Kimyəvi rabitə və molekulyar quruluş

Download PDF

Table of contents

1. Problems 1–134 · Türkiyə Kimya Olimpiadası
2. Problems 135–225 · ABŞ Kimya Olimpiadası
3. Problems 226–258 · Avstraliya Kimya Olimpiadası
4. Problems 259–330 · Belarus Kimya Olimpiadası

Problems 1–134 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Problem 1Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının buxar təzyiqinin ən aşağı olması gözlənilir?

A) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$

E) $\mathrm{CH_3Cl}$

(Türkiyə 1997)

Problem 2Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdan fərqlidir?

A) $\mathrm{SF_6}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{SF_4}$

D) $\mathrm{PCl_5}$

E) $\mathrm{BCl_3}$

(Türkiyə 1997)

Problem 3Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı paramaqnitdir?

A) $\mathrm{H_2}$

B) $\mathrm{Li_2}$

C) $\mathrm{N_2}$

D) $\mathrm{O_2}$

E) $\mathrm{F_2}$

(Türkiyə 1997)

Problem 4Medium

Etan, eten və etin molekullarından hansında C–C rabitəsi ən qısadır?

A) Etan

B) Eten

C) Etin

D) Hər üçündə rabitə uzunluğu eynidir.

E) Eten və etində rabitə uzunluğu eynidir.

(Türkiyə 1997)

Problem 5Medium

Propen molekulunda neçə sigma ($\sigma$) rabitəsi vardır?

A) 9

B) 7

C) 5

D) 8

E) 1

(Türkiyə 1997)

Problem 6Medium

$\mathrm{ICl_2^-}$ ionunda yodun valentliyi və hibridləşməsi müvafiq olaraq hansıdır?

A) 1 və $sp^3d$

B) $-1$ və $sp$

C) 3 və $sp^2$

D) 5 və $sp^3d$

E) 1 və $sp^2$

(Türkiyə 1999)

Problem 7Medium

Aşağıdakı rabitələrdən hansı ən böyük kovalent xarakterə malikdir?

A) Na–Cl

B) Mg–Cl

C) H–Cl

D) C–Cl

E) S–Cl

(Türkiyə 1999)

Problem 8Medium

Sirkə turşusu ($\mathrm{CH_3CO_2H}$) molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları YANLIŞDIR?

I. Bir ədəd $\pi$ rabitəsi vardır.

II. Ümumi $\sigma$ rabitələrinin sayı yeddidir.

III. Molekul apolardır.

IV. Molekuldakı iki karbon atomunun hibridləşməsi eynidir və hər ikisi $sp^3$-dür.

A) I, II, III və IV

B) II, III və IV

C) III və IV

D) I, III və IV

E) I, II və III

(Türkiyə 1999)

Problem 9Medium

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$

B) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

D) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CHO}$

(Türkiyə 1999)

Problem 10Medium

Aşağıdakı cütlərdən hansında hər iki molekul və ya ionun həndəsi quruluşu tetraedrikdir?

A) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{PCl_5}$

C) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{SO_4^{2-}}$

D) $\mathrm{XeO_4}$ və $\mathrm{XeF_4}$

E) $\mathrm{SF_6}$ və $\mathrm{PF_6^-}$

(Türkiyə 1999)

Problem 11Medium

Pentan və oktan alkanlarından oktanın qaynama temperaturu daha yüksəkdir, çünki oktan:

A) daha çox hidrogen rabitəsi əmələ gətirir.

B) molekulu daha çox müxtəlif formada ola bilər.

C) daha çox izomerə malikdir.

D) daha böyük molyar kütləyə malikdir.

E) apolardır.

(Türkiyə 1999)

Problem 12Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında atomlar arasındakı rabitə ən böyük kovalent xarakterə malikdir?

A) BeO

B) $\mathrm{BF_2}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{Na_2S}$

E) KBr

(Türkiyə 2000)

Problem 13Medium

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən YÜKSƏKDİR?

A) $\mathrm{CH_3(CH_2)_3CH_3}$

B) $\mathrm{H_2O}$

C) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CHO}$

(Türkiyə 2000)

Problem 14Medium

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən AŞAĞIDIR?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH_3}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2COCH_2CH_3}$

E) $\mathrm{HOCH_2CH_2CH_2CH_2OH}$

(Türkiyə 2001)

Problem 15Medium

Aşağıdakı cütlərdən hansı bir-biri ilə hidrogen rabitəsi əmələ gətirir?

A) $\mathrm{CHCl_3}$ və $\mathrm{CH_3COCH_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{Cl_2CS}$ və $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$ və $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_2CH_3}$ və HCN

(Türkiyə 2001)

Problem 16Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı polar molekuldur?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{CHCl_3}$

C) $\mathrm{CCl_4}$

D) $\mathrm{BF_3}$

E) $\mathrm{PCl_5}$

(Türkiyə 2002)

Problem 17Medium

Aşağıdakılardan hansı molekuldaxili rabitədir?

A) İon–dipol

B) Dipol–dipol

C) Kovalent

D) Dipol–induksiya olunmuş dipol

E) Van der Waals

(Türkiyə 2002)

Problem 18Medium

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən YÜKSƏKDİR?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

B) $\mathrm{HOCH_2CH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3OCH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2NH_2}$

(Türkiyə 2002)

Problem 19Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansılarında molekullar arasında hidrogen rabitəsi mövcuddur?

I. $\mathrm{CH_3CH_2OCH_3}$

II. $\mathrm{CH_3CH_2CHO}$

III. $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

IV. $\mathrm{CH_3CH_2NH_2}$

A) I, II, III və IV

B) I, III və IV

C) II, III və IV

D) II və III

E) III və IV

(Türkiyə 2003)

Problem 20Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansında göstərilən molekuldaxili rabitə və molekullararası qarşılıqlı təsir YANLIŞ verilmişdir?

	Maddə	Molekuldaxili rabitə	Molekullararası qarşılıqlı təsir
A)	$\mathrm{CH_4}$	Kovalent	van der Waals
B)	$\mathrm{NH_3}$	Kovalent	Hidrogen rabitəsi
C)	$\mathrm{Cl_2}$	Kovalent	van der Waals
D)	Almaz	Metallik	van der Waals
E)	$\mathrm{CaCl_2}$	İon	Elektrostatik

(Türkiyə 2003)

Problem 21Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı ən böyük ion xarakterinə malikdir?

A) NaF

B) NaI

C) NO

D) CaO

E) HF

(Türkiyə 2003)

Problem 22Medium

Aşağıdakılardan hansında ən uzun karbon–oksigen rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{HCHO}$

C) $\mathrm{CH_3OH}$

D) $\mathrm{CH_3COCH_3}$

E) CO

(Türkiyə 2004)

Problem 23Medium

$\mathrm{NH_2^-}$ ionunun Lewis elektron-nöqtə quruluşunda azot atomunun ətrafında rabitədə iştirak etməyən neçə elektron vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Türkiyə 2004)

Problem 24Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı ion birləşməsidir?

A) $\mathrm{CCl_4}$

B) $\mathrm{B_2H_6}$

C) $\mathrm{MgBr_2}$

D) $\mathrm{N_2O_5}$

E) $\mathrm{B_3N_3H_6}$

(Türkiyə 2005)

Problem 25Medium

$\mathrm{BF_3}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı DOĞRUDUR?

I. Molekulda üç sigma rabitəsi vardır.

II. Molekulun həndəsi quruluşu üçbucaqlı piramidadır.

III. B atomu F atomları ilə rabitə yaradarkən $sp^2$ hibrid orbitallarından istifadə edir.

IV. $\mathrm{BF_3}$ molekulu polardır.

A) Yalnız I

B) II və IV

C) II və III

D) I və III

E) Yalnız IV

(Türkiyə 2005)

Problem 26Medium

Aşağıdakı qüvvələrdən hansı maye fazadakı birləşmənin molekulları arasındakı cazibə qüvvələrindən biri deyil?

A) Hidrogen rabitəsi

B) Dipol–dipol

C) London qüvvələri

D) Van der Waals qüvvələri

E) Kovalent rabitə

(Türkiyə 2005)

Problem 27Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda buxar təzyiqi ən böyükdür?

A) $\mathrm{CH_3COCH_3}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

D) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

(Türkiyə 2005)

Problem 28Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında hidrogen rabitəsi əsas molekullararası qüvvədir?

A) $\mathrm{N_2H_4}$

B) $\mathrm{H_2}$

C) $\mathrm{CH_4}$

D) $\mathrm{CH_3COCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CF_3}$

(Türkiyə 2005)

Problem 29Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında həm kovalent, həm də ion rabitəsi vardır?

A) KOCl

B) $\mathrm{H_2O}$

C) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

D) $\mathrm{MgCl_2}$

E) $\mathrm{CH_4}$

(Türkiyə 2006)

Problem 30Medium

Aşağıdakı molekulların qaynama temperaturunun artma sırası hansıdır?

I. $\mathrm{CH_4}$

II. $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

III. $\mathrm{NH_3}$

IV. $\mathrm{H_2O}$

A) I < II < III < IV

B) II < I < IV < III

C) III < IV < II < I

D) II < I < III < IV

E) I < III < II < IV

(Türkiyə 2006)

Problem 31Medium

Aşağıdakı cədvəldə VII A qrupu elementlərinin qaynama temperaturları verilmişdir.

VII A qrupu	$\mathrm{F_2}$	$\mathrm{Cl_2}$	$\mathrm{Br_2}$	$\mathrm{I_2}$
Qaynama temperaturu ($^\circ\mathrm{C}$)	$-188$	$-35$	59	184

Bu dəyişmənin səbəbi nədir?

A) Atom nömrəsi artdıqca van der Waals qüvvələrinin artması.

B) Atom nömrəsi artdıqca X–X rabitə enerjisinin artması.

C) Atom nömrəsi artdıqca elektronegativliyin azalması.

D) Atom nömrəsi artdıqca oksidləşdirici qüvvənin azalması.

E) Atom nömrəsi artdıqca sıxlığın artması.

(Türkiyə 2007)

Problem 32Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının otaq temperaturunda buxar təzyiqinin ən yüksək olması gözlənilir?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$

B) $\mathrm{CH_3OC_3H_7}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

D) $\mathrm{CH_3(CH_2)_4CH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2Cl}$

(Türkiyə 2007)

Problem 33Medium

Standart şəraitdə aşağıdakılardan hansı paramaqnit xassə göstərir?

A) $\mathrm{H_2}$

B) $\mathrm{Br_2}$

C) $\mathrm{O_2}$

D) $\mathrm{Cl_2}$

E) Zn

(Türkiyə 2007)

Problem 34Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{XeF_2}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{XeO_3}$

D) $\mathrm{SO_3}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2007)

Problem 35Medium

$\mathrm{POCl_3}$ molekulunda mərkəzi P atomunun formal yükü nədir?

A) 1

B) $-1$

C) 0

D) $-2$

E) 2

(Türkiyə 2007)

Problem 36Medium

$\mathrm{NH_2^-}$ ionunun Lewis quruluşunda azot atomunun ətrafında rabitədə iştirak etməyən neçə elektron vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Türkiyə 2007)

Problem 37Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən neçəsi hidrogen rabitəsi yaradır?

$\mathrm{H_2NNH_2}$

$\mathrm{CH_3Cl}$

$\mathrm{HNNH}$

$\mathrm{CH_3COOH}$

$\mathrm{H_2CO}$

A) 1

B) 5

C) 4

D) 2

E) 3

(Türkiyə 2007)

Problem 38Medium

Aşağıdakı rabitə cütlərinin hər birində hansı rabitə daha polardır?

H–O və H–S

N–F və N–Cl

Li–F və Cs–F

A) H–O, N–Cl, Li–F

B) H–S, N–Cl, Cs–F

C) H–O, N–Cl, Li–F

D) H–O, N–F, Cs–F

E) H–S, N–F, Li–F

(Türkiyə 2007)

Problem 39Medium

Verilmiş rabitə uzunluqlarından istifadə edərək C–P rabitəsinin uzunluğunu pm ilə hesablayın.

P–P = 220 pm

P–I = 243 pm

C–I = 210 pm

A) 230

B) 125

C) 362

D) 187

E) 205

(Türkiyə 2008)

Problem 40Medium

$\mathrm{XeF_2}$ molekulunun Lewis quruluşu çəkildikdə Xe atomunun ətrafında neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü olur?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2008)

Problem 41Medium

Asetonitril molekulunda ümumilikdə neçə sigma ($\sigma$) rabitəsi vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2008)

Problem 42Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında rabitə polyarlığının artması DÜZGÜN göstərilmişdir?

A) B–C < N–F < C–F < B–F < Al–F

B) B–F < C–F < B–C < N–F < Al–F

C) Al–F < B–C < N–F < B–F < C–F

D) B–C < B–F < Al–F < C–F < N–F

E) N–F < C–F < B–F < Al–F < B–C

(Türkiyə 2008)

Problem 43Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{PCl_5}$

C) $\mathrm{CH_4}$

D) $\mathrm{BF_3}$

E) $\mathrm{H_2S}$

(Türkiyə 2008)

Problem 44Medium

S–Cl, S–Br, Se–Cl, Se–Br və Te–I rabitələrindən hansı ən polardır?

A) S–Cl

B) S–Br

C) Se–Cl

D) Se–Br

E) Te–I

(Türkiyə 2009)

Problem 45Medium

Tiosianat ionunun ($\mathrm{NCS^-}$) ən çox üstünlük verilən Lewis quruluşunda azot atomunun formal yükü nədir?

A) $-1$

B) $-2$

C) 1

D) 2

E) 0

(Türkiyə 2009)

Problem 46Medium

Aşağıdakılardan hansı diamaqnit deyil?

A) $\mathrm{N_2}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{Be_2}$

D) $\mathrm{C_2}$

E) $\mathrm{Li_2}$

(Türkiyə 2009)

Problem 47Medium

Aşağıdakı molekul və ionlardan hansı ən uzun karbon–oksigen rabitəsinə malikdir?

A) CO

B) $\mathrm{CO_2}$

C) $\mathrm{H_2CO}$

D) $\mathrm{COCl_2}$

E) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(Türkiyə 2009)

Problem 48Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{SF_4}$

B) $\mathrm{PF_5}$

C) $\mathrm{CCl_4}$

D) $\mathrm{XeF_4}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Türkiyə 2009)

Problem 49Medium

Aşağıdakılardan hansında $dsp^3$ hibridləşməsi vardır?

A) $\mathrm{SiH_4}$

B) $\mathrm{AsCl_4^+}$

C) $\mathrm{PH_3}$

D) $\mathrm{IF_4^+}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2009)

Problem 50Medium

$\mathrm{NCO^-}$ ionunun ən sabit Lewis quruluşunda azot atomunun ətrafında rabitədə iştirak etməyən neçə elektron vardır?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 1

E) 3

(Türkiyə 2010)

Problem 51Medium

Aşağıdakı sıralamalardan hansında ion rabitə xarakterinin artması düzgün göstərilmişdir?

A) NO < HF < HCl < CsF < LiF

B) HF < NO < HCl < CsF < LiF

C) NO < HCl < HF < CsF < LiF

D) NO < HCl < HF < LiF < CsF

E) HF < HCl < NO < LiF < CsF

(Türkiyə 2010)

Problem 52Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 298 K temperaturda buxar təzyiqi ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{C_2H_5OH}$

B) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

C) $\mathrm{CH_3OH}$

D) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

E) $\mathrm{CH_3OCH_2OH}$

(Türkiyə 2010)

Problem 53Medium

Aşağıdakılardan hansı paramaqnitdir?

A) BF

B) $\mathrm{F_2}$

C) CO

D) NF

E) HF

(Türkiyə 2010)

Problem 54Medium

CO, $\mathrm{H_2CO}$, $\mathrm{CH_3OCH_3}$, $\mathrm{CO_2}$ və $\mathrm{H_2CO_3}$ molekullarından hansı ən uzun karbon–oksigen rabitəsinə malikdir?

A) CO

B) $\mathrm{CO_2}$

C) $\mathrm{H_2CO}$

D) $\mathrm{H_2CO_3}$

E) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

(Türkiyə 2010)

Problem 55Medium

Aşağıdakılardan hansının həndəsi quruluşu kvadrat müstəvidir?

A) $\mathrm{SF_4}$

B) $\mathrm{PF_4^+}$

C) $\mathrm{CF_4}$

D) $\mathrm{XeF_4}$

E) $\mathrm{NHF_3^+}$

(Türkiyə 2010)

Problem 56Medium

Aşağıdakılardan hansında $sp^3$ hibridləşməsi vardır?

A) $\mathrm{H_2CO}$

B) $\mathrm{AsCl_4^+}$

C) $\mathrm{BF_3}$

D) $\mathrm{IF_4^+}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2010)

Problem 57Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında bir $\pi$ və iki $\sigma$ rabitəsi yaradan N atomu vardır?

A) $\mathrm{H-N=N-H}$

B) $\mathrm{H_2N-NH_2}$

C) $\mathrm{H_2N=NH_2}$

D) $\mathrm{H-N\equiv N-H}$

E) $\mathrm{H_2N=N=NH_2}$

(Türkiyə 2011)

Problem 58Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı oktet qaydasına uyğun gəlmir?

A) $\mathrm{C_2H_2Cl_2}$

B) $\mathrm{C_2H_6}$

C) $\mathrm{PF_3}$

D) $\mathrm{HNO_3}$

E) $\mathrm{NO_2}$

(Türkiyə 2011)

Problem 59Medium

$\mathrm{NO_2}$ molekulunda N atomunun formal yükü nədir?

A) $-2$

B) $-1$

C) 0

D) $+1$

E) $+2$

(Türkiyə 2011)

Problem 60Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında azot–azot rabitəsi ən qüvvətlidir?

A) $\mathrm{N_2}$

B) $\mathrm{HNNH}$

C) $\mathrm{H_2NNH_2}$

D) $\mathrm{N_3^-}$

E) $\mathrm{O_2NNO_2}$

(Türkiyə 2011)

Problem 61Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında hidrogen rabitəsi ümumi molekullararası qarşılıqlı təsirlərin ən böyük hissəsini təşkil edir?

A) $\mathrm{CH_4}$

B) $\mathrm{C_5H_{11}OH}$

C) $\mathrm{C_6H_{13}NH_2}$

D) $\mathrm{CH_3OH}$

E) $\mathrm{CO_2}$

(Türkiyə 2011)

Problem 62Medium

Aşağıdakılardan hansı ən uçucudur?

A) $\mathrm{CBr_4}$

B) $\mathrm{CCl_4}$

C) $\mathrm{CF_4}$

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{C_6H_{14}}$

(Türkiyə 2011)

Problem 63Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında $sp^2$ hibridləşməsinə malik heç bir atom yoxdur?

A) $\mathrm{O_3}$

B) $\mathrm{N_2H_4}$

C) $\mathrm{H_3BO_3}$

D) $\mathrm{CH_3COOH}$

E) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(Türkiyə 2012)

Problem 64Medium

$\mathrm{NO_3^-}$ ionu üçün Lewis quruluşu çəkildikdə bir-birinə ekvivalent neçə rezonans quruluşu alınır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2012)

Problem 65Medium

$\mathrm{BH_3}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. B atomu $sp^2$ hibridləşməsinə malikdir.

II. Molekulun həndəsi quruluşu müstəvi üçbucaqdır.

III. Rabitələr polar olsa da molekul apolardır.

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və II

D) II və III

E) Hamısı

(Türkiyə 2012)

Problem 66Medium

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə aşağıdakılardan hansının rabitə tərtibi ən böyükdür?

A) $\mathrm{NO^-}$

B) $\mathrm{CN^-}$

C) OF

D) $\mathrm{C_2^-}$

E) $\mathrm{N_2^-}$

(Türkiyə 2012)

Problem 67Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələrin qaynama temperaturunun artma sırası düzgün verilmişdir?

A) Ne < HCl < $\mathrm{H_2O}$ < Hg < K < C (almaz)

B) $\mathrm{H_2O}$ < Ne < HCl < K < Hg < C (almaz)

C) Hg < Ne < K < $\mathrm{H_2O}$ < HCl < C (almaz)

D) Ne < C (almaz) < $\mathrm{H_2O}$ < HCl < Hg < K

E) Ne < HCl < C (almaz) < $\mathrm{H_2O}$ < K < Hg

(Türkiyə 2012)

Problem 68Medium

Aşağıdakı maddələrdə molekullararası qarşılıqlı təsir qüvvələrinin sıralanması hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH>CH_3OH>CH_3OCH_3>HCl>CH_4>He}$

B) $\mathrm{HCl>CH_3OCH_3>CH_3OH>HOCH_2CH_2OH>CH_4>He}$

C) $\mathrm{CH_4>He>HCl>CH_3OCH_3>CH_3OH>HOCH_2CH_2OH}$

D) $\mathrm{He>CH_4>CH_3OH>HCl>CH_3OCH_3>HOCH_2CH_2OH}$

E) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH>HCl>CH_3OCH_3>CH_4>CH_3OH>He}$

(Türkiyə 2012)

Problem 69Medium

$\mathrm{IO_3^-}$ və $\mathrm{IF_5}$ növlərinin VSEPR molekul formaları müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Müstəvi üçbucaq və üçbucaqlı bipiramida

B) T-formalı və kvadrat piramida

C) Üçbucaqlı piramida və kvadrat piramida

D) Üçbucaqlı piramida və üçbucaqlı bipiramida

E) Tetraedrik və oktaedrik

(Türkiyə 2012)

Problem 70Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı oktet qaydasına uyğun gəlmir?

A) $\mathrm{C_2H_2Cl_2}$

B) $\mathrm{C_2H_6}$

C) $\mathrm{PH_3}$

D) $\mathrm{HNO_3}$

E) $\mathrm{NO_2}$

(Türkiyə 2012)

Problem 71Medium

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə aşağıdakı rabitə tərtibi sıralamalarından hansı doğrudur?

A) $\mathrm{H_2^+>H_2>He_2^{2+}>He_2^+=H_2^-}$

B) $\mathrm{H_2^+=H_2=H_2^->He_2^{2+}=He_2^+}$

C) $\mathrm{H_2=He_2^{2+}>He_2^+=H_2^-=H_2^+}$

D) $\mathrm{He_2^{2+}>He_2^+>H_2^+>H_2>H_2^-}$

E) $\mathrm{H_2^->H_2>H_2^+>He_2^{2+}>He_2^+}$

(Türkiyə 2013)

Problem 72Medium

İki F atomu sonsuz uzaqlıqdan bir-birinə yaxınlaşdırılaraq $\mathrm{F_2}$ molekulu əmələ gətirir. F atomunun radiusu 150 pm-dir.

Bu proses haqqında aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Atomlar yaxınlaşdıqca sistemin enerjisi azalır.

B) $\mathrm{2F\rightarrow F_2}$ prosesi hər hansı aktivləşmiş kompleksdən keçmədən birbaşa məhsul verir.

C) $\mathrm{F_2}$ molekulunun rabitə uzunluğunun 150 pm-dən kiçik olması gözlənilir.

D) $\mathrm{F_2}$ molekulu əmələ gəldikdə sistem ən aşağı enerji halına çatır.

E) $\mathrm{F_2}$ molekulu atomlararası məsafə rabitə uzunluğundan da kiçik olacaq şəkildə sıxılarsa, sistemin enerjisi kəskin şəkildə artır.

(Türkiyə 2013)

Problem 73Medium

Aşağıdakı molekul və ionlar üçün verilmiş hibridləşmə, molekul həndəsəsi və polyarlıq məlumatlarından hansı tamamilə doğrudur?

	Növ	Hibridləşmə	Molekul həndəsəsi	Polyarlıq
A)	$\mathrm{BrF_4^-}$	$sp^3$	Tetraedrik	Apolar
B)	$\mathrm{I_3^-}$	$sp^3$	Bucaqlı	Polar
C)	$\mathrm{SF_4}$	$sp^3d$	Təhrif olunmuş tetraedrik	Polar
D)	$\mathrm{IF_5^-}$	$sp^3d$	Kvadrat piramida	Polar
E)	$\mathrm{PO_4^{3-}}$	$sp^3d$	Tetraedrik	Apolar

(Türkiyə 2013)

Problem 74Medium

Aşağıda bəzi element və birləşmələr qaynama temperaturuna görə sıralanmışdır. Hansı variantda sıralama yanlışdır?

A) $\mathrm{HF>HCl>HBr>HI}$

B) $\mathrm{MgO>Na_2O>K_2O>KF}$

C) $\mathrm{SnH_4>GeH_4>SiH_4>CH_4}$

D) $\mathrm{Na>K>Rb>Cs}$

E) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH>CH_3CH_2OH>CH_3CHO>CH_3OCH_3>CH_3CH_2CH_3}$

(Türkiyə 2013)

Problem 75Medium

Aşağıdakılardan hansında O–N–O rabitə bucağının artma sırası düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{NO_2^-<NO_2<NO_2^+}$

B) $\mathrm{NO_2<NO_2^-<NO_2^+}$

C) $\mathrm{NO_2^+<NO_2<NO_2^-}$

D) $\mathrm{NO_2<NO_2^+<NO_2^-}$

E) $\mathrm{NO_2^-<NO_2^+<NO_2}$

(Türkiyə 2013)

Problem 76Medium

Aşağıdakı molekullarda mərkəzi atoma bağlı atomlar arasındakı rabitə bucaqlarının böyüklük sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

I. $\mathrm{BH_3}$

II. $\mathrm{NH_3}$

III. $\mathrm{H_2O}$

IV. $\mathrm{BeCl_2}$

A) IV = III > I = II

B) I = II > IV = III

C) IV > I > II > III

D) III > II > I > IV

E) I = II = III = IV

(Türkiyə 2013)

Problem 77Medium

Aşağıdakılardan hansı doğrudur?

A) $\mathrm{SO_2}$, $\mathrm{SF_2}$, $\mathrm{F_2}$, NO və ICl Lewis quruluşları arasında yalnız ICl natamam oktetə malikdir.

B) $\mathrm{CH_3^+}$, $\mathrm{BeCl_2}$, $\mathrm{CH_3^-}$, $\mathrm{PCl_5}$ və $\mathrm{XeO_4}$ növləri arasında yalnız $\mathrm{XeO_4}$-ün mərkəzi atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır.

C) $\mathrm{CO_2}$, $\mathrm{O_3}$, CO, NO və $\mathrm{H_2S}$ molekullarının hər birində öz daxilindəki bütün rabitə uzunluqları eynidir.

D) İki karbon atomu arasındakı rabitələrin sayı artdıqca rabitədəki elektronların sayı və rabitə uzunluğu artır, lakin rabitə enerjisi azalır.

E) $\mathrm{I_3^-}$ ionunun Lewis quruluşunda mərkəzi yod atomunun ətrafında 8 elektron vardır.

(Türkiyə 2013)

Problem 78Medium

Aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{O_2}$ molekulu paramaqnitdir.

B) $\mathrm{N_2^+}$ ionunun rabitə tərtibi 2,5-dir.

C) Rabitə uzunluqları $\mathrm{O_2^+>O_2>O_2^-}$ şəklində sıralanır.

D) Rabitə uzunluqları $\mathrm{N_2^+=N_2^->N_2}$ şəklində sıralanır.

E) $\mathrm{C_2}$ molekulunun valent elektron konfiqurasiyası $(\sigma_{2s})^2(\sigma^*_{2s})^2(\pi_{2p})^4$ şəklindədir.

(Türkiyə 2014)

Problem 79Medium

CO (I), $\mathrm{CO_2}$ (II) və $\mathrm{CO_3^{2-}}$ (III) növlərindəki karbon–oksigen rabitə uzunluqlarının sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II > I > III

B) I > II > III

C) III > I > II

D) I > III > II

E) III > II > I

(Türkiyə 2014)

Problem 80Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında molekulun həndəsi quruluşu və mərkəzi atomun hibridləşməsi düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{NH_2F}$: müstəvi üçbucaq — $sp^2$

B) $\mathrm{BH_3}$: üçbucaqlı piramida — $sp^3$

C) $\mathrm{SnCl_2}$: xətti — $sp^2$

D) $\mathrm{I_3^-}$: xətti — $sp^3d^2$

E) $\mathrm{IF_5}$: kvadrat piramida — $sp^3d^2$

(Türkiyə 2014)

Problem 81Medium

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansının molekul həndəsələri eyni deyil?

A) $\mathrm{CO_3^{2-}}$ və $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{NO_3^-}$ və $\mathrm{SO_3}$

C) $\mathrm{SO_3}$ və $\mathrm{CO_3^{2-}}$

D) $\mathrm{ClO_3^-}$ və $\mathrm{SO_3}$

E) $\mathrm{XeF_2}$ və $\mathrm{CO_2}$

(Türkiyə 2014)

Problem 82Medium

Aşağıdakı növlərdən hansında iki oksigen atomu arasında kovalent rabitə vardır?

A) $\mathrm{P_4O_{10}}$

B) $\mathrm{N_2O_5}$

C) $\mathrm{P_2O_7^{2-}}$

D) $\mathrm{S_2O_8^{2-}}$

E) $\mathrm{S_2O_3}$

(Türkiyə 2014)

Problem 83Medium

Aşağıdakılardan hansında $sp^2$ hibridləşməsi yoxdur?

A) $\mathrm{CH_3^+}$

B) $\mathrm{NH_3}$

C) $\mathrm{BH_3}$

D) $\mathrm{CH_2=CH_2}$

E) $\mathrm{H_2CO_3}$

(Türkiyə 2015)

Problem 84Medium

Karbon, azot və oksigen iki müxtəlif poliatomik ion — sianat ($\mathrm{NCO^-}$) və izosianat ($\mathrm{CNO^-}$) ionlarını əmələ gətirir.

Bu ionların hər birinin Lewis quruluşunda neçə valent elektronu istifadə olunur?

A) 22

B) 20

C) 18

D) 17

E) 16

(Türkiyə 2015)

Problem 85Medium

$\mathrm{ClF_3}$ molekulunun forması hansı variantda düzgün verilmişdir?

Cl mərkəzi atomdur.

A) Üçbucaqlı bipiramida

B) Müstəvi üçbucaq

C) T-formalı

D) Xətti

E) Tetraedrik

(Türkiyə 2015)

Problem 86Medium

$\mathrm{I_3^-}$ ionunun molekul forması və mərkəzi atomun hibridləşməsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Bucaqlı — $sp^2$

B) Xətti — $sp^3d$

C) Müstəvi üçbucaq — $sp^2$

D) Üçbucaqlı piramida — $sp^3$

E) Bucaqlı — $sp^3$

(Türkiyə 2015)

Problem 87Medium

NO (I), $\mathrm{NO_2^-}$ (II) və $\mathrm{NO_3^-}$ (III) növlərindəki azot–oksigen rabitə uzunluqlarının sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II > I > III

B) I > II > III

C) III > II > I

D) I > III > II

E) II > III > I

(Türkiyə 2015)

Problem 88Medium

Şəkərin suda həll olması və benzol molekulunun buxarlanması proseslərində əsas hissəciklərarası qarşılıqlı təsirlər müvafiq olaraq hansılardır?

A) İon–dipol / London qüvvələri

B) Hidrogen rabitəsi / Dipol–induksiya olunmuş dipol

C) London qüvvələri / Dipol–dipol

D) Hidrogen rabitəsi / London qüvvələri

E) Dipol–induksiya olunmuş dipol / Hidrogen rabitəsi

(Türkiyə 2015)

Problem 89Medium

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansı eyni molekul həndəsəsinə və eyni mərkəzi atom hibridləşməsinə malikdir?

A) $\mathrm{SO_3^{2-}}$ və $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{SF_4}$ və $\mathrm{XeF_4}$

C) $\mathrm{PCl_3}$ və $\mathrm{BF_3}$

D) $\mathrm{BH_3}$ və $\mathrm{CO_3^{2-}}$

E) $\mathrm{XeF_2}$ və $\mathrm{SnCl_2}$

(Türkiyə 2015)

Problem 90Medium

$\mathrm{SO_3^{2-}}$ ionu və $\mathrm{BrF_3}$ molekulunun VSEPR molekul formaları müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) T-formalı və müstəvi üçbucaq

B) Müstəvi üçbucaq və üçbucaqlı bipiramida

C) Üçbucaqlı piramida və müstəvi üçbucaq

D) Üçbucaqlı piramida və T-formalı

E) Tetraedrik və oktaedrik

(Türkiyə 2016)

Problem 91Medium

Aşağıdakılardan hansında molekul və ya ion üçün mötərizədə göstərilən hibridləşmə düzgündür?

A) $\mathrm{BF_3}$ ($sp^3$)

B) $\mathrm{ICl_4^-}$ ($sp^3d$)

C) $\mathrm{SO_2}$ ($sp^2$)

D) $\mathrm{NCl_3}$ ($sp^2$)

E) $\mathrm{I_3^-}$ ($sp$)

(Türkiyə 2016)

Problem 92Medium

$\mathrm{O_2}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Normal şəraitdə paramaqnitdir.

B) Rabitə tərtibi 2-dir.

C) Uyğun enerjili işıq verildikdə diamaqnit formaya keçə bilər.

D) Bir elektron qazandıqda rabitə tərtibi artır.

E) Bir elektron itirdikdə rabitə tərtibi artır.

(Türkiyə 2016)

Problem 93Medium

CO (I), $\mathrm{CO_2}$ (II) və $\mathrm{CO_3^{2-}}$ (III) növlərində karbon–oksigen rabitə uzunluqlarının sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II > I > III

B) I > II > III

C) I > III > II

D) II > III > I

E) III > II > I

(Türkiyə 2016)

Problem 94Medium

Aşağıdakı hadisələrdən hansında mötərizədə göstərilən hissəciklərarası qarşılıqlı təsir yanlışdır?

A) Benzolun buxarlanması — London qüvvələri

B) Xörək duzunun suda həll olması — Dipol–dipol

C) Etil spirti–su qarışığı — Dipol–dipol

D) Yağ turşularının xloroformda ($\mathrm{CHCl_3}$) həll olması — Hidrogen rabitəsi

E) Yod molekulunun etil spirtində həll olması — Dipol–induksiya olunmuş dipol

(Türkiyə 2016)

Problem 95Medium

$\mathrm{O_2^-}$ ionunun rabitə tərtibi və maqnit xassəsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

	Rabitə tərtibi	Maqnit xassəsi
A)	2,5	Paramaqnit
B)	1,5	Paramaqnit
C)	1,5	Diamaqnit
D)	0,5	Paramaqnit
E)	0,5	Diamaqnit

(Türkiyə 2017)

Problem 96Medium

Aşağıdakı molekulların karbon–oksigen rabitə uzunluqlarını kiçikdən böyüyə sıralayın.

I. Formaldehid

II. Karbonmonoksid

III. Metanol

A) I < II < III

B) II < III < I

C) III < II < I

D) I < III < II

E) II < I < III

(Türkiyə 2017)

Problem 97Medium

$\mathrm{ICl_4^-}$ ionu haqqında:

I. Elektron qruplarının həndəsəsi oktaedrikdir.

II. Mərkəzi atomun hibridləşməsi $sp^3d$-dir.

III. Mərkəzi atomun ətrafında altı elektron cütü vardır.

IV. Lewis əsasıdır.

ifadələrindən hansıları doğrudur?

A) I və II

B) III və IV

C) I, II və III

D) I, II və IV

E) I, III və IV

(Türkiyə 2017)

Problem 98Medium

Ozon ($\mathrm{O_3}$) molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Molekulun həndəsəsi bucaqlıdır.

B) İki rezonans quruluşu vardır.

C) Saxlanılması və ehtiyatda tutulması mümkün olmayan qazdır.

D) Üç oksigen atomunun da hibridləşməsi eynidir.

E) Göy üzünün mavi rənginin əsas səbəbidir.

(Türkiyə 2017)

Problem 99Medium

$\mathrm{NH_3}$ və $\mathrm{NF_3}$ molekulları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Hər iki molekulun elektron qruplarının həndəsəsi tetraedrikdir.

B) $\mathrm{NF_3}$ molekulunun rabitə bucaqları $\mathrm{NH_3}$ molekulunun rabitə bucaqlarından böyükdür.

C) $\mathrm{NH_3}$ molekulunun dipol momenti $\mathrm{NF_3}$ molekulunun dipol momentindən böyükdür.

D) Hər iki molekulda mərkəzi atom $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir.

E) $\mathrm{NH_3}$ molekulu $\mathrm{NF_3}$ molekulundan daha qüvvətli əsasdır.

(Türkiyə 2017)

Problem 100Medium

Aşağıdakılardan hansı apolar molekuldur?

A) $\mathrm{CCl_4}$

B) $\mathrm{O_3}$

C) $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{CHCl_3}$

E) CO

(Türkiyə 2017)

Problem 101Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında oktet qaydasından kənaraçıxma müşahidə olunmur?

A) NO

B) $\mathrm{BF_3}$

C) $\mathrm{PCl_5}$

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2017)

Problem 102Medium

Aşağıdakı kimyəvi növlər və onlar arasındakı qarşılıqlı təsirlərdən hansı yanlışdır?

	Kimyəvi növlər	Qarşılıqlı təsir
A)	$\mathrm{NaCl-H_2O}$	İon–dipol
B)	$\mathrm{CH_3OH-H_2O}$	Dipol–dipol
C)	$\mathrm{NaCl-CCl_4}$	İon–induksiya olunmuş dipol
D)	$\mathrm{I_2-CCl_4}$	Dipol–induksiya olunmuş dipol
E)	$\mathrm{CH_4-CCl_4}$	İnduksiya olunmuş dipol–induksiya olunmuş dipol

(Türkiyə 2017)

Problem 103Medium

$\mathrm{I_3^-}$ ionunda mərkəzi atomun hibridləşməsi aşağıdakılardan hansıdır?

A) $sp$

B) $sp^2$

C) $sp^3$

D) $sp^3d$

E) $sp^3d^2$

(Türkiyə 2017)

Problem 104Medium

Nitrozil xlorid ($\mathrm{ONCl}$) molekulunun ən sabit Lewis elektron-nöqtə quruluşunda azot və oksigen atomlarının formal yükləri hansı variantda düzgün verilmişdir?

	Azot	Oksigen
A)	0	1
B)	0	0
C)	1	1
D)	$-1$	1
E)	1	$-1$

(Türkiyə 2017)

Problem 105Medium

Metil izosianat ($\mathrm{H_3CNCO}$) molekulunun sabit Lewis quruluşunda sigma ($\sigma$) və pi ($\pi$) rabitələrinin sayı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 4 $\sigma$, 1 $\pi$

B) 2 $\sigma$, 4 $\pi$

C) 6 $\sigma$, 1 $\pi$

D) 4 $\sigma$, 2 $\pi$

E) 6 $\sigma$, 2 $\pi$

(Türkiyə 2017)

Problem 106Medium

$\mathrm{XeF_2}$ molekulunun molekul forması və mərkəzi atomun hibridləşməsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Bucaqlı — $sp^2$

B) Xətti — $sp^3d$

C) Müstəvi üçbucaq — $sp^2$

D) Üçbucaqlı piramida — $sp^3$

E) Bucaqlı — $sp^3d$

(Türkiyə 2017)

Problem 107Medium

$\mathrm{CF_4}$ molekulunda karbon və flüor atomları arasındakı orbital örtüşməsi hansıdır?

A) $sp$ – $s$

B) $sp^2$ – $p$

C) $sp^3$ – $s$

D) $sp^3$ – $p$

E) $sp^2$ – $s$

(Türkiyə 2017)

Problem 108Medium

Aşağıdakı hadisələrdən hansı hidrogen rabitəsinin mövcudluğunu göstərir?

A) Xörək duzunun suda həll olması

B) Yod molekulunun karbon tetrakloriddə həll olması

C) Oksigen qazının yüksək təzyiq altında mayeləşməsi

D) Şəkərin suda həll olması

E) Karbon tetrakloridin qaynama temperaturunun metanın qaynama temperaturundan xeyli yüksək olması

(Türkiyə 2018)

Problem 109Medium

Aşağıdakı molekul və ionlar üçün verilmiş molekul forması və mərkəzi atom hibridləşmələrindən hansıları doğrudur?

I. $\mathrm{SnCl_2}$ — bucaqlı və $sp^2$

II. $\mathrm{I_3^-}$ — xətti və $sp^3d$

III. $\mathrm{XeF_4}$ — kvadrat müstəvi və $sp^3d^2$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) Yalnız I və II

E) I, II və III

(Türkiyə 2018)

Problem 110Medium

VSEPR qaydasına görə molekulun həndəsəsini müəyyən edərkən mərkəzi atomdakı elektron cütləri nəzərə alınır. Elektron cütləri bir-birindən mümkün qədər uzaqda yerləşəcək şəkildə düzülür və daha sonra bağlı atomların nüvələrinin mövqelərinə əsasən molekulun həqiqi həndəsəsi müəyyən edilir.

Bu qaydaya əsasən $\mathrm{ClF_2^+}$ ionunun həndəsi quruluşu hansıdır?

A) Tetraedrik

B) Xətti

C) Bucaqlı

D) Üçbucaqlı piramida

E) Müstəvi üçbucaq

(Türkiyə 2019)

Problem 111Medium

İkinci period elementlərinin ikiatomlu molekulları üçün molekulyar orbital enerji diaqramları qurularkən s–p qarışmasının olduğu və olmadığı iki fərqli diaqramdan istifadə edilir.

İkinci periodun homonüvəli ikiatomlu molekullarından biri hər iki diaqrama əsasən eyni düzgün elektron quruluşu verir.

Bu molekul hansıdır?

A) $\mathrm{Li_2}$

B) $\mathrm{B_2}$

C) $\mathrm{N_2}$

D) $\mathrm{O_2}$

E) $\mathrm{F_2}$

(Türkiyə 2019)

Problem 112Medium

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə enerjiləri yaxın və simmetriyaları uyğun atom orbitalları bir-biri ilə örtüşərək molekulyar orbitallar əmələ gətirir.

Bir atomdakı orbital qarşı atomdakı heç bir atom orbitalı ilə örtüşə bilmirsə, hansı hal yaranır?

A) Atom orbitalı olaraq qalır.

B) Öz-özünə rabitəyaradan molekulyar orbitala çevrilir.

C) Öz-özünə rabitə yaratmayan molekulyar orbitala çevrilir.

D) Öz-özünə rabitəəleyhinə molekulyar orbitala çevrilir.

E) Əmələ gəlmiş rabitəyaradan molekulyar orbitala birləşir.

(Türkiyə 2019)

Problem 113Medium

VSEPR nəzəriyyəsində mərkəzi atom ətrafındakı bütün elektron cütləri nəzərə alınarsa elektron həndəsəsi, yalnız rabitəyaradan elektron cütləri nəzərə alınarsa molekulyar həndəsə müəyyən edilir.

Məsələn, $\mathrm{H_2O}$ üçün elektron həndəsəsi tetraedrik, molekul həndəsəsi isə bucaqlıdır.

Buna əsasən $\mathrm{XeF_2}$ molekulunun elektron həndəsəsi hansıdır?

A) Xətti

B) Müstəvi üçbucaq

C) Tetraedrik

D) Üçbucaqlı bipiramida

E) Oktaedrik

(Türkiyə 2020)

Problem 114Medium

Molekulun polyarlığını müəyyən etmək üçün ayrı-ayrı rabitələrin dipol momentlərinin vektorial cəmi nəzərə alınır. Rabitə momentlərinin vektorial cəmi sıfır olan molekullar apolar, sıfırdan fərqli olan molekullar isə polardır.

Buna əsasən aşağıdakı ion və molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{ICl_2^-}$

B) $\mathrm{PCl_5}$

C) $\mathrm{TeCl_4}$

D) $\mathrm{CO_2}$

E) $\mathrm{CCl_4}$

(Türkiyə 2020)

Problem 115Medium

$\mathrm{XeF_2}$, $\mathrm{SF_2}$ və $\mathrm{BeF_2}$ molekullarında F atomları arasındakı rabitə bucaqlarının təxmini böyüklük sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{XeF_2=BeF_2>SF_2}$

B) $\mathrm{XeF_2>SF_2=BeF_2}$

C) $\mathrm{XeF_2=SF_2=BeF_2}$

D) $\mathrm{SF_2>XeF_2=BeF_2}$

E) $\mathrm{BF_2>SF_2>XeF_2}$

(Türkiyə 2021)

Problem 116Medium

VSEPR üsulunda molekullar və ionlar $\mathrm{AX_nE_m}$ simvolları ilə ifadə edilir. Burada A mərkəzi atomu, X mərkəzi atoma bağlı atom və ya atom qruplarını, E isə mərkəzi atomdakı rabitədə iştirak etməyən elektron cütlərini göstərir.

Aşağıdakı uyğunlaşdırmalardan hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{SF_4}$ — $\mathrm{AX_4E}$

B) $\mathrm{XeF_4}$ — $\mathrm{AX_4E_2}$

C) $\mathrm{XeF_2}$ — $\mathrm{AX_2E_3}$

D) $\mathrm{NF_3}$ — $\mathrm{AX_3E}$

E) $\mathrm{BrF_5}$ — $\mathrm{AX_5E_2}$

(Türkiyə 2021)

Problem 117Medium

$\mathrm{SF_6}$ molekulunun molekul həndəsəsi və mərkəzi atomun hibridləşməsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Oktaedrik və $sp^3d^2$

B) Kvadrat piramida və $sp^3d$

C) Tetraedrik və $sp^3$

D) Müstəvi üçbucaq və $sp^2$

E) Üçbucaqlı bipiramida və $sp^3d$

(Türkiyə 2021)

Problem 118Medium

Aşağıdakı reaksiyalardan hansında reaksiyadan sonra mərkəzi atomun hibridləşməsi dəyişir?

A) $\mathrm{H_2O}$ protonlaşaraq $\mathrm{H_3O^+}$ əmələ gətirir. Mərkəzi atom: O

B) $\mathrm{PCl_5}$-dən xlorid ayrılaraq $\mathrm{PCl_4^+}$ əmələ gəlir. Mərkəzi atom: P

C) $\mathrm{CH_4}$ xlorlanaraq $\mathrm{CH_3Cl}$ əmələ gəlir. Mərkəzi atom: C

D) CO oksidləşərək $\mathrm{CO_2}$ əmələ gətirir. Mərkəzi atom: C

E) $\mathrm{SO_2}$ oksidləşərək $\mathrm{SO_3}$ əmələ gətirir. Mərkəzi atom: S

(Türkiyə 2022)

Problem 119Medium

Brom triflüoridin ($\mathrm{BrF_3}$) öz-özünə ionlaşması nəticəsində $\mathrm{BrF_2^+}$ və $\mathrm{BrF_4^-}$ əmələ gəlir.

$\mathrm{BrF_3}$, $\mathrm{BrF_2^+}$ və $\mathrm{BrF_4^-}$ növlərinin hamısının molekul həndəsələri hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{BrF_3}$: T-formalı; $\mathrm{BrF_2^+}$: xətti; $\mathrm{BrF_4^-}$: tetraedrik

B) $\mathrm{BrF_3}$: müstəvi üçbucaq; $\mathrm{BrF_2^+}$: xətti; $\mathrm{BrF_4^-}$: kvadrat müstəvi

C) $\mathrm{BrF_3}$: üçbucaqlı piramida; $\mathrm{BrF_2^+}$: bucaqlı; $\mathrm{BrF_4^-}$: kvadrat müstəvi

D) $\mathrm{BrF_3}$: T-formalı; $\mathrm{BrF_2^+}$: bucaqlı; $\mathrm{BrF_4^-}$: kvadrat müstəvi

E) $\mathrm{BrF_3}$: üçbucaqlı bipiramida; $\mathrm{BrF_2^+}$: xətti; $\mathrm{BrF_4^-}$: kvadrat müstəvi

(Türkiyə 2022)

Problem 120Medium

Aşağıdakı növlərdən hansı və ya hansıları oktet qaydasına uyğun gəlmir?

I. $\mathrm{BeH_2}$

II. $\mathrm{NO^+}$

III. NO

IV. $\mathrm{XeF_4}$

V. $\mathrm{NO_2^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) Yalnız V

D) I, II və III

E) I, III və IV

(Türkiyə 2022)

Problem 121Medium

Nitrat ionu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları doğrudur?

I. N atomunun hibridləşməsi $sp^3$-dür.

II. Bütün N–O rabitələri eyni uzunluqdadır.

III. Rezonans quruluşlarının həqiqi quruluşa töhfələri eynidir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) II və III

E) I və II

(Türkiyə 2022)

Problem 122Medium

Aşağıdakı birləşmə və ionlardan hansının həndəsi quruluşu yelləncək formasındadır?

I. $\mathrm{SF_4}$

II. $\mathrm{ClF_4^+}$

III. $\mathrm{ClF_4^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2023)

Problem 123Medium

Ksenonun $\mathrm{XeF_4}$ birləşməsi haqqında aşağıdakı ifadələr verilmişdir:

I. Soyqazlar birləşmə əmələ gətirə bilməz, buna görə verilmiş quruluş mümkün deyil.

II. Birləşmədə rabitə yaranmasında iştirak etməyən 12 elektron cütü, yəni 24 elektron vardır.

III. Birləşmədəki mərkəzi atom oktet qaydasına uyur.

IV. Mərkəzi atomun hibridləşməsi $d^2sp^3$-dür.

V. Birləşmə VSEPR-də $\mathrm{AX_4E_2}$ kimi ifadə edilir.

VI. F atomları arasındakı bucaq 109,5$^\circ$-dir.

Bu ifadələrdən neçəsi doğrudur?

A) 5

B) 4

C) 3

D) 2

E) 1

(Türkiyə 2023)

Problem 124Medium

Aşağıdakı molekul və ionlardan hansında C–O rabitəsi ən qısadır?

A) $\mathrm{C_2O_4^{2-}}$ — oksalat ionu

B) $\mathrm{CO_3^{2-}}$ — karbonat ionu

C) $\mathrm{HCO_2^-}$ — format ionu

D) CO

E) $\mathrm{CO_2}$

(Türkiyə 2023)

Problem 125Medium

$\mathrm{OF_2}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Molekuldakı mərkəzi atom $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir.

B) Molekulda ümumilikdə iki kovalent rabitə və rabitədə iştirak etməyən 8 elektron cütü, yəni 16 elektron vardır.

C) O atomunun formal yükü sıfırdır.

D) Molekulun həndəsəsi V-formalıdır.

E) Hər bir F atomunun formal yükü $-1$-dir.

(Türkiyə 2023)

Problem 126Medium

$\mathrm{SiH_4}$ (qaynama temperaturu $=-111\,^\circ\mathrm{C}$) və $\mathrm{SiCl_4}$ (qaynama temperaturu $=57\,^\circ\mathrm{C}$) molekullarının qaynama temperaturları arasındakı fərq aşağıdakı qeyri-kovalent qarşılıqlı təsirlərdən hansı ilə izah edilə bilər?

A) Hidrogen rabitəsi

B) London qarşılıqlı təsiri

C) $\pi$–$\pi$ qarşılıqlı təsiri

D) Halogen rabitəsi

E) Hidrofob qarşılıqlı təsirlər

(Türkiyə 2024)

Problem 127Medium

$\mathrm{ClF_3}$, $\mathrm{XeF_4}$ və $\mathrm{I_3^-}$ növlərinin VSEPR qaydasına görə həndəsi quruluşları müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Xətti — tetraedrik — xətti

B) T-formalı — kvadrat müstəvi — xətti

C) Xətti — tetraedrik — V-formalı

D) Müstəvi üçbucaq — kvadrat müstəvi — üçbucaqlı piramida

E) Müstəvi üçbucaq — üçbucaqlı piramida — V-formalı

(Türkiyə 2024)

Problem 128Medium

$\mathrm{SF_4}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir.

II. VSEPR qaydasına görə molekul həndəsəsi yelləncək formasındadır.

III. S atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır.

A) Yalnız I

B) II və III

C) I, II və III

D) Yalnız II

E) I və III

(Türkiyə 2024)

Problem 129Medium

Aşağıdakı azot oksidlərindən hansında quruluşda bir ədəd cütləşməmiş elektron vardır?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{N_2O}$

C) $\mathrm{N_2O_3}$

D) $\mathrm{N_2O_4}$

E) $\mathrm{N_2O_5}$

(Türkiyə 2025)

Problem 130Medium

Aşağıdakılardan hansının dipol momenti ən böyükdür?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{SiH_4}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{BeCl_2}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Türkiyə 2025)

Problem 131Medium

Nitrat ($\mathrm{NO_3^-}$) ionu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Bütün rabitə bucaqları eynidir və 120$^\circ$-dir.

B) Mərkəzi atomun hibridləşməsi $sp^2$-dir.

C) Quruluş müstəvi üçbucaqdır.

D) Quruluşda üç $\sigma$ rabitəsi vardır.

E) İki müxtəlif azot–oksigen rabitə uzunluğuna malikdir.

(Türkiyə 2026)

Problem 132Medium

$\mathrm{H_2O}$-nun qaynama temperaturu 100 $^\circ\mathrm{C}$, $\mathrm{H_2S}$-in qaynama temperaturu isə eyni şəraitdə $-60$ $^\circ\mathrm{C}$-dir.

Aşağıdakı birləşmə cütlərindən hansında $\mathrm{H_2O-H_2S}$ cütündə olduğu kimi eyni təsir nəticəsində daha kiçik molyar kütləyə malik birləşmənin daha yüksək qaynama temperaturuna malik olması gözlənilir?

A) HF — HCl

B) $\mathrm{CO_2}$ — $\mathrm{SiO_2}$

C) $\mathrm{CH_4}$ — $\mathrm{NH_3}$

D) $\mathrm{SO_2}$ — $\mathrm{SeO_2}$

E) $\mathrm{PH_3}$ — $\mathrm{AsH_3}$

(Türkiyə 2026)

Problem 133Medium

Hibridləşmə, həndəsi quruluş və rabitə bucaqları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{PCl_5}$ birləşməsində bütün rabitə bucaqları eynidir.

B) $\mathrm{BH_3}$ $sp^2$ hibridləşməsinə malikdir və müstəvi üçbucaq quruluş əmələ gətirir.

C) $\mathrm{BeCl_2}$ $sp$ hibridləşməsinə malikdir və xətti həndəsə əmələ gətirir.

D) $\mathrm{SF_6}$ $sp^3d^2$ hibridləşməsinə malikdir və oktaedrik quruluş əmələ gətirir.

E) $\mathrm{CH_4}$ $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir və tetraedrik quruluş əmələ gətirir.

(Türkiyə 2026)

Problem 134Medium

VSEPR nəzəriyyəsinə görə aşağıdakılardan hansıları xətti molekul həndəsəsinə və 180$^\circ$ rabitə bucağına malik ola bilər?

I. $\mathrm{AX_2}$

II. $\mathrm{AX_2E_3}$

III. $\mathrm{AX_2E_4}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2026)

Problems 135–225 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Problem 135Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında F–S–F rabitə bucağı ən kiçikdir?

A) $\mathrm{SF_2}$

B) $\mathrm{SOF_2}$

C) $\mathrm{SO_2F_2}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2010)

Problem 136Medium

Aşağıdakı növlərdən hansında N–O rabitəsi ən uzundur?

A) NO

B) $\mathrm{NO^+}$

C) $\mathrm{NO_2}$

D) $\mathrm{NO_2^+}$

(ABŞ 2010)

Problem 137Medium

Hidrazinin, $\mathrm{N_2H_4}$, Lewis quruluşunda neçə $\pi$ rabitəsi və neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 2 $\pi$ rabitəsi, 0 elektron cütü

B) 1 $\pi$ rabitəsi, 0 elektron cütü

C) 1 $\pi$ rabitəsi, 1 elektron cütü

D) 0 $\pi$ rabitəsi, 2 elektron cütü

(ABŞ 2010)

Problem 138Medium

Nitrit turşusunun Lewis quruluşunda azot atomunun formal yükü neçədir?

$$\mathrm{H-O-N=O}$$

A) $-1$

B) 0

C) $+1$

D) $+3$

(ABŞ 2010)

Problem 139Medium

$\mathrm{H_2O}$ molekulunda rabitə bucağı təxminən 105$^\circ$, $\mathrm{H_2S}$ molekulunda isə təxminən 90$^\circ$-dir.

Bu fərqi ən yaxşı hansı izah edir?

A) H–S rabitələri H–O rabitələrindən daha uzundur.

B) H–S rabitələri H–O rabitələrindən daha az polardır.

C) S atomunda rabitə üçün $d$ orbitalları mövcuddur, O atomunda isə yoxdur.

D) O rabitə üçün $sp^3$ hibrid orbitallarından, S isə $3p$ orbitallarından istifadə edir.

(ABŞ 2010)

Problem 140Medium

Aşağıdakı maddələrin saf nümunələrindən hansılarında hidrogen rabitəsi mövcuddur?

I. $\mathrm{CH_3OH}$

II. $\mathrm{CH_3NO_2}$

III. $\mathrm{CH_3CN}$

A) Yalnız I

B) Yalnız I və II

C) Yalnız II və III

D) I, II və III

(ABŞ 2011)

Problem 141Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının qaynama temperaturu ən aşağıdır?

A) HF

B) HCl

C) HBr

D) HI

(ABŞ 2011)

Problem 142Medium

$\mathrm{N_2}$, $\mathrm{N_2O}$ və $\mathrm{N_2O_4}$ molekulları N–N rabitəsinin uzunluğunun azalma sırası ilə necə düzülür?

A) $\mathrm{N_2O_4>N_2O>N_2}$

B) $\mathrm{N_2>N_2O>N_2O_4}$

C) $\mathrm{N_2O>N_2>N_2O_4}$

D) $\mathrm{N_2>N_2O_4>N_2O}$

(ABŞ 2011)

Problem 143Medium

Aşağıdakı Lewis quruluşunu nəzərə alaraq formal yükləri müəyyən edin:

$$\mathrm{[N=C=O]^-}$$

A) N = $-1$, C = 0, O = 0

B) N = 0, C = 0, O = $-1$

C) N = $-1$, C = $+1$, O = $-1$

D) N = $-1$, C = $-1$, O = $+1$

(ABŞ 2011)

Problem 144Medium

$\mathrm{IBr_2^-}$ ionunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Xətti

B) Təxminən 90$^\circ$ bucaqlı

C) Təxminən 109$^\circ$ bucaqlı

D) Təxminən 120$^\circ$ bucaqlı

(ABŞ 2011)

Problem 145Medium

Allen, $\mathrm{H_2C=C=CH_2}$, molekulunun quruluşunu hansı ifadə ən yaxşı təsvir edir?

A) C atomları 120$^\circ$ bucaq əmələ gətirir və H atomları C atomları ilə eyni müstəvidədir.

B) C atomları 120$^\circ$ bucaq əmələ gətirir və H atomları C atomlarının müstəvisinə perpendikulyar müstəvidədir.

C) C atomları 180$^\circ$ bucaq əmələ gətirir və dörd H atomu eyni müstəvidədir.

D) C atomları 180$^\circ$ bucaq əmələ gətirir və iki $\mathrm{CH_2}$ qrupu bir-birinə perpendikulyar müstəvilərdədir.

(ABŞ 2011)

Problem 146Medium

Üç birləşmənin formulları və qaynama temperaturları aşağıda verilmişdir.

Maddə	$\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$	$\mathrm{CH_3OCH_3}$	$\mathrm{CH_3CHO}$
Qaynama temperaturu (K)	231	250	294

Qaynama temperaturlarındakı bu dəyişmə ən yaxşı hansı qarşılıqlı təsirlə izah olunur?

A) Kovalent rabitələr

B) Dipol qüvvələri

C) Dispersiya qüvvələri

D) Hidrogen rabitələri

(ABŞ 2012)

Problem 147Medium

$\mathrm{BrF_3}$ molekulunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Yelləncək formalı

B) T-formalı

C) Müstəvi üçbucaq

D) Üçbucaqlı piramida

(ABŞ 2012)

Problem 148Medium

Kükürdün üç flüoridi məlumdur: $\mathrm{SF_2}$, $\mathrm{SF_4}$ və $\mathrm{SF_6}$.

Bunlardan hansıları polardır?

A) Yalnız $\mathrm{SF_2}$

B) Yalnız $\mathrm{SF_4}$

C) Yalnız $\mathrm{SF_2}$ və $\mathrm{SF_4}$

D) $\mathrm{SF_2}$, $\mathrm{SF_4}$ və $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2012)

Problem 149Medium

Aşağıdakı reaksiyalardan hansı müstəvi üçbucaq quruluşlu məhsul əmələ gətirir?

A) $\mathrm{N_2+3H_2\rightarrow}$

B) $\mathrm{2CO+O_2\rightarrow}$

C) $\mathrm{PCl_3+Cl_2\rightarrow}$

D) $\mathrm{2SO_2+O_2\rightarrow}$

(ABŞ 2012)

Problem 150Medium

$\mathrm{NCCH_2CO_2H}$ birləşməsində karbon atomlarının soldan sağa doğru hibridləşmələri necədir?

A) $sp,\ sp^3,\ sp^2$

B) $sp,\ sp^2,\ sp^3$

C) $sp^2,\ sp^3,\ sp^2$

D) $sp^2,\ sp^3,\ sp^3$

(ABŞ 2012)

Problem 151Medium

$\mathrm{P_4}$ molekulunda neçə sigma ($\sigma$) rabitəsi vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

(ABŞ 2013)

Problem 152Medium

VSEPR nəzəriyyəsinə görə $\mathrm{IF_5}$ molekulunun quruluşu ən yaxşı necə təsvir edilir?

A) Oktaedrik

B) Kvadrat piramida

C) Üçbucaqlı bipiramida

D) Üçbucaqlı piramida

(ABŞ 2013)

Problem 153Medium

Aşağıdakı quruluşda oksigen atomunun formal yükü neçədir?

$$\mathrm{C\equiv O}$$

A) $+1$

B) 0

C) $-1$

D) $-2$

(ABŞ 2013)

Problem 154Medium

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə aşağıdakı növlərdən hansının rabitə tərtibi ən böyükdür?

A) $\mathrm{O_2^+}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{O_2^-}$

D) $\mathrm{O_2^{2-}}$

(ABŞ 2013)

Problem 155Medium

Molekullararası qüvvələr artdıqda aşağıdakı fiziki xassələrdən hansı azalır?

A) Qaynama temperaturu

B) Buxarlanma entalpiyası

C) Buxar təzyiqi

D) Özlülük

(ABŞ 2014)

Problem 156Medium

Aşağıdakı rabitələri rabitə qüvvəsinin artma sırası ilə düzün.

A) O–O < S–S < O=O < S=S

B) O–O < S–S < S=S < O=O

C) S–S < O–O < O=O < S=S

D) S–S < O–O < S=S < O=O

(ABŞ 2014)

Problem 157Medium

Aşağıdakı molekullardan hansılarının daimi dipol momenti vardır?

I. HCN

II. $\mathrm{O_3}$

III. $\mathrm{XeF_2}$

A) Yalnız I

B) Yalnız I və II

C) Yalnız II və III

D) I, II və III

(ABŞ 2014)

Problem 158Medium

Oksalat ionu, $\mathrm{C_2O_4^{2-}}$, üçün neçə sabit rezonans quruluşu yazmaq olar?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

(ABŞ 2014)

Problem 159Medium

VSEPR nəzəriyyəsinə görə $\mathrm{ICl_4^-}$ ionunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Yelləncək formalı

B) Kvadrat müstəvi

C) Tetraedrik

D) T-formalı

(ABŞ 2014)

Problem 160Medium

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə He–H rabitəsinin rabitə tərtibi neçədir?

A) $\frac12$

B) $\frac34$

C) 1

D) $1\frac12$

(ABŞ 2014)

Problem 161Medium

İki atom bir-birinə yaxınlaşdıqda potensial enerji əvvəl azalır, sonra isə çox yaxın məsafədə artır.

Bu iki dəyişmənin səbəbləri hansılardır?

	Enerjinin azalması	Enerjinin artması
A)	Proton–elektron cazibəsinin artması	Proton–proton itələnməsinin artması
B)	Proton–elektron cazibəsinin artması	Elektron–elektron itələnməsinin artması
C)	Proton–proton itələnməsinin azalması	Elektron–elektron itələnməsinin artması
D)	Proton–elektron itələnməsinin azalması	Proton–proton itələnməsinin artması

(ABŞ 2014)

Problem 162Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansılarında London dispersiya qüvvələri mövcuddur?

I. $\mathrm{CH_3CH_3}$

II. $\mathrm{CH_3OH}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2015)

Problem 163Medium

Aşağıdakı saf maddələrdən hansının normal qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_4}$

B) $\mathrm{NH_3}$

C) $\mathrm{SiH_4}$

D) $\mathrm{PH_3}$

(ABŞ 2015)

Problem 164Medium

Selenit ionunun, $\mathrm{SeO_3^{2-}}$, Lewis quruluşunda mərkəzi atom ətrafında neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

(ABŞ 2015)

Problem 165Medium

Molekulyar oksigendən, $\mathrm{O_2}$, bir elektron qoparılaraq $\mathrm{O_2^+}$ ionu əmələ gətirilir.

Bu zaman rabitə uzunluğu və cütləşməmiş elektronların sayı necə dəyişir?

	Rabitə uzunluğu	Cütləşməmiş elektronların sayı
A)	Artır	Artır
B)	Artır	Azalır
C)	Azalır	Artır
D)	Azalır	Azalır

(ABŞ 2015)

Problem 166Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdır?

A) HCN

B) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{CO_2}$

(ABŞ 2015)

Problem 167Medium

Formamidin quruluşu $\mathrm{HC(O)NH_2}$ şəklindədir.

Formamiddə hansı atomlar müstəvi üçbucaq həndəsəsinə malikdir?

A) Yalnız C

B) Yalnız N

C) Həm C, həm N

D) Heç biri

(ABŞ 2015)

Problem 168Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının normal qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3COOCH_3}$

D) $\mathrm{HCOOCH_2CH_3}$

(ABŞ 2016)

Problem 169Medium

Karbonmonoksidin, CO, rabitə tərtibi neçədir?

A) 1,5

B) 2,0

C) 2,5

D) 3,0

(ABŞ 2016)

Problem 170Medium

Fulminat ionunun, $\mathrm{CNO^-}$, Lewis quruluşu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Azot atomunun formal yükü müsbətdir.

II. Azot atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2016)

Problem 171Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında iki müxtəlif S–F rabitə uzunluğu vardır?

A) $\mathrm{SF_2}$

B) $\mathrm{SOF_2}$

C) $\mathrm{SF_4}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2016)

Problem 172Medium

Aşağıdakı növlərdən hansında üç sigma ($\sigma$) və bir pi ($\pi$) rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{PF_3}$

B) $\mathrm{NH_4^+}$

C) $\mathrm{C_2H_2}$

D) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(ABŞ 2016)

Problem 173Medium

Dimetilnitrozamində, $\mathrm{(CH_3)_2NNO}$, azot atomlarının həndəsi quruluşları necədir?

	$\mathrm{CH_3}$ qruplarına bağlı N	O atomuna bağlı N
A)	Müstəvi üçbucaq	Xətti
B)	Müstəvi üçbucaq	Bucaqlı
C)	Üçbucaqlı piramida	Xətti
D)	Üçbucaqlı piramida	Bucaqlı

(ABŞ 2016)

Problem 174Medium

25 mL maye 1-aminopentan, $\mathrm{CH_3(CH_2)_4NH_2}$, qızdırılaraq qaynadılır.

1-aminopentan qaynadıqda:

A) sistemin ümumi enerjisi sabit qalır.

B) 1-aminopentan molekulları arasındakı hidrogen rabitələri pozulur.

C) 1-aminopentan molekulları arasındakı ion–dipol qüvvələri pozulur.

D) pentan və ammonyak qazı əmələ gəlir.

(ABŞ 2017)

Problem 175Medium

Aşağıdakı ionlardan hansında N–O rabitəsi ən uzundur?

A) $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{NO_2^-}$

C) $\mathrm{NO_2^+}$

D) $\mathrm{NO^+}$

(ABŞ 2017)

Problem 176Medium

Aşağıdakı növ cütlərindən hansının forması eynidir?

A) $\mathrm{CO_2}$ və $\mathrm{SO_2}$

B) $\mathrm{CCl_4}$ və $\mathrm{TiCl_4}$

C) $\mathrm{C_2H_6}$ və $\mathrm{B_2H_6}$

D) $\mathrm{NO_3^-}$ və $\mathrm{PO_3^{3-}}$

(ABŞ 2017)

Problem 177Medium

Oksalat ionunda, $\mathrm{C_2O_4^{2-}}$, neçə fərqli C–O rabitə uzunluğu vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(ABŞ 2017)

Problem 178Medium

Molekuldakı molekulyar orbitallar haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Heç bir molekulyar orbital digər molekulyar orbitalla ümumi örtüşməyə malik ola bilməz.

B) Hər molekulyar orbital digər bütün molekulyar orbitallardan fərqli sayda düyünə malik olmalıdır.

C) Molekulyar orbitalların sayı molekulu əmələ gətirən atomların atom orbitallarının sayının yarısına bərabərdir.

D) Ən aşağı enerjili molekulyar orbitallar ən çox rabitəəleyhinə, ən yüksək enerjili molekulyar orbitallar isə ən çox rabitəyaradan xarakterə malikdir.

(ABŞ 2017)

Problem 179Medium

$\mathrm{NF_3}$ molekulunda rabitə bucağı 102,5$^\circ$, $\mathrm{PF_3}$ molekulunda isə 96,3$^\circ$-dir.

$\mathrm{NF_3}$-də rabitə bucağının daha böyük olmasının ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Azotun $2s$ orbitalı rabitədə fosforun $3s$ orbitalından daha çox iştirak edir.

B) Azot fosfordan daha elektronegativdir.

C) $\mathrm{NF_3}$-də cütləşməmiş elektron yoxdur, $\mathrm{PF_3}$-də isə iki cütləşməmiş elektron vardır.

D) $\mathrm{NF_3}$ ion birləşməsidir, $\mathrm{PF_3}$ isə kovalent rabitə əmələ gətirir.

(ABŞ 2017)

Problem 180Medium

Allen molekulunun quruluşu $\mathrm{H_2C=C=CH_2}$ şəklindədir.

Allen molekulunun həndəsi quruluşunu ən yaxşı hansı variant təsvir edir?

	Mərkəzi karbonun həndəsəsi	Hidrogen atomlarının mövqeyi
A)	Xətti	Hamısı eyni müstəvidə
B)	Xətti	İki perpendikulyar müstəvidə
C)	Bucaqlı	Hamısı eyni müstəvidə
D)	Bucaqlı	İki perpendikulyar müstəvidə

(ABŞ 2017)

Problem 181Medium

Karbon tetrakloridin, $\mathrm{CCl_4}$, normal qaynama temperaturu xloroformun, $\mathrm{CHCl_3}$, normal qaynama temperaturundan yüksəkdir: 77 $^\circ\mathrm{C}$ və 61 $^\circ\mathrm{C}$.

Bu fərqə ən çox hansı qarşılıqlı təsirlər səbəb olur?

A) Hidrogen rabitələri

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) London dispersiya qüvvələri

D) Kovalent rabitələr

(ABŞ 2018)

Problem 182Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdan fərqlidir?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{CF_4}$

C) $\mathrm{NF_3}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2018)

Problem 183Medium

$\mathrm{XeF_4}$ molekulunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Kvadrat müstəvi

B) Tetraedrik

C) Yelləncək formalı

D) Kvadrat piramida

(ABŞ 2018)

Problem 184Medium

Sianat ionu, $\mathrm{NCO^-}$, haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Sianat onun izomeri olan fulminatdan, $\mathrm{CNO^-}$, termodinamik baxımdan daha sabitdir.

II. Qaz fazasında sianat ionunda C–N rabitəsi C–O rabitəsindən daha qısadır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2018)

Problem 185Medium

Kükürd tetraflüorid, $\mathrm{SF_4}$, yelləncək formalı quruluşa malikdir. İki aksial F atomu arasındakı F–S–F bucağı təxminən 180$^\circ$, ekvatorial F atomları ilə aksial F atomları arasındakı bucaq isə təxminən 90$^\circ$-dir.

Aksial və ekvatorial S–F rabitələrini hansı ifadə ən düzgün təsvir edir?

A) Aksial S–F rabitələri daha uzundur, çünki iki F atomu kükürdün eyni orbitalı ilə rabitəni paylaşmalıdır.

B) Aksial S–F rabitələri daha uzundur, çünki molekuldakı digər F atomlarının daha güclü itələnməsinə məruz qalır.

C) Ekvatorial S–F rabitələri daha uzundur, çünki ekvatorial F–S–F bucağı molekuldakı ən kiçik bucaqdır.

D) Ekvatorial S–F rabitələri daha uzundur, çünki kükürddəki rabitədə iştirak etməyən elektron cütünün daha güclü itələnməsinə məruz qalır.

(ABŞ 2018)

Problem 186Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının normal qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_2CH_2}$

B) $\mathrm{NH_2NH_2}$

C) $\mathrm{CH_3NH_2}$

D) $\mathrm{CH_3OH}$

(ABŞ 2019)

Problem 187Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdır?

A) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

B) $\mathrm{CHCl_3}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{SO_3}$

(ABŞ 2019)

Problem 188Medium

CO molekulunda C–O rabitəsinin dissosiasiya entalpiyası $\mathrm{CO_2}$ molekulundakı C–O rabitəsinin dissosiasiya entalpiyasından daha böyükdür.

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) CO-da rabitə tərtibi 3, $\mathrm{CO_2}$-də hər C–O rabitəsinin rabitə tərtibi isə 2-dir.

B) CO polar, $\mathrm{CO_2}$ isə apolar molekuldur.

C) CO bir C–O rabitəsinə, $\mathrm{CO_2}$ isə iki C–O rabitəsinə malikdir.

D) CO-da karbon atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır, $\mathrm{CO_2}$-də isə yoxdur.

(ABŞ 2019)

Problem 189Medium

Triyodid ionunda, $\mathrm{I_3^-}$, rabitə bucağı hansı qiymətə ən yaxındır?

A) 180$^\circ$

B) 120$^\circ$

C) 109,5$^\circ$

D) 90$^\circ$

(ABŞ 2019)

Problem 190Medium

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda aşağıdakı mayelərdən hansının buxar təzyiqi ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CHCl_3}$

B) $\mathrm{CFCl_3}$

C) $\mathrm{CCl_4}$

D) $\mathrm{CBrCl_3}$

(ABŞ 2020)

Problem 191Medium

Ammonyak, su və hidrogen flüoridin normal qaynama temperaturları aşağıdakı kimi artır:

$\mathrm{NH_3}$: $-33$ $^\circ\mathrm{C}$

HF: 19 $^\circ\mathrm{C}$

$\mathrm{H_2O}$: 100 $^\circ\mathrm{C}$

Bu sıralamanın ən yaxşı izahı hansıdır?

A) $\mathrm{H_2O}$ hər mol üçün $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha çox hidrogen rabitəsi əmələ gətirir.

B) $\mathrm{H_2O}$ $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha güclü hidrogen rabitələri əmələ gətirir.

C) $\mathrm{H_2O}$-nun dipol momenti $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha böyükdür.

D) $\mathrm{H_2O}$-nun London dispersiya qüvvələri $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha güclüdür.

(ABŞ 2020)

Problem 192Medium

Aşağıdakı növlərdən hansının rabitəsi ən qüvvətlidir?

A) HF

B) HCl

C) HBr

D) HI

(ABŞ 2020)

Problem 193Medium

Aşağıdakı növlərdən hansının rabitə bucağı ən kiçikdir?

A) $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{NO_2^-}$

C) $\mathrm{FNO_2}$

D) $\mathrm{NF_3}$

(ABŞ 2020)

Problem 194Medium

Aşağıdakı ionlardan hansıları xəttidir?

I. $\mathrm{N_3^-}$

II. $\mathrm{N_2O_2^{2-}}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2020)

Problem 195Medium

Molekulyar xlorun, $\mathrm{Cl_2}$, ionlaşma enerjisi atomik xlorun, Cl, ionlaşma enerjisindən daha kiçikdir:

$\mathrm{Cl_2}$ üçün 1108 kJ/mol

Cl üçün 1256 kJ/mol

Bu fərqin ən yaxşı izahı hansıdır?

A) $\mathrm{Cl_2}$ kovalent rabitəyə malikdir, Cl isə deyil.

B) $\mathrm{Cl_2}$-də cütləşməmiş elektron yoxdur, Cl-də isə bir cütləşməmiş elektron vardır.

C) $\mathrm{Cl_2}$-dən qoparılan elektron rabitəəleyhinə xarakterli orbitaldan çıxır.

D) $\mathrm{Cl_2}$-dən qoparılan elektron $d$ orbital xarakterli orbitaldan çıxır.

(ABŞ 2020)

Problem 196Medium

Aşağıdakı növlərdən hansında O–N–O rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{N_2O_4}$

C) $\mathrm{NO_2^-}$

D) $\mathrm{NO_3^-}$

(ABŞ 2021)

Problem 197Medium

$\mathrm{[CNO]^-}$ formuluna malik ionun ən sabit izomerinin quruluşu necədir?

A) Xətti, mərkəzdə C

B) Xətti, mərkəzdə N

C) Xətti, mərkəzdə O

D) Halqavari

(ABŞ 2021)

Problem 198Medium

İki atom orbitalı birləşərək molekulyar orbitallar əmələ gətirərkən onların qarşılıqlı təsir gücünü müəyyən edən amillərdən ən az əhəmiyyətlisi hansıdır?

A) Atomların bir-birinə nə qədər yaxın olması

B) Orbitalların enerjilərinin bir-birinə nə qədər yaxın olması

C) Orbitalların nisbi istiqamətlənməsi

D) Orbitalların eyni baş kvant ədədinə malik olub-olmaması

(ABŞ 2021)

Problem 199Medium

FNNF molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı doğru deyil?

A) İki müxtəlif həndəsi izomer şəklində mövcuddur.

B) Müstəvidir.

C) N–N rabitəsi $\mathrm{N_2F_4}$ molekulundakı N–N rabitəsindən daha uzundur.

D) Hər iki F atomunun eyni N atomuna bağlandığı quruluş izomerindən daha sabitdir.

(ABŞ 2021)

Problem 200Medium

Dibromometanın, $\mathrm{CH_2Br_2}$, normal qaynama temperaturu 97 $^\circ\mathrm{C}$, bromoformun, $\mathrm{CHBr_3}$, normal qaynama temperaturu isə 149 $^\circ\mathrm{C}$-dir.

Bu fərqə ən çox hansı qarşılıqlı təsir səbəb olur?

A) London dispersiya qüvvələri

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) Hidrogen rabitələri

D) Karbon–brom kovalent rabitələri

(ABŞ 2022)

Problem 201Medium

Aşağıdakı ikiatomlu molekullardan hansının rabitə dissosiasiya entalpiyası ən böyükdür?

A) F–F

B) Cl–Cl

C) Br–Br

D) I–I

(ABŞ 2022)

Problem 202Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında C–N rabitəsi ən qısadır?

A) HCNO

B) HNCO

C) $\mathrm{H_3CNO}$

D) $\mathrm{H_3CNO_2}$

(ABŞ 2022)

Problem 203Medium

$\mathrm{ClF_3}$ molekulunun quruluşu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Bütün F–Cl–F bucaqları eynidir.

II. Bütün Cl–F rabitə uzunluqları eynidir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2022)

Problem 204Medium

Qaz fazasında əsas haldakı NF molekulunda neçə cütləşməmiş elektron vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 4

(ABŞ 2022)

Problem 205Medium

Əsas haldakı azot atomunun ionlaşma enerjisi 14,5 eV, əsas haldakı flüor atomunun ionlaşma enerjisi isə 17,4 eV-dur.

Əsas haldakı NF molekulunun ionlaşma enerjisi nə qədərdir?

A) 13,1 eV

B) 15,1 eV

C) 16,8 eV

D) 18,8 eV

(ABŞ 2022)

Problem 206Medium

Aşağıdakı növlərdən hansında C–O rabitəsi ən uzundur?

A) $\mathrm{HCO_2^-}$

B) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

C) $\mathrm{CO_2}$

D) COS

(ABŞ 2023)

Problem 207Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdır?

A) $\mathrm{BCl_3}$

B) $\mathrm{NI_3}$

C) $\mathrm{AsH_3}$

D) $\mathrm{BrF_3}$

(ABŞ 2023)

Problem 208Medium

Aşağıdakı ionlardan hansıları xəttidir?

I. $\mathrm{NO_2^+}$

II. $\mathrm{ICl_2^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2023)

Problem 209Medium

Empirik formulu $\mathrm{NPF_{10}}$ olan maddənin quruluşunu ən yaxşı hansı variant təsvir edir?

A) $\mathrm{F_5N-PF_5}$

B) $\mathrm{F_3N-PF_7}$

C) $\mathrm{[NF_4][PF_6]}$

D) $\mathrm{[PF_4][NF_6]}$

(ABŞ 2023)

Problem 210Medium

Karbon–oksigen rabitə uzunluqları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Karbon dioksiddə, $\mathrm{CO_2}$, C–O rabitəsi karbonil sulfiddə, COS, olan C–O rabitəsindən daha qısadır.

II. Fosgendə, $\mathrm{COCl_2}$, C–O rabitəsi karbamiddə, $\mathrm{CO(NH_2)_2}$, olan C–O rabitəsindən daha qısadır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2024)

Problem 211Medium

$\mathrm{BF_3}$ və $\mathrm{BCl_3}$ birləşmələrinin nisbi Lewis turşuluğunu ən düzgün hansı ifadə təsvir edir?

A) $\mathrm{BF_3}$ daha zəif Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha elektronegativdir.

B) $\mathrm{BF_3}$ daha zəif Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha yaxşı $\pi$ donorudur.

C) $\mathrm{BF_3}$ daha qüvvətli Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha elektronegativdir.

D) $\mathrm{BF_3}$ daha qüvvətli Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha yaxşı $\pi$ donorudur.

(ABŞ 2024)

Problem 212Medium

Rabitə bucaqları ilə bağlı aşağıdakı müqayisələrdən hansıları doğrudur?

I. $\mathrm{NH_3}$ molekulunda rabitə bucağı $\mathrm{NF_3}$ molekulundakından böyükdür.

II. $\mathrm{NH_3}$ molekulunda rabitə bucağı $\mathrm{PH_3}$ molekulundakından böyükdür.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2024)

Problem 213Medium

Qaz fazasında $\mathrm{B_2}$ və $\mathrm{O_2}$ molekullarının hər ikisi paramaqnitdir.

Bu müşahidələri molekulyar orbitalların nisbi enerjiləri ilə hansı ifadə izah edir?

I. $\sigma_{2p}$ molekulyar orbitalı $\pi_{2p}$ orbitallarından daha yüksək enerjilidir.

II. $\sigma^*_{2p}$ molekulyar orbitalı $\pi^*_{2p}$ orbitallarından daha yüksək enerjilidir.

A) I — $\mathrm{B_2}$ üçün, II — $\mathrm{O_2}$ üçün

B) I — $\mathrm{O_2}$ üçün, II — $\mathrm{B_2}$ üçün

C) I — həm $\mathrm{B_2}$, həm də $\mathrm{O_2}$ üçün

D) II — həm $\mathrm{B_2}$, həm də $\mathrm{O_2}$ üçün

(ABŞ 2024)

Problem 214Medium

Dixlorometanın, $\mathrm{CH_2Cl_2}$, normal qaynama temperaturu 40 $^\circ\mathrm{C}$, xloroformun, $\mathrm{CHCl_3}$, normal qaynama temperaturu isə 61 $^\circ\mathrm{C}$-dir.

Bu artıma ən çox hansı molekullararası qüvvənin artması səbəb olur?

A) London dispersiya qüvvələri

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) İon–dipol qarşılıqlı təsirləri

D) Hidrogen rabitəsi

(ABŞ 2025)

Problem 215Medium

Aşağıdakı növlərdən hansının həndəsi quruluşu kvadrat müstəvidir?

A) $\mathrm{BH_4^-}$

B) $\mathrm{SF_4}$

C) $\mathrm{ZnCl_4^{2-}}$

D) $\mathrm{AuCl_4^-}$

(ABŞ 2025)

Problem 216Medium

$\mathrm{CNO^-}$ ionunun ən sabit izomeri hansıdır?

A) Xətti $\mathrm{CNO^-}$

B) Xətti $\mathrm{NCO^-}$

C) Xətti $\mathrm{CON^-}$

D) Halqavari $\mathrm{CNO^-}$

(ABŞ 2025)

Problem 217Medium

Asetil kationunda, $\mathrm{CH_3CO^+}$, rabitəni ən düzgün hansı ifadə təsvir edir?

A) Növ beş $\sigma$ və iki $\pi$ rabitəsinə malikdir.

B) C–O rabitəsinin rabitə tərtibi 2-dir.

C) O atomuna bağlı karbon atomu bucaqlı həndəsəyə malikdir.

D) Ən əhəmiyyətli rezonans quruluşunda formal müsbət yük karbon atomundadır.

(ABŞ 2025)

Problem 218Medium

Qaz fazasındakı NF molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Ən aşağı enerji halında iki cütləşməmiş elektronu vardır.

II. İonlaşma enerjisi atomik N-dən daha kiçikdir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2025)

Problem 219Medium

$\mathrm{H_2O}$-nun normal qaynama temperaturu HF-dən daha yüksəkdir: 100 $^\circ\mathrm{C}$ və 20 $^\circ\mathrm{C}$.

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) $\mathrm{H_2O}$-nun dipol momenti HF-dən daha böyükdür.

B) $\mathrm{H_2O}$ HF-dən daha çox polyarlaşa bilir.

C) $\mathrm{H_2O}$ HF-dən daha güclü hidrogen rabitələri əmələ gətirir.

D) $\mathrm{H_2O}$ hər mol üçün HF-dən daha çox hidrogen rabitəsi əmələ gətirir.

(ABŞ 2026)

Problem 220Medium

Nisbi qaynama temperaturları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. 2-Metilpropanın normal qaynama temperaturu butanınkından yüksəkdir.

II. 2-Metil-1-propanolun normal qaynama temperaturu 1-butanolunkundan yüksəkdir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Problem 221Medium

Aşağıdakı qaz fazalı molekullardan hansıları xəttidir?

I. $\mathrm{CO_2}$

II. $\mathrm{ClO_2}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Problem 222Medium

Nitrit ionunun, $\mathrm{NO_2^-}$, Lewis quruluşlarında azotun formal yükünü ən yaxşı hansı ifadə təsvir edir?

A) 0

B) $+1$

C) $-1$

D) Rezonans quruluşundan asılı olaraq 0 və ya $-1$

(ABŞ 2026)

Problem 223Medium

Aşağıdakı növlərdən hansılarının rabitə tərtibi 3-dür?

I. CO

II. $\mathrm{CN^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Problem 224Medium

Allen molekulunda, $\mathrm{H_2CCCH_2}$, neçə $\sigma$ və neçə $\pi$ rabitəsi vardır?

A) 5 $\sigma$, 1 $\pi$

B) 5 $\sigma$, 2 $\pi$

C) 6 $\sigma$, 1 $\pi$

D) 6 $\sigma$, 2 $\pi$

(ABŞ 2026)

Problem 225Medium

Aşağıdakı növlərdən hansıları oktaedrik həndəsəyə malikdir?

I. $\mathrm{W(CO)_6}$

II. $\mathrm{XeF_6}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Problems 226–258 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Problem 226Medium

Aşağıdakı növlərdən hansında mərkəzi atom ətrafında səkkiz elektron YOXDUR?

A) $\mathrm{CCl_4}$ molekulu

B) $\mathrm{BCl_3}$ molekulu

C) $\mathrm{NH_3}$ molekulu

D) $\mathrm{NH_4^+}$ ionu

E) $\mathrm{CO_2}$ molekulu

(Avstraliya 2009)

Problem 227Medium

Aşağıdakı elektronegativlik qiymətlərindən istifadə edərək ən polar rabitəni müəyyən edin.

Element	P	C	S	N	Cl
Elektronegativlik	2,19	2,55	2,58	3,04	3,16

A) P–S

B) P–C

C) S–Cl

D) C–Cl

E) S–N

(Avstraliya 2009)

Problem 228Medium

Aşağıdakı $\mathrm{XY_n}$ tipli molekullardan hansında Y–X–Y rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{SCl_2}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{PCl_3}$

(Avstraliya 2010)

Problem 229Medium

Aşağıdakı rabitələrdən hansı ən polardır?

A) H–F

B) H–O

C) H–N

D) H–Cl

E) H–C

(Avstraliya 2011)

Problem 230Medium

$\mathrm{H_2Te}$ molekulunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Bucaqlı

B) Xətti

C) Kvadrat müstəvi

D) Kvadrat piramida

E) Tetraedrik

(Avstraliya 2011)

Problem 231Medium

Xlor otaq temperaturunda qaz, yod isə bərk maddədir.

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Yod molekulu daha ağırdır və buna görə buxar təzyiqi daha aşağıdır.

B) Yod molekulunda daha çox elektron və daha böyük nüvə yükü vardır, buna görə bərk halda qonşu molekullarla daha qüvvətli rabitələr əmələ gətirir.

C) Xlor molekulu daha elektronegativdir və atmosferdəki polar molekullarla daha güclü qarşılıqlı təsir göstərir.

D) Yod molekulunda daha böyük həcmdə daha çox elektron vardır və buna görə induksiya olunmuş dipollardan yaranan dispersiya qüvvələri daha güclüdür.

E) Xlor molekulu polardır və buna görə havadakı molekullar tərəfindən bərk və ya maye fazadan daha asan çıxarılır.

(Avstraliya 2012)

Problem 232Medium

Aşağıdakı $\mathrm{XY_n}$ tipli molekullardan hansında Y–X–Y rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{PCl_3}$

(Avstraliya 2012)

Problem 233Medium

Aşağıdakı atom cütlərindən hansı polar kovalent rabitə əmələ gətirər?

A) Na və Br

B) H və Br

C) N və N

D) Br və Br

E) Ca və Br

(Avstraliya 2013)

Problem 234Medium

Aşağıdakı növlərdən hansı həm hidrogen rabitəsi donoru, həm də hidrogen rabitəsi akseptorudur?

A) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

B) HI

C) $\mathrm{CH_4}$

D) $\mathrm{CH_3OH}$

E) $\mathrm{CI_4}$

(Avstraliya 2013)

Problem 235Medium

But-3-in-1-en molekulunda neçə $\pi$ elektronu vardır?

Mənbədə but-1-en-3-in quruluşu göstərilmişdir.

A) 3

B) 6

C) 8

D) 10

E) 20

(Avstraliya 2013)

Problem 236Medium

X və Y eyni periodda yerləşən elementlərdir və xarici təbəqələrində müvafiq olaraq 2 və 5 elektron vardır.

Onların əmələ gətirdiyi birləşmənin ehtimal olunan formulu hansıdır?

A) $\mathrm{X_2Y_5}$

B) $\mathrm{X_2Y_3}$

C) XY

D) $\mathrm{X_3Y_2}$

E) $\mathrm{X_5Y_2}$

(Avstraliya 2014)

Problem 237Medium

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda və 1 bar təzyiqdə aşağıdakı maddələrdən hansı xətti molekullardan ibarətdir?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{H_2O_2}$

C) $\mathrm{H_2S}$

D) NaCl

E) $\mathrm{SO_2}$

(Avstraliya 2014)

Problem 238Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında göstərilən atomlar arasında ion rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{NH_3}$-də H və N

B) NaH-də H və Na

C) HCl-də H və Cl

D) $\mathrm{BF_3}$-də B və F

E) $\mathrm{SiCl_4}$-də Si və Cl

(Avstraliya 2014)

Problem 239Medium

$\mathrm{BH_3}$ molekulunda mərkəzi bor atomu ətrafında üç rabitəyaradan elektron cütü və rabitədə iştirak etməyən elektron cütü yoxdur.

$\mathrm{BH_3}$-ün forması necədir?

A) Bucaqlı

B) Xətti

C) Tetraedrik

D) Müstəvi üçbucaq

E) Üçbucaqlı piramida

(Avstraliya 2015)

Problem 240Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı polar kovalent rabitələrə malikdir, lakin ümumi dipol momenti yoxdur?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{H_2O}$

C) HCN

D) $\mathrm{N_2}$

E) NaCl

(Avstraliya 2015)

Problem 241Medium

Aşağıdakı kovalent rabitələrdən hansı ən polardır?

A) C–F

B) N–F

C) O–F

D) N–O

E) F–F

(Avstraliya 2016)

Problem 242Medium

Aşağıdakı qaz fazalı molekullardan hansında mərkəzi atom ətrafında səkkiz elektron yoxdur?

A) $\mathrm{CCl_4}$

B) $\mathrm{CS_2}$

C) $\mathrm{H_2S}$

D) $\mathrm{F_2O}$

E) $\mathrm{AlF_3}$

(Avstraliya 2016)

Problem 243Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansıları eyni molekul həndəsəsinə malikdir?

I. $\mathrm{NH_3}$

II. $\mathrm{BF_3}$

III. $\mathrm{SCl_2}$

IV. $\mathrm{H_2O}$

V. $\mathrm{CO_2}$

VI. $\mathrm{CH_4}$

A) I və II

B) I və VI

C) III, IV və V

D) III və IV

E) III və V

(Avstraliya 2016)

Problem 244Medium

Metanın, $\mathrm{CH_4}$, qaynama temperaturu neonunkundan daha yüksəkdir.

Bunun səbəbi nədir?

A) $\mathrm{CH_4}$ daxilindəki kovalent rabitələr Ne atomları arasındakı dispersiya qüvvələrindən daha güclüdür.

B) $\mathrm{CH_4}$ molekulları arasındakı dispersiya qüvvələri Ne atomları arasındakından daha güclüdür.

C) Bir $\mathrm{CH_4}$ molekulunda Ne atomundan daha çox elektron vardır.

D) $\mathrm{CH_4}$ molekulları hidrogen rabitəsi əmələ gətirir, Ne atomları isə gətirmir.

E) Metan birləşmə, neon isə elementdir.

(Avstraliya 2016)

Problem 245Medium

Bərk karbon dioksid, yəni quru buz, sublimasiya edərək qaz halında karbon dioksid əmələ gətirir.

Bu faza keçidi zamanı hansı rabitə və ya qüvvələr əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyir?

A) Kovalent rabitələr

B) Hidrogen rabitələri

C) İon rabitələri

D) Molekullararası qüvvələr

E) Metallik rabitələr

(Avstraliya 2017)

Problem 246Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı ən polardır?

A) $\mathrm{O_2}$

B) $\mathrm{CF_4}$

C) $\mathrm{CO_2}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Avstraliya 2018)

Problem 247Medium

Aşağıdakı $\mathrm{XY_n}$ tipli molekullardan hansında Y–X–Y rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{H_2O}$

B) $\mathrm{NH_3}$

C) $\mathrm{CO_2}$

D) $\mathrm{CF_4}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Avstraliya 2018)

Problem 248Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) Su

B) Heptan

C) Etanol

D) Kükürd dioksid

E) Natrium xlorid

(Avstraliya 2018)

Problem 249Medium

W və X elementləri ion birləşməsi əmələ gətirir. W və X-in valent elektronlarının sayı müvafiq olaraq 2 və 6-dır.

Əmələ gələn birləşmənin formulu hansıdır?

A) $\mathrm{W_2X_6}$

B) $\mathrm{WX_3}$

C) WX

D) $\mathrm{W_3X}$

E) $\mathrm{W_6X_2}$

(Avstraliya 2018)

Problem 250Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı otaq temperaturu və təzyiqində xətti molekullar şəklində mövcuddur?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{SiO_2}$

C) NaCl

D) $\mathrm{OF_2}$

E) $\mathrm{H_2O}$

(Avstraliya 2019)

Problem 251Medium

Maye metan, $\mathrm{CH_4}$, buxarlandırıldıqda hansı rabitə və ya qüvvələr qırılır?

A) Kovalent rabitələr

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) Dispersiya qüvvələri

D) Hidrogen rabitələri

E) İon rabitələri

(Avstraliya 2019)

Problem 252Medium

$\mathrm{C_2H_6}$, $\mathrm{CH_3OH}$ və $\mathrm{CH_3F}$ birləşmələrinin molyar kütlələri bir-birinə yaxındır.

Qaynama temperaturunun artma sırası hansıdır?

A) $\mathrm{C_2H_6<CH_3OH<CH_3F}$

B) $\mathrm{CH_3F<CH_3OH<C_2H_6}$

C) $\mathrm{CH_3OH<CH_3F<C_2H_6}$

D) $\mathrm{C_2H_6<CH_3F<CH_3OH}$

E) $\mathrm{CH_3F<C_2H_6<CH_3OH}$

(Avstraliya 2019)

Problem 253Medium

$\mathrm{S_4O_6^{2-}}$ ionunda ümumi valent elektronlarının sayı neçədir?

A) 58

B) 60

C) 62

D) 82

E) 224

(Avstraliya 2020)

Problem 254Medium

Aşağıdakılardan hansında rabitə bucağı 120$^\circ$-yə ən yaxındır?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{PCl_3}$

C) $\mathrm{SCl_2}$

D) $\mathrm{CCl_4}$

E) $\mathrm{BCl_3}$

(Avstraliya 2020)

Problem 255Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələr qaynama temperaturunun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{Cl_2<SCl_2<MgCl_2}$

B) $\mathrm{Cl_2<SCl_2<MgCl_2}$

C) $\mathrm{MgCl_2<Cl_2<SCl_2}$

D) $\mathrm{SCl_2<Cl_2<MgCl_2}$

E) $\mathrm{SCl_2<MgCl_2<Cl_2}$

F) $\mathrm{Cl_2<MgCl_2<SCl_2}$

(Avstraliya 2020)

Problem 256Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı üçbucaqlı piramida həndəsəsinə malikdir?

A) $\mathrm{NCl_3}$

B) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

C) $\mathrm{COCl_2}$

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{BCl_3}$

(Avstraliya 2021)

Problem 257Medium

$\mathrm{PO_2^{3-}}$ ionunda ümumi valent elektronlarının sayı neçədir?

A) 15

B) 17

C) 20

D) 30

E) 34

(Avstraliya 2021)

Problem 258Medium

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələr qaynama temperaturunun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{CO_2<PCl_3<CaO}$

B) $\mathrm{PCl_3<CaO<CO_2}$

C) $\mathrm{CaO<CO_2<PCl_3}$

D) $\mathrm{CaO<PCl_3<CO_2}$

E) $\mathrm{CO_2<CaO<PCl_3}$

F) $\mathrm{PCl_3<CO_2<CaO}$

(Avstraliya 2021)

Problems 259–330 · Belarus Kimya Olimpiadası

Problem 259Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) Pentanol

B) Etan-1,2-diol

C) Propan-1,2,3-triol

D) Butan-1,4-diol

(Belarus 2000, 11-ci sinif)

Problem 260Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansında həm polar, həm də apolar kovalent rabitələr vardır?

A) Hidrogen peroksid

B) Kalium sulfat

C) Sulfat turşusu

D) Azot

(Belarus 2001, 9-cu sinif)

Problem 261Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında karbon–oksigen rabitəsi ən uzundur?

A) Metanol

B) Metanal

C) Karbon dioksid

D) Karbonmonoksid

(Belarus 2001, 10-cu sinif)

Problem 262Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında halogen–fosfor–halogen rabitə bucağı ən kiçikdir?

A) $\mathrm{PF_3}$

B) $\mathrm{PCl_3}$

C) $\mathrm{PBr_3}$

D) $\mathrm{PI_3}$

(Belarus 2001, 10-cu sinif)

Problem 263Medium

Aşağıdakı hissəciklərdən hansında bütün atomlar bir düz xətt üzərində yerləşmir?

A) $\mathrm{NO_2^+}$

B) $\mathrm{NO_2}$

C) $\mathrm{N_3^-}$

D) $\mathrm{N_2O}$

(Belarus 2001, 11-ci sinif)

Problem 264Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansı paramaqnitdir?

A) CO

B) $\mathrm{O_2[PtF_6]}$

C) $\mathrm{[Zn(NH_3)_4]Cl_2}$

D) $\mathrm{Na_2O_2}$

(Belarus 2001, 11-ci sinif)

Problem 265Medium

Aşağıdakı elementlərdən hansının atomları ən möhkəm X–X kovalent rabitəsi əmələ gətirir?

A) Silisium

B) Kükürd

C) Oksigen

D) Azot

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Problem 266Medium

Ağ fosfor molekulunda P–P–P rabitə bucağı neçədir?

A) 90$^\circ$

B) 109$^\circ$28$'$

C) 60$^\circ$

D) 100$^\circ$

(Belarus 2003, 11-ci sinif)

Problem 267Medium

Aşağıdakı hissəciklərdən hansı piramida formasına malikdir?

A) $\mathrm{SO_3}$

B) $\mathrm{NO_3^-}$

C) $\mathrm{SO_3^{2-}}$

D) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Problem 268Medium

Propin molekulundakı mərkəzi karbon atomunun hibridləşməsi hansıdır?

A) $sp$

B) $sp^2$

C) $sp^3$

D) $d^2sp^3$

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Problem 269Medium

Nitrat turşusu molekulunda:

A) bütün N–O rabitələri eynidir.

B) iki N–O rabitəsi eynidir və üçüncü rabitədən daha uzundur.

C) iki N–O rabitəsi eynidir və üçüncü rabitədən daha qısadır.

D) hər üç N–O rabitəsinin uzunluğu fərqlidir.

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Problem 270Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında atomlar arasında $\pi$ rabitəsi yoxdur?

A) Karbon(II) oksid

B) Etilen

C) Ağ fosfor

D) Oksigen

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Problem 271Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansında molekullar arasındakı orientasiya qarşılıqlı təsirinin enerjisi ən kiçikdir?

A) CO

B) HBr

C) $\mathrm{NH_3}$

D) $\mathrm{H_2O}$

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Problem 272Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti ən böyükdür?

A) Karbonat turşusu

B) Formaldehid

C) Aseton

D) Asetaldehid

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Problem 273Medium

Ağ fosfor molekulunda atomlar arasında kimyəvi rabitəni neçə ümumi elektron cütü təmin edir?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 6

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Problem 274Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti ən böyükdür?

A) $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{NF_3}$

C) $\mathrm{NCl_3}$

D) $\mathrm{NBr_3}$

(Belarus 2007, 11-ci sinif)

Problem 275Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında eyni elementin atomları fəzada qeyri-ekvivalent mövqelərdə yerləşə bilər?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{H_3PO_3}$

C) $\mathrm{PCl_5}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Problem 276Medium

Ağ fosfor molekulunda neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Problem 277Medium

Sianid turşusunun, HCN, elektrolitik dissosiasiyası zamanı sianid ionu əmələ gəlir.

Sianid ionunda neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Problem 278Medium

Cütləşməmiş elektronu olan hissəciklər paramaqnit adlanır.

Aşağıdakı hissəciklərdən hansı paramaqnitdir?

A) $\mathrm{Sc^{3+}}$

B) NO

C) $\mathrm{H_2O_2}$

D) CO

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 279Medium

Sirkə turşusu molekulunda atomlar arasındakı kimyəvi rabitələrin yaranmasında ümumilikdə neçə elektron cütü iştirak edir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 5

E) 7

F) 8

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Problem 280Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının ərimə temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{H_2}$

B) HD

C) $\mathrm{D_2}$

D) HT

E) DT

F) $\mathrm{T_2}$

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Problem 281Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının tərkibi formul vahidi ilə ifadə edilir?

A) Hidrogen sulfid

B) Metan

C) Karbon dioksid

D) Qızıl

E) Hidrogen xlorid

F) Yod

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Problem 282Medium

Ortofosfat turşusu molekulunda ümumilikdə neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

E) 10

F) 12

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Problem 283Medium

Molekullararası qarşılıqlı təsir:

A) polar molekullar arasında mövcuddur.

B) polar və apolar molekullar arasında mövcuddur.

C) apolar molekullar arasında mövcuddur.

D) azot, oksigen və ya flüor ehtiva edən polar molekullar arasında mövcuddur.

E) hidrogen atomu ehtiva edən molekullar arasında mövcuddur.

F) istənilən molekullar arasında mövcuddur.

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Problem 284Medium

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansının fəza quruluşu prinsipial olaraq fərqlidir?

A) $\mathrm{NH_3}$ və $\mathrm{NF_3}$

B) $\mathrm{CCl_4}$ və $\mathrm{CH_2Cl_2}$

C) $\mathrm{SO_2}$ və $\mathrm{CO_2}$

D) $\mathrm{C_2H_2}$ və $\mathrm{C_2HF}$

E) $\mathrm{H_2O}$ və $\mathrm{H_2S}$

F) HCl və HF

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Problem 285Medium

Cütləşməmiş elektronları olan hissəciklər paramaqnit adlanır.

Aşağıdakılardan hansı paramaqnitdir?

A) $\mathrm{Sc^{3+}}$

B) NO

C) $\mathrm{H_2O_2}$

D) CO

E) $\mathrm{Ca^{2+}}$

F) HCl

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 286Medium

Karbon(II) oksid molekulu haqqında doğru ifadəni seçin.

A) Kovalent apolar rabitə vardır.

B) Karbon atomunda qismən müsbət yük vardır.

C) Oksigen atomında qismən müsbət yük vardır.

D) Dipol momenti sıfırdır.

E) Oksigen atomunda qismən mənfi yük vardır.

F) Mübadilə mexanizmi ilə əmələ gəlmiş üç kovalent rabitə vardır.

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 287Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının buxar fazasında dimerləşmə meyli ən böyükdür?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{AlCl_3}$

C) HCl

D) HI

E) $\mathrm{N_2O}$

F) $\mathrm{CCl_4}$

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Problem 288Medium

Aşağıdakı kimyəvi rabitələrdən hansının enerjisi ən böyükdür?

A) H–H

B) O–O

C) Cl–Cl

D) S–S

E) N–N

F) Br–Br

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Problem 289Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında $\pi$ rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{PH_3}$

B) $\mathrm{CO_2}$

C) HCl

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{H_2S}$

F) $\mathrm{Cl_2}$

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Problem 290Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansı bərk halda xətti quruluşlu molekullardan ibarətdir?

A) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

B) $\mathrm{CaCl_2}$

C) $\mathrm{BeCl_2}$

D) $\mathrm{C_2H_4Cl_2}$

E) $\mathrm{CuCl_2}$

F) $\mathrm{MgCl_2}$

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 291Medium

Aşağıdakı rabitə qırılma enerjilərinin düzgün sırasını seçin:

1. $\mathrm{H_3C-H}$

2. $\mathrm{H_3C-F}$

3. $\mathrm{H_3C-OH}$

A) 1 > 2 > 3

B) 1 > 3 > 2

C) 2 > 1 > 3

D) 2 > 3 > 1

E) 3 > 1 > 2

F) 3 > 2 > 1

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 292Medium

Cütləşməmiş elektronlar hansı molekulda vardır?

A) Azot

B) Oksigen

C) Flüor

D) Neon

E) Xlor

F) Arqon

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Problem 293Medium

Aşağıdakı hissəciklərdən neçəsinin dipol momenti sıfırdır?

$\mathrm{SO_2}$, $\mathrm{O_3}$, $\mathrm{H_3O^+}$, $\mathrm{BF_3}$, $\mathrm{CH_3^+}$, $\mathrm{NH_4^+}$

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Problem 294Medium

Nitrat turşusu molekulu haqqında düzgün ifadəni seçin.

A) Azot atomu beş kovalent rabitə əmələ gətirir.

B) Bütün N–O rabitələrinin uzunluğu və enerjisi eynidir.

C) İki N–O rabitəsinin uzunluğu və enerjisi eynidir.

D) Azot atomunun oksidləşmə dərəcəsi +4-dür.

E) Bütün kovalent rabitələr mübadilə mexanizmi ilə əmələ gəlmişdir.

F) Bir ədəd N=O ikiqat rabitəsi vardır.

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 295Medium

Aşağıdakı xloridlərdən hansının molekulu qaz fazasında dimerdir?

A) $\mathrm{CuCl_2}$

B) $\mathrm{BaCl_2}$

C) $\mathrm{AlCl_3}$

D) $\mathrm{PbCl_2}$

E) $\mathrm{SiCl_4}$

F) $\mathrm{CCl_4}$

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 296Medium

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansının fəza həndəsəsi oxşardır?

A) $\mathrm{O_2}$ və $\mathrm{O_3}$

B) $\mathrm{CO_2}$ və $\mathrm{SO_2}$

C) $\mathrm{NO_2}$ və $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{BH_3}$ və $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{COCl_2}$ və $\mathrm{SOCl_2}$

F) $\mathrm{C_2H_2}$ və $\mathrm{S_2Cl_2}$

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Problem 297Medium

Adi birqat kovalent rabitə iki nüvə arasında bir elektron cütü vasitəsilə yaranır. Lakin bəzi molekullarda bir elektron cütü üç nüvə arasında birqat rabitə yaradır.

Belə rabitə hansı molekulda vardır?

A) $\mathrm{N_2H_4}$

B) $\mathrm{C_2H_4}$

C) $\mathrm{B_2H_6}$

D) $\mathrm{C_2H_6}$

E) $\mathrm{P_4O_6}$

F) $\mathrm{Cl_2O_6}$

(Belarus 2015, 10-cu sinif)

Problem 298Medium

Arsen oksigenlə $\mathrm{As_4O_7}$ birləşməsi əmələ gətirir.

Bu molekulda arsen atomlarının valentlikləri hansılardır?

A) II və V

B) III və IV

C) IV və VI

D) I və VI

E) VI və II

F) V və III

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Problem 299Medium

Karbonmonoksid molekulu hansı molekulla izoelektrondur?

A) $\mathrm{H_2}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{N_2}$

D) $\mathrm{F_2}$

E) $\mathrm{Cl_2}$

F) $\mathrm{Br_2}$

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Problem 300Medium

Karbon tetraflüoridin qaynama temperaturuna ən yaxın qiymət hansıdır?

A) 450 K

B) 400 K

C) 350 K

D) 300 K

E) 150 K

F) 1 K

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Problem 301Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansında bərk halda eyni zamanda polar kovalent, apolar kovalent və ion rabitələri vardır?

A) $\mathrm{K_2S}$

B) $\mathrm{K_2SO_3}$

C) $\mathrm{K_2SO_4}$

D) $\mathrm{K_2SO_5}$

E) $\mathrm{K_2S_2}$

F) $\mathrm{KO_2}$

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Problem 302Medium

Karbonmonoksid haqqında doğru ifadəni seçin.

A) Yüksək ərimə və qaynama temperaturlarına malikdir.

B) Molekuldakı oksigen atomunda qismən müsbət yük vardır.

C) Əsaslarla asanlıqla reaksiyaya daxil olur.

D) Molekuldakı karbon atomunda qismən müsbət yük vardır.

E) Karbon dioksidin oksidləşməsi ilə alına bilər.

F) Molekulun dipol momenti sıfırdır.

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Problem 303Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında C–C birqat rabitəsi ən uzundur?

A) Etan

B) Propen

C) Buta-1,3-dien

D) Propin

E) Vinilasetilen

F) Diasetilen

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Problem 304Medium

Aşağıdakı elementlərdən hansının atomu birləşmələrinin böyük əksəriyyətində valent və koordinasiya baxımından doymuşdur?

A) Mg

B) Na

C) C

D) O

E) F

F) Si

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Problem 305Medium

Aşağıdakı rabitələrdən hansını qırmaq üçün ən çox enerji tələb olunur?

A) P–H

B) P–F

C) P–Cl

D) P–Br

E) P–I

F) P–O

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Problem 306Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında C–C birqat rabitəsi ən uzundur?

A) Etan

B) Propen

C) Buta-1,3-dien

D) Propin

E) Vinilasetilen

F) Diasetilen

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Problem 307Medium

Aşağıdakı interhalogen birləşmələrdən hansının formulu tam düzgün yazılmamışdır?

A) ClF

B) BrCl

C) IF

D) ICl

E) BrF

F) BrI

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 308Medium

$\mathrm{Al_2(CH_3)_6}$ və $\mathrm{B_2H_6}$ molekullarının quruluşları oxşardır.

Birinci molekulda karbon atomunun maksimum koordinasiya ədədi neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 309Medium

Aşağıdakı bərk maddələrdən hansında ion rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{NH_4Cl}$

C) HCl

D) $\mathrm{H_2}$

E) $\mathrm{N_2}$

F) $\mathrm{NH_2OH}$

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 310Medium

Propen turşusu molekulunda neçə $\pi$ rabitəsi vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 311Medium

Aminoasetik turşu molekulundakı bütün atomlarda ümumilikdə neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2018, 10-cu sinif)

Problem 312Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında ən böyük qiymətli valent bucaq vardır?

A) $\mathrm{AlCl_3}$

B) $\mathrm{NCl_3}$

C) $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{ClF_3}$

E) $\mathrm{CH_4}$

F) $\mathrm{N_2H_4}$

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Problem 313Medium

Aşağıdakı dipol momenti müqayisələrindən hansı doğrudur?

A) $\mu(\mathrm{HCl})<\mu(\mathrm{CH_3Cl})$

B) $\mu(\mathrm{HF})<\mu(\mathrm{NF_3})$

C) $\mu(\mathrm{BF_3})>\mu(\mathrm{CO_2})$

D) $\mu(\mathrm{HCl})<\mu(\mathrm{BF_3})$

E) $\mu(\mathrm{NH_3})<\mu(\mathrm{NF_3})$

F) $\mu(\mathrm{HCl})>\mu(\mathrm{CH_3Cl})$

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Problem 314Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının molekulunda $sp$ hibridləşməsində olan karbon atomu vardır?

A) Buta-1,2-dien

B) But-1-en

C) Butan

D) Buta-1,3-dien

E) Penta-1,3-dien

F) But-2-en

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Problem 315Medium

“Qeyri-üzvi benzol” adlandırılan birləşmənin tərkibində hansı elementlərin atomları vardır?

A) C, N, H

B) N, P, H

C) Si, N, H

D) B, N, H

E) N, S, H

F) N, P, S

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Problem 316Medium

“Qeyri-üzvi benzol” adlandırılan birləşmənin tərkibində hansı elementlərin atomları vardır?

A) C, N, H

B) N, P, H

C) Si, N, H

D) B, N, H

E) N, S, H

F) N, P, S

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Problem 317Medium

Difosfat anionunda, $\mathrm{P_2O_7^{4-}}$, kimyəvi rabitələrin yaranmasında neçə valent elektronu iştirak edir?

A) 10

B) 14

C) 20

D) 22

E) 30

F) 56

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 318Medium

Format ionunda, metanolda və formaldehiddə C–O rabitə uzunluğunun artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{HCOO^->CH_3OH>HCHO}$

B) $\mathrm{HCOO^->HCHO>CH_3OH}$

C) $\mathrm{HCHO>HCOO^->CH_3OH}$

D) $\mathrm{HCHO>CH_3OH>HCOO^-}$

E) $\mathrm{CH_3OH>HCHO>HCOO^-}$

F) $\mathrm{CH_3OH>HCOO^->HCHO}$

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 319Medium

Aşağıdakı molekullardan hansı $\mathrm{CO_2}$ molekulu ilə eyni fəza formasına malikdir?

A) $\mathrm{SO_2}$

B) $\mathrm{H_2O}$

C) $\mathrm{H_2S}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

F) $\mathrm{C_2H_2}$

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 320Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında cütləşməmiş elektronlar vardır?

A) Ağ fosfor

B) Fosfin

C) Azot

D) Ozon

E) Fulleren

F) Oksigen

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 321Medium

Stirol molekulunda neçə $\pi$ elektronu vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 322Medium

Fosforun ən yüksək oksidinin molekulu hansı formaya malikdir?

A) Kub

B) Tetraedr

C) Üçbucaqlı prizma

D) Oktaedr

E) Üçbucaqlı antiprizma

F) Beşbucaqlı bipiramida

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 323Medium

Naftalinin aromatik sistemində neçə $\pi$ elektronu vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 324Medium

Aşağıdakı hissəciklərdən hansı $\mathrm{NO_2^+}$ ionu ilə izoelektrondur?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{NH_2^-}$

C) $\mathrm{N_2O^-}$

D) $\mathrm{N_2O}$

E) NO

F) $\mathrm{NH_4^+}$

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 325Medium

Azulen molekulunda neçə $\pi$ elektronu vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 326Medium

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdan fərqlidir?

A) Siklobutan

B) para-Ksilol

C) trans-1,2-Dixloroeten

D) Kükürd heksaflüorid

E) 2,3-Pentadien

F) 2,4-Heksadiin

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 327Medium

Aşağıdakı rabitələrdən hansı ən polardır?

A) P–Cl

B) N–Cl

C) Br–Cl

D) S–Cl

E) I–Cl

F) C–Cl

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Problem 328Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında kükürd atomları arasında kimyəvi rabitə vardır?

A) $\mathrm{H_2SO_5}$

B) $\mathrm{H_2S_2O_6}$

C) $\mathrm{H_2S_2O_7}$

D) $\mathrm{H_2S_2O_8}$

E) $\mathrm{H_2S_3O_{10}}$

F) $\mathrm{H_2S_4O_{13}}$

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Problem 329Medium

Aşağıdakı molekul və ionlardan hansının həndəsəsi kvadrat deyil?

A) $\mathrm{XeF_4}$

B) $\mathrm{BrF_4^-}$

C) $\mathrm{IF_4^+}$

D) $\mathrm{[PtCl_4]^{2-}}$

E) $\mathrm{ICl_4^-}$

F) $\mathrm{[Ni(CN)_4]^{2-}}$

(Belarus 2022, 10-cu sinif)

Problem 330Medium

Aşağıdakı hissəciklərdən hansında valent bucaq ən kiçikdir?

A) $\mathrm{N_2O}$

B) $\mathrm{I_3^-}$

C) $\mathrm{VO_2^+}$

D) $\mathrm{UO_2^{2+}}$

E) $\mathrm{N_3^-}$

F) $\mathrm{NO_2^+}$

(Belarus 2022, 11-ci sinif)