4\mathrm{HClO_4}

B) H2SO3\mathrm{H_2SO_3} və H2CO3\mathrm{H_2CO_3}

C) H3PO4\mathrm{H_3PO_4} və H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

D) HClO və HCl

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 208Medium

Aşağıdakı turşulardan hansının 0,10 M sulu məhlulunda pH ən kiçikdir?

A) Benzoy turşusu

B) orto-Hidroksibenzoy turşusu

C) meta-Hidroksibenzoy turşusu

D) para-Hidroksibenzoy turşusu

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 209Medium

Aşağıdakı proseslərdən biri getmir. Hansı?

A) Al3++H2O⇌AlOH2++H+\mathrm{Al^{3+}+H_2O\rightleftharpoons AlOH^{2+}+H^+}

B) SO32−+H2O⇌HSO3−+OH−\mathrm{SO_3^{2-}+H_2O\rightleftharpoons HSO_3^-+OH^-}

C) Cl−+H2O⇌HCl+OH−\mathrm{Cl^-+H_2O\rightleftharpoons HCl+OH^-}

D) Mg2++H2O⇌MgOH++H+\mathrm{Mg^{2+}+H_2O\rightleftharpoons MgOH^++H^+}

E) NH4++H2O⇌NH3⋅H2O+H+\mathrm{NH_4^++H_2O\rightleftharpoons NH_3\cdot H_2O+H^+}

F) ClO−+H2O⇌HOCl+OH−\mathrm{ClO^-+H_2O\rightleftharpoons HOCl+OH^-}

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Problem 210Medium

Metanolun turş xassələri metanın turş xassələrindən xeyli güclüdür.

Bunun səbəbi nədir?

A) Metanolda hidrogenin kütlə faizi metandakından aşağıdır.

B) Hidroksil qrupundakı hidrogen atomunun qismən müsbət yükü metandakı hidrogen atomlarınınkından xeyli böyükdür.

C) Metanol molekulu fəzada təhrif olunmuş tetraedr formasına malikdir.

D) Normal şəraitdə metanol mayedir.

E) Metanolun ərimə və qaynama temperaturları metanınkından xeyli yüksəkdir.

F) Metanolda O–H rabitəsi C–H rabitəsindən uzundur.

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Problem 211Medium

Aşağıdakı hidroksidlərdən hansı 0,010 M sulu məhlulda qüvvətli elektrolitdir?

A) NO(OH)\mathrm{NO(OH)}

B) CO(OH)2\mathrm{CO(OH)_2}

C) NO2(OH)\mathrm{NO_2(OH)}

D) PO(OH)3\mathrm{PO(OH)_3}

E) ClO(OH)\mathrm{ClO(OH)}

F) SO(OH)2\mathrm{SO(OH)_2}

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Problem 212Medium

Saxarozanın hidrolizi turşuların iştirakı ilə gedir.

0,010 M qatılıqlı hansı turşunun sulu məhlulundan istifadə edildikdə hidroliz sürəti ən böyük olar?

A) Xlorid turşusu

B) Fosfat turşusu

C) Sirkə turşusu

D) Selen turşusu

E) Sulfit turşusu

F) Flüorid turşusu

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Problem 213Medium

İkiprotonlu doymuş karboksil turşuları

HO2C(CH2)nCO2H\mathrm{HO_2C(CH_2)_nCO_2H}

sırasında nn 0-dan 4-ə qədər artdıqda birinci və ikinci mərhələ dissosiasiya sabitləri, K1K_1 və K2K_2, necə dəyişir?

A) K1K_1 və K2K_2 artır.

B) K1K_1 və K2K_2 azalır.

C) K1K_1 artır, K2K_2 azalır.

D) K1K_1 azalır, K2K_2 artır.

E) K1K_1 artır, K2K_2 sabit qalır.

F) K1K_1 və K2K_2 dəyişmir.

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Problem 214Medium

Aşağıdakı ionlardan hansının su ilə reaksiyaya daxil olma dərəcəsi ən böyükdür?

A) Li+\mathrm{Li^+}

B) K+\mathrm{K^+}

C) Be2+\mathrm{Be^{2+}}

D) Ca2+\mathrm{Ca^{2+}}

E) Fe3+\mathrm{Fe^{3+}}

F) Ti4+\mathrm{Ti^{4+}}

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 215Medium

Hidratlaşmış metal kationları su ilə reaksiyaya girərək hidrogen ionları əmələ gətirə bilər və bu onların turş xassələrini xarakterizə edir.

Aşağıdakılardan hansı ən qüvvətli turşudur?

A) [K(H2O)6]+\mathrm{[K(H_2O)_6]^+}

B) [Ba(H2O)6]2+\mathrm{[Ba(H_2O)_6]^{2+}}

C) [Fe(H2O)6]2+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{2+}}

D) [Cr(H2O)6]3+\mathrm{[Cr(H_2O)_6]^{3+}}

E) [Ca(H2O)6]2+\mathrm{[Ca(H_2O)_6]^{2+}}

F) [Cu(H2O)6]2+\mathrm{[Cu(H_2O)_6]^{2+}}

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 216Medium

Zəif birprotonlu HA turşusunun dissosiasiya sabiti

Ka=1,0×10−6K_a=1{,}0\times10^{-6}

dir.

0,050 mol/dm3^3 HA məhlulunda dissosiasiya dərəcəsi neçədir?

A) 2,0×10−52{,}0\times10^{-5}

B) 2,0×10−32{,}0\times10^{-3}%

C) 4,5%

D) 0,45%

E) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2}%

F) 0,045%

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 217Medium

Doğru ifadəni seçin.

Sulu məhlulda aşağıdakılardan hansıları hidrolizə uğramır?

A) Bütün həll olan sulfatlar

B) Qələvi-torpaq metallarının nitritləri

C) Həll olan ammonium duzları

D) Həll olan kalium duzları

E) Qələvi metalların nitratları

F) Litium və natrium duzları

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Problem 218Medium

Aşağıdakı maddələrin turş xassələrinin düzgün müqayisəsi hansı variantda verilmişdir?

A) H2O>H2S>H2Ca\mathrm{H_2O>H_2S>H_2Ca}

B) H2O>H2Ca>H2S\mathrm{H_2O>H_2Ca>H_2S}

C) H2S>H2O>H2Ca\mathrm{H_2S>H_2O>H_2Ca}

D) H2S>H2Ca>H2O\mathrm{H_2S>H_2Ca>H_2O}

E) H2Ca>H2O>H2S\mathrm{H_2Ca>H_2O>H_2S}

F) H2Ca>H2S>H2O\mathrm{H_2Ca>H_2S>H_2O}

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Problem 219Medium

250 cm3^3 məhlulda 0,50 q H+\mathrm{H^+} ionu vardır.

Məhlulun pH-ı neçədir?

A) 0,30

B) 0,50

C) 0,70

D) 2,0

E) 2,3

F) 2,5

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 220Medium

Etan (1), eten (2) və etin (3) turş xassələrə malikdir.

Onların turşuluğunun düzgün sırası hansıdır?

A) 1 > 2 > 3

B) 1 > 3 > 2

C) 2 > 3 > 1

D) 2 > 1 > 3

E) 3 > 1 > 2

F) 3 > 2 > 1

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 221Medium

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu turş mühitə malikdir?

A) Kalium dihidrogenfosfat

B) Sezium karbonat

C) Natrium sulfid

D) Litium nitrat

E) Barium yodid

F) Rubidium fosfat

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 222Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansıları turşuluğun azalma sırası ilə düzgün düzülmüşdür?

A) CF3COOH>CH3COOH>H2O>CH3OH\mathrm{CF_3COOH>CH_3COOH>H_2O>CH_3OH}

B) CH3COOH>CF3COOH>H2O>CH3OH\mathrm{CH_3COOH>CF_3COOH>H_2O>CH_3OH}

C) CH3OH>H2O>CH3COOH>CF3COOH\mathrm{CH_3OH>H_2O>CH_3COOH>CF_3COOH}

D) CH3COOH>H2O>CF3COOH>CH3OH\mathrm{CH_3COOH>H_2O>CF_3COOH>CH_3OH}

E) CF3COOH>CH3OH>CH3COOH>H2O\mathrm{CF_3COOH>CH_3OH>CH_3COOH>H_2O}

F) CH3OH>H2O>CF3COOH>CH3COOH\mathrm{CH_3OH>H_2O>CF_3COOH>CH_3COOH}

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 223Medium

Aşağıdakı duzların sulu məhlullarından neçəsi turş mühitə malikdir?

Cs2S\mathrm{Cs_2S}, Cr(NO3)3\mathrm{Cr(NO_3)_3}, Na2B4O7\mathrm{Na_2B_4O_7}, SnCl2\mathrm{SnCl_2}, Ra(NO2)2\mathrm{Ra(NO_2)_2}, NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}, Cu(ClO4)2\mathrm{Cu(ClO_4)_2}

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2013, 9-cu sinif)

Problem 224Medium

1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} sulu məhlulu su ilə 10 dəfə durulaşdırıldıqda alınan məhlulun pH-ı başlanğıc məhlulla müqayisədə necə dəyişər?

A) Praktiki olaraq dəyişməz.

B) 1 vahid artar.

C) 10 dəfə artar.

D) 1 vahid azalar.

E) 10 dəfə azalar.

F) 10 vahid dəyişər.

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Problem 225Medium

10,00 mL ortofosfat turşusu məhlulunun fenolftalein iştirakı ilə titrlənməsi üçün 10,54 mL 11,58 mM KOH məhlulu sərf edilmişdir.

Analiz olunan məhlulda ortofosfat turşusunun molyar qatılığı neçədir?

A) 4,07 mM

B) 5,65 mM

C) 6,10 mM

D) 8,42 mM

E) 10,7 mM

F) 12,2 mM

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Problem 226Medium

Doymuş sulu məhlul hava ilə təması istisna edən şəraitdə geri soyuducu altında 80 ∘C^\circ\mathrm{C}-yə qədər qızdırılmış və məhlulda ağ çöküntü əmələ gəlmişdir.

Hansı maddənin məhlulu qızdırılmışdır?

A) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

B) Ca(OH)2\mathrm{Ca(OH)_2}

C) FeSO4\mathrm{FeSO_4}

D) BaCl2\mathrm{BaCl_2}

E) Al(NO3)3\mathrm{Al(NO_3)_3}

F) KH2PO4\mathrm{KH_2PO_4}

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 227Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələr turşuluğun artma sırası ilə düzülmüşdür?

A) CH4>HF>H2O>NH3\mathrm{CH_4>HF>H_2O>NH_3}

B) HF>H2O>NH3>CH4\mathrm{HF>H_2O>NH_3>CH_4}

C) HF>NH3>H2O>CH4\mathrm{HF>NH_3>H_2O>CH_4}

D) NH3>CH4>H2O>HF\mathrm{NH_3>CH_4>H_2O>HF}

E) H2O>NH3>HF>CH4\mathrm{H_2O>NH_3>HF>CH_4}

F) H2O>CH4>HF>NH3\mathrm{H_2O>CH_4>HF>NH_3}

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Problem 228Medium

Malein (M) və fumar (F) turşuları etilendikarboksil turşusunun müvafiq olaraq cis- və trans-izomerləridir.

Onların turşuluğunu xarakterizə edən düzgün münasibəti seçin.

A) pK1(M)<pK1(F)pK_1(M)<pK_1(F) və pK2(M)<pK2(F)pK_2(M)<pK_2(F)

B) pK1(M)>pK1(F)pK_1(M)>pK_1(F) və pK2(M)>pK2(F)pK_2(M)>pK_2(F)

C) pK1(M)<pK1(F)pK_1(M)<pK_1(F) və pK2(M)>pK2(F)pK_2(M)>pK_2(F)

D) pK1(M)>pK1(F)pK_1(M)>pK_1(F) və pK2(M)<pK2(F)pK_2(M)<pK_2(F)

E) pK1(M)<pK1(F)pK_1(M)<pK_1(F) və pK2(M)=pK2(F)pK_2(M)=pK_2(F)

F) pK1(M)=pK1(F)pK_1(M)=pK_1(F) və pK2(M)=pK2(F)pK_2(M)=pK_2(F)

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Problem 229Medium

Distillə edilmiş suya hansı maddə əlavə edildikdə pH > 7 olan məhlul alınar?

A) CH3OH\mathrm{CH_3OH}

B) HCHO

C) HCO2H\mathrm{HCO_2H}

D) CH3Br\mathrm{CH_3Br}

E) CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}

F) CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3}

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Problem 230Medium

0,10 M ortofosfat turşusu məhlulunda olan hissəciklərdən hansının molyar qatılığı ən böyükdür?

A) H+\mathrm{H^+}

B) OH−\mathrm{OH^-}

C) H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-}

D) HPO42−\mathrm{HPO_4^{2-}}

E) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

F) PO43−\mathrm{PO_4^{3-}}

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Problem 231Medium

Metanol kalium amidlə reaksiyaya daxil olduqda nə əmələ gəlir?

A) CO

B) CO2\mathrm{CO_2}

C) CH4\mathrm{CH_4}

D) NH3\mathrm{NH_3}

E) H2\mathrm{H_2}

F) N2\mathrm{N_2}

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Problem 232Medium

100 cm3^3 suda 57,5 mq natrium həll edilir. Alınan məhlul 250 cm3^3-lik ölçü kolbasına keçirilir və distillə edilmiş su ilə işarəyə qədər durulaşdırılır.

Hazırlanan məhlulun pH-ı neçə olmalıdır?

A) 9

B) 10

C) 11

D) 12

E) 13

F) 14

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Problem 233Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulunda hidroliz praktiki olaraq getmir?

A) Radium xlorid

B) Maqnezium nitrat

C) Mis(II) sulfat

D) Kalium sulfid

E) Litium nitrit

F) Kalium karbonat

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Problem 234Medium

İnert atmosferdə geri soyuducu altında 70 ∘C^\circ\mathrm{C}-yə qədər qızdırıldıqda hansı maddənin sulu məhlulunda həll olmuş maddənin kütlə faizi dəyişər?

A) Na2S\mathrm{Na_2S}

B) Na2SO4\mathrm{Na_2SO_4}

C) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

D) Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4}

E) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

F) NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Problem 235Medium

ROH (1), H2O\mathrm{H_2O} (2), H2\mathrm{H_2} (3), RC≡CH\mathrm{RC\equiv CH} (4), RH (5) və NH3\mathrm{NH_3} (6) arasında ən yüksək turşuluğa malik maddəni göstərin.

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Problem 236Medium

10,00 cm3^3 0,100 M KOH məhlulunu titrləmək üçün neçə cm3^3 0,200 M H2SO4\mathrm{H_2SO_4} məhlulu tələb olunur?

A) 5,00 cm3^3

B) 10,00 cm3^3

C) 15,00 cm3^3

D) 20,00 cm3^3

E) 25,00 cm3^3

F) 30,00 cm3^3

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 237Medium

R alkil qrupu olmaqla aşağıdakı hissəciklərin nisbi əsaslığını göstərən hansı münasibət doğrudur?

A) OH−>RO−\mathrm{OH^- > RO^-}

B) H−<RO−\mathrm{H^- < RO^-}

C) NH2−>H−\mathrm{NH_2^- > H^-}

D) R−<NH2−\mathrm{R^- < NH_2^-}

E) RO−>R−\mathrm{RO^- > R^-}

F) H−<OH−\mathrm{H^- < OH^-}

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 238Medium

20 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda 100 cm3^3 suda 1,00 q karbon dioksid həll edilir.

Alınan məhlulda hansı hissəciyin qatılığı ən böyükdür?

A) CO2\mathrm{CO_2}

B) H+\mathrm{H^+}

C) H3O+\mathrm{H_3O^+}

D) OH−\mathrm{OH^-}

E) HCO3−\mathrm{HCO_3^-}

F) CO32−\mathrm{CO_3^{2-}}

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Problem 239Medium

Sulu məhlulda turş xassələri ən güclü olan maddə hansıdır?

A) Cl(OH)\mathrm{Cl(OH)}

B) NO(OH)\mathrm{NO(OH)}

C) SO(OH)2\mathrm{SO(OH)_2}

D) SeO(OH)2\mathrm{SeO(OH)_2}

E) NO2(OH)\mathrm{NO_2(OH)}

F) ClO2(OH)\mathrm{ClO_2(OH)}

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Problem 240Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulu turş mühitə malikdir?

A) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

B) KHSO3\mathrm{KHSO_3}

C) Na2HPO4\mathrm{Na_2HPO_4}

D) K2HPO3\mathrm{K_2HPO_3}

E) Cs3PO4\mathrm{Cs_3PO_4}

F) HCOOK

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Problem 241Medium

Aşağıdakılardan hansı orta duzdur?

A) K2HPO3\mathrm{K_2HPO_3}

B) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

C) Ca(HSO3)2\mathrm{Ca(HSO_3)_2}

D) LiHS

E) Al(HSO4)3\mathrm{Al(HSO_4)_3}

F) NaNH2\mathrm{NaNH_2}

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Problem 242Medium

Sulu məhlulda turşuların qüvvəti arasındakı münasibət hansı variantda düzgün göstərilmişdir?

A) H3PO4>H3BO3<HClO3\mathrm{H_3PO_4>H_3BO_3<HClO_3}

B) HClO3>H3BO3>H3PO4\mathrm{HClO_3>H_3BO_3>H_3PO_4}

C) H3BO3<HClO3>H3PO4\mathrm{H_3BO_3<HClO_3>H_3PO_4}

D) H3PO4>HClO3<H3BO3\mathrm{H_3PO_4>HClO_3<H_3BO_3}

E) H3BO3>H3PO4>HClO3\mathrm{H_3BO_3>H_3PO_4>HClO_3}

F) H3BO3<H3PO4<HClO3\mathrm{H_3BO_3<H_3PO_4<HClO_3}

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 243Medium

Ammonyakın sulu məhlulunun

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

olduğu halda onun nitrat turşusu ilə titrlənməsində ekvivalent nöqtəni müəyyən etmək üçün ən yaxşı indikatorun rəngi hansı pH qiymətində kəskin dəyişməlidir?

A) 1

B) 3

C) 5

D) 7

E) 9

F) 11

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 244Medium

Aşağıdakı maddələrin 0,1 M məhlullarından hansının pH-ı ən kiçikdir?

A) Ammonyak

B) Natrium hidroksid

C) Xlorid turşusu

D) Sulfat turşusu

E) Ammonium xlorid

F) Natrium hidrogenkarbonat

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 245Medium

Məhlulun pH-ı 9-dan 6-ya endikdə hidrogen ionlarının qatılığı necə dəyişir?

A) 1000 dəfə azalır.

B) 1000 dəfə artır.

C) 100 dəfə azalır.

D) 100 dəfə artır.

E) 3 dəfə azalır.

F) 3 dəfə artır.

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 246Medium

Dissosiasiya dərəcəsi dissosiasiya etmiş hissəciklərin sayının dissosiasiyadan əvvəlki hissəciklərin sayına nisbətidir.

Müəyyən həcmdə zəif birprotonlu turşuda 2×1062\times10^6 turşu molekulu, 4×1034\times10^3 hidrogen ionu və 4×1034\times10^3 turşu qalığı ionu vardır.

Turşunun dissosiasiya dərəcəsi neçədir?

A) 0,1%

B) 0,2%

C) 0,4%

D) 1,0%

E) 2,0%

F) 4,0%

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 247Medium

Aşağıdakı 0,1 M məhlullardan hansının pH-ı ən böyükdür?

A) NaCl

B) NaNO2\mathrm{NaNO_2}

C) CaCl2\mathrm{CaCl_2}

D) NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}

E) Mg(NO3)2\mathrm{Mg(NO_3)_2}

F) NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 248Medium

Hipofosfor turşusu, H3PO2\mathrm{H_3PO_2}:

A) Birəsaslıdır.

B) İkiəsaslıdır.

C) Üçəsaslıdır.

D) Əsaslığı ilə xarakterizə edilə bilməz.

E) Turş xassə göstərmir.

F) Mövcud deyil.

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 249Medium

0,1 M hipoyodit turşusu məhlulunda hidrogen ionlarının qatılığı

1,42×10−6 M1{,}42\times10^{-6}\ \mathrm{M}

dir.

Hipoyodit turşusunun dissosiasiya sabiti neçədir?

A) 2,0×10−112{,}0\times10^{-11}

B) 6,2×10−116{,}2\times10^{-11}

C) 2,4×10−102{,}4\times10^{-10}

D) 4,2×10−104{,}2\times10^{-10}

E) 5,8×10−95{,}8\times10^{-9}

F) 3,2×10−83{,}2\times10^{-8}

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 250Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulu əsasi mühitə malikdir?

A) İmidazol

B) 2,4,6-Trinitrofenol

C) Etilenqlikol

D) Asetilaseton

E) Hidrogen sianid

F) Nitroetan

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 251Medium

Aşağıdakı turşulardan hansının turşuluq sabiti ən böyükdür?

A) 2,6-Dihidroksibenzoy turşusu

B) Qarışqa turşusu

C) Süd turşusu

D) Salisil turşusu

E) Benzoy turşusu

F) 4-Hidroksibenzoy turşusu

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 252Medium

Müəyyən temperaturda saf suyun pH-ı 6,65-dir.

Bu temperaturda suyun ion hasili neçədir?

A) 5,0×10−145{,}0\times10^{-14}

B) 3,0×10−143{,}0\times10^{-14}

C) 1,0×10−141{,}0\times10^{-14}

D) 5,0×10145{,}0\times10^{14}

E) 3,0×10143{,}0\times10^{14}

F) 1,0×10141{,}0\times10^{14}

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Problem 253Medium

Sulu məhlulda ən qüvvətli əsas olan hissəcik hansıdır?

A) CH3COO−\mathrm{CH_3COO^-}

B) ClO4−\mathrm{ClO_4^-}

C) NH3\mathrm{NH_3}

D) Cr3+\mathrm{Cr^{3+}}

E) C6H5NH3+\mathrm{C_6H_5NH_3^+}

F) CH3O−\mathrm{CH_3O^-}

(Belarus 2022, 9-cu sinif)