Üzvi kimya — quruluş, izomeriya və nomenklatura

Download PDF

Aşağıdakı məsələlər müxtəlif illərin kimya olimpiadalarından seçilmiş üzvi birləşmələrin quruluşu və adlandırılması, struktur və stereoizomeriya, kirallıq, cis-trans və E/Z izomerliyi, funksional qruplar, aromatiklik, karbohidrogenlər, spirtlər, turşular, efirlər, polimerlər və əlaqəli mövzuları əhatə edir.

Table of contents

1. Problems 1–75 · Türkiyə Kimya Olimpiadası
2. Problems 76–98 · ABŞ Kimya Olimpiadası
3. Problems 99–101 · Avstraliya Kimya Olimpiadası
4. Problems 102–242 · Belarus Kimya Olimpiadası

Problems 1–75 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Problem 1Medium

Aşağıdakı molekulların hansılarında cis-trans izomerliyi vardır?

I. $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH=CHCH_2CH_2CH_3}$

II. $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH_2CH_2CH_2CH=CH_2}$

III. $\mathrm{CH_3CH_2CH=CHCH_2CH_2CH_2CH_3}$

IV. $\mathrm{CH_2=CHCH_2CH_2CH_2CH_2CH_2CH_3}$

A) I və II

B) I və III

C) I və IV

D) II və III

E) Yalnız I

(Türkiyə 1997)

Problem 2Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_8H_{18}}$ olan naməlum birləşmə istilik və işıq altında xlorla reaksiyaya daxil olduqda yalnız bir monoxlorlu məhsul, $\mathrm{C_8H_{17}Cl}$, əmələ gəlir.

Dixlorlu, trixlorlu və daha çox xlor ehtiva edən məhsulların əmələ gəlməsini nəzərə almayın.

Naməlum birləşmə hansıdır?

A) Oktan

B) 2,2-Dimetilheksan

C) 2-Metilheptan

D) 2,2,4-Trimetilpentan

E) 2,2,3,3-Tetrametilbutan

(Türkiyə 1997)

Problem 3Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_6H_{14}}$ olan üzvi maddənin neçə izomeri vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 1999)

Problem 4Medium

Karbohidrogenlər haqqında aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Yalnız karbon və hidrogendən ibarətdirlər.

B) Nə kimyəvi yolla, nə də fermentlərlə oksidləşə bilirlər.

C) Molekulyar birləşmələrdir.

D) Bərk, maye və ya qaz halında ola bilərlər.

E) Karbonla hidrogen arasında $\sigma$ rabitəsi vardır.

(Türkiyə 1999)

Problem 5Medium

Aşağıdakı qidalardan hansı əsasən $\alpha$-D-qlükoza polimerindən ibarətdir?

A) Xörək duzu

B) Salat

C) Makaron

D) Süd

E) Marqarin

(Türkiyə 1999)

Problem 6Medium

Vitamin:

A) dərmandır.

B) yüksək enerjili qidadır.

C) hüceyrə nüvəsinin bir hissəsidir.

D) bir və ya bir neçə fermentin düzgün işləməsi üçün lazım olan kimyəvi maddədir.

E) şəkərli suda bol miqdarda mövcuddur.

(Türkiyə 1999)

Problem 7Medium

Aşağıdakı formul-ad cütlərindən hansında ad yanlışdır?

A) $\mathrm{CH_3COOH}$ — etan turşusu

B) $\mathrm{CH_3CH_2COOCH_3}$ — metil propanoat

C) $\mathrm{PhSO_3H}$ — benzolsulfon turşusu, Ph = fenil

D) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_2CH_2Br}$ — 1-brom-2-etoksietan

E) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2NH_2}$ — 1-propilamid

(Türkiyə 2000)

Problem 8Medium

Aşağıdakılardan hansı təbii polimerdir?

A) Nişasta

B) Neylon

C) Polietilen

D) Saxaroza

E) Teflon

(Türkiyə 2000)

Problem 9Medium

Aşağıdakı üzvi birləşmələrdən hansında karbonil qrupu vardır?

A) Aseton

B) Etilenqlikol

C) Qliserin

D) Neft efiri

E) Naftalin

(Türkiyə 2000)

Problem 10Medium

Heksanın, $\mathrm{C_6H_{14}}$, neçə izomeri yazıla bilər?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2001)

Problem 11Medium

Aşağıdakılardan hansı üzvi maddə sinfi deyil?

A) Alkanlar

B) Olefinlər

C) Spirtlər

D) Halogenlər

E) Alkinlər

(Türkiyə 2001)

Problem 12Medium

Aşağıdakı quruluşa malik üzvi birləşmənin düzgün adı hansıdır?

$$\mathrm{CH_3CH_2-CO-CH(CH_2CH_3)-CH_2CH_3}$$

A) Etil heksil keton

B) 3-Etil etil propil keton

C) Pentilpropanon

D) 4-Etil-3-heksanon

E) 3-Propil-2-pentanon

(Türkiyə 2001)

Problem 13Medium

Aşağıdakılardan hansı təbii polimer maddəsi ehtiva etmir?

A) Kartof

B) Saxaroza

C) Süd

D) Odun

E) İnsan bədəni

(Türkiyə 2001)

Problem 14Medium

Aşağıdakı birləşmənin düzgün IUPAC adı hansıdır?

$$\mathrm{(CH_3)_2CHC{\equiv}CCH_2CH(CH_3)_2}$$

A) 4-Nonin

B) 1-Metil-3-oktin

C) 1,1-Dimetil-2-heptin

D) 1,6-Dimetil-3-heptin

E) 1,1,5,5-Tetrametil-2-pentin

(Türkiyə 2002)

Problem 15Medium

$\mathrm{C_3H_6Br_2}$ birləşməsinin neçə izomeri vardır?

A) 3

B) 5

C) 4

D) 6

E) 8

(Türkiyə 2002)

Problem 16Medium

Aşağıdakı üzvi birləşmə cütlərindən hansıları bir-birinin izomeridir?

I. $\mathrm{C_5H_{11}OH}$ və $\mathrm{CH_3CH_2OCH_2CH_2CH_3}$

II. $\mathrm{C_2H_5OC_2H_5}$ və $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CHO}$

III. $\mathrm{CH_3COOC_2H_5}$ və $\mathrm{CH_3CH_2CH_2COOH}$

A) I, II və III

B) I və II

C) I və III

D) II və III

E) Heç biri

(Türkiyə 2003)

Problem 17Medium

I. $\mathrm{C_4H_6}$

II. $\mathrm{C_3H_8}$

III. $\mathrm{C_2H_2}$

Verilmiş üzvi birləşmələrin hansılarında $\pi$ rabitəsi vardır?

A) I, II və III

B) I və II

C) II və III

D) I və III

E) II

(Türkiyə 2003)

Problem 18Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_5H_{12}}$ olan neçə karbohidrogen birləşməsi vardır?

A) 4

B) 3

C) 5

D) 1

E) 2

(Türkiyə 2004)

Problem 19Medium

Aşağıdakı alken birləşməsinin düzgün adı hansıdır?

$$\mathrm{H_2C=C(CH_2CH_3)CH_2CH_2CH_3}$$

A) 2-Propil-1-buten

B) 2-Etil-1-penten

C) trans-2-Etil-1-penten

D) cis-2-Etil-1-penten

E) Heç biri

(Türkiyə 2004)

Problem 20Medium

Aşağıdakılardan hansı ikincili spirtdir?

A) Metanol

B) 2-Butanol

C) Etanol

D) 2-Metil-2-butanol

E) 3-Metil-1-heksanol

(Türkiyə 2004)

Problem 21Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_3H_5Br_3}$ olan üzvi birləşmənin neçə struktur izomeri vardır?

A) 3

B) 4

C) 6

D) 5

E) 7

(Türkiyə 2005)

Problem 22Medium

Eyni molekul formuluna malik spirt və efir birləşmələri üçün aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Efir öz daxilində hidrogen rabitəsi yarada bilər.

B) Spirtin qaynama temperaturu efirdən yüksəkdir.

C) Efirin donma temperaturu spirtdən yüksəkdir.

D) Spirtin otaq temperaturunda buxar təzyiqi efirdən böyükdür.

E) Hər ikisinin qütblülüyü eynidir.

(Türkiyə 2006)

Problem 23Medium

$\mathrm{CH_3CH_2C(CH_3)_2CH(CH_3)CH_2CH_3}$ birləşməsinin IUPAC adı hansıdır?

A) 3,4-Trimetilheksan

B) 3-Metil-4,4-dimetilheksan

C) 3,3-Dimetil-4-metilheksan

D) 3,3,4-Trimetilheksan

E) 3,4-Dimetilheksan

(Türkiyə 2007)

Problem 24Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_6}$ olan neçə açıq zəncirli karbohidrogen birləşməsi vardır?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

E) 6

(Türkiyə 2007)

Problem 25Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_5H_{10}}$ olan tsiklik birləşmənin neçə struktur izomeri vardır?

Stereoizomerlər nəzərə alınmayacaq.

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

E) 8

(Türkiyə 2008)

Problem 26Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_3H_6Br_2}$ olan üzvi birləşmənin neçə struktur izomeri vardır?

A) 3

B) 5

C) 4

D) 6

E) 2

(Türkiyə 2009)

Problem 27Medium

Aşağıdakı üzvi birləşmələrdən hansı karbonil qrupu ehtiva etmir?

A) Ester

B) Amid

C) Keton

D) Karboksil turşusu

E) Efir

(Türkiyə 2009)

Problem 28Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında H atomları eyni müstəvidə yerləşmir?

A) $\mathrm{H_2C=CH_2}$

B) $\mathrm{HC{\equiv}CH}$

C) $\mathrm{C_6H_6}$

D) $\mathrm{H_2C=CH-CH=CH_2}$

E) $\mathrm{H_2C=C=CH_2}$

(Türkiyə 2010)

Problem 29Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında konyuqə olunmuş ikiqat rabitə quruluşu yoxdur?

A) Benzol

B) 1,3-Butadien

C) 1,4-Tsikloheksadien

D) Tsiklopentadien

E) Fenol

(Türkiyə 2010)

Problem 30Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_8H_{10}}$ olan aromatik birləşmənin neçə izomeri vardır?

A) 3

B) 2

C) 5

D) 4

E) 6

(Türkiyə 2010)

Problem 31Medium

Alkanlar haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Halogenlərlə istilik və ya işıq altında reaksiyaya girərək alkilhalogenidlər əmələ gətirirlər.

B) Düz zəncirli alkanların qaynama temperaturu eyni kütləli şaxələnmiş alkanlardan daha yüksəkdir.

C) Alkanların qaynama temperaturu spirtlərdən daha yüksəkdir.

D) Alkanların bromlaşdırılması xlorlaşdırılmaya nisbətən daha seçicidir.

E) Alkanların əsas mənbəyi neftdir.

(Türkiyə 2010)

Problem 32Medium

Etan (I), butan (II), tsiklopropan (III) və tsiklopentan (IV) quruluşlarında C–C rabitəsinin dissosiasiya enerjisinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II $>$ III $>$ IV $>$ I

B) I $>$ II $>$ III $>$ IV

C) I $>$ III $>$ II $>$ IV

D) IV $>$ II $>$ III $>$ I

E) I $>$ II $>$ IV $>$ III

(Türkiyə 2011)

Problem 33Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_9Cl}$ olan üzvi birləşmənin neçə struktur izomeri vardır?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

E) 6

(Türkiyə 2011)

Problem 34Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı mezo birləşməsidir?

A) trans-1,2-Dibromtsiklopentan

B) cis-1-Xlor-3-bromtsikloheksan

C) trans-1,2-Dixlortsiklopropan

D) trans-1,2-Dibromtsikloheksan

E) cis-1,3-Dibromtsikloheksan

(Türkiyə 2011)

Problem 35Medium

Aşağıdakı üzvi birləşmələrdən hansı karbonil qrupu ehtiva edir?

A) Nitril

B) Efir

C) Epoksid

D) Diol

E) Anhidrid

(Türkiyə 2011)

Problem 36Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_4}$ olan və yalnız sigma rabitələri ehtiva edən neçə izomer çəkmək mümkündür?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Türkiyə 2012)

Problem 37Medium

Naməlum, sabit karbohidrogen otaq temperaturunda eyni mol miqdarda $\mathrm{O_2}$ ilə eyni qaba yerləşdirilir və reaksiyaya daxil edilir.

Yanma tamamlandıqdan sonra qabdakı karbohidrogenin 90%-nin reaksiyaya girmədən qaldığı müşahidə olunur.

Eyni birləşmənin radikal monoxlorlaşdırılması nəticəsində yalnız bir birləşmə əmələ gəlir. Bu birləşmə bromlu suyun rəngini də dəyişmir.

Bu karbohidrogenin molekul formulu hansıdır?

A) $\mathrm{C_7H_{12}}$

B) $\mathrm{C_8H_8}$

C) $\mathrm{C_4H_4}$

D) $\mathrm{C_6H_{12}}$

E) $\mathrm{C_7H_{14}}$

(Türkiyə 2013)

Problem 38Medium

Aşağıdakılardan hansı birdən çox birləşmənin molekul formuludur?

i) $\mathrm{CH_4O}$

ii) $\mathrm{C_2H_2Cl_2}$

iii) $\mathrm{H_2CO}$

iv) $\mathrm{C_2H_6O}$

A) i, ii və iii

B) i və ii

C) ii və iv

D) Yalnız iii

E) Yalnız iv

(Türkiyə 2013)

Problem 39Medium

Aşağıdakı molekullardan hansında halqadaxili rabitə bucaqları 109,5$^\circ$-yə ən yaxındır?

A) Tsiklopropan

B) Tsiklobutan

C) Tsiklopentan

D) Tsikloheksan

E) Tsikloheptan

(Türkiyə 2013)

Problem 40Medium

1,3,5-Trixlortsikloheksanın neçə stereoizomeri vardır?

A) 1

B) 2

C) 4

D) 8

E) 16

(Türkiyə 2013)

Problem 41Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_3H_6O}$ olan neçə tsiklik struktur izomer vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2014)

Problem 42Medium

Aşağıdakılardan hansı stereoizomer sinfinə aid deyil?

A) R/S izomerləri

B) E/Z izomerləri

C) cis/trans izomerləri

D) Keto/enol tautomer izomerləri

E) D/L izomerləri

(Türkiyə 2014)

Problem 43Medium

Aşağıdakı molekul formuluna malik birləşmələrdən hansında və ya hansılarında cis/trans izomerliyi mümkün ola bilər?

I. $\mathrm{C_2HCl_3}$

II. $\mathrm{C_3H_2Cl_2}$

III. $\mathrm{C_3H_4Cl_2}$

A) I, II və III

B) Yalnız I

C) Yalnız II

D) Yalnız III

E) II və III

(Türkiyə 2015)

Problem 44Medium

Beş karbonlu neçə trikarboksil turşusu mümkündür?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2015)

Problem 45Medium

Aşağıdakı birləşmə adlarından hansı yanlışdır?

A) 5-Xlor-2-heksen

B) 2,2-Dietilheksan

C) 1,4-Dixlorbutan

D) 4-Xlor-3-etil-3-metilheptan

E) Tsiklopropiltsikloheksan

(Türkiyə 2015)

Problem 46Medium

Aşağıdakı üzvi molekul siniflərindən hansında ümumi formul yanlış verilmişdir?

A) Karboksil turşusu — $\mathrm{RCOOH}$

B) Ester — $\mathrm{R-O-COR}$

C) Amid — $\mathrm{R-CONR_2}$

D) Anhidrid — $\mathrm{RO-CO-OR}$

E) Efir — $\mathrm{R-O-R}$

(Türkiyə 2016)

Problem 47Medium

Müstəvi polyarizə olunmuş işığın müstəvisini çevirən dimetiltsiklopentanın neçə optik izomeri vardır?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 7

E) 8

(Türkiyə 2016)

Problem 48Medium

Aşağıdakı karbohidratlardan hansı disaxarid sinfinə daxildir?

A) Qalaktoza

B) Maltoza

C) Sellüloza

D) Fruktoza

E) Nişasta

(Türkiyə 2016)

Problem 49Medium

Amin turşularından zülal əmələ gəlməsində iştirak edən rabitə növü hansı molekul sinfinə aid rabitə növüdür?

A) Amid

B) Ester

C) Anhidrid

D) Efir

E) Amin

(Türkiyə 2016)

Problem 50Medium

Aşağıdakı karbon skeleti bir spirti göstərir.

OH funksional qrupu hansı karbon atomuna bağlandıqda ikincili spirt alınar?

    C3
    |

C1 — C2 — C4 — C5

A) C1

B) C2

C) C3

D) C4

E) C5

(Türkiyə 2016)

Problem 51Medium

Aşağıdakılardan hansı “odun spirti” kimi tanınır?

A) Metanol

B) Etanol

C) Allil spirti

D) Qlikol

E) Propanol

(Türkiyə 2017)

Problem 52Medium

Aşağıdakı turşu–qida uyğunluqlarından hansı yanlışdır?

	Turşu	Olduğu qida
A)	Palmitin turşusu	Üzüm
B)	Fol turşusu	İspanaq
C)	Alma turşusu	Alma
D)	Süd turşusu	Süd
E)	Limon turşusu	Limon

(Türkiyə 2017)

Problem 53Medium

Dixlorbenzol, $\mathrm{C_6H_4Cl_2}$, molekulunun neçə izomeri vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2017)

Problem 54Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_xO_4}$ olan neçə dikarboksil turşusu izomeri mümkündür?

$x$ dəyişən ədəddir.

A) 4

B) 5

C) 6

D) 7

E) 8

(Türkiyə 2018)

Problem 55Medium

Konduritollar təbii birləşmələr sinfinə daxildir və mühüm bioloji aktivlik göstərdiklərinə görə geniş tədqiq edilirlər.

Optik izomerlər nəzərə alınmadıqda konduritol, tsikloheksen-3,4,5,6-tetrol, üçün neçə stereoizomer mümkündür?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

E) 8

(Türkiyə 2018)

Problem 56Medium

Konduritollar təbii birləşmələr sinfinə daxildir və mühüm bioloji aktivlik göstərdiklərinə görə geniş tədqiq edilirlər.

Konduritollar, tsikloheksen-3,4,5,6-tetrol, üçün neçə optik izomer mümkündür?

A) 8

B) 10

C) 11

D) 14

E) 16

(Türkiyə 2019)

Problem 57Medium

I. $\mathrm{H_3CHC=C=C=CHCH_3}$

II. $\mathrm{H_3CHC=C=CHCH_3}$

III. $\mathrm{H_3CHC=CHCH_3}$

Yuxarıdakı birləşmələrdən hansında cis/trans və ya E/Z izomerliyi vardır?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2019)

Problem 58Medium

I. Halqalı quruluşa malikdir.

II. Bir stereogen, kiral, karbon atomuna malikdir.

III. Zvitter-ion formasındadır.

Molekul formulu $\mathrm{C_3H_5NO_2}$ olan və quruluşunda bir $\pi$ rabitəsi olan amin turşusu törəməsi üçün yuxarıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2019)

Problem 59Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_9H_{12}}$ olan benzol törəmələrinin sayı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 5

B) 6

C) 7

D) 8

E) 9

(Türkiyə 2019)

Problem 60Medium

Formulu $\mathrm{C_8H_9Br}$ olan benzol izomerlərinin sayı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 13

B) 14

C) 15

D) 16

E) 17

(Türkiyə 2020)

Problem 61Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_{11}N}$ olan ikincili aminlərin sayı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2020)

Problem 62Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının həm optik, həm də E/Z izomerləri vardır?

A) $\mathrm{CH_3CH=CHCH_2CH_3}$

B) $\mathrm{CH_3CHBrCH=CH(CH_3)_2}$

C) $\mathrm{CH_3CBr=CBrCH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3CH=CHCH_2CHBr_2}$

E) $\mathrm{CH_3CHBrCH=CHCl}$

(Türkiyə 2020)

Problem 63Medium

Güzgü görüntüsü ilə üst-üstə düşməyən molekullar kiral molekullar adlanır. Sağ və sol əlin bir-birinin güzgü görüntüsü olub üst-üstə düşməməsi buna nümunədir.

Bu məlumatdan istifadə edərək molekul formulu $\mathrm{C_3H_2D_2}$ olan neçə optik aktiv, kiral, optik izomer mümkündür?

D döterium izotopudur.

A) 0

B) 2

C) 4

D) 6

E) 8

(Türkiyə 2021)

Problem 64Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_5H_8}$ olan neçə optik aktiv, kiral, izomer mümkündür?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

E) 8-dən çox

(Türkiyə 2021)

Problem 65Medium

Ketenlər 1,2-enon quruluşuna malik birləşmələrdir.

Bu məlumatı nəzərə alaraq molekul formulu $\mathrm{C_2H_2O}$ olan molekullar üçün aşağıdakı ifadələrdən hansı doğru ola bilər?

I. $sp^3$ hibridləşməsinə malik karbon atomu ola bilər.

II. Keten quruluşunda ola bilər.

III. Efir, epoksid, quruluşunda ola bilər.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I və II

E) II və III

(Türkiyə 2021)

Problem 66Medium

Dimetiltsiklopentanın ümumi optik izomer sayı və optik aktiv, yəni kiral və ya müstəvi polyarizə olunmuş işığı çevirən, izomer sayı müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 8 və 8

B) 8 və 6

C) 6 və 6

D) 6 və 4

E) 4 və 4

(Türkiyə 2021)

Problem 67Medium

Yalnız karbon, hidrogen və bir oksigen atomu ehtiva edən optik aktiv, kiral, üçlü spirt minimum neçə karbon atomuna malik ola bilər?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

E) 7

(Türkiyə 2021)

Problem 68Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_8H_{10}O}$ olan neçə fenol izomeri yazıla bilər?

A) 8

B) 9

C) 10

D) 11

E) 12

(Türkiyə 2022)

Problem 69Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_8}$ olan neçə izomer yazıla bilər?

A) 5

B) 6

C) 7

D) 8

E) 9

(Türkiyə 2022)

Problem 70Medium

Efedrin Ephedra sinica bitkisindən təcrid edilən kiral birləşmədir.

Efedrin və onun enantiomeri haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Hər iki enantiomerin molekul kütləsi eynidir.

B) İki enantiomerin toksikliyi eyni olmalıdır.

C) Hər iki enantiomerin ərimə temperaturu eynidir.

D) Hər iki enantiomer polyarizə olunmuş işığın müstəvisini eyni miqdarda, lakin əks istiqamətlərdə çevirir.

E) İki enantiomerin rəngi eyni olmalıdır.

(Türkiyə 2022)

Problem 71Medium

Aşağıdakı üzvi birləşmə siniflərinin ən kiçik üzvləri molekul kütləsinə görə sıralanır:

• Turşu
• Halqalı efir
• Amid
• Anhidrid
• Ester

Bu sıralamada müvafiq olaraq birinci və sonuncu yerdə hansı iki sinif olar?

A) Halqalı efir — Anhidrid

B) Amid — Anhidrid

C) Amid — Ester

D) Halqalı efir — Ester

E) Amid — Ester

(Türkiyə 2024)

Problem 72Medium

Stereoizomerlər də nəzərə alındıqda molekul formulu $\mathrm{C_9H_{10}}$ olan və benzol halqası ehtiva edən birhalqalı neçə izomer yazıla bilər?

A) 5

B) 6

C) 7

D) 8

E) 9

(Türkiyə 2024)

Problem 73Medium

Aşağıdakı üzvi birləşmə siniflərinin neçəsinin ən kiçik üzvü iki karbonludur?

• Spirt
• Aldehid
• Karboksil turşusu
• Efir
• Ester
• Keton
• Amid
• Alken
• Alkin
• Alkan

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

E) 7

(Türkiyə 2025)

Problem 74Medium

Rasemik qarışıq halında olan 2-xlorbutanın yenidən xlorlaşdırılması nəticəsində neçə kiral, optik aktiv, dixlorbutan izomeri əmələ gələ bilər?

A) 9

B) 8

C) 7

D) 6

E) 5

(Türkiyə 2026)

Problem 75Medium

Mezo quruluşlu birləşmə üçün hansı ifadə doğru deyil?

A) Müstəvi polyarizə olunmuş işığı çevirə bilməz.

B) Bir və ya daha çox simmetriya müstəvisi vardır.

C) Tək bir molekuldur və güzgü görüntüsü ilə eynidir.

D) Birdən çox stereogen mərkəzi olmalıdır.

E) Stereogen mərkəzlərin konfiqurasiyaları eynidir.

(Türkiyə 2026)

Problems 76–98 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Problem 76Medium

Hansı birləşmə optik aktiv formalarda mövcud ola bilər?

A) $\mathrm{CH_3CFCClCH_3}$

B) $\mathrm{CH_2FCH_2CH_2Cl}$

C) $\mathrm{CH_2FCHClCH_3}$

D) $\mathrm{CHF_2CH_2CH_2Cl}$

(ABŞ 2010)

Problem 77Medium

Benzol, $\mathrm{C_6H_6}$, haqqında aşağıdakı ifadələrin hamısı doğrudur, biri istisna olmaqla.

A) Hər karbon atomu üç sigma rabitəsi yaradır.

B) Hər karbon atomı $sp^2$ hibridləşməsinə malikdir.

C) Pi elektronları bütün 6 karbon atomı üzərində delokallaşmışdır.

D) Benzol reaksiyaya girdikdə cis və trans izomerləri əmələ gətirir.

(ABŞ 2010)

Problem 78Medium

Aşağıdakı molekulda neçə kiral mərkəz vardır?

  H      OH      CH3      H
  |       |       |       |

HO — C — C — C — C — OH | | | | H H H H

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(ABŞ 2011)

Problem 79Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_8}$ olan neçə qeyri-tsiklik birləşmə vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(ABŞ 2012)

Problem 80Medium

Rasemik qarışıq bərabər miqdarda hansı maddələrdən ibarətdir?

A) cis-trans izomerlərindən

B) diastereomerlərdən

C) enantiomerlərdən

D) struktur izomerlərindən

(ABŞ 2012)

Problem 81Medium

Hansı birləşmədə dörd karbon atomu eyni düz xətt üzərində yerləşir?

A) Butan

B) cis-2-buten

C) trans-2-buten

D) 2-butin

(ABŞ 2013)

Problem 82Medium

Hansı maddə qayıq və kreslo konformasiyalarında mövcud ola bilər?

A) Benzol

B) Tsikloheksan

C) Tsiklopentadien

D) Naftalin

(ABŞ 2013)

Problem 83Medium

Poliasetilenin hansı xassəsi üzvi polimer üçün qeyri-adidir?

A) Elektrik keçiriciliyi

B) Elastikliyi

C) Yüksək qaynama temperaturu

D) Möhkəmliyi

(ABŞ 2014)

Problem 84Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı enantiomer cütü şəklində mövcud ola bilər?

I.

   NH2
    |

CH3 — C — COOH | CH3

II.

  CH2OH
    |

H2N — C — CH3 | H

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2014)

Problem 85Medium

Etil propanoatın formulu hansıdır?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CO_2CH_2CH_3}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CO_2CH_2CH_3}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2CO_2CH_2CH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2COCH_2CH_2OCH_3}$

(ABŞ 2015)

Problem 86Medium

Hansı maddə enantiomer formalarında mövcud ola bilər?

A) 3-Metilpentan

B) 2-Metilpentan

C) 3-Metil-1-butanol

D) 2-Metil-1-butanol

(ABŞ 2015)

Problem 87Medium

Benzol ilə tsiklooktatetraen arasındakı fərq hansıdır?

A) Benzol bromla sürətlə reaksiyaya girir, tsiklooktatetraen isə girmir.

B) Benzolda $sp^2$ hibridləşmiş karbon atomları vardır, tsiklooktatetraendə isə yoxdur.

C) Benzolun formulu $\mathrm{C_nH_n}$-dir, tsiklooktatetraenin isə deyil.

D) Benzol müstəvidir, tsiklooktatetraen isə müstəvi deyil.

(ABŞ 2015)

Problem 88Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_6H_{14}}$ olan neçə izomer vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

(ABŞ 2016)

Problem 89Medium

$(E)$-2-buten və $(Z)$-2-buten bromla reaksiyaya girərək $\mathrm{C_4H_8Br_2}$ formuluna malik birləşmələr əmələ gətirir.

Əmələ gələn məhsullar bir-biri ilə hansı münasibətdədir?

A) Struktur izomerləri

B) Enantiomerlər

C) Diastereomerlər

D) Eynidirlər

(ABŞ 2017)

Problem 90Medium

Aşağıdakı şaxələnmiş karbohidrogen haqqında hansı ifadə doğrudur?

        CH3
         |

CH3CH2CH2CHCH2CH3

A) IUPAC adı 4-metilheksandır.

B) Kiraldır.

C) Altı birincili hidrogen atomu vardır.

D) Radikal xlorlaşdırılma nəticəsində əsas məhsul kimi 1-xlor-4-metilheksan verir.

(ABŞ 2018)

Problem 91Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_5H_{10}}$ olan neçə fərqli asiklik birləşmə vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

(ABŞ 2018)

Problem 92Medium

2-Metilbutanın sərbəst radikal xlorlaşdırılması ilə $\mathrm{C_5H_{11}Cl}$ formuluna malik neçə fərqli birləşmə əmələ gələ bilər?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

(ABŞ 2019)

Problem 93Medium

$\mathrm{C_5H_8O}$ formuluna malik birləşmədə dəqiq bir $\pi$ rabitəsi vardır.

Bu birləşmədə neçə halqa vardır?

A) Sıfır

B) Bir

C) İki

D) Verilən məlumatdan müəyyən etmək mümkün deyil.

(ABŞ 2019)

Problem 94Medium

Aşağıdakılardan hansı $\mathrm{C_6H_{12}O}$ formuluna malik ola bilər?

I. Asiklik ester

II. Tsiklik efir

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və ya II

D) Heç biri

(ABŞ 2021)

Problem 95Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_3H_6Cl_2}$ olan neçə izomer vardır?

A) 4

B) 5

C) 6

D) 7

(ABŞ 2022)

Problem 96Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_5H_{12}O}$ olan neçə üçlü spirt vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(ABŞ 2024)

Problem 97Medium

$\mathrm{C_4H_8}$ formulunun neçə sabit izomeri vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

(ABŞ 2025)

Problem 98Medium

1,2,3-Trixlortsiklopentanın neçə stereoizomeri mümkündür?

A) 3

B) 4

C) 6

D) 8

(ABŞ 2026)

Problems 99–101 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Problem 99Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_4H_{10}O}$ olan neçə struktur izomer mümkündür?

A) 4

B) 5

C) 6

D) 7

E) 8

(Avstraliya 2010)

Problem 100Medium

Aşağıdakı quruluşun düzgün adı hansıdır?

$$\mathrm{CH_3-CH_2-CH_2-C{\equiv}C-CH_3}$$

A) Heks-2-in

B) Heks-4-in

C) Hept-2-in

D) Hept-4-in

E) Heks-2-en

(Avstraliya 2015)

Problem 101Medium

Dien iki ikiqat rabitə ehtiva edən karbohidrogendir.

Məsələn, 1,3-butadien birinci və ikinci karbon atomları arasında bir ikiqat rabitə, üçüncü və dördüncü karbon atomları arasında isə başqa ikiqat rabitə ehtiva edir.

1,3-butadienin formulu $\mathrm{C_4H_6}$ olarsa 2,4-heksadienin formulu hansıdır?

A) $\mathrm{C_6H_8}$

B) $\mathrm{C_6H_9}$

C) $\mathrm{C_6H_{10}}$

D) $\mathrm{C_6H_{12}}$

E) $\mathrm{C_6H_{14}}$

(Avstraliya 2017)

Problems 102–242 · Belarus Kimya Olimpiadası

Problem 102Medium

Aşağıdakı karbohidrogenlərdən hansını heç vaxt almaq mümkün deyil?

A) $\mathrm{C_{124}H_{246}}$

B) $\mathrm{C_{128}H_{258}}$

C) $\mathrm{C_{132}H_{268}}$

D) $\mathrm{C_{136}H_{262}}$

(Belarus 2001, 10-cu sinif)

Problem 103Medium

Pentenin hansı izomeri cis və trans izomerləri şəklində mövcuddur?

A) Penten-1

B) Penten-2

C) 2-Metilbuten-2

D) 2-Metilbuten-1

(Belarus 2001, 10-cu sinif)

Problem 104Medium

Hansı maddənin suda həllolma qabiliyyəti ən aşağıdır?

A) Butanol-1

B) Propanol-1

C) Pentantriol-1,3,4

D) Etanol

(Belarus 2003, 9-cu sinif)

Problem 105Medium

Aşağıdakı üzvi maddə siniflərindən hansının homoloji sırasının ilk üzvünün qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) Alkan

B) Aldehid

C) Amin

D) Spirt

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Problem 106Medium

2,2-Dimetilpropil metanoat hansı üzvi birləşmələr sinfinə aiddir?

A) Alkan

B) Ester

C) Aldehid

D) Spirt

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Problem 107Medium

Şaxələnməmiş karbon skeletinə malik aşağıdakı karboksil turşularından hansının ərimə temperaturu ən aşağıdır?

A) Propan turşusu

B) Butan turşusu

C) Pentan turşusu

D) Heksan turşusu

(Belarus 2003, 11-ci sinif)

Problem 108Medium

Alkanların ərimə temperaturlarının ardıcıl artmasını hansı sıra düzgün göstərir?

A) $\mathrm{CH_4>C_2H_6>C_3H_6>C_4H_{10}}$

B) $\mathrm{C_4H_{10}>CH_4>C_2H_6>C_3H_8}$

C) $\mathrm{C_4H_{10}>C_3H_8>C_2H_6>CH_4}$

D) $\mathrm{CH_4>C_3H_8>C_2H_6>C_4H_{10}}$

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Problem 109Medium

Aşağıdakılardan hansı asiklik karbohidrogendir?

A) 2-Metilpentanol-1

B) 3-Etilheksan

C) Propandiol-1,2

D) 1-Xlorbutan

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Problem 110Medium

Benzol molekulunda karbon-karbon rabitəsinin uzunluğu:

A) etandakı karbon-karbon rabitəsinin uzunluğuna bərabərdir.

B) etandakı karbon-karbon rabitəsinin uzunluğundan kiçikdir.

C) etilendəki karbon-karbon rabitəsinin uzunluğundan kiçikdir.

D) etilendəki karbon-karbon rabitəsinin uzunluğuna bərabərdir.

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Problem 111Medium

Aşağıdakılardan hansı radikaldır?

A) Kumol

B) İzopropanol

C) Difenilmetil

D) orto-Fenol

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Problem 112Medium

Aşağıdakılardan hansı karbotsiklik birləşmə deyil?

A) Tsikloheksen

B) Fenol

C) Piridin

D) orto-Dimetilbenzol

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Problem 113Medium

Benzol molekulunda karbon-karbon rabitəsinin uzunluğu:

A) etandakı karbon-karbon rabitəsinin uzunluğuna bərabərdir.

B) etandakı karbon-karbon rabitəsinin uzunluğundan kiçikdir.

C) etilendəki karbon-karbon rabitəsinin uzunluğundan kiçikdir.

D) etilendəki karbon-karbon rabitəsinin uzunluğuna bərabərdir.

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Problem 114Medium

Aşağıdakılardan hansı altıüzvlü heterotsiklik birləşmədir?

A) Pirrol

B) Piridin

C) Purin

D) Tiofen

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Problem 115Medium

Propanonun trivial adı hansıdır?

A) Asetal

B) Asetaldehid

C) Asetosirkə efiri

D) Aseton

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Problem 116Medium

Karbonil qrupunun karbon atomundakı qismən müsbət yük:

A) asetaldehiddə metanaldan daha yüksəkdir.

B) asetaldehid və metanalda eynidir.

C) asetaldehiddə metanaldan daha aşağıdır.

D) asetaldehid və metanalın aqreqat halından güclü asılıdır.

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Problem 117Medium

Normal təzyiqdə hansı maddənin qaynama temperaturu 31,5 $^\circ$C-dir?

A) Metan

B) Metanol

C) Metan turşusu

D) Metilformiat

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Problem 118Medium

Tsiklopropanda karbon atomları hansı hibridləşmə halındadır?

A) $sp$

B) $sp^2$

C) $sp^3$

D) Hibridləşməmiş

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Problem 119Medium

$\mathrm{C_4H_{10}}$ üçün hansı izomeriya növü mümkündür?

A) Məkan izomerliyi

B) Siniflərarası izomeriya

C) Karbon zənciri izomerliyi

D) Çoxqat rabitənin mövqe izomerliyi

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Problem 120Medium

Tsiklopentan–tsikloheksan–tsikloheptan–tsiklooktan sırasında maddələrin ərimə temperaturlarının qiymətlərinin dəyişmə sırasını hansı variant göstərir?

A) $-90$; $-12$; 6,5; 13,5

B) $-90$; 6,5; $-12$; 13,5

C) 13,5; 6,5; $-12$; $-90$

D) 13,5; $-12$; 6,5; $-90$

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Problem 121Medium

Sistematik nomenklaturaya görə hansı maddənin adı düzgündür?

A) 2-Etil-3-metilheptan

B) Nonadien-2,4,6

C) 2,3-Dixlorbenzol

D) 1,1-Dimetiltsiklopropan

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Problem 122Medium

Düzgün ifadəni seçin. Benzol:

A) standart şəraitdə rəngsiz, suda zəif həll olan və xarakterik qoxulu mayedir.

B) otaq şəraitində asanlıqla hidrogenləşir və duru nitrat turşusu ilə nitrolaşır.

C) praktiki olaraq qoxusuzdur və kalium permanqanatın sulu məhlulunu rəngsizləşdirmir.

D) standart şəraitdə bərk maddədir və dəmir(III) bromidin iştirakı ilə bromla reaksiyaya girir.

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Problem 123Medium

Eyni sayda karbon atomuna malik olduqda hansı siniflərə aid karbohidrogenlər izomer ola bilər?

A) Alkanlar və tsikloalkanlar

B) Alkinlər və dienlər

C) Tsikloalkinlər və alkenlər

D) Dienlər və tsikloalkanlar

(Belarus 2005, 10-cu sinif)

Problem 124Medium

Standart şəraitdə hansı maddə mayedir?

A) Benzol

B) Butan

C) Tetraxlormetan

D) Fenol

(Belarus 2005, 10-cu sinif)

Problem 125Medium

Aşağıdakı turşulardan hansının ərimə temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{NH_2CH_2COOH}$

B) $\mathrm{HOCH_2COOH}$

C) $\mathrm{ClCH_2COOH}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

(Belarus 2005, 10-cu sinif)

Problem 126Medium

Aşağıdakılardan hansı ən güclü turşudur?

A) Pentanol-1

B) Pentin-1

C) Penten-1

D) Pentan

(Belarus 2005, 10-cu sinif)

Problem 127Medium

Aşağıdakı formulalardan hansına malik maddənin iki izomeri vardır?

A) $\mathrm{CH_3NO_2}$

B) $\mathrm{CH_3Cl}$

C) $\mathrm{CH_3OH}$

D) $\mathrm{CH_2O}$

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Problem 128Medium

Düzgün ifadəni seçin.

A) Enantiomerlərin ərimə və qaynama temperaturları eynidir.

B) İzomerlərin kimyəvi xassələri eynidir.

C) Homoloqların fiziki xassələri eynidir.

D) Siniflərarası izomerlərin fəza quruluşu eynidir.

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Problem 129Medium

Hansı molekulda bütün atomlar eyni müstəvidə yerləşmir?

A) Dixloreten

B) Tsiklopropan

C) Butatrien

D) Benzol

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Problem 130Medium

Neftin əsasını hansı üzvi birləşmələr sinfinin maddələri təşkil edir?

A) Yağlar

B) Karbohidratlar

C) Karbohidrogenlər

D) Heterotsiklik birləşmələr

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Problem 131Medium

Düzgün ifadəni seçin. Sirkə turşusu molekulunda:

A) hər iki oksigen atomu eyni mənfi yükə malikdir.

B) karbon atomlarının oksidləşmə dərəcələrinin modul qiymətləri eynidir.

C) hər iki karbon atomu eyni hibridləşmə halındadır.

D) bütün hidrogen atomlarının metallarla əvəz olunma qabiliyyəti eynidir.

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Problem 132Medium

$\mathrm{C_7H_{10}}$ tərkibli birləşmə öz kütləsindən 1,7 dəfə çox brom birləşdirə bilir.

Bu birləşmədə neçə halqa vardır?

A) 0 halqa

B) 1 halqa

C) 2 halqa

D) 3 halqa

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Problem 133Medium

Düzgün ifadəni seçin.

$(R)$-butanol-2 və $(S)$-butanol-2 üçün müstəvi polyarizə olunmuş işığın xüsusi fırlanma qiymətləri, $[\alpha]_D^{25}$:

A) modulca fərqlidir.

B) modulca eynidir.

C) qiymətcə eynidir.

D) qiymətcə fərqli, işarəcə isə eynidir.

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Problem 134Medium

$\mathrm{C_7H_{10}}$ tərkibli birləşmə öz kütləsindən 1,7 dəfə çox brom birləşdirə bilir.

Bu birləşmədə neçə halqa vardır?

A) 0 halqa

B) 1 halqa

C) 2 halqa

D) 3 halqa

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Problem 135Medium

Qliserin molekulunda nə vardır?

A) Üç spirt qrupu

B) İki karboksil qrupu

C) Bir hidroksil qrupu

D) Azot atomu

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Problem 136Medium

1,4-Dimetil-2-vinilbenzol molekulunda neçə atom vardır?

A) 20

B) 22

C) 24

D) 26

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Problem 137Medium

“Buzlu” sirkə turşusu nədir?

A) Su kimi 0 $^\circ$C-də donan sirkə turşusu məhlulu

B) Buzun kristal qəfəsinə malik sirkə turşusu növü

C) Saf sirkə turşusu

D) Sirkə turşusu ilə buzun qarışığı

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Problem 138Medium

2,3-Dibrompentan molekulunda neçə stereomərkəz vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Problem 139Medium

Butanol-1 (A), butanol-2 (B), 2-metilpropanol-1 (C) və 2-metilpropanol-2 (D) birləşmələrini qaynama temperaturlarının artma sırası ilə düzün.

A) D–C–B–A

B) D–B–C–A

C) D–C–A–B

D) D–B–A–C

(Belarus 2007, 11-ci sinif)

Problem 140Medium

Optik izomerlər də nəzərə alınmaqla 2-metilbutanın neçə monoxlor törəməsi vardır?

A) 4

B) 5

C) 6

D) 7

(Belarus 2007, 11-ci sinif)

Problem 141Medium

Sirkə anhidridinin molekul formulu hansıdır?

A) $\mathrm{C_4H_6O_3}$

B) $\mathrm{C_2H_6O_2}$

C) $\mathrm{CH_3CO}$

D) $\mathrm{C_4H_6O_2}$

(Belarus 2007, 11-ci sinif)

Problem 142Medium

Neçə izomer tribrombenzol mövcuddur?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 6

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Problem 143Medium

Turşunun trivial və sistematik adının düzgün göstərildiyi cütü seçin.

A) Yağ turşusu — pentan turşusu

B) Valerian turşusu — butan turşusu

C) Kapron turşusu — heksan turşusu

D) Enant turşusu — propion turşusu

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Problem 144Medium

Fenol haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Zəif turşudur.

B) Bromlu su ilə reaksiyaya girmir.

C) Halqada ikiqat rabitələr vardır və bromu asanlıqla birləşdirir.

D) Suda praktiki olaraq həll olmur.

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Problem 145Medium

Neçə izomer tribrombenzol mövcuddur?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 6

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Problem 146Medium

Kaprolaktam molekulunun tərkibində hansı elementin atomları yoxdur?

A) Azot

B) Karbon

C) Fosfor

D) Oksigen

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Problem 147Medium

$\mathrm{(CH_3)_3CCH_2-}$ radikalı necə adlanır?

A) prim-Pentil

B) İzopentil

C) tert-Pentil

D) Neopentil

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 148Medium

Aşağıdakılardan hansı doymamış karboksil turşusudur?

A) Alma turşusu

B) Limon turşusu

C) Süd turşusu

D) Kroton turşusu

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 149Medium

Yanlış ifadəni seçin.

Konyuqə olunmuş polienlər sırasında çoxqat rabitələrin sayı artdıqca:

A) oksidləşməyə davamlılıq artır.

B) elektron keçidlərinin enerjisi azalır.

C) udulan işığın dalğa uzunluğu artır.

D) karbonun kütlə payı artır.

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 150Medium

Standart şəraitdə hansı maddə bərk aqreqat halındadır?

A) Etanol

B) Butanol

C) Etilenqlikol

D) Qliserin

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Problem 151Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansı eyni üzvi birləşmələr sinfinə aiddir?

1. Toluol

2. Qliserin

3. Fenol

4. Asetilen

5. Benzol

6. Etanol

7. Aspirin

8. Aseton

A) 2 və 3

B) 1 və 5

C) 2 və 6

D) 2 və 8

E) 4 və 5

F) 3 və 6

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Problem 152Medium

Molekulunda 6 karbon atomu olan üzvi maddələr arasında suda həllolma qabiliyyəti ən aşağı olan hansı homoloji sıra nümayəndəsidir?

A) Birtomlu spirtlər

B) Fenollar

C) Alkenlər

D) Aldehidlər

E) Karboksil turşuları

F) Çoxatomlu spirtlər

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Problem 153Medium

$\mathrm{C_{14}H_{28}}$ tərkibli alken haqqında hansı ifadə doğrudur?

A) Tsiklik quruluşa malikdir.

B) Oksigendə tam yandıqda uyğun spirt əmələ gətirir.

C) 1,96 q kütləsi standart şəraitdə 224 cm$^3$ həcm tutur.

D) 20-dən çox izomeri vardır.

E) Molekulunda yalnız qütblü kovalent rabitələr vardır.

F) Havasız şəraitdə uyğun katalizator iştirakı ilə qızdırıldıqda iki alkana parçalanır.

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Problem 154Medium

Düzgün ifadəni seçin.

A) Alkenlərin tərkibində oksigen vardır.

B) Alkanlar doymamış karbohidrogenlərə aiddir.

C) Bütün tsikloalkanların molekulunda benzol halqası vardır.

D) Fenol molekullarında OH qrupu vardır.

E) Standart şəraitdə aşağı molekullu aromatik karbohidrogenlər qazdır.

F) Dien molekullarında iki müxtəlif funksional qrup vardır.

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Problem 155Medium

“Aspirin”in aktiv maddəsinin molekulunda hansı üzvi birləşmə siniflərinin funksional qrupları vardır?

A) Spirtlər və karboksil turşuları

B) Fenollar və spirtlər

C) Karboksil turşuları və esterlər

D) Esterlər və fenollar

E) Aldehidlər və karboksil turşuları

F) Aldehidlər və fenollar

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Problem 156Medium

Benzol molekulunda:

A) karbon atomları arasındakı bütün rabitələr eyni uzunluqdadır.

B) üç karbon-karbon rabitəsi digər üç rabitədən daha uzundur.

C) bütün karbon-karbon rabitələrinin uzunluğu etandakı karbon-karbon rabitəsinə bərabərdir.

D) üç karbon-karbon rabitəsinin uzunluğu etendəki karbon-karbon rabitəsindən kiçikdir.

E) bütün karbon-karbon rabitələrinin uzunluğu etindəki karbon-karbon rabitəsindən kiçikdir.

F) bütün karbon-karbon rabitələrinin uzunluğu etendəki karbon-karbon rabitəsinə bərabərdir.

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Problem 157Medium

Etilasetat hansı üzvi birləşmələr sinfinə aiddir?

A) Sadə efir

B) Ester

C) Karbohidrat

D) Karbohidrogen

E) Birtomlu spirt

F) Aldehid

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Problem 158Medium

$\mathrm{C_7H_{10}}$ tərkibli birləşmə öz kütləsindən 1,7 dəfə çox brom birləşdirə bilir.

Onun molekulunda neçə halqa vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Problem 159Medium

Düzgün ifadəni seçin. Sirkə turşusu molekulunda:

A) hər iki oksigen atomu eyni mənfi yükə malikdir.

B) karbon atomlarının oksidləşmə dərəcələrinin modul qiymətləri eynidir.

C) hər iki karbon atomu eyni hibridləşmə halındadır.

D) bütün hidrogen atomlarının metallarla əvəz olunma qabiliyyəti eynidir.

E) yalnız bir hidrogen atomu metallarla əvəz oluna bilməz.

F) $\pi$ rabitələri yoxdur.

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Problem 160Medium

Molekul formulu $\mathrm{C_3H_6O}$ olan birləşmələrin optik izomerlər də daxil olmaqla neçə sabit izomeri vardır?

A) 4

B) 5

C) 6

D) 7

E) 8

F) 9

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Problem 161Medium

Neçə izomer tribrombenzol mövcuddur?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 162Medium

Etan-1,2-diolun ən sabit konformasiyası hansıdır?

A) Tam örtülmüş

B) Örtülmüş

C) Çəp

D) Ləngidilmiş

E) Sadalananların heç biri

F) Yuxarıdakıların hamısı energetik baxımdan eynidir

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Problem 163Medium

Tetrahidrofuran laboratoriyada həlledici kimi istifadə olunur.

Onun molekul formulu hansıdır?

A) $\mathrm{C_4H_8O}$

B) $\mathrm{C_4H_4O}$

C) $\mathrm{C_5H_7O_2}$

D) $\mathrm{C_5H_8O}$

E) $\mathrm{C_6H_4O_2}$

F) $\mathrm{C_6H_6O}$

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Problem 164Medium

Aşağıdakılardan hansı freonu ən tam şəkildə təsvir edir?

A) İstənilən soyuducu maddə

B) Doymuş flüorkarbohidrogen

C) Uçucu flüorxlorokarbohidrogen

D) Yanmayan üzvi halogenid

E) Aromatik keton

F) Aşağı temperaturda sintez aparatı

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Problem 165Medium

Məşhur indiqo boyası obyektlərə hansı rəngi verir?

A) Qırmızı

B) Narıncı

C) Sarı

D) Yaşıl

E) Mavi

F) Bənövşəyi

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Problem 166Medium

Standart şəraitdə qaz halında olan alkanların sayı neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Problem 167Medium

$\mathrm{C_{10}H_{22}}$ alkanının struktur izomerlərinin sayı aşağıdakı hansı qiymətə ən yaxındır?

A) $10^0$

B) $10^1$

C) $10^2$

D) $10^3$

E) $10^4$

F) $10^5$

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Problem 168Medium

Standart şəraitdə qaz halında olan alkanların sayı neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 169Medium

$\mathrm{C_{10}H_{22}}$ alkanının struktur izomerlərinin sayı aşağıdakı hansı qiymətə ən yaxındır?

A) $10^0$

B) $10^1$

C) $10^2$

D) $10^3$

E) $10^4$

F) $10^5$

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 170Medium

$\mathrm{CCl_4}$-də brom məhlulu hansı maddəyə təsir etdikdə mezo-dibrom törəməsi əmələ gəlir?

A) Tsiklopenten

B) trans-Buten-2

C) cis-Buten-2

D) Etilen

E) Buten-1

F) Propen

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Problem 171Medium

Piridinin formulu hansıdır?

A) $\mathrm{C_6H_5N}$

B) $\mathrm{C_5H_6N}$

C) $\mathrm{C_5H_5N}$

D) $\mathrm{C_6H_4N}$

E) $\mathrm{C_5H_4N}$

F) $\mathrm{C_6H_6N}$

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 172Medium

Hansı sinif birləşmələrinin tərkibinə azot atomları daxildir?

A) Diollar

B) Nitrillər

C) Tiollar

D) Silanlar

E) Aldollar

F) Eninlər

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 173Medium

Neopentan molekulundakı ən uzun karbon zəncirində neçə karbon atomu vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 174Medium

Standart şəraitdə hansı maddə bərk aqreqat halındadır?

A) Butanol-1

B) Butanol-2

C) 2-Metilpropanol-1

D) 2-Metilpropanol-2

E) Propanol-1

F) Propanol-2

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 175Medium

Hansı maddənin molekulunda $sp^2$ hibridləşmə halında olan karbon atomı vardır?

A) 2,2-Dimetiloktan

B) 3-Etilheksen-3-ol-1

C) 2-Metil-3-etiloktatriol-2,3,4

D) Heptadiin-1,5

E) Pentandiol-1,2

F) 2-Bromnonin-3

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Problem 176Medium

Hansı karbohidrogen homoloji sırasının bütün üzvlərində karbonun kütlə payı eynidir?

A) Alkanlar

B) Alkenlər

C) Alkinlər

D) Arenlər

E) Dienlər

F) Alkeninlər

(Belarus 2013, 9-cu sinif)

Problem 177Medium

1,2,4-Trixlortsiklopentanın neçə stereoizomeri vardır?

A) 2

B) 4

C) 5

D) 6

E) 7

F) 8

(Belarus 2013, 9-cu sinif)

Problem 178Medium

3,3-Dimetil-4,5-dietildeksen-5 molekulunda neçə atom vardır?

A) 16

B) 18

C) 32

D) 34

E) 48

F) 50

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Problem 179Medium

2,2,3-Trimetildekan molekulundakı atomların sayı neçədir?

A) 13

B) 21

C) 28

D) 35

E) 38

F) 41

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Problem 180Medium

Benzil spirti, $\mathrm{C_6H_5CH_2OH}$, hansı homoloji sıraya aiddir?

A) Doymamış birtomlu spirtlər

B) Doymuş birtomlu spirtlər

C) Çoxatomlu spirtlər

D) Aromatik spirtlər

E) Fenollar

F) Ketonlar

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Problem 181Medium

Hansı karbohidrogen homoloji sırasının bütün üzvlərində karbonun kütlə payı eynidir?

A) Alkanlar

B) Alkenlər

C) Alkinlər

D) Arenlər

E) Dienlər

F) Alkeninlər

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Problem 182Medium

Etilasetatın sistematik adı hansıdır?

A) Metan turşusunun metil efiri

B) Metan turşusunun etil efiri

C) Sirkə turşusunun metil efiri

D) Metiletanoat

E) Etilmetanoat

F) Etiletanoat

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 183Medium

Aşağıdakı formullardan hansı dien sinfinə aid karbohidrogenə məxsusdur?

A) $\mathrm{C_{25}H_{52}}$

B) $\mathrm{C_{12}H_{22}}$

C) $\mathrm{C_{21}H_{42}}$

D) $\mathrm{C_{16}H_{24}}$

E) $\mathrm{C_6H_4}$

F) $\mathrm{C_7H_{10}}$

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 184Medium

Yanlış ifadəni seçin.

A) Hər amin turşusunun tərkibində yalnız karbon, hidrogen, oksigen və azot vardır.

B) Benzol molekulunda karbon-karbon ikiqat rabitələri yoxdur.

C) Doymamış karbohidrogenlər üçün birləşmə reaksiyaları xarakterikdir.

D) Etan turşusu standart şəraitdə bərk maddədir.

E) Dekan suda həll olmur.

F) Propin molekulunda bütün karbon atomları düz xətt üzərində yerləşir.

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 185Medium

Dimetilketonun trivial adı hansıdır?

A) Vinil spirti

B) Asetaldehid

C) Asetofenon

D) Aseton

E) Trioksan

F) Paraform

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Problem 186Medium

Tsiklooktatetraen molekulunda neçə atom vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Problem 187Medium

Tsikloalkanların ərimə temperaturlarının dəyişmə sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{C_6>C_4>C_5>C_7}$

B) $\mathrm{C_4>C_5>C_6>C_7}$

C) $\mathrm{C_5>C_6>C_7>C_4}$

D) $\mathrm{C_6>C_7>C_5>C_4}$

E) $\mathrm{C_7>C_6>C_5>C_4}$

F) $\mathrm{C_6>C_7>C_4>C_5}$

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Problem 188Medium

Allil radikalında neçə atom vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

E) 7

F) 8

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Problem 189Medium

$\mathrm{C_1-C_6}$ sırasında doymuş şaxələnməmiş karboksil turşularından neçəsi standart şəraitdə bərk aqreqat halındadır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Problem 190Medium

cis-1,2-Dimetiltsiklopentan və trans-1,2-dimetiltsiklopentan bir-biri ilə hansı münasibətdədir?

A) Enantiomerlərdir.

B) Diastereomerlərdir.

C) Homoloqlardır.

D) 1,2-Dimetiltsiklopentanın tautomer formalarıdır.

E) 1,2-Dimetiltsiklopropanın rezonans formalarıdır.

F) Eyni birləşmədir.

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Problem 191Medium

Polivinilasetatın elementar təkrarlanan vahidi neçə atomdan ibarətdir?

A) 4

B) 6

C) 8

D) 10

E) 12

F) 14

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Problem 192Medium

Aşağıdakı maddələrdən hansının enantiomerləri vardır?

A) 2-Brom-2-xlorpropan

B) 2,2-Dibrompropan

C) 1-Brom-1-xlorpropan

D) 2-Xlorpropan

E) 1,3-Dixlorpropan

F) 1-Brom-3-xlorpropan

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Problem 193Medium

Hansı maddənin molekulunda bütün karbon atomları müxtəlif oksidləşmə dərəcələrinə malikdir?

A) Pentadien-1,3

B) Buten-2-ol-1

C) Etilasetat

D) 2-Xlorbutadien-1,3

E) Butandiol-1,3

F) Buten-1-in-3

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Problem 194Medium

Aşağıdakı maddələrdən neçəsinin siniflərarası izomeri yoxdur?

• Etanal
• Propilamin
• Propin
• Tsiklopropan
• Nitroetan
• Metilformiat

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Problem 195Medium

Hidrogenləşməsi nəticəsində iki stereoizomer formada mövcud olan birləşmə əmələ gətirə bilən maddəni göstərin.

A) Butanal

B) Butin-1

C) İzopren

D) Pentanon-3

E) Butadien-1,3

F) Propenal

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Problem 196Medium

Aşağıdakılardan hansı $\mathrm{CH_2O}$ empirik formuluna malik ola bilməz?

A) Aldehid

B) Turşu

C) Peroksiturşu

D) Keton

E) Ester

F) Monosaxarid

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Problem 197Medium

Məkan izomerliyi nəzərə alınmadan $\mathrm{C_5H_{11}OH}$ tərkibli spirtlərdən neçəsi aşağıdakı çevrilmələrdə istifadə oluna bilər?

$$\mathrm{RCH_2OH\rightarrow RCHO\rightarrow RCOOH}$$

A) 1

B) 2

C) 3

D) 5

E) 4

F) 6

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Problem 198Medium

Hansı polimerin elementar təkrarlanan vahidində C=C çoxqat rabitəsi vardır?

A) Polimetilmetakrilat

B) Polietilen

C) Təbii kauçuk

D) Lavsan

E) Teflon

F) Polipropilen

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Problem 199Medium

Alkan molekulunda karbon atomlarının sayı artdıqca onun tərkibi hansı formulaya yaxınlaşır?

A) CH

B) $\mathrm{CH_2}$

C) $\mathrm{C_2H}$

D) $\mathrm{CH_3}$

E) $\mathrm{C_2H_3}$

F) $\mathrm{CH_4}$

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Problem 200Medium

$\mathrm{C_{2016}H_{4032}O_2}$ tərkibli birləşmə doymuş hansı üzvi maddələr sinfinə aid ola bilər?

A) Diollar

B) Hidroperoksidlər

C) Diketonlar

D) Hidroksialdehidlər

E) Asetallar

F) Hemiasetallar

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Problem 201Medium

Aşağıdakı cütlərdən hansındakı maddələr izomer deyil?

A) Saxaroza və laktoza

B) Qlükoza və riboza

C) Qlisin və nitroetan

D) Anilin və metilpiridin

E) Karbamid və ammonium sianat

F) Aseton və propilenoksid

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Problem 202Medium

Oksalat turşusu molekulunda neçə atom vardır?

A) 6

B) 7

C) 8

D) 9

E) 10

F) 11

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Problem 203Medium

Aşağıdakı hansı birləşmənin cis və trans izomerləri mövcuddur?

A) 1,1-Dimetiltsiklopentan

B) 1,2-Dimetiltsiklopentan

C) 1-Metiltsikloheksan

D) Tsikloheksan

E) Tsikloheptan

F) 1,1-Dimetiltsikloheptan

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Problem 204Medium

Triyeninlər sinfinə aid karbohidrogenlərin düzgün ümumi formulunu göstərin.

A) $\mathrm{C_nH_{2n-2}}$

B) $\mathrm{C_nH_{2n-4}}$

C) $\mathrm{C_nH_{2n-6}}$

D) $\mathrm{C_nH_{2n-8}}$

E) $\mathrm{C_nH_{2n-10}}$

F) $\mathrm{C_nH_{2n-12}}$

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Problem 205Medium

Dienin formulunu göstərin.

A) $\mathrm{C_9H_{18}}$

B) $\mathrm{C_{12}H_{26}}$

C) $\mathrm{C_{16}H_{30}}$

D) $\mathrm{C_{19}H_{34}}$

E) $\mathrm{C_{22}H_{46}}$

F) $\mathrm{C_{25}H_{44}}$

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Problem 206Medium

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının cis və trans izomerləri mövcuddur?

A) 2-Xlor-1,1-dimetiltsiklopropan

B) 2,3-Diflorpheksan

C) 1,1,3,4-Tetraflüortsikloheksan

D) 1,1-Dimetil-4,4-dietiltsikloheksan

E) 3,3,4-Tribromheptan

F) 2,6-Diflorheptan

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Problem 207Medium

Metilakrilat molekulunda neçə atom vardır?

A) 8

B) 12

C) 16

D) 18

E) 22

F) 26

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Problem 208Medium

Aşağıdakılardan hansı enantiomer formasında mövcud ola bilər?

A) Propanol-1

B) Propen

C) Butanol-1

D) Buten-2

E) Butanol-2

F) Butin-2

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 209Medium

Kerosinin əsasını neçə karbon atomlu karbohidrogenlər təşkil edir?

A) $\mathrm{C_7-C_8}$

B) $\mathrm{C_9-C_{10}}$

C) $\mathrm{C_{11}-C_{12}}$

D) $\mathrm{C_{13}-C_{14}}$

E) $\mathrm{C_{15}-C_{16}}$

F) $\mathrm{C_{17}-C_{18}}$

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 210Medium

Hansı turşunun sulu məhlulu məişətdə qida əlavəsi kimi istifadə olunur?

A) Metan turşusu

B) Etan turşusu

C) Propan turşusu

D) Yağ turşusu

E) Valerian turşusu

F) Kapron turşusu

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 211Medium

Yağ turşusu ilə izopropil spirtinin esterinin molekulunda neçə atom vardır?

A) 16

B) 19

C) 23

D) 26

E) 29

F) 31

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 212Medium

Allen molekulunda neçə atom vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

E) 7

F) 8

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Problem 213Medium

Standart şəraitdə aşağıdakılardan hansı maye halındadır?

A) Propan

B) Propen

C) Propin

D) Butan

E) Buten-1

F) Butin-1

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 214Medium

Tsikloheksen üçün aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Molekul 16 atomdan ibarətdir.

B) Molekulda bir ikiqat rabitə vardır.

C) Prinsipcə cis və trans izomerlərin mövcudluğu mümkündür.

D) cis-İzomer otaq temperaturunda sabitdir.

E) trans-İzomer otaq temperaturunda sabitdir.

F) Bir karbon-karbon rabitəsi digərlərindən daha qısadır.

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 215Medium

$\mathrm{ClHC=C=CHCl}$ quruluşuna malik maddə haqqında düzgün ifadəni göstərin.

A) Belə quruluşa malik maddə mövcud ola bilməz.

B) Bu maddənin enantiomerləri vardır.

C) Bu maddənin cis və trans izomerləri mövcuddur.

D) Bu maddədə karbon atomları arasındakı məsafə eten molekulundakı ilə eynidir.

E) Bu maddə brom birləşdirə bilməz.

F) Artıq miqdarda natriumla reaksiyasında tsiklopropin əmələ gəlir.

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Problem 216Medium

İfadənin yanlış tamamlanmasını göstərin.

Oktan ədədi:

A) yanacağın detonasiya davamlılığını xarakterizə edir.

B) benzinin markasında tez-tez göstərilir.

C) 0-dan 100-ə qədər dəyişir.

D) molekulların şaxələnməsi artdıqca artır.

E) əlavələr daxil etməklə tənzimlənə bilər.

F) ölçüsüz kəmiyyətdir.

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Problem 217Medium

Molekula daxil olan bütün kimyəvi elementlərin tam ədədə yuvarlaqlaşdırılmış kütlə payları hansı sıra birləşməsi üçün eyni ola bilər?

A) Alkanlar

B) Alkenlər

C) Alkinlər

D) İkiatomlu spirtlər

E) Monoxloralkanlar

F) Monoflüoralkanlar

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Problem 218Medium

Poliakrilonitrilin elementar təkrarlanan vahidində neçə atom vardır?

A) 7

B) 8

C) 9

D) 10

E) 11-1

F) 12

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Problem 219Medium

Standart şəraitdə qaz halında olan karbohidrogendə hidrogenin kütlə payı hansı qiymətə bərabər ola bilər?

A) 100%

B) 75%

C) 55%

D) 50%

E) 45%

F) 0%

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Problem 220Medium

Standart şəraitdə qaz halında olan karbohidrogendə hidrogenin kütlə payı hansı qiymətə bərabər ola bilər?

A) 100%

B) 75%

C) 55%

D) 50%

E) 45%

F) 0%

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Problem 221Medium

Butenin izomerləri üçün:

A — buten-1

B — 2-metilpropen

C — cis-buten-2

D — trans-buten-2

Düzgün ifadəni göstərin.

A) Standart şəraitdə C qazdır.

B) Standart şəraitdə B mayedir.

C) Ən yüksək qaynama temperaturuna B malikdir.

D) Ən aşağı ərimə temperaturuna D malikdir.

E) A-nın qaynama temperaturu C-dən yüksəkdir.

F) C-nin qaynama temperaturu D-dən yüksəkdir.

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Problem 222Medium

Düzgün ifadəni seçin.

A) Sirkə turşusunun 98%-li və 47%-li sulu məhlullarının sıxlığı eynidir və 1,055 g/cm$^3$-dür.

B) Tamamilə su ehtiva etməyən və 0 $^\circ$C-dən yuxarı temperaturda donan sirkə turşusu “buzlu” adlanır.

C) Sənayedə sirkə turşusu butanın katalitik reduksiyası ilə alınır.

D) Sirkə turşusunda kütləcə 2% su varsa, o, 0 $^\circ$C-dən aşağı temperaturda donur.

E) Sirkə turşusunun dimerləri yalnız maye fazada mövcuddur.

F) Sənayedə sirkə turşusundan asetaldehid alınır.

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Problem 223Medium

Ən sadə sabit doymamış aldehid molekulunda neçə atom vardır?

A) 5

B) 6

C) 7

D) 8

E) 9

F) 10

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Problem 224Medium

Dimetiltsikloheksanın izomerləri cis və trans izomerləri şəklində mövcuddur.

Bu izomerlərdən neçəsi enantiomer cütü şəklində mövcud ola bilər?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 225Medium

Tetrahidrofuran molekulu neçə atomdan ibarətdir?

A) 8

B) 13

C) 16

D) 18

E) 21

F) 28

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 226Medium

Karbohidrogen molekulunda bir halqa, iki üçqat rabitə və səkkiz karbon atomu vardır.

Bu karbohidrogen molekulunda neçə hidrogen atomu vardır?

A) 4

B) 6

C) 8

D) 10

E) 12

F) 14

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 227Medium

Etilxlorid (1), propilxlorid (2) və izopropilxlorid (3) qaynama temperaturunun artma sırasına görə hansı variantda düzgün düzülmüşdür?

A) 1 $>$ 2 $>$ 3

B) 1 $>$ 3 $>$ 2

C) 2 $>$ 1 $>$ 3

D) 2 $>$ 3 $>$ 1

E) -3 $>$ 1 $>$ 2

F) 3 $>$ 2 $>$ 1

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Problem 228Medium

Bütün üzvi maddələr:

A) oksigen ehtiva edir.

B) molekulyar quruluşa malikdir.

C) qütblü kovalent rabitələr ehtiva edir.

D) yanıcıdır.

E) qoxuya malikdir.

F) qeyri-qütblü kovalent rabitələr ehtiva edir.

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 229Medium

Aşağıdakı izomerlərdən hansı suda 20 $^\circ$C temperaturda ən yaxşı həll olur?

A) Butil spirti

B) İzobutil spirti

C) sec-Butil spirti

D) tert-Butil spirti

E) Dietil efiri

F) Metilpropil efiri

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Problem 230Medium

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) Etanol

B) Metiletil efiri

C) Aseton

D) Propanol-1

E) İzopropanol

F) Propanal

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 231Medium

Hansı karbohidrogenin karbon skeleti müstəvidir?

A) Tsiklopentan

B) Kumol

C) Pentin-2

D) Pentadien-1,4

E) Tsiklooktatetraen

F) Tsikloheptatrien

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 232Medium

Dəriyə düşdükdə hansı turşu ən təhlükəlidir?

A) Qarışqa turşusu

B) Benzoy turşusu

C) Oksalat turşusu

D) Salisil turşusu

E) Stearin turşusu

F) Olein turşusu

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 233Medium

Aşağıdakılardan hansı poliesterdir?

A) Lavsan

B) Kapron

C) Sellüloid

D) Kevlar

E) Polistirol

F) Sellofan

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 234Medium

2,7-Dixloroktadien-3,5 neçə fəza izomeri ilə təmsil olunur?

A) 4

B) 6

C) 8

D) 10

E) 12

F) 16

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Problem 235Medium

Aşağıdakılardan hansı optik aktivlik göstərmir?

A) Butanol-2

B) Qlükoza

C) trans-1,2-Dimetiltsiklopentan

D) cis-1,2-Dixlortsiklobutan

E) 1-Xlorbutadien-1,2

F) 3-Metiltsiklopenten

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 236Medium

Qlikol turşusu haqqında yanlış ifadəni seçin.

A) 2,3-Dihidroksipropan turşusunun homoloqudur.

B) Formaldehidin karbonilləşməsi ilə əmələ gəlir.

C) Sirkə turşusundan daha güclüdür.

D) Xelat kompleksləri əmələ gətirir.

E) Suda məhdud həll olur.

F) Süd turşusunun homoloqudur.

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Problem 237Medium

Aşağıdakılardan hansı aromatik deyil?

A) Tetrasen

B) Furan

C) Tiofen

D) Benzol

E) Tsiklopentadien

F) Toluol

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Problem 238Medium

Aşağıdakı turşulardan hansının anhidridi mövcud deyil?

A) Propion turşusu

B) Malon turşusu

C) Olein turşusu

D) Oksalat turşusu

E) Stearin turşusu

F) Kəhrəba turşusu

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Problem 239Medium

Müəyyən maddənin R-izomerinin 0,2 g/mL qatılıqlı məhlulu müstəvi polyarizə olunmuş işığın polyarizasiya müstəvisini sağa 4,6$^\circ$ çevirir.

Eyni şəraitdə 0,1 g/mL R-izomeri və 0,3 g/mL S-izomeri ehtiva edən məhlul işığın polyarizasiya müstəvisini hansı bucaq qədər çevirər?

A) Sağa 4,6$^\circ$

B) Sola 4,6$^\circ$

C) Sağa 2,3$^\circ$

D) Sola 6,9$^\circ$

E) Sola 2,3$^\circ$

F) Çevirməz

(Belarus 2022, 10-cu sinif)

Problem 240Medium

Üç maddə verilmişdir:

1. Pentadien-1,3

2. Penten-2

3. Etilen

UV udma spektrində ən uzun dalğa uzunluqlu keçidin dalğa uzunluğunun azalma sırasına görə bu maddələr hansı variantda düzgün düzülmüşdür?

A) 1, 2, 3

B) 1, 3, 2

C) 2, 1, 3

D) 2, 3, 1

E) 3, 1, 2

F) 3, 2, 1

(Belarus 2022, 10-cu sinif)

Problem 241Medium

Aşağıdakı əvəzedicilərdən hansı yalnız $-I$ effekti göstərir?

A) $\mathrm{-CH_2CH_3}$

B) $\mathrm{-CH=CH_2}$

C) $\mathrm{-Br}$

D) $\mathrm{-NO_2}$

E) $\mathrm{-OCH_3}$

F) $\mathrm{-CH_2NO_2}$

(Belarus 2022, 10-cu sinif)

Problem 242Medium

Müəyyən maddənin R-izomerinin 0,2 g/mL qatılıqlı məhlulu müstəvi polyarizə olunmuş işığın polyarizasiya müstəvisini sağa 4,6$^\circ$ çevirir.

Eyni şəraitdə 0,1 g/mL R-izomeri və 0,3 g/mL S-izomeri ehtiva edən məhlul işığın polyarizasiya müstəvisini hansı bucaq qədər çevirər?

A) Sağa 4,6$^\circ$

B) Sola 4,6$^\circ$

C) Sağa 2,3$^\circ$

D) Sola 6,9$^\circ$

E) Sola 2,3$^\circ$

F) Çevirməz

(Belarus 2022, 11-ci sinif)