Məhlullar, qarışıqlar və kolliqativ xassələr

Download PDF

Table of contents

1. Problems 1–89 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Problems 1–89 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Problem 1Medium

Verilmiş qatı NaOH məhlulunun sıxlığı 1,525 g/mL, kütlə faizi isə 50%-dir. Bu məhluldan istifadə etməklə 1,50 L 0,215 M NaOH məhlulu necə hazırlanmalıdır?

NaOH-un molyar kütləsi: 40,00 g/mol.

A) 5,73 mL məhlul götürülüb su ilə 1,50 L-ə qədər durulaşdırılır.

B) 16,9 mL məhlul götürülüb 1,50 L su ilə qarışdırılır.

C) 16,9 mL məhlul götürülüb su ilə 1,50 L-ə qədər durulaşdırılır.

D) 5,73 mL məhlul götürülüb 1,50 L su ilə qarışdırılır.

E) 169 mL məhlul götürülüb su ilə 1,50 L-ə qədər durulaşdırılır.

(Türkiyə 1997)

Problem 2Medium

40,0 mL 0,568 M $\mathrm{Ca(NO_3)_2}$, 30,0 mL 0,215 M $\mathrm{NaNO_3}$ və 80,0 mL 0,871 M $\mathrm{Ca(NO_3)_2}$ məhlulları qarışdırılır və kifayət qədər su əlavə edilərək ümumi həcmi 200 mL olan məhlul hazırlanır. Son məhlulda $\mathrm{NO_3^-}$ ionunun molyar qatılığı neçədir?

A) 0,843

B) 0,956

C) 0,494

D) 0,191

E) 0,740

(Türkiyə 1997)

Problem 3Medium

0,1 mol $\mathrm{AlCl_3}$ 200,0 g suda həll edilərək məhlul hazırlanır. $\mathrm{AlCl_3}$-ün tamamilə ionlarına ayrıldığını qəbul edərək məhlulun donma temperaturunu hesablayın.

Su üçün verilmiş sabit:

$K_d=-1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

A) 3,72 $^\circ\mathrm{C}$

B) $-0{,}93$ $^\circ\mathrm{C}$

C) $-0{,}93$ K

D) $-3{,}72$ $^\circ\mathrm{C}$

E) $-1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$

(Türkiyə 1997)

Problem 4Medium

Kütləcə 20% NaOH ehtiva edən sulu məhlulun sıxlığı 1,25 g/mL-dir. Məhlulun NaOH qatılığı aşağıdakılardan hansıdır?

A) 25 g/100 mL

B) 12,5 M

C) 3,13 N

D) 200 g/L

E) 2,5 molal

(Türkiyə 1999)

Problem 5Medium

Aşağıdakılardan hansı kimyəvi hadisə DEYİL?

A) Çörəyin kiflənməsi

B) Üzüm şirəsindən şərab hazırlanması

C) Karbonmonoksidlə zəhərlənmə

D) Süddən kərə yağı əldə edilməsi

E) Müvəqqəti su sərtliyinin qızdırılma ilə aradan qaldırılması

(Türkiyə 1999)

Problem 6Medium

Birləşmənin suda həllolma qabiliyyəti haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Həllolma qabiliyyəti həll olan birləşmənin xassələrindən asılıdır.

B) Həll olan maddə bərk və ya mayedirsə, həllolma qabiliyyəti təzyiq dəyişməsindən çox təsirlənmir.

C) Qazın həllolma qabiliyyəti həmin qazın məhlul üzərindəki təzyiqi artdıqca artır.

D) Həllolma qabiliyyəti temperatur artdıqca həmişə artır.

E) İon birləşmələrinin suda həllolma qabiliyyəti kovalent birləşmələrə nisbətən daha yüksəkdir.

(Türkiyə 1999)

Problem 7Medium

$\mathrm{CaCl_2}$-nin suda həllolma qabiliyyəti temperatur artdıqca artır. Buna əsasən 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda hazırlanmış doymuş $\mathrm{CaCl_2}$ məhlulu üçün aşağıdakılardan hansı YANLIŞDIR?

A) Məhlulun temperaturu 30 $^\circ\mathrm{C}$-yə qaldırılarsa, məhlul doymamış hala keçər.

B) Məhlulun temperaturu 20 $^\circ\mathrm{C}$-yə endirilərsə, müəyyən miqdarda $\mathrm{CaCl_2}$ çökər.

C) Məhlula müəyyən miqdarda bərk $\mathrm{CaCl_2}$ əlavə edilərsə, məhluldakı $\mathrm{Ca^{2+}}$ və $\mathrm{Cl^-}$ ionlarının qatılıqları dəyişməz.

D) Məhlula az miqdarda su əlavə edilərsə, məhlul doymamış hala keçər.

E) Məhlulun temperaturu 15 $^\circ\mathrm{C}$-yə endirilərsə, müəyyən miqdarda $\mathrm{CaCl_2}$ çökər və məhlul doymamış hala keçər.

(Türkiyə 1999)

Problem 8Medium

$\mathrm{KNO_3}$-ün sulu məhlulunun buxar təzyiqi aşağıdakılardan hansından və ya hansılarından asılı deyil?

I. Məhlulun temperaturu

II. Məhlulun həcmi

III. $\mathrm{KNO_3}$ qatılığı

IV. Həlledicinin xassələri

A) Yalnız III

B) I və II

C) I, II və III

D) Yalnız II

E) II və IV

(Türkiyə 1999)

Problem 9Medium

Aşağıdakılardan hansı kimyəvi dəyişmədir?

A) Süddən yağın ayrılması

B) Yollara duz səpərək buzlanmanın qarşısının alınması

C) Bənd suyunun təmizlənərək içməli suya çevrilməsi

D) Dəmirin paslanmasının qarşısını almaq üçün boya ilə örtülməsi

E) Ağacdan stul hazırlanması

(Türkiyə 2000)

Problem 10Medium

40 mL 0,060 M $\mathrm{AlCl_3}$ məhlulu ilə 60 mL 0,020 M KCl məhlulu qarışdırılır. Alınan məhlul homogen olduğuna görə $\mathrm{Cl^-}$ ionunun məhluldakı molyar qatılığı neçədir?

A) 0,036

B) 0,048

C) 0,054

D) 0,084

E) 0,096

(Türkiyə 2000)

Problem 11Medium

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Qarışığı təşkil edən komponentlər yalnız kimyəvi üsullarla bir-birindən ayrıla bilər.

B) Müxtəlif növ atomların kimyəvi rabitələrlə birləşməsinə birləşmə deyilir.

C) Kimyəvi üsullarla parçalanaraq daha sadə maddələrə çevrilməyən saf maddələrə element deyilir.

D) Birdən çox birləşmədən ibarət qarışıqda birdən çox faza varsa, qarışıq heterogendir.

E) Homogen qarışıqlara məhlul deyilir.

(Türkiyə 2000)

Problem 12Medium

Suda hazırlanmış 0,1 molal zəif HX turşusunun donma temperaturu $-0{,}189$ $^\circ\mathrm{C}$-dir. Turşunun ionlaşma faizi neçədir?

Su üçün donma temperaturunun molal azalması sabiti:

$K_d=1{,}86$ K/molal

A) 2,8

B) 1,6

C) 1,1

D) 0,7

E) 0,2

(Türkiyə 2000)

Problem 13Medium

İdeal məhlul 4 mol A və 6 mol B mayesinin qarışdırılması ilə hazırlanır. 20 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda saf A-nın buxar təzyiqi 112 mmHg, saf B-nin buxar təzyiqi isə 94 mmHg-dir. Alınan maye qarışığı ilə 20 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda tarazlıqda olan buxarda B-nin mol payı neçədir?

A) 0,44

B) 0,60

C) 0,40

D) 0,36

E) 0,56

(Türkiyə 2000)

Problem 14Medium

Aşağıdakılardan hansı doğru deyil?

A) Saxaroza bir birləşmədir.

B) 22 karatlıq qızıl ərintidir.

C) Təzə süd homogen qarışıqdır.

D) Havadakı azot elementdir.

E) Coca-Cola heterogen qarışıqdır.

(Türkiyə 2001)

Problem 15Medium

100 mL 0,250 M $\mathrm{Pb(NO_3)_2}$ və 100 mL 0,100 M $\mathrm{NaNO_3}$ məhlulları qarışdırılır. Alınan məhluldakı $\mathrm{NO_3^-}$ ionunun molyar qatılığı neçədir?

A) 0,600

B) 0,350

C) 0,300

D) 0,175

E) 0,125

(Türkiyə 2001)

Problem 16Medium

Kütləcə 10% $\mathrm{AgNO_3}$ ehtiva edən sulu məhlulun sıxlığı 1,09 g/cm$^3$-dür. Məhluldakı $\mathrm{AgNO_3}$-ün molyar qatılığı neçədir?

A) 1,00

B) 0,64

C) 0,06

D) 0,56

E) 5,20

(Türkiyə 2001)

Problem 17Medium

Aşağıdakılardan hansı maddənin xassələrinin kimyəvi tədqiqi sahəsinə aid DEYİL?

A) Komponentlərinin nisbi miqdarları

B) Komponentlərinin xüsusiyyətləri

C) Quruluş dəyişiklikləri

D) Yandırılması

E) Temperaturunun artırılması

(Türkiyə 2002)

Problem 18Medium

Aşağıdakılardan hansı maddə DEYİL?

A) Ağac

B) İşıq

C) Qum

D) Hava

E) Su

(Türkiyə 2002)

Problem 19Medium

Kütləcə 10,0% $\mathrm{AgNO_3}$ ehtiva edən sulu məhlulun sıxlığı 1,09 g/cm$^3$-dür. Məhluldakı $\mathrm{AgNO_3}$-ün molyar qatılığı neçədir?

A) 1,00

B) 0,64

C) 0,06

D) 0,56

E) 5,20

(Türkiyə 2002)

Problem 20Medium

Avtomobillərdə istifadə olunan antifriz su və etilen qlikol ($\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$) qarışığıdır. 500 g suya neçə qram etilen qlikol əlavə edilməlidir ki, alınan antifriz məhlulu $-30$ $^\circ\mathrm{C}$-yə qədər donmasın?

Su üçün:

$K_d=1{,}86$ K/molal

A) 250

B) 500

C) 650

D) 750

E) 900

(Türkiyə 2002)

Problem 21Medium

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Məhlulda tarazlıq vəziyyətində həll olan maddənin qatılığına həllolma qabiliyyəti deyilir.

B) Homogen qarışıqlara məhlul deyilir.

C) Məhlulda həll olan maddənin qatılığı onun həllolma həddindən aşağıdırsa, məhlul doymamışdır.

D) Spirt və su istənilən nisbətdə qarışaraq məhlul əmələ gətirə bilər.

E) Günəbaxan yağı və su bərabər nisbətdə qarışdırılarsa, məhlul əmələ gələr.

(Türkiyə 2003)

Problem 22Medium

Kütləcə 2,5% NaOH ehtiva edən 750 g məhlul hazırlamaq üçün neçə qram NaOH və neçə qram su qarışdırılmalıdır?

	NaOH (g)	$\mathrm{H_2O}$ (g)
A)	100	650
B)	2,5	747,5
C)	30	720
D)	18,8	731,2
E)	24,5	725,5

(Türkiyə 2003)

Problem 23Medium

Kütləcə 37% HCl ehtiva edən məhlulun sıxlığı 1,18 g/cm$^3$-dür. Bu məhlulun molyar qatılığı neçədir?

A) 11,96

B) 16,09

C) 5,98

D) 9,16

E) 13,25

(Türkiyə 2003)

Problem 24Medium

X, Y və Z maddələrinin hər birindən 0,1 mol götürülərək ayrı-ayrılıqda 1000 g suda həll edilir. Alınan məhlulların donma temperaturları X, Y və Z üçün müvafiq olaraq $-0{,}186$ $^\circ\mathrm{C}$, $-0{,}372$ $^\circ\mathrm{C}$ və $-0{,}744$ $^\circ\mathrm{C}$ olur.

Buna əsasən X, Y və Z aşağıdakılardan hansı ola bilər?

	X	Y	Z
A)	Şəkər	$\mathrm{CaCl_2}$	$\mathrm{AlCl_3}$
B)	Şəkər	NaCl	$\mathrm{FeCl_3}$
C)	NaCl	$\mathrm{C_2H_5OH}$	$\mathrm{AgNO_3}$
D)	$\mathrm{C_2H_5OH}$	$\mathrm{NaNO_3}$	$\mathrm{Ca(NO_3)_2}$
E)	$\mathrm{CH_3COOH}$	$\mathrm{KNO_3}$	$\mathrm{NH_4NO_3}$

(Türkiyə 2003)

Problem 25Medium

Aşağıdakılardan hansı kimyəvi dəyişməni göstərir?

A) Suyun qaynaması

B) Buzun əriməsi

C) Spirtin buxarlanması

D) Günəş yanığı

E) Yodun sublimasiyası

(Türkiyə 2004)

Problem 26Medium

$\mathrm{HNO_3}$ məhlulunun sıxlığı 1,380 g/mL və kütləcə $\mathrm{HNO_3}$ faizi 62,70%-dir. Bu məhluldan 5 mL götürülüb saf su ilə 250 mL-ə qədər durulaşdırılır. Son məhlulun molyar qatılığı neçədir?

A) 13,73

B) 1,373

C) 0,2746

D) 0,1373

E) 0,02750

(Türkiyə 2004)

Problem 27Medium

Qazların mayelərdə həllolma qabiliyyəti haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı DOĞRUDUR?

A) Həllolma qabiliyyəti mayenin yerləşdiyi qabın həcmindən asılıdır.

B) Həllolma qabiliyyəti temperaturdan asılı deyil.

C) Həllolma qabiliyyəti mayenin yerləşdiyi qabın formasından asılıdır.

D) Həllolma qabiliyyəti qazın təzyiqindən asılıdır.

E) Həllolma qabiliyyəti həlledicinin xüsusiyyətindən asılı deyil.

(Türkiyə 2004)

Problem 28Medium

1 litr saf su ilə 1 litr duzlu su müqayisə edildikdə aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Duzlu suyun sıxlığı saf suyun sıxlığından böyükdür.

B) Duzlu suyun donma temperaturu saf suyun donma temperaturundan aşağıdır.

C) Duzlu suyun buxar təzyiqi saf suyun buxar təzyiqindən böyükdür.

D) Duzlu suyun elektrik keçiriciliyi saf suyun elektrik keçiriciliyindən böyükdür.

E) Duzlu suyun qaynama temperaturu saf suyun qaynama temperaturundan yüksəkdir.

(Türkiyə 2004)

Problem 29Medium

Ölçülü silindrə 50,0 cm$^3$ su və 50,0 cm$^3$ etil spirti əlavə edilir. 20 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda su-spirt məhlulunun sıxlığı 0,920 g/cm$^3$-dür. Eyni şəraitdə saf suyun və saf spirtin sıxlıqları müvafiq olaraq 0,998 və 0,789 g/cm$^3$ olduğuna görə qarışığın həcmi neçə cm$^3$-dür?

A) 97,1

B) 100

C) 50,0

D) 48,5

E) 92,0

(Türkiyə 2004)

Problem 30Medium

$\mathrm{KNO_3}$-ün suda həllolma qabiliyyəti 30 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda 50 g/100 mL sudur. 30 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda 20,0 mL suya kifayət qədər bərk $\mathrm{KNO_3}$ əlavə edilərək doymuş məhlul hazırlanır. Bu məhlula əlavə 5,0 mL su qatılarsa, məhlulda neçə qram əlavə $\mathrm{KNO_3}$ həll ola bilər?

A) 10,0

B) 12,5

C) 2,50

D) 5,00

E) 7,50

(Türkiyə 2004)

Problem 31Medium

Aşağıdakılardan hansının suda həllolma qabiliyyətinin ən az olması gözlənilir?

A) Etil spirti ($\mathrm{CH_3CH_2OH}$)

B) Qliserol ($\mathrm{CH_2(OH)CH(OH)CH_2(OH)}$)

C) Metil spirti ($\mathrm{CH_3OH}$)

D) Benzol ($\mathrm{C_6H_6}$)

E) Efir ($\mathrm{CH_3-O-CH_3}$)

(Türkiyə 2004)

Problem 32Medium

Nümunə fiziki üsullarla iki və ya daha çox saf maddəyə ayrıla bilmirsə, bu nümunə:

A) Mütləq birləşmədir.

B) Mütləq elementdir.

C) Birləşmə və ya elementdir.

D) Homogen qarışıqdır.

E) Heterogen qarışıqdır.

(Türkiyə 2004)

Problem 33Medium

Stəkanda olan rəngsiz və şəffaf maye qaynama başlayana qədər qızdırılır. Qaynama 110 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda başlayır. Qızdırılma davam etdikcə buxarlanma nəticəsində mayenin həcmi azalır və qaynama temperaturu tədricən 115 $^\circ\mathrm{C}$-yə yüksəlir. Bu anda qızdırma dayandırılır.

Bu məlumatlara əsasən stəkandakı maye:

A) Saf birləşmədir.

B) Saf elementdir.

C) Saf maddədir.

D) Məhluldur.

E) Heterogen məhluldur.

(Türkiyə 2004)

Problem 34Medium

Həllolma qabiliyyəti haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Bərk maddənin mayedə həllolma qabiliyyəti təzyiqdən asılı deyil.

B) Bir mayenin digər mayedə həll olması üçün mayelərin sıxlıqları mütləq eyni olmalıdır.

C) Qazın mayedə həllolma qabiliyyəti temperatur artdıqca azalır.

D) Havanın mayedə həllolma qabiliyyəti dəniz səviyyəsində və dağın zirvəsində eyni olmur.

E) İon quruluşlu bərk maddələrin polar mayelərdə həll olması gözlənilir.

(Türkiyə 2005)

Problem 35Medium

Aşağıdakı qarışıqlardan hansı məhlul deyil?

A) Su və zeytun yağı

B) Su və ammonyak

C) Su və spirt

D) Su və şəkər

E) Su və duz

(Türkiyə 2005)

Problem 36Medium

Kütləcə 98%-lik $\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulunun sıxlığı 1,84 g/cm$^3$-dür. 0,3 M qatılıqda 0,5 L $\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulu hazırlamaq üçün 98%-lik $\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulundan neçə mL istifadə edilməlidir?

A) 163,0

B) 8,150

C) 1,840

D) 16,40

E) 326,0

(Türkiyə 2005)

Problem 37Medium

Aşağıdakı qarışıqlardan hansının donma temperaturu daha aşağıdır?

A) 0,10 m NaCl məhlulu

B) 0,10 m şəkər məhlulu

C) Saf su

D) 0,05 m KCl və 0,05 m NaCl ehtiva edən məhlul

E) 0,10 m $\mathrm{CaCl_2}$ məhlulu

(Türkiyə 2005)

Problem 38Medium

Fiziki ayırma üsulu ilə iki və ya daha çox saf maddəyə ayrıla bilməyən nümunə aşağıdakılardan hansı ola bilər?

A) İki birləşmənin qarışığı

B) İki elementin qarışığı

C) Homogen qarışıq

D) Birləşmə və ya element

E) Heterogen qarışıq

(Türkiyə 2005)

Problem 39Medium

Sulfat turşusu məhlulunun 125 mL-də ümumilikdə $7{,}74\times10^{23}$ ədəd kükürd atomu vardır. Məhlul kütləcə 65,0% sulfat turşusu ehtiva etdiyinə görə məhlulun sıxlığını g/cm$^3$ ilə hesablayın.

A) 1,55

B) 0,506

C) 0,981

D) 1,25

E) 1,01

(Türkiyə 2006)

Problem 40Medium

Benzol ($\mathrm{C_6H_6}$) və toluoldan ($\mathrm{C_6H_5CH_3}$) ibarət ideal məhlulla tarazlıqda olan qaz fazasında $\mathrm{C_6H_6}$-nın mol payı 0,46-dır. Məhlulda 0,5 mol $\mathrm{C_6H_6}$ olduğuna görə neçə mol $\mathrm{C_6H_5CH_3}$ olduğunu hesablayın.

Təcrübə temperaturunda:

Saf benzolun buxar təzyiqi: 75 torr

Saf toluolun buxar təzyiqi: 22 torr

A) 1,75

B) 2,0

C) 0,5

D) 1,0

E) 1,5

(Türkiyə 2006)

Problem 41Medium

Maye alkan birləşməsi aşağıdakılardan hansı ilə qarışdırıldıqda vahid maye faza əmələ gətirər?

A) 1 M HCl məhlulu

B) Su

C) Efir

D) 1 M NaOH məhlulu

E) Sirkə turşusu

(Türkiyə 2006)

Problem 42Medium

Maddə kütləcə 37,83% C, 6,30% H və 55,87% Cl ehtiva edir. Bu maddədən 6,35 g götürülüb 200,0 g naftalində həll edildikdə həlledicinin donma temperaturu 1,7 $^\circ\mathrm{C}$ azalır. Naftalinin molal donma sabiti 6,8 $^\circ\mathrm{C}$/m olduğuna görə maddənin molekul formulunu müəyyən edin.

A) $\mathrm{C_2H_4Cl_2}$

B) $\mathrm{C_3H_5Cl}$

C) $\mathrm{C_3H_6Cl_2}$

D) $\mathrm{C_4H_7Cl}$

E) $\mathrm{C_4H_8Cl_2}$

(Türkiyə 2007)

Problem 43Medium

20,0 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda benzolun ($\mathrm{C_6H_6}$) buxar təzyiqi 75 torr, toluolun ($\mathrm{C_6H_5CH_3}$) buxar təzyiqi isə 22 torr-dur. Bərabər kütlədə benzol və toluol qarışığının eyni temperaturdakı buxar təzyiqini hesablayın. Məhlulun ideal olduğunu qəbul edin.

A) 50,7

B) 48,5

C) 13,0

D) 97

E) 53

(Türkiyə 2007)

Problem 44Medium

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Qazların suda həllolma qabiliyyəti temperatur artdıqca azalır.

B) Qazların həllolma qabiliyyəti qazın məhlul üzərindəki parsial təzyiqindən asılıdır.

C) Butanolun suda həllolma qabiliyyəti metanolunkundan aşağıdır.

D) 1,2 m $\mathrm{BaCl_2}$ və 1,2 m KCl sulu məhlullarının donma temperaturları eynidir.

E) İdeal məhlul hazırlanarkən entalpiya dəyişməsi $\Delta H=0$-dır.

(Türkiyə 2008)

Problem 45Medium

2,238 m $\mathrm{H_2SO_4}$ sulu məhlulunun sıxlığı 1,243 g/mL-dir. Məhlulun molyar qatılığını mol/L ilə hesablayın.

A) 2,238

B) 2,163

C) 2,281

D) 3,471

E) 1,800

(Türkiyə 2008)

Problem 46Medium

Saxarozanın suda mol payı 0,050-dir. Məhlulun donma temperaturunu $^\circ\mathrm{C}$ ilə hesablayın.

Su üçün:

$K_f=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

A) $-5{,}4$

B) $-3{,}2$

C) $-0{,}09$

D) $-1{,}8$

E) $-2{,}6$

(Türkiyə 2008)

Problem 47Medium

20 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda benzolun və toluolun buxar təzyiqləri müvafiq olaraq 75,0 və 20,0 mmHg-dir. Məhlulla tarazlıqda olan buxar fazasında benzolun mol payı 0,600-dür. Məhlulun ideal olduğunu qəbul edərək benzolun məhluldakı mol payını hesablayın.

A) 0,451

B) 0,285

C) 0,722

D) 0,350

E) 0,536

(Türkiyə 2008)

Problem 48Medium

1,00 mol $\mathrm{C_2H_5OH}$ və 1,50 mol $\mathrm{CH_3OH}$ 500,0 g $\mathrm{H_2O}$-ya əlavə edilir. Alınan məhlulun qaynama temperaturunu hesablayın.

Su üçün:

$K_b=0{,}51$ $^\circ\mathrm{C}$/m

A) 103,8

B) 101,5

C) 106,5

D) 104,2

E) 102,6

(Türkiyə 2008)

Problem 49Medium

$\mathrm{H_2SO_4}$ sulu məhlulunun 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda kütlə faizi 16,0%, sıxlığı isə 1,1094 g/mL-dir. Bu məhluldan 100 mL 0,180 M $\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulu hazırlamaq üçün neçə mL istifadə edilməlidir?

A) 10,0

B) 23,5

C) 15,8

D) 59,7

E) 105

(Türkiyə 2008)

Problem 50Medium

Məhlul bərabər kütlədə benzol ($\mathrm{C_6H_6}$) və toluol ($\mathrm{C_6H_5CH_3}$) ehtiva edir. Məhlulla tarazlıqda olan buxarda benzolun mol payını hesablayın.

Bu temperaturda:

Saf benzolun buxar təzyiqi: 75 torr

Saf toluolun buxar təzyiqi: 22 torr

Məhlulun ideal davrandığını qəbul edin.

A) 0,35

B) 0,80

C) 0,50

D) 0,63

E) 0,91

(Türkiyə 2009)

Problem 51Medium

$\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulunun molyar qatılığı 5,83 M, molallığı isə 7,69 m-dir. Məhlulun sıxlığını g/cm$^3$ ilə hesablayın.

A) 1,86

B) 1,33

C) 1,05

D) 1,17

E) 1,52

(Türkiyə 2009)

Problem 52Medium

İdeal məhlul 1,25 m $\mathrm{Ba(NO_3)_2}$ və 1,50 m $\mathrm{C_2H_5OH}$ ehtiva edir. Məhlulun qaynama temperaturundakı dəyişmə neçə $^\circ\mathrm{C}$-dir?

$K_k=0{,}52$ $^\circ\mathrm{C}$/m

$\mathrm{Ba(NO_3)_2}$-nin tamamilə həll olduğunu qəbul edin.

A) 0,72

B) 1,43

C) 2,73

D) $-1{,}17$

E) 0,52

(Türkiyə 2009)

Problem 53Medium

Üzvi birləşmədən 1,561 g götürülərək 300 g suda həll edilir və alınan məhlulun donma temperaturu $-0{,}020$ $^\circ\mathrm{C}$ ölçülür. Birləşmənin tərkibində 41,8% C, 4,7% H, 30,9% O və 16,3% N olduğu müəyyən edilmişdir.

Birləşmənin molekul formulunu tapın.

$K_d=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

A) $\mathrm{C_{18}H_{22}O_{11}N_5}$

B) $\mathrm{C_{18}H_{26}O_9N_7}$

C) $\mathrm{C_{17}H_{26}O_{16}N_7}$

D) $\mathrm{C_{19}H_{22}O_{10}N_5}$

E) $\mathrm{C_{18}H_{24}O_{10}N_6}$

(Türkiyə 2009)

Problem 54Medium

Aşağıdakı mülahizələrdən hansı yanlışdır?

A) Spirtlərin suda həllolma qabiliyyəti $\mathrm{CH_3OH>C_5H_9OH>C_{10}H_{21}OH}$ istiqamətində artır.

B) İdeal məhlul hazırlanarkən entalpiya dəyişmir.

C) Temperatur artdıqca qazların suda həllolma qabiliyyəti artır.

D) $\mathrm{AgCl(s)}$-in suda həllolma qabiliyyəti $\mathrm{CaCl_2(s)}$-inkindən aşağıdır.

E) Qazların suda həllolma qabiliyyəti su üzərindəki qazın parsial təzyiqi artdıqca artır.

(Türkiyə 2009)

Problem 55Medium

0,20 molal $\mathrm{CaCl_2}$ və 0,10 molal $\mathrm{CH_3OH}$ ehtiva edən suyun donma temperaturundakı azalmanı $^\circ\mathrm{C}$ ilə hesablayın.

$K=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

Elektrolitlərin tamamilə ionlarına ayrıldığını və məhlulun ideal davrandığını qəbul edin.

A) 1,3

B) 2,5

C) 1,50

D) 0,91

E) 0,70

(Türkiyə 2010)

Problem 56Medium

Bərabər mol miqdarında benzol və toluoldan 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda ideal məhlul hazırlanır. Məhlulla tarazlıqda olan buxar fazasında benzolun mol payını hesablayın.

Eyni temperaturda:

Saf benzolun buxar təzyiqi: 75 mmHg

Saf toluolun buxar təzyiqi: 22 mmHg

A) 0,44

B) 0,50

C) 0,77

D) 0,60

E) 0,32

(Türkiyə 2010)

Problem 57Medium

Çox qatı $\mathrm{NaOH}$ məhlulundan 16,7 mL götürülərək saf su ilə 2,00 L-ə qədər durulaşdırıldıqda 0,169 M $\mathrm{NaOH}$ məhlulu alınır. Başlanğıc məhlul kütləcə 53,4% $\mathrm{NaOH}$ ehtiva etdiyinə görə onun sıxlığını hesablayın.

NaOH-un molyar kütləsi: 40,0 g/mol.

A) 0,89

B) 2,01

C) 1,08

D) 0,43

E) 1,52

(Türkiyə 2011)

Problem 58Medium

500 mL 4,4 M natrium sulfat məhlulunda neçə mol ion vardır?

A) 1,1

B) 2,2

C) 6,6

D) 3,3

E) 13

(Türkiyə 2011)

Problem 59Medium

49,9 g $\mathrm{Ba(OH)_2\cdot8H_2O}$ suda həll edilərək məhlulun ümumi həcmi 2,50 L-ə çatdırılır. Məhluldakı hidroksid ionunun qatılığını hesablayın.

A) 0,0634 M

B) 0,127 M

C) 0,190 M

D) 0,634 M

E) 0,252 M

(Türkiyə 2011)

Problem 60Medium

A və B ehtiva edən məhlulla tarazlıqda olan buxarın ümumi təzyiqi 45 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda 260,0 torr-dur. A-nın mol payı məhlulda 0,40, buxarda isə 0,30 olduğuna görə saf B-nin 45 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturdakı buxar təzyiqi neçə torr-dur?

A) 182

B) 303

C) 390

D) 214

E) 127

(Türkiyə 2012)

Problem 61Medium

$\mathrm{HCl}$, $\mathrm{HCOOH}$ və $\mathrm{MgCl_2}$ birləşmələrinin duru məhlullarına stoxiometrik miqdarda $\mathrm{NaOH}$ əlavə edildikdə ion qüvvəsi necə dəyişir?

NaOH əlavə edildikdə yaranan həcm dəyişikliklərini nəzərə almayın.

$\mathrm{Mg(OH)_2}$ üçün:

$K=5{,}61\times10^{-12}$

	$\mathrm{HCl}$	$\mathrm{HCOOH}$	$\mathrm{MgCl_2}$
A)	Artar	Dəyişməz	Azalar
B)	Dəyişməz	Artar	Azalar
C)	Artar	Artar	Dəyişməz
D)	Dəyişməz	Azalar	Artar
E)	Azalar	Artar	Azalar

(Türkiyə 2012)

Problem 62Medium

180,0 mL maye $\mathrm{H_2O}$ içində 0,50 mol $\mathrm{NaCl}$ və 0,20 mol $\mathrm{CaCl_2}$ həll edilmişdir. Məhlulla tarazlıqda olan buxarın təzyiqi 20,43 torr-dur. Bu temperaturda saf suyun buxar təzyiqini torr ilə hesablayın.

Suyun sıxlığını 1,0 g/mL və məhlulun ideal davrandığını qəbul edin.

A) 22,8

B) 23,7

C) 23,3

D) 21,9

E) 22,3

(Türkiyə 2012)

Problem 63Medium

Kristallaşdırma üçün uyğun həlledicinin aşağıdakı xüsusiyyətlərdən hansılara malik olması gözlənilir?

I. Kristallaşdırılacaq bərk maddənin ərimə temperaturundan aşağı qaynama temperaturuna malik olmalıdır.

II. Kristallaşdırılacaq bərk maddəni bütün temperaturlarda çox yaxşı həll etməlidir.

III. Kristallaşdırılacaq bərk nümunədəki çirkləri aşağı temperaturda yaxşı həll etməlidir.

A) Yalnız II

B) Yalnız III

C) I və II

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2013)

Problem 64Medium

Sıxlığı 0,88 g/mL olan maye benzolun 50 mL-nə 6,45 g ionlaşmayan bərk birləşmə əlavə edilir. Bu maddə benzolun donma temperaturunu 5,53 $^\circ\mathrm{C}$-dən 1,36 $^\circ\mathrm{C}$-yə endirir. Əlavə edilən birləşmənin molyar kütləsi neçə g/mol-dur?

Benzol üçün:

$K_f=5{,}12$ $^\circ\mathrm{C}$/molal

A) 191

B) 180

C) 156

D) 144

E) 136

(Türkiyə 2013)

Problem 65Medium

Aşağıdakılardan hansında göstərilən miqdarda maddə ilə hazırlanmış 1,0 L məhluldakı ümumi ion qatılığı digər variantlardan daha böyükdür?

A) 0,15 mol $\mathrm{KCl}$

B) 0,20 mol $\mathrm{NaOH}$

C) 0,10 mol $\mathrm{Na_2SO_4}$

D) 0,10 mol $\mathrm{NaNO_3}$

E) 0,15 mol $\mathrm{MgCl_2}$

(Türkiyə 2013)

Problem 66Medium

1 L 0,100 molal zəif HX turşusu məhlulunun donma temperaturu $-0{,}250$ $^\circ\mathrm{C}$ ölçülmüşdür. Məhlula əlavə 1 L su əlavə edilərsə, məhlulun donma temperaturu neçə $^\circ\mathrm{C}$ olar?

Su üçün:

$K_d=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/molal

A) $-0{,}125$

B) $-0{,}149$

C) $-0{,}135$

D) $-0{,}093$

E) $-0{,}218$

(Türkiyə 2013)

Problem 67Medium

0,083 m sirkə turşusu məhlulunun donma temperaturu $-0{,}159$ $^\circ\mathrm{C}$-dir. Sirkə turşusu aşağıdakı tarazlığa əsasən qismən ionlaşır:

$$\mathrm{CH_3COOH(aq)\rightleftharpoons H^+(aq)+CH_3COO^-(aq)}$$

Sirkə turşusunun ionlaşma faizi neçədir?

Su üçün:

$K_f=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

A) 4,2

B) 5,1

C) 4,8

D) 2,5

E) 3,0

(Türkiyə 2014)

Problem 68Medium

A və B mayelərinin saf halda 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturdakı buxar təzyiqləri müvafiq olaraq 80 mmHg və 30 mmHg-dir. A və B bir-biri ilə istənilən nisbətdə qarışır. Eyni temperaturda onların qarışığının ümumi buxar təzyiqi 72 mmHg-dirsə, qaz fazasında A-nın mol payı neçədir?

A) 0,65

B) 0,07

C) 0,16

D) 0,84

E) 0,93

(Türkiyə 2014)

Problem 69Medium

Molallığı 5,0 olan 400 g $\mathrm{NaOH}$ məhlulu hazırlamaq üçün neçə qram $\mathrm{NaOH}$ istifadə edilməlidir?

A) 60,67

B) 62,67

C) 65,00

D) 66,67

E) 80,00

(Türkiyə 2016)

Problem 70Medium

X, Y və Z saf maddələrinin otaq temperaturunda suda həllolma qabiliyyətləri və sıxlıqları aşağıda verilmişdir. Suyun sıxlığı 1,0 g/cm$^3$-dür.

Maddə	Suda həllolma	Sıxlıq (g/cm$^3$)
X(l)	Həll olmur	2,2
Y(s)	Həll olur	1,6
Z(l)	Həll olur	0,7

Buna əsasən otaq temperaturunda:

I. X ilə suyun qarışığında X qabın dibində toplanır.

II. X və Y-dən ibarət qarışıq sudan istifadə etməklə fraksiyalı kristallaşdırma üsulu ilə ayrıla bilər.

III. Y, Z və sudan ibarət qarışıq süzüldükdə filtr kağızında yalnız Y qalır.

ifadələrindən hansıları doğrudur?

A) Yalnız I

B) I və II

C) I və III

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2016)

Problem 71Medium

68%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulu ilə 42%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulu qarışdırılaraq 520 g 54%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulu hazırlanmaq istənilir. İstifadə edilməli məhlulların kütlələri hansı variantda düzgün verilmişdir?

	68%-lik məhlul	42%-lik məhlul
A)	180 g	340 g
B)	230 g	290 g
C)	270 g	250 g
D)	260 g	260 g
E)	240 g	280 g

(Türkiyə 2017)

Problem 72Medium

Suyun 0 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda donduğu qəbul edilir. 1 kg suya 1,2 mol saxaroza və 1,8 mol qlükoza əlavə edilərsə, alınan məhlulun donma temperaturu neçə $^\circ\mathrm{C}$ olar?

Su üçün:

$K_d=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$ m$^{-1}$

A) $-1{,}11$

B) $-2{,}25$

C) $-3{,}40$

D) $-4{,}60$

E) $-5{,}58$

(Türkiyə 2017)

Problem 73Medium

Natrium hidroksidin mol payı 0,213 olan sulu məhlulda $\mathrm{NaOH}$ qatılığının molallıqla qiyməti hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 9

B) 12

C) 15

D) 18

E) 21

(Türkiyə 2018)

Problem 74Medium

100 g suda 25 g $\mathrm{NaOH}$ həll edilərək sıxlığı 1,24 g/mL olan məhlul hazırlanır. Məhluldakı $\mathrm{NaOH}$-un molyar qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 6,2

B) 7,8

C) 9,6

D) 12,4

E) 15,6

(Türkiyə 2018)

Problem 75Medium

Suda yaxşı həll olan $\mathrm{AB_2}$ mayesinin aşağıdakı kimi qismən ionlaşdığı məlumdur:

$$\mathrm{AB_2(aq)\rightleftharpoons A^{2+}(aq)+2B^-(aq)}$$

1 molal $\mathrm{AB_2}$ ehtiva edən sulu məhlulun donma temperaturu $-4{,}72$ $^\circ\mathrm{C}$ olduğuna görə $\mathrm{AB_2}$-nin ionlaşma faizi hansı variantda düzgün verilmişdir?

Su üçün:

$K_f=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

A) 77

B) 66

C) 55

D) 44

E) 33

(Türkiyə 2018)

Problem 76Medium

Aşağıdakı qarışıqlar verilmişdir:

I. n-heksan — n-heptan

II. Xlorbenzol — brombenzol

III. Etanol — su

Bu qarışıqlardan hansıları ideal qarışıq əmələ gətirir?

A) Yalnız I

B) I və II

C) I və III

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2018)

Problem 77Medium

Kütləcə 45%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulu və kütləcə 18%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulundan istifadə etməklə kütləcə 24%-lik yeni $\mathrm{NaCl}$ məhlulu hazırlanır. 45%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulundan götürülən kütlənin 18%-lik $\mathrm{NaCl}$ məhlulundan götürülən kütləyə nisbəti neçədir?

A) $\dfrac{2}{3}$

B) $\dfrac{3}{2}$

C) $\dfrac{2}{7}$

D) $\dfrac{3}{5}$

E) $\dfrac{6}{7}$

(Türkiyə 2018)

Problem 78Medium

$5{,}0\times10^{-4}$ M $\mathrm{Na_2C_2O_4}$ məhlulundan 50 mL götürülərək həcmi saf su ilə 1,0 L-ə çatdırılır. Yeni məhlulda $\mathrm{Na^+}$ ionunun ppm ilə qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

Suya çox az miqdarda maddə əlavə olunması nəticəsində kütlə dəyişməsini nəzərə almayın.

Suyun sıxlığı: 1 g/mL.

A) 0,75

B) 0,93

C) 1,15

D) 1,42

E) 1,54

(Türkiyə 2020)

Problem 79Medium

Müəyyən şəraitdə suda tamamilə həll olub ionlaşdığı qəbul edilən 0,001 M NaCl məhlulunun qaynama temperaturu $a_1$, 0,001 M $\mathrm{MgCl_2}$ məhlulunun qaynama temperaturu $a_2$, 0,001 M $\mathrm{AlCl_3}$ məhlulunun qaynama temperaturu isə $a_3$ olsun.

$a_1$, $a_2$ və $a_3$ arasındakı münasibət hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $a_3>a_2>a_1$

B) $a_1=a_2=a_3$

C) $a_1>a_2>a_3$

D) $a_1=a_2>a_3$

E) $a_1<a_2=a_3$

(Türkiyə 2020)

Problem 80Medium

Doymuş məhlulda kationlar kimi 0,6 M dəmir(II), 0,7 M alüminium və 1,5 M litium ionları mövcuddur. Məhluldakı yeganə anionun fosfat ionu ($\mathrm{PO_4^{3-}}$) olduğu qəbul edilərsə, fosfat ionunun molyar qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 1,4 M

B) 1,6 M

C) 2,0 M

D) 2,4 M

E) 2,8 M

(Türkiyə 2021)

Problem 81Medium

Yalnız NaOH ehtiva edən sulu məhlulun sıxlığı 1,2 g/mL-dir. Məhlulda suyun mol payı 0,85 olduğuna görə NaOH-un molyar qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 7,04

B) 8,45

C) 9,80

D) 10,50

E) 17,65

(Türkiyə 2021)

Problem 82Medium

Xloroform ($\mathrm{CHCl_3}$) və aseton ($\mathrm{C_3H_6O}$) qarışığında xloroformun mol payı 0,4-dür. Xloroform və asetonun parsial molyar həcmləri müvafiq olaraq 80,2 cm$^3$/mol və 74,2 cm$^3$/mol-dur.

Kütləsi 1 kg olan məhlulun təxmini həcmi neçə cm$^3$-dür?

A) 388

B) 538

C) 905

D) 927

E) 1384

(Türkiyə 2022)

Problem 83Medium

100 g $\mathrm{Cr_2(SO_4)_3\cdot12H_2O}$ kristalı 250 g saf suda həll edilir. Alınan məhlulda $\mathrm{Cr^{3+}}$ ionunun molal qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 1,312

B) 1,152

C) 0,576

D) 0,328

E) 0,164

(Türkiyə 2022)

Problem 84Medium

K mayesi və uçucu olmayan B bərk maddəsindən istifadə etməklə L və M məhlulları hazırlanır.

Bərk maddə üçün verilmiş molyar kütlə:

$M_A=40$ g/mol

L məhlulu: 1000 g K mayesində 10 g B bərk maddəsi

M məhlulu: 500 g K mayesində 10 g B bərk maddəsi

Buna əsasən:

I. L məhlulunun donmağa başladığı temperatur K mayesininkindən yüksəkdir.

II. M məhlulunda B-nin molallığı 0,5-dir.

III. Eyni temperaturda M məhlulunun buxar təzyiqi K mayesininkindən aşağıdır.

ifadələrindən hansı və ya hansıları doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2022)

Problem 85Medium

$\mathrm{Na_2CO_3\cdot10H_2O}$ bərk maddəsindən istifadə etməklə $\mathrm{Na^+}$ ionunun qatılığı 0,8 molal olan 200 g məhlul hazırlanır. Bunun üçün xaricdən neçə qram saf su əlavə edilməlidir?

İpucu: Molallıq ($m$), 1000 g həlledicidə həll olmuş maddənin mol sayı kimi müəyyən edilir.

A) 191,5

B) 185,6

C) 178,1

D) 171,2

E) 154,2

(Türkiyə 2023)

Problem 86Medium

Aşağıdakı məhlullardan hansının qaynama temperaturu 1,0 molal qlükoza ($\mathrm{C_6H_{12}O_6}$) sulu məhlulunun qaynama temperaturuna təxminən bərabərdir?

A) 2 molal fruktoza ($\mathrm{C_6H_{12}O_6}$)

B) 1 molal NaCl

C) 0,25 molal $\mathrm{AlCl_3}$

D) 0,5 molal $\mathrm{Ba(OH)_2}$

E) 0,5 molal etilen qlikol (1,2-etandiol)

(Türkiyə 2024)

Problem 87Medium

Kütləcə 12%-lik 125 mL etanol məhluluna müəyyən miqdarda saf etanol əlavə edilir. Daha sonra qarışığın son həcmi saf su ilə 250 mL-ə çatdırılır.

İlkin etanol məhlulunun sıxlığı: 0,972 g/cm$^3$

Saf etanolun sıxlığı: 0,787 g/cm$^3$

Son məhlulda etanol qatılığının 2,64 M olması üçün neçə mL saf etanol əlavə edilməlidir?

A) 5,0

B) 10,0

C) 15,0

D) 20,0

E) 25,0

(Türkiyə 2024)

Problem 88Medium

Sulu məhlulun dəniz səviyyəsində qaynama və donma temperaturları ölçülür və qaynama temperaturunun donma temperaturuna nisbəti $-9{,}24$ olur.

Molal donma temperaturu azalması sabiti:

$K_f=1{,}86$ $^\circ\mathrm{C}$/m

Molal qaynama temperaturu yüksəlməsi sabiti:

$K_b=0{,}52$ $^\circ\mathrm{C}$/m

Buna əsasən məhlulun molal qatılığı və həll olmuş birləşmə hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 1,5 molal $\mathrm{Na_3PO_4}$

B) 3,0 molal $\mathrm{Li_2SO_4}$

C) 5,0 molal qlükoza ($\mathrm{C_6H_{12}O_6}$)

D) 4,0 molal etilen qlikol ($\mathrm{HO-CH_2-CH_2-OH}$)

E) 6,0 molal NaCl

(Türkiyə 2025)

Problem 89Medium

$6A$ M qatılıqlı $0{,}5V$ L $\mathrm{KNO_3}$, $2A$ M qatılıqlı $V$ L $\mathrm{Al(NO_3)_3}$ və $A$ M qatılıqlı $3{,}5V$ L $\mathrm{Mg(NO_3)_2}$ məhlulları qarışdırılır.

Alınan qarışıqda heç bir çöküntü əmələ gəlmədiyinə görə qarışıqdakı $\mathrm{NO_3^-}$ ionlarının molyar qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $3{,}2A$

B) $3A$

C) $2{,}8A$

D) $2{,}4A$

E) $1{,}6A$

(Türkiyə 2025)