Məzmuna keç
Kimya Dəftəri

Turşular və əsaslar

Məsələ 1–135 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Məsələ 1Orta

Aşağıdakı duz məhlullarından hansı əsasi xassə göstərir?

A) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

B) KI

C) CaBr2\mathrm{CaBr_2}

D) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

E) K2SO4\mathrm{K_2SO_4}

(Türkiyə 1997)

Məsələ 2Orta

Qatılığı 0,10 M olan elektrolit məhlulunun pH qiyməti 4-dür. Buna əsasən bu elektrolit:

A) qüvvətli turşudur.

B) qüvvətli əsasdır.

C) zəif turşudur.

D) zəif əsasdır.

E) neytral birləşmədir.

(Türkiyə 1997)

Məsələ 3Orta

Aşağıdakı oksidlərdən hansı əsasi oksiddir?

A) CO2\mathrm{CO_2}

B) CO

C) ClO2\mathrm{ClO_2}

D) SO3\mathrm{SO_3}

E) MgO

(Türkiyə 1997)

Məsələ 4Orta

Zəif turşu olan HX-in 0,040 M məhlulunda ionlaşma dərəcəsi 14%-dir. Bu turşunun KaK_a qiymətini hesablayın.

A) 3,1×10−53{,}1\times10^{-5}

B) 5,6×10−35{,}6\times10^{-3}

C) 9,1×10−49{,}1\times10^{-4}

D) 1,1×10−61{,}1\times10^{-6}

E) 8,7×10−78{,}7\times10^{-7}

(Türkiyə 1997)

Məsələ 5Orta

50,00 mL 0,100 M HA zəif turşusu (Ka=1,0×10−7K_a=1{,}0\times10^{-7}) ilə 40,00 mL 0,100 M KOH qarışdırılır. Alınan məhlulda H3O+\mathrm{H_3O^+} qatılığını hesablayın.

A) 4,0×10−74{,}0\times10^{-7}

B) 2,5×10−82{,}5\times10^{-8}

C) 1,0×10−71{,}0\times10^{-7}

D) 4,0×10−94{,}0\times10^{-9}

E) 1,6×10−61{,}6\times10^{-6}

(Türkiyə 1997)

Məsələ 6Orta

25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda 1,00 L suda neçə qram NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} həll edilməlidir ki, H3O+\mathrm{H_3O^+} qatılığı 6,31×10−66{,}31\times10^{-6} M olsun?

Məhlulun həcminin dəyişmədiyini qəbul edin.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 2,64

B) 1,18

C) 0,0002

D) 3,83

E) 7,16

(Türkiyə 1997)

Məsələ 7Orta

pH qiyməti 2,00 olan HNO3\mathrm{HNO_3} məhlulundan 20,00 mL-ni neytrallaşdırmaq üçün 0,025 M Ba(OH)2\mathrm{Ba(OH)_2} məhlulundan neçə mL istifadə edilməlidir?

A) 8,00

B) 16,00

C) 4,00

D) 12,00

E) 20,00

(Türkiyə 1997)

Məsələ 8Orta

0,400 g propion turşusu (HA) suda həll edilərək həcmi 50,0 mL olan məhlul hazırlanır. Bu məhlul 0,150 M NaOH ilə titrləndikdə ekvivalentlik nöqtəsində H3O+\mathrm{H_3O^+} qatılığı nə qədər olar?

Propion turşusunun molyar kütləsi: 74,08 g/mol

Ka=1,3×10−5K_a=1{,}3\times10^{-5}

A) 1,44×10−91{,}44\times10^{-9}

B) 6,92×10−66{,}92\times10^{-6}

C) 9,10×10−49{,}10\times10^{-4}

D) 1,00×10−71{,}00\times10^{-7}

E) 7,80×10−107{,}80\times10^{-10}

(Türkiyə 1997)

Məsələ 9Orta

Aşağıdakılardan hansı Lewis turşusu deyil?

A) NF3\mathrm{NF_3}

B) Al2Br6\mathrm{Al_2Br_6}

C) BF3\mathrm{BF_3}

D) CdCl2\mathrm{CdCl_2}

E) GaCl3\mathrm{GaCl_3}

(Türkiyə 1999)

Məsələ 10Orta

Aşağıdakı duz məhlullarından hansı əsasi xassə göstərir?

A) K3PO4\mathrm{K_3PO_4}

B) (CH3)3NHCl\mathrm{(CH_3)_3NHCl}

C) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

D) CaCl2\mathrm{CaCl_2}

E) Mg(ClO4)2\mathrm{Mg(ClO_4)_2}

(Türkiyə 1999)

Məsələ 11Orta

Eyni elementin oksoturşuları üçün aşağıdakılardan hansı DOĞRUDUR?

A) Elementin oksidləşmə dərəcəsinin ən yüksək olduğu turşu ən qüvvətli turşudur.

B) Elementin oksidləşmə dərəcəsinin ən aşağı olduğu turşu ən qüvvətli turşudur.

C) Elementin oksidləşmə dərəcəsinin ən yüksək olduğu turşu ən zəif turşudur.

D) Oksidləşmə dərəcəsinin turşunun qüvvətinə təsiri yoxdur.

E) Daha çox oksigen atomu ehtiva edən turşularda peroksid rabitələri əmələ gəlir.

(Türkiyə 1999)

Məsələ 12Orta

100 mL 0,02 M Ba(OH)2\mathrm{Ba(OH)_2} məhluluna neçə litr su əlavə edilməlidir ki, pH-ı 11 olan məhlul alınsın?

A) 4,0

B) 3,9

C) 5,0

D) 4,9

E) 3,0

(Türkiyə 1999)

Məsələ 13Orta

50 mL 1,000×10−71{,}000\times10^{-7} M HCl və 50 mL 1,002×10−71{,}002\times10^{-7} M NaOH məhlulları qarışdırılır. Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2

B) 4

C) 7

D) 10

E) 12

(Türkiyə 2000)

Məsələ 14Orta

0,01 M NH3\mathrm{NH_3} məhlulunun pH-ını hesablayın.

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 10,63

B) 8,64

C) 7,00

D) 5,34

E) 3,37

(Türkiyə 2000)

Məsələ 15Orta

40 mL 0,030 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} məhlulu ilə 60 mL 0,020 M NaOH məhlulu qarışdırılır.

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 5,59

B) 8,41

C) 3,33

D) 10,61

E) 7,23

(Türkiyə 2000)

Məsələ 16Orta

Aşağıdakılardan hansı zəif turşudur?

A) HCl

B) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

C) HNO3\mathrm{HNO_3}

D) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

E) HClO4\mathrm{HClO_4}

(Türkiyə 2001)

Məsələ 17Orta

Hər birinin qatılığı 0,10 mol/dm3^3 olan HAc, HCl, NaAc, NaCl və NaOH məhlullarının pH qiymətləri ölçülür.

Burada Ac−\mathrm{Ac^-} asetat ionudur və HAc üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

Məhlulların pH qiymətlərinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) HAc < HCl < NaAc < NaCl < NaOH

B) HCl < HAc < NaAc < NaCl < NaOH

C) HCl < HAc < NaCl < NaAc < NaOH

D) NaAc < HCl < HAc < NaOH < NaCl

E) HCl < NaAc < NaCl < HAc < NaOH

(Türkiyə 2001)

Məsələ 18Orta

Nitrit turşusu (HNO2\mathrm{HNO_2}) zəif turşudur və

Ka=4,5×10−4K_a=4{,}5\times10^{-4}

qiymətinə malikdir.

50 mL 0,080 M HNO2\mathrm{HNO_2} məhlulundan pH = pKaK_a olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün aşağıdakılardan hansı əlavə edilməlidir?

A) 50 mL 0,080 M NH3\mathrm{NH_3}

B) 25 mL 0,080 M NH3\mathrm{NH_3}

C) 50 mL 0,080 M NaOH

D) 25 mL 0,080 M NaOH

E) 25 mL 0,080 M HCl

(Türkiyə 2001)

Məsələ 19Orta

50 mL 0,150 M HCl məhlulu 50 mL 0,050 M Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3} məhluluna əlavə edilir. Neytrallaşma nəticəsində əmələ gələn H2CO3\mathrm{H_2CO_3} məhlul qızdırıldıqda CO2(g)\mathrm{CO_2(g)} və H2O\mathrm{H_2O}-ya parçalanır.

CO2(g)\mathrm{CO_2(g)} tamamilə mühitdən uzaqlaşdırıldıqdan sonra məhluldakı H+\mathrm{H^+} ionunun molyar qatılığı nə qədər olar?

A) 0,150

B) 0,100

C) 0,075

D) 0,050

E) 0,025

(Türkiyə 2001)

Məsələ 20Orta

Aşağıdakılardan hansının sulu məhlulu TURŞ xassə göstərir?

A) NaClO3\mathrm{NaClO_3}

B) NaHSO4\mathrm{NaHSO_4}

C) Na2SO4\mathrm{Na_2SO_4}

D) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

E) Na2HPO4\mathrm{Na_2HPO_4}

(Türkiyə 2002)

Məsələ 21Orta

100 mL 0,05 M Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3} məhluluna 100 mL 0,20 M HCl əlavə edilərək H2CO3\mathrm{H_2CO_3} əmələ gətirilir. Məhlul qızdırılaraq H2CO3\mathrm{H_2CO_3} tamamilə CO2(g)\mathrm{CO_2(g)} və H2O\mathrm{H_2O}-ya çevrilir və CO2\mathrm{CO_2} mühitdən uzaqlaşdırılır.

Bu halda məhluldakı H+\mathrm{H^+} ionlarının qatılığı nə qədərdir?

A) 0,02

B) 0,19

C) 0,09

D) 0,15

E) 0,05

(Türkiyə 2002)

Məsələ 22Orta

Aşağıdakılardan hansı ən qüvvətli turşudur?

A) HClO\mathrm{HClO}

B) HClO2\mathrm{HClO_2}

C) HClO3\mathrm{HClO_3}

D) NaClO3\mathrm{NaClO_3}

E) HClO4\mathrm{HClO_4}

(Türkiyə 2002)

Məsələ 23Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Brønsted tərifinə görə proton verən birləşmələr turşudur.

B) Qüvvətli turşunun qoşma əsası qüvvətli əsasdır.

C) Lewis tərifinə görə bölüşdürülməmiş elektron cütünü qəbul edən növ turşudur.

D) BF3\mathrm{BF_3} və CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3} kompleks əmələ gətirdikdə CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3} Lewis əsası kimi çıxış edir.

E) Həm turşu, həm də əsas xassəsi göstərən maddələr amfoter adlanır.

(Türkiyə 2002)

Məsələ 24Orta

0,600 M qarışqa turşusunun (HCOOH\mathrm{HCOOH}) pH-ını hesablayın.

Ka=1,7×10−4K_a=1{,}7\times10^{-4}

A) 2,0

B) 3,2

C) 3,8

D) 4,0

E) 4,6

(Türkiyə 2002)

Məsələ 25Orta

Əsasi məhlul 0,08 M NaOH və 0,020 M Ca(OH)2\mathrm{Ca(OH)_2} ehtiva edir. Bu məhluldan 50 mL götürülüb standart HCl məhlulu ilə titrlənir. Tam neytrallaşma üçün 65,2 mL HCl istifadə edilirsə, HCl məhlulunun molyar qatılığı neçədir?

A) 0,052

B) 0,077

C) 0,092

D) 0,102

E) 0,136

(Türkiyə 2002)

Məsələ 26Orta

50 mL 0,040 M NaOH ilə 50 mL 0,060 M HCl qarışdırılır. Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,0

B) 3,0

C) 4,0

D) 6,0

E) 7,0

(Türkiyə 2003)

Məsələ 27Orta

50 mL 0,050 M NaOH ilə 50 mL 0,050 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} qarışdırılır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,9

B) 3,2

C) 5,4

D) 7,0

E) 10,8

(Türkiyə 2003)

Məsələ 28Orta

Sirkə turşusu (CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}) zəif turşudur.

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

Bu turşunun 0,01 M natrium duzu olan CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} məhlulunun pH-ı aşağıdakılardan hansıdır?

A) 3,37

B) 5,63

C) 8,37

D) 9,16

E) 10,62

(Türkiyə 2003)

Məsələ 29Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Zəif əsasın duzu adətən zəif turşudur.

B) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} məhlulu amfoter xassəlidir.

C) CH3NH3+\mathrm{CH_3NH_3^+} / CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2} cütü qoşma turşu-əsas cütüdür.

D) Suyun ionlaşma sabiti temperatur artdıqca artır.

E) 1×10−101\times10^{-10} M HCl məhlulu üçün pH = 10-dur.

(Türkiyə 2003)

Məsələ 30Orta

40 mL 0,030 M C5H5N\mathrm{C_5H_5N} məhluluna 60 mL 0,015 M HCl əlavə edilir.

C5H5N\mathrm{C_5H_5N} üçün:

Kb=1,5×10−9K_b=1{,}5\times10^{-9}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 3,62

B) 4,70

C) 5,17

D) 7,00

E) 9,30

(Türkiyə 2003)

Məsələ 31Orta

Aşağıdakı oksidlərdən hansı həm turş, həm də əsasi xassə göstərir?

A) SO2\mathrm{SO_2}

B) ZnO\mathrm{ZnO}

C) CO2\mathrm{CO_2}

D) CaO\mathrm{CaO}

E) MgO\mathrm{MgO}

(Türkiyə 2004)

Məsələ 32Orta

Sirkə turşusunun (HAc) suda ionlaşması aşağıdakı kimidir:

HAc+H2O⇌H3O++Ac−\mathrm{HAc+H_2O\rightleftharpoons H_3O^++Ac^-}

Bununla bağlı aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) Məhlula su əlavə edildikdə pH artır.

B) Məhlula NaAc əlavə edildikdə pH artır.

C) Məhlula NaOH əlavə edildikdə pH artır.

D) Məhlula müəyyən miqdarda HAc əlavə edildikdə pH azalır.

E) Məhlula az miqdarda HCl əlavə edildikdə pH artır.

(Türkiyə 2004)

Məsələ 33Orta

2,0×10−72{,}0\times10^{-7} M HCl məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 7,00

B) 6,79

C) 7,21

D) 6,62

E) 6,70

(Türkiyə 2004)

Məsələ 34Orta

Aşağıdakılardan hansı amfoter xassə göstərmir?

A) H2O\mathrm{H_2O}

B) H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-}

C) HAsO42−\mathrm{HAsO_4^{2-}}

D) PO43−\mathrm{PO_4^{3-}}

E) HPO42−\mathrm{HPO_4^{2-}}

(Türkiyə 2004)

Məsələ 35Orta

0,1 M NaOH məhlulu ayrı-ayrılıqda aşağıdakı 0,1 M zəif turşu məhlullarının titrlənməsində istifadə edilir.

Turşu pKaK_a
Sirkə turşusu 4,76
Qarışqa turşusu 3,75
Piroüzüm turşusu 2,50
Triklorosirkə turşusu 9,80
Pikrin turşusu 0,37

Ekvivalentlik nöqtəsinə çatmaq üçün lazım olan NaOH həcminin yarısı əlavə edildikdə pH = 3,75 olarsa, hansı turşu titrlənir?

A) Sirkə turşusu

B) Qarışqa turşusu

C) Piroüzüm turşusu

D) Triklorosirkə turşusu

E) Pikrin turşusu

(Türkiyə 2004)

Məsələ 36Orta

6,0 mmol NaOH ehtiva edən 100 mL məhlul ilə 3,50 mmol H3AsO4\mathrm{H_3AsO_4} ehtiva edən 100 mL məhlul qarışdırılır.

Tarazlıqda qarışıqda əsasən hansı növlər mövcuddur?

A) H3AsO4\mathrm{H_3AsO_4} və H2AsO4−\mathrm{H_2AsO_4^-}

B) HAsO42−\mathrm{HAsO_4^{2-}} və AsO43−\mathrm{AsO_4^{3-}}

C) H2AsO4−\mathrm{H_2AsO_4^-} və HAsO42−\mathrm{HAsO_4^{2-}}

D) NaOH və H3AsO4\mathrm{H_3AsO_4}

E) NaOH və H2AsO4−\mathrm{H_2AsO_4^-}

(Türkiyə 2004)

Məsələ 37Orta

Aşağıdakılardan hansı suda qüvvətli elektrolit xassəsi göstərir?

A) HClO2\mathrm{HClO_2}

B) H2S\mathrm{H_2S}

C) NH3\mathrm{NH_3}

D) HCl\mathrm{HCl}

E) H2CO3\mathrm{H_2CO_3}

(Türkiyə 2005)

Məsələ 38Orta

Aşağıdakı duzlardan hansılarının sulu məhlulu turş xassəlidir?

I. KCl\mathrm{KCl}

II. Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

III. NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

IV. NaHSO4\mathrm{NaHSO_4}

V. K3PO4\mathrm{K_3PO_4}

A) I və II

B) III və IV

C) II və V

D) IV və V

E) I və II

(Türkiyə 2005)

Məsələ 39Orta

pH-ı 2 olan HCl məhlulundan 10 mL və pH-ı 12 olan NaOH məhlulundan 15 mL qarışdırılaraq 25 mL məhlul hazırlanır.

Aşağıdakı ifadələrdən hansı YANLIŞDIR?

A) HCl məhlulunda [H+]=1×10−2[\mathrm{H^+}]=1\times10^{-2} M-dir.

B) NaOH məhlulunda [OH−]=1×10−2[\mathrm{OH^-}]=1\times10^{-2} M-dir.

C) Alınan məhlul əsasidir.

D) Alınan məhlulda [OH−]=0,05[\mathrm{OH^-}]=0{,}05 M-dir.

E) Alınan məhlulda [Cl−]=4×10−3[\mathrm{Cl^-}]=4\times10^{-3} M-dir.

(Türkiyə 2005)

Məsələ 40Orta

Aşağıdakılardan hansı qüvvətli turşu və qüvvətli əsas məhlullarının ortaq xüsusiyyətidir?

A) Dəmirlə reaksiyaya girdikdə H2\mathrm{H_2} qazı ayırırlar.

B) Elektrik cərəyanını keçirirlər.

C) Böyük miqdarda H+\mathrm{H^+} ionu ehtiva edirlər.

D) Lakmus kağızını qırmızı rəngə çevirirlər.

E) Böyük miqdarda OH−\mathrm{OH^-} ionu ehtiva edirlər.

(Türkiyə 2005)

Məsələ 41Orta

2,0×10−72{,}0\times10^{-7} M KOH məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 6,70

B) 7,30

C) 7,00

D) 7,38

E) 6,62

(Türkiyə 2005)

Məsələ 42Orta

Aşağıdakılardan hansı suda zəif elektrolitdir?

A) Hidroxlorid turşusu

B) Sirkə turşusu

C) Natrium asetat

D) Ammonium asetat

E) Natrium hidroksid

(Türkiyə 2006)

Məsələ 43Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansı suda həll edildikdə turş məhlul alınır?

A) Na2O2\mathrm{Na_2O_2}

B) Na2O\mathrm{Na_2O}

C) NaHSO4\mathrm{NaHSO_4}

D) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

E) NaCl\mathrm{NaCl}

(Türkiyə 2006)

Məsələ 44Orta

25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda ionlaşma faizi 4,2 olan 0,20 M HA zəif turşusunun KaK_a qiyməti neçədir?

A) 3,7×10−43{,}7\times10^{-4}

B) 3,7×10−63{,}7\times10^{-6}

C) 4,3×10−24{,}3\times10^{-2}

D) 8,4×10−38{,}4\times10^{-3}

E) 7,0×10−57{,}0\times10^{-5}

(Türkiyə 2006)

Məsələ 45Orta

HIn indikatorunun turş forması qırmızı, əsas forması isə mavi rənglidir.

Turş formanın qatılığının əsas formanın qatılığına nisbəti 20:1 olduqda indikator qırmızı, əsas formanın qatılığının turş formanın qatılığına nisbəti 5:1 olduqda isə indikator mavi rəng göstərir.

Ka(HIn)=5,0×10−7K_a(\mathrm{HIn})=5{,}0\times10^{-7}

İndikatorun rəng dəyişmə pH intervalı nədir?

A) 3,0–5,0

B) 5,0–7,0

C) 7,0–9,0

D) 4,0–6,0

E) 6,0–8,0

(Türkiyə 2006)

Məsələ 46Orta

pH-ı 10,0 olan məhlul hazırlamaq üçün 500,0 mL 0,250 M NH3\mathrm{NH_3} məhlulunda neçə mol bərk NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} həll edilməlidir?

Bərk NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} əlavə edildikdə həcmin dəyişmədiyini qəbul edin.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 0,0225

B) 0,0450

C) 0,0900

D) 0,450

E) 0,0300

(Türkiyə 2006)

Məsələ 47Orta

Aşağıdakı duzlardan hansı zəif turşu ilə qüvvətli əsasın reaksiyası nəticəsində alınmışdır?

A) MgCl2\mathrm{MgCl_2}

B) NH4F\mathrm{NH_4F}

C) LiClO4\mathrm{LiClO_4}

D) NaCl\mathrm{NaCl}

E) K2SO3\mathrm{K_2SO_3}

(Türkiyə 2006)

Məsələ 48Orta

0,10 M NaOH və 0,08 M Ca(OH)2\mathrm{Ca(OH)_2} ehtiva edən 50,0 mL əsas məhlulunu neytrallaşdırmaq üçün neçə mL 0,10 M HCl əlavə edilməlidir?

A) 90

B) 2,6

C) 1,8

D) 130

E) 50

(Türkiyə 2006)

Məsələ 49Orta

Aşağıdakı dönən reaksiyalar verilmişdir:

H2SO3(aq)+H2O(l)⇌H3O+(aq)+HSO3−(aq)\mathrm{H_2SO_3(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons H_3O^+(aq)+HSO_3^-(aq)} HSO3−(aq)+H2O(l)⇌H3O+(aq)+SO32−(aq)\mathrm{HSO_3^-(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons H_3O^+(aq)+SO_3^{2-}(aq)}

Bu reaksiyalara əsasən hansı növlər Brønsted turşusudur?

A) H2SO3\mathrm{H_2SO_3}, H2O\mathrm{H_2O}, HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

B) H3O+\mathrm{H_3O^+}, H2O\mathrm{H_2O}, SO32−\mathrm{SO_3^{2-}}

C) HSO3−\mathrm{HSO_3^-}, H2O\mathrm{H_2O}, SO32−\mathrm{SO_3^{2-}}

D) H2SO3\mathrm{H_2SO_3}, H3O+\mathrm{H_3O^+}, HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

E) H2O\mathrm{H_2O}, H3O+\mathrm{H_3O^+}, HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

(Türkiyə 2006)

Məsələ 50Orta

Aşağıdakı birləşmələrin turşuluq qüvvəsinə görə düzgün sıralaması hansıdır?

I. Cl3CCOOH\mathrm{Cl_3CCOOH}

II. CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}

III. ClCH2COOH\mathrm{ClCH_2COOH}

IV. Cl2CHCOOH\mathrm{Cl_2CHCOOH}

A) IV > III > II > I

B) III > II > I > IV

C) II > IV > III > I

D) I > IV > III > II

E) II > I > III > IV

(Türkiyə 2006)

Məsələ 51Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu əsasidir?

A) BaCl2\mathrm{BaCl_2}

B) NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}

C) CaCO3\mathrm{CaCO_3}

D) KNO3\mathrm{KNO_3}

E) FeBr3\mathrm{FeBr_3}

(Türkiyə 2006)

Məsələ 52Orta

2,00×10−72{,}00\times10^{-7} M NaOH\mathrm{NaOH} məhlulunun pH-ı neçədir?

Kw=1,00×10−14K_w=1{,}00\times10^{-14}

A) 7,30

B) 7,00

C) 6,70

D) 6,56

E) 7,38

(Türkiyə 2007)

Məsələ 53Orta

Turşuluq qüvvəsinin artması aşağıdakı variantlardan hansında YANLIŞ göstərilmişdir?

A) HClO<HClO2<HClO3<HClO4\mathrm{HClO<HClO_2<HClO_3<HClO_4}

B) HClO<HBrO<HIO\mathrm{HClO<HBrO<HIO}

C) HF<HCl<HBr<HI\mathrm{HF<HCl<HBr<HI}

D) NH3<H2O<HF\mathrm{NH_3<H_2O<HF}

E) NH2−<NH3<NH4+\mathrm{NH_2^-<NH_3<NH_4^+}

(Türkiyə 2007)

Məsələ 54Orta

Aşağıdakı məhlullar qarışdırıldıqda alınan məhlulun pH-ı hansı qiymətə ƏN YAXINDIR?

  • 50,0 mL 0,122 M HCl
  • 20,0 mL 0,008 M NaOH
  • 10,0 mL 0,100 M Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4}
  • 20,0 mL 0,720 M NaNO3\mathrm{NaNO_3}

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pK1=2,15K_1=2{,}15

pK2=7,20K_2=7{,}20

pK3=12,35K_3=12{,}35

A) 12,47

B) 2,15

C) 0,52

D) 3,22

E) 1,53

(Türkiyə 2007)

Məsələ 55Orta

50,0 mL 0,50 M C6H5NH3Cl\mathrm{C_6H_5NH_3Cl} ilə 50,0 mL 0,50 M NaOH qarışdırılır.

C6H5NH2\mathrm{C_6H_5NH_2} üçün:

Kb=4,2×10−10K_b=4{,}2\times10^{-10}

Alınan məhluldakı [OH−][\mathrm{OH^-}] neçə M olar?

A) 1,0×10−71{,}0\times10^{-7}

B) 1,0×10−51{,}0\times10^{-5}

C) 1,4×10−61{,}4\times10^{-6}

D) 1,0×10−41{,}0\times10^{-4}

E) 1,1×10−31{,}1\times10^{-3}

(Türkiyə 2007)

Məsələ 56Orta

pH-ı 10,34 olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün 500,0 mL 0,1370 M NH3\mathrm{NH_3} məhluluna neçə qram NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} əlavə edilməlidir?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

A) 0,147

B) 0,325

C) 0,302

D) 0,620

E) 0,138

(Türkiyə 2007)

Məsələ 57Orta

Benzoy turşusunun (C6H5CO2H\mathrm{C_6H_5CO_2H}) 25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda doymuş məhlulunun pH-ı 2,8-dir.

Ka=6,4×10−5K_a=6{,}4\times10^{-5}

Benzoy turşusunun molyar həllolma qabiliyyətini mol/L ilə hesablayın.

A) 0,0408

B) 0,0016

C) 0,0032

D) 0,0040

E) 0,0028

(Türkiyə 2007)

Məsələ 58Orta

2,00×10−72{,}00\times10^{-7} M HCl məhlulunun pH-ı neçədir?

Kw=1,00×10−14K_w=1{,}00\times10^{-14}

A) 6,79

B) 7,00

C) 6,70

D) 6,62

E) 6,56

(Türkiyə 2008)

Məsələ 59Orta

pH-ı 12,0 olan 20,0 mL NaOH, pH-ı 2,00 olan 30,0 mL HNO3\mathrm{HNO_3} və 50,0 mL 0,10 M NaNO3\mathrm{NaNO_3} məhlulları qarışdırılır.

Alınan 100 mL məhlulda Na+\mathrm{Na^+} və H3O+\mathrm{H_3O^+} ionlarının molyar qatılıqları hansı variantda düzgün verilmişdir?

[Na+][\mathrm{Na^+}] [H3O+][\mathrm{H_3O^+}]
A) 5,2×10−25{,}2\times10^{-2} 3,0×10−33{,}0\times10^{-3}
B) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2} 3,0×10−33{,}0\times10^{-3}
C) 5,2×10−25{,}2\times10^{-2} 1,0×10−31{,}0\times10^{-3}
D) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2} 1,0×10−31{,}0\times10^{-3}
E) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2} 1,0×10−41{,}0\times10^{-4}

(Türkiyə 2008)

Məsələ 60Orta

0,20 M trietilaminin, (C2H5)3N\mathrm{(C_2H_5)_3N}, suda ionlaşma faizi və OH−\mathrm{OH^-} ionunun molyar qatılığı nə qədərdir?

Kb=4,0×10−4K_b=4{,}0\times10^{-4}

İonlaşma (%) [OH−][\mathrm{OH^-}]
A) 4,5 8,9×10−38{,}9\times10^{-3}
B) 10,0 2,0×10−22{,}0\times10^{-2}
C) 10,0 9,0×10−39{,}0\times10^{-3}
D) 0,9 9,0×10−39{,}0\times10^{-3}
E) 4,5 2,0×10−22{,}0\times10^{-2}

(Türkiyə 2008)

Məsələ 61Orta

0,10 mol NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} və 0,20 mol NH3\mathrm{NH_3} ehtiva edən 1,0 L bufer məhluluna 0,10 mol HCl əlavə edilir.

Ümumi həcmin dəyişmədiyini qəbul edərək pH dəyişməsini hesablayın.

A) 0,3

B) 0,6

C) 0,5

D) 0,8

E) 0,2

(Türkiyə 2008)

Məsələ 62Orta

20,00 mL 0,110 M H3PO4\mathrm{H_3PO_4} məhluluna 15,00 mL 0,250 M NaOH əlavə edilir.

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pK1=2,15K_1=2{,}15

pK2=7,20K_2=7{,}20

pK3=12,35K_3=12{,}35

Alınan məhlulun pH-ı hansı qiymətə ən yaxındır?

A) 7,20

B) 7,58

C) 2,15

D) 7,44

E) 12,4

(Türkiyə 2008)

Məsələ 63Orta

1,00×10−111{,}00\times10^{-11} M NaOH məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 7,30

B) 3,00

C) 11,0

D) 7,00

E) 11,7

(Türkiyə 2009)

Məsələ 64Orta

Aşağıdakı məhlullar qarışdırılır:

  • 10,00 mL 0,100 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}
  • 10,00 mL 0,300 M HCl
  • 10,00 mL 0,100 M CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}
  • 20,00 mL 0,150 M NaOH
  • 50,00 mL H2O\mathrm{H_2O}

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 7,00

B) 4,76

C) 9,24

D) 0,824

E) 13,18

(Türkiyə 2009)

Məsələ 65Orta

NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} məhlulunun turşuluq xassəsini müəyyən edin.

A) Zəif turş

B) Zəif əsasi

C) Neytral

D) Qüvvətli turş

E) Qüvvətli əsasi

(Türkiyə 2009)

Məsələ 66Orta

Qarışqa turşusunun (HCOOH\mathrm{HCOOH}) KaK_a qiyməti 1,80×10−41{,}80\times10^{-4}-dür. Onun qoşma əsasının KbK_b qiymətini hesablayın.

A) 5,56×10−115{,}56\times10^{-11}

B) 1,80×10−101{,}80\times10^{-10}

C) 1,80×10−141{,}80\times10^{-14}

D) Heç biri

E) 3,60×10−103{,}60\times10^{-10}

(Türkiyə 2009)

Məsələ 67Orta

60 mL 0,30 M sirkə turşusu (CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}) məhluluna 180 mL 0,10 M NaOH məhlulu əlavə edilir.

Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ını hesablayın.

A) 8,8

B) 2,9

C) 4,8

D) 7,0

E) 9,2

(Türkiyə 2009)

Məsələ 68Orta

60,0 mL 1,40 M NaOH ilə 20,0 mL 2,00 M HCl qarışdırılır. Daha sonra qarışığa 140 mL maye su əlavə edilir.

Alınan məhlulun pH-ını hesablayın.

A) 13,3

B) 12,5

C) 1,50

D) 0,91

E) 0,70

(Türkiyə 2010)

Məsələ 69Orta

Aşağıdakı məhlullar qarışdırılır:

  • 10,00 mL 0,100 M NH3\mathrm{NH_3}
  • 10,00 mL 0,100 M HCl
  • 10,00 mL 0,100 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}
  • 10,00 mL 0,150 M NaOH
  • 50,00 mL H2O\mathrm{H_2O}

Mənbədə NH3\mathrm{NH_3} üçün Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5} verilmişdir.

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 7,0

B) 4,8

C) 9,7

D) 0,82

E) 13,2

(Türkiyə 2010)

Məsələ 70Orta

50,00 mL HF məhlulu 0,0100 M NaOH ilə titrləndikdə son nöqtəyə qədər 16,22 mL standart əsas məhlulu sərf olunur. Titrləmədən əvvəl məhlulun pH-ı 2,92 ölçülür.

Zəif turşu olan HF üçün pKaK_a neçədir?

A) 2,92

B) 10,9

C) 3,35

D) 3,15

E) 10,7

(Türkiyə 2010)

Məsələ 71Orta

1,00×10−41{,}00\times10^{-4} M natrium asetat (CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}) məhlulu hansı xassəyə malikdir?

A) Zəif turş

B) Zəif əsasi

C) Neytral

D) Qüvvətli turş

E) Qüvvətli əsasi

(Türkiyə 2010)

Məsələ 72Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu əsasidir?

A) SrCl2\mathrm{SrCl_2}

B) AlBr3\mathrm{AlBr_3}

C) CH3NH3NO3\mathrm{CH_3NH_3NO_3}

D) NaCHO2\mathrm{NaCHO_2}

E) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

(Türkiyə 2011)

Məsələ 73Orta

Aşağıdakı turşulardan hansı pH = 3,10 olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün ən uyğundur?

A) Hidrogen peroksid, Ka=2,2×10−12K_a=2{,}2\times10^{-12}

B) Propion turşusu, Ka=1,34×10−5K_a=1{,}34\times10^{-5}

C) Sianosirkə turşusu, Ka=3,37×10−3K_a=3{,}37\times10^{-3}

D) 4-Aminobenzolsulfon turşusu, Ka=5,86×10−4K_a=5{,}86\times10^{-4}

E) Etilamin, Ka=2,31×10−11K_a=2{,}31\times10^{-11}

(Türkiyə 2011)

Məsələ 74Orta

Aşağıdakı məhlullardan hansında HNO2\mathrm{HNO_2}-nin həllolma qabiliyyəti saf sudakından daha azdır?

A) 0,10 M NaCN\mathrm{NaCN}

B) 0,10 M KNO3\mathrm{KNO_3}

C) 0,10 M NaOH\mathrm{NaOH}

D) 0,10 M NaNO2\mathrm{NaNO_2}

E) 0,10 M NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Türkiyə 2011)

Məsələ 75Orta

HSO4−\mathrm{HSO_4^-} ionunun qoşma əsası aşağıdakılardan hansıdır?

A) HSO3−\mathrm{HSO_3^-}

B) H+\mathrm{H^+}

C) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

D) OH−\mathrm{OH^-}

E) SO42−\mathrm{SO_4^{2-}}

(Türkiyə 2011)

Məsələ 76Orta

0,100 M HClO2\mathrm{HClO_2} məhlulunun pH-ını hesablayın.

Ka=0,011K_a=0{,}011

A) 0,98

B) 1,55

C) 2,95

D) 1,48

E) 12,5

(Türkiyə 2011)

Məsələ 77Orta

Dərman maddəsi olan HB suda həll edildikdə zəif turşu xassəsi göstərir. 0,045 M HB məhlulunun pH-ı 4,42-dirsə, HB-nin KaK_a qiyməti hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 1,0×10−121{,}0\times10^{-12}

B) 1,2×10−381{,}2\times10^{-38}

C) 3,2×10−83{,}2\times10^{-8}

D) 7,8×10−37{,}8\times10^{-3}

E) 1,2×10−231{,}2\times10^{-23}

(Türkiyə 2012)

Məsələ 78Orta

0,12 M sirkə turşusu və 0,024 M natrium asetat ehtiva edən məhlulun pH-ı neçədir?

Sirkə turşusu üçün:

Ka=1,75×10−5K_a=1{,}75\times10^{-5}

A) 3,46

B) 5,25

C) 4,76

D) 4,06

E) 5,56

(Türkiyə 2012)

Məsələ 79Orta

50 mL məhlulda 28,1 mM Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4} və 34,2 mM NaOH vardır. Bu məhlulu fenolftaleinin son nöqtəsinə qədər titrləmək üçün 40,0 mM HCl məhlulundan neçə mL tələb olunur?

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

Ka1=7,1×10−3K_{a1}=7{,}1\times10^{-3}

Ka2=6,3×10−8K_{a2}=6{,}3\times10^{-8}

Ka3=4,2×10−13K_{a3}=4{,}2\times10^{-13}

Fenolftaleinin pH keçid intervalı: 8,3–10,0

A) 113

B) 77,9

C) 148

D) 42,3

E) 35,1

(Türkiyə 2012)

Məsələ 80Orta

Aşağıdakı məhlulların qatılıqlarının eyni olduğunu qəbul edin.

№ Həll olmuş maddə
1 (CH3)2NH\mathrm{(CH_3)_2NH}, Kb≈10−3K_b\approx10^{-3}
2 (CH3)2NH\mathrm{(CH_3)_2NH}, Kb≈10−3K_b\approx10^{-3} və [(CH3)2NH2]Cl\mathrm{[(CH_3)_2NH_2]Cl}
3 HOBr\mathrm{HOBr}, Ka≈10−9K_a\approx10^{-9}
4 Ba(OH)2\mathrm{Ba(OH)_2}
5 NaI\mathrm{NaI}
6 HClO4\mathrm{HClO_4}

Bu məhlulların pH qiymətlərinin böyükdən kiçiyə düzgün sıralanması hansıdır?

A) 2 > 4 > 1 > 5 > 3 > 6

B) 2 > 1 > 5 > 4 > 3 > 6

C) 2 > 6 > 4 > 3 > 5 > 1

D) 4 > 1 > 2 > 5 > 3 > 6

E) 3 > 1 > 2 > 5 > 6 > 4

(Türkiyə 2012)

Məsələ 81Orta

Ka=1×10−5K_a=1\times10^{-5} olan HA zəif turşusu haqqında aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) A−\mathrm{A^-} bu zəif turşunun qoşma əsasıdır.

B) A−\mathrm{A^-} üçün KbK_b təxminən 1×10−91\times10^{-9}-dur.

C) Bərabər mol miqdarında HA və NaOH məhlulları qarışdırıldıqda bufer məhlulu alınır.

D) 0,1 M HA məhlulunun pH-ı 3,0-dır.

E) Bərabər mol miqdarında HA və NaA ehtiva edən məhlulun pH-ı 5-dir.

(Türkiyə 2013)

Məsələ 82Orta

Sıxlığı 1,19 g/mL olan kütləcə 37%-lik HCl məhlulundan 0,20 mL götürülüb saf su ilə həcmi 100 mL-ə çatdırılır.

Alınan məhluldakı hidronium ionunun qatılığı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 0,015 M

B) 0,012 M

C) 0,024 M

D) 0,048 M

E) 0,006 M

(Türkiyə 2013)

Məsələ 83Orta

Bufer məhlulları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Zəif turşu və onun qoşma əsasından və ya zəif əsas və onun qoşma turşusundan bufer məhlulu hazırlamaq olar.

B) pH = pKa±1K_a\pm1 intervalı buferin effektiv işləmə intervalıdır.

C) Buferi təşkil edən komponentlərin qatılıqları azaldıqca bufer tutumu artır.

D) Buferi təşkil edən komponentlərin qatılıqları bir-birinə yaxınlaşdıqca bufer tutumu artır.

E) Bufer tutumu artdıqca turşu və ya əsas əlavə edildikdə pH dəyişməsinə qarşı müqavimət artır.

(Türkiyə 2013)

Məsələ 84Orta

Zəif turşu HA aşağıdakı tarazlığa əsasən suda həll olur:

HA(s)⇌HA(aq)\mathrm{HA(s)\rightleftharpoons HA(aq)}

K=0,021K=0{,}021

Kifayət qədər bərk HA suya əlavə edildikdə həll olmuş HA-nın 0,1%-nin ionlaşdığı müşahidə edilir.

Bu məlumatlara əsasən HA-nın KaK_a qiyməti nə qədərdir?

A) 5,1×10−55{,}1\times10^{-5}

B) 4,4×10−64{,}4\times10^{-6}

C) 2,1×10−52{,}1\times10^{-5}

D) 2,1×10−82{,}1\times10^{-8}

E) 4,4×10−104{,}4\times10^{-10}

(Türkiyə 2013)

Məsələ 85Orta

Əvvəlki məsələdə verilmiş məhlula 1 L əlavə su qatılarsa, pH neçə olar?

Verilənlər:

HA(s)⇌HA(aq)\mathrm{HA(s)\rightleftharpoons HA(aq)}

K=0,021K=0{,}021

HA 0,1% ionlaşır.

Kifayət qədər bərk HA olduğunu qəbul edin.

A) 4,68

B) 4,98

C) 2,68

D) 2,98

E) 4,14

(Türkiyə 2013)

Məsələ 86Orta

HIn indikatorunun turş forması mavi, əsas forması isə rəngsizdir.

Turş formanın əsas formaya nisbəti 5 olduqda məhlulda mavi rəng üstünlük təşkil edir. Əsas formanın turş formaya nisbəti 250 olduqda isə rəng müşahidə edilmir.

İndikator üçün:

pKa=6,75K_a=6{,}75

Rəng dəyişmə pH intervalı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 4,35–7,45

B) 5,75–7,75

C) 6,15–7,35

D) 3,55–8,45

E) 6,05–9,15

(Türkiyə 2013)

Məsələ 87Orta

Bərabər həcmdə iki hidroxlorid turşusu məhlulu qarışdırılır. Məhlullardan birinin pH-ı 1, digərinin pH-ı isə 5-dir.

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 1-dən kiçik

B) 1 ilə 2 arasında

C) 3

D) 4 ilə 5 arasında

E) 2

(Türkiyə 2013)

Məsələ 88Orta

Aşağıdakılardan hansının pKaK_a qiyməti ən kiçikdir?

A) 1-Heksanol

B) Sikloheksanol

C) Fenol

D) Benzol

E) Dietil efir

(Türkiyə 2013)

Məsələ 89Orta

Aşağıdakılardan hansının əsaslıq qüvvəsi ən böyükdür?

A) CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}

B) CF3CO2Na\mathrm{CF_3CO_2Na}

C) CH3ONa\mathrm{CH_3ONa}

D) CF3ONa\mathrm{CF_3ONa}

E) C6H5ONa\mathrm{C_6H_5ONa}

(Türkiyə 2014)

Məsələ 90Orta

500 mL 0,10 M zəif HA məhlulu 0,06% ionlaşır. İonlaşma faizini iki dəfə artırmaq üçün neçə mL su əlavə edilməlidir?

A) 350

B) 1000

C) 500

D) 2000

E) 1500

(Türkiyə 2014)

Məsələ 91Orta

Aşağıdakı metal ionlarından hansının sulu məhlulu ən turş xassəlidir?

A) Ca2+\mathrm{Ca^{2+}}

B) Mg2+\mathrm{Mg^{2+}}

C) Na+\mathrm{Na^+}

D) K+\mathrm{K^+}

E) Fe3+\mathrm{Fe^{3+}}

(Türkiyə 2014)

Məsələ 92Orta

Aşağıdakı turşuların KaK_a qiymətləri verilmişdir:

Turşu KaK_a
HClO\mathrm{HClO} 3,5×10−83{,}5\times10^{-8}
HClO2\mathrm{HClO_2} 1,2×10−21{,}2\times10^{-2}
HCN\mathrm{HCN} 6,2×10−106{,}2\times10^{-10}
H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-} 6,2×10−86{,}2\times10^{-8}

Bu turşuların qoşma əsaslarının qüvvət sırası hansıdır?

A) ClO2−>ClO−>HPO42−>CN−\mathrm{ClO_2^->ClO^->HPO_4^{2-}>CN^-}

B) ClO2−>HPO42−>ClO−>CN−\mathrm{ClO_2^->HPO_4^{2-}>ClO^->CN^-}

C) CN−>HPO42−>ClO−>ClO2−\mathrm{CN^->HPO_4^{2-}>ClO^->ClO_2^-}

D) CN−>ClO−>HPO42−>ClO2−\mathrm{CN^->ClO^->HPO_4^{2-}>ClO_2^-}

E) HPO42−>CN−>ClO−>ClO2−\mathrm{HPO_4^{2-}>CN^->ClO^->ClO_2^-}

(Türkiyə 2014)

Məsələ 93Orta

1,00×10−81{,}00\times10^{-8} mol HCl 1 L saf suda həll edilir. Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 6,98

B) 8,00

C) 4,56

D) 9,50

E) 7,00

(Türkiyə 2014)

Məsələ 94Orta

Bərabər qatılıqda HX və onun qoşma əsası X−\mathrm{X^-} ehtiva edən bufer məhlulunun pH-ı neçədir?

Ka(HX)=2,90×10−5K_a(\mathrm{HX})=2{,}90\times10^{-5}

A) 4,54

B) 5,54

C) 7,01

D) 8,47

E) 9,47

(Türkiyə 2014)

Məsələ 95Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulunun pH-ı ən yüksəkdir?

A) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

B) NaCl\mathrm{NaCl}

C) CaBr2\mathrm{CaBr_2}

D) CaCO3\mathrm{CaCO_3}

E) NaI\mathrm{NaI}

(Türkiyə 2014)

Məsələ 96Orta

5 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda suyun öz-özünə ionlaşma tarazlıq sabiti 1,82×10−151{,}82\times10^{-15}-dir.

H2O(l)⇌H+(aq)+OH−(aq)\mathrm{H_2O(l)\rightleftharpoons H^+(aq)+OH^-(aq)}

Kw=1,82×10−15K_w=1{,}82\times10^{-15}

Bu temperaturda saf suyun pH-ı neçədir?

A) 7,00

B) 7,37

C) 7,76

D) 6,63

E) 8,22

(Türkiyə 2014)

Məsələ 97Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu daha turş xassəlidir?

A) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

B) NaCl\mathrm{NaCl}

C) KCl\mathrm{KCl}

D) MgCl2\mathrm{MgCl_2}

E) BaCl2\mathrm{BaCl_2}

(Türkiyə 2015)

Məsələ 98Orta

Aşağıdakı məhlullardan hansı bufer məhlulu deyil?

A) 0,1 M sirkə turşusu və 0,1 M natrium asetat

B) 0,1 M hidroxlorid turşusu və 0,1 M ammonium xlorid

C) 0,1 M ammonyak və 0,1 M ammonium xlorid

D) 0,1 M nitrit turşusu və 0,1 M natrium nitrit

E) 0,1 M fosfat turşusu və 0,1 M natrium dihidrogenfosfat

(Türkiyə 2015)

Məsələ 99Orta

Aşağıdakı məhlullardan hansının pH-ı 9,0-dır?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,75×10−5K_b=1{,}75\times10^{-5}

A) 1,0×10−91{,}0\times10^{-9} M HNO3\mathrm{HNO_3}

B) 1,0×10−51{,}0\times10^{-5} M KOH\mathrm{KOH}

C) 9,0×10−59{,}0\times10^{-5} M NaOH\mathrm{NaOH}

D) 0,50 M NH3\mathrm{NH_3}

E) 0,50 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,10 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

(Türkiyə 2015)

Məsələ 100Orta

50 mL 0,05 M qarışqa turşusunun (HCOOH\mathrm{HCOOH}) 0,10 M NaOH ilə titrlənməsi haqqında aşağıdakı ifadələr verilmişdir.

Ka=1,77×10−4K_a=1{,}77\times10^{-4}

I. Ekvivalentlik nöqtəsinə 25 mL NaOH əlavə edildikdə çatılır.

II. Son nöqtəni müşahidə etmək üçün metil violet (pKa=0,8K_a=0{,}8) uyğun indikatordur.

III. Ekvivalentlik nöqtəsindən əvvəl bufer məhlulu əmələ gəlir.

Hansıları doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) II və III

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2015)

Məsələ 101Orta

0,25 M NH4HCOO\mathrm{NH_4HCOO} məhlulunun 25 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda pH-ı neçədir?

HCOOH\mathrm{HCOOH} üçün:

Ka=1,77×10−4K_a=1{,}77\times10^{-4}

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,76×10−5K_b=1{,}76\times10^{-5}

A) 3,58

B) 4,50

C) 6,50

D) 8,40

E) 9,00

(Türkiyə 2015)

Məsələ 102Orta

PH3\mathrm{PH_3}, NH3\mathrm{NH_3} və AsH3\mathrm{AsH_3} Lewis əsaslarını əsaslıq qüvvəsinə görə böyükdən kiçiyə sıralayın.

A) NH3>AsH3>PH3\mathrm{NH_3>AsH_3>PH_3}

B) NH3>PH3>AsH3\mathrm{NH_3>PH_3>AsH_3}

C) AsH3>PH3>NH3\mathrm{AsH_3>PH_3>NH_3}

D) PH3>NH3>AsH3\mathrm{PH_3>NH_3>AsH_3}

E) AsH3>NH3>PH3\mathrm{AsH_3>NH_3>PH_3}

(Türkiyə 2015)

Məsələ 103Orta

Aşağıdakı akvakomplekslərdən hansı ən qüvvətli turşudur?

A) [Ni(H2O)6]2+\mathrm{[Ni(H_2O)_6]^{2+}}

B) [Ti(H2O)6]2+\mathrm{[Ti(H_2O)_6]^{2+}}

C) [Fe(H2O)6]2+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{2+}}

D) [Cu(H2O)6]2+\mathrm{[Cu(H_2O)_6]^{2+}}

E) [Fe(H2O)6]3+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{3+}}

(Türkiyə 2015)

Məsələ 104Orta

0,8 M natrium asetat (CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}) məhlulunun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

Sirkə turşusu CH3CO2H\mathrm{CH_3CO_2H} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

A) 4,7

B) 5,1

C) 7,0

D) 8,9

E) 9,3

(Türkiyə 2016)

Məsələ 105Orta

1×10−81\times10^{-8} M HCl sulu məhlulunun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 6,00

B) 6,80

C) 6,98

D) 7,02

E) 8,00

(Türkiyə 2016)

Məsələ 106Orta

0,5 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,5 M HCl məhlullarından istifadə etməklə pH = 9,86 olan 300 mL məhlul hazırlanır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

İstifadə edilməli NH3\mathrm{NH_3} və HCl həcmləri hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 100 mL NH3\mathrm{NH_3}, 200 mL HCl

B) 150 mL NH3\mathrm{NH_3}, 150 mL HCl

C) 200 mL NH3\mathrm{NH_3}, 100 mL HCl

D) 250 mL NH3\mathrm{NH_3}, 50 mL HCl

E) 275 mL NH3\mathrm{NH_3}, 25 mL HCl

(Türkiyə 2016)

Məsələ 107Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 0,1 M sulu məhlulunun pH-ı 7,0-dan kiçikdir?

A) CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}

B) NaF\mathrm{NaF}

C) NH3\mathrm{NH_3}

D) C6H5CO2Na\mathrm{C_6H_5CO_2Na}

E) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

(Türkiyə 2016)

Məsələ 108Orta

Aşağıdakı növlərdən hansı ən qüvvətli əsasdır?

A) CH3CH2Li\mathrm{CH_3CH_2Li}

B) CH2=CHLi\mathrm{CH_2=CHLi}

C) HC≡CLi\mathrm{HC\equiv CLi}

D) CH3CH2OLi\mathrm{CH_3CH_2OLi}

E) LiNH2\mathrm{LiNH_2}

(Türkiyə 2016)

Məsələ 109Orta

Aşağıdakı reaksiya verilmişdir:

CoO+ZnO→CoZnO2\mathrm{CoO+ZnO\rightarrow CoZnO_2}

Buna əsasən:

I. CoO\mathrm{CoO} turş oksiddir.

II. ZnO\mathrm{ZnO} Lewis əsasıdır.

III. Bu, turşu-əsas reaksiyasıdır.

ifadələrindən hansı və ya hansıları yanlışdır?

A) Yalnız II

B) II və III

C) I və II

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2017)

Məsələ 110Orta

Aşağıdakı tarazlığa əsasən hansı M ionu üçün turşuluq ən böyükdür?

[M(H2O)m]n++H2O⇌[M(H2O)m−1(OH)](n−1)++H3O+\mathrm{[M(H_2O)_m]^{n+}+H_2O\rightleftharpoons[M(H_2O)_{m-1}(OH)]^{(n-1)+}+H_3O^+}

A) Cr3+\mathrm{Cr^{3+}}

B) Ni2+\mathrm{Ni^{2+}}

C) Zn2+\mathrm{Zn^{2+}}

D) Ca2+\mathrm{Ca^{2+}}

E) Sc3+\mathrm{Sc^{3+}}

(Türkiyə 2017)

Məsələ 111Orta

KOH və K2CO3\mathrm{K_2CO_3} ehtiva edən texniki nümunənin müəyyən kütləsi suda həll edilir və fenolftalein iştirakı ilə 0,095 N HCl məhlulundan 41 mL istifadə edilərək titrlənir.

Daha sonra metil narıncısı əlavə edilərək titrləmə davam etdirilir və əlavə 3,4 mL HCl sərf olunur.

Nümunədəki KOH-un kütləsini qramla hesablayın.

A) 0,6

B) 0,5

C) 0,4

D) 0,3

E) 0,2

(Türkiyə 2017)

Məsələ 112Orta

Aşağıdakı funksional qrupları əsaslıq qüvvəsinə görə böyükdən kiçiyə sıralayın.

I. Nitril: R−C≡N:\mathrm{R-C\equiv N:}

II. İmin: R1−CH=N−R\mathrm{R^1-CH=N-R}

III. Amin: R−NH2\mathrm{R-NH_2}

A) Amin > İmin > Nitril

B) Nitril > İmin > Amin

C) Nitril > Amin > İmin

D) Amin > Nitril > İmin

E) İmin > Amin > Nitril

(Türkiyə 2017)

Məsələ 113Orta

0,5 M natrium asetat (CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}) və 0,5 M HCl məhlullarından istifadə etməklə pH = 5,52 olan 400 mL məhlul hazırlanır.

CH3CO2H\mathrm{CH_3CO_2H} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

İstifadə edilməli məhlul həcmləri hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 343 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 57 mL HCl

B) 357 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 43 mL HCl

C) 350 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 50 mL HCl

D) 255 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 145 mL HCl

E) 200 mL CH3CO2Na\mathrm{CH_3CO_2Na}, 200 mL HCl

(Türkiyə 2018)

Məsələ 114Orta

HSAB (Hard/Soft Acid/Base — sərt/yumşaq turşu-əsas) anlayışına görə, ümumiyyətlə atom radiusu kiçik, elektronegativliyi yüksək və vahid həcmə düşən yük sıxlığı böyük olan atomlar sərt əsas və ya sərt nukleofil kimi xarakterizə edilir.

Atom radiusu böyük, elektronegativliyi aşağı və vahid həcmə düşən yük sıxlığı kiçik olan mərkəzlər yumşaq əsas və ya yumşaq nukleofil sinfinə daxil edilir.

Atom radiusu kiçik, elektronegativliyi aşağı və vahid həcmə düşən yük sıxlığı böyük olan atomlar sərt turşu və ya sərt elektrofil kimi xarakterizə edilir. Atom radiusu böyük, elektronegativliyi yüksək və vahid həcmə düşən yük sıxlığı kiçik olan atomlar isə yumşaq əsas və ya yumşaq nukleofil sinfinə daxil edilir.

Bu nəzəriyyəyə görə sərt turşular sərt əsaslarla, yumşaq turşular isə yumşaq əsaslarla reaksiyaya girir.

Verilən məlumatlara əsasən aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) CH3Li\mathrm{CH_3Li} yumşaq əsasdır.

B) LiH\mathrm{LiH} sərt əsasdır.

C) Ag+\mathrm{Ag^+} yumşaq turşu, H+\mathrm{H^+} isə sərt turşudur.

D) Li+\mathrm{Li^+} ionunun OH−\mathrm{OH^-} ionuna meyli Na+\mathrm{Na^+} ionunun OH−\mathrm{OH^-} ionuna meylindən daha böyükdür.

E) Br−\mathrm{Br^-} benzolla reaksiya vermədiyi halda Br+\mathrm{Br^+} benzolla reaksiya verir.

(Türkiyə 2018)

Məsələ 115Orta

Pearsonun HSAB nəzəriyyəsinə görə aşağıdakı ionlardan hansı ən sərt turşudur?

A) Li+\mathrm{Li^+}

B) Hg2+\mathrm{Hg^{2+}}

C) Au3+\mathrm{Au^{3+}}

D) F−\mathrm{F^-}

E) Al3+\mathrm{Al^{3+}}

(Türkiyə 2018)

Məsələ 116Orta

Aşağıdakı ionlardan hansının sulu məhlulu ən turş xassəyə malikdir?

A) Co3+\mathrm{Co^{3+}}

B) Fe2+\mathrm{Fe^{2+}}

C) Cr2+\mathrm{Cr^{2+}}

D) Li+\mathrm{Li^+}

E) Cu+\mathrm{Cu^+}

(Türkiyə 2018)

Məsələ 117Orta

Turşuluq qüvvəsinə təsir edən əsas amillərdən biri turşudan proton ayrıldıqdan sonra əmələ gələn anionun sabitliyidir. Diprotik turşularda ikinci turşuluq qüvvəsi həm əmələ gələcək −2-2 yüklü anionun, həm də birinci proton ayrıldıqdan sonra yaranan −1-1 yüklü anionun sabitliyindən asılıdır.

Malein turşusu (MA; cis-HO2C−CH=CH−CO2H\mathrm{HO_2C-CH=CH-CO_2H}) və fumar turşusu (FA; trans-HO2C−CH=CH−CO2H\mathrm{HO_2C-CH=CH-CO_2H}) izomer dikarboksil turşularıdır.

Bu turşular üçün:

I. Ka1MA>Ka1FAK_{a1}^{MA}>K_{a1}^{FA}

II. Ka1MA<Ka1FAK_{a1}^{MA}<K_{a1}^{FA}

III. Ka2MA>Ka2FAK_{a2}^{MA}>K_{a2}^{FA}

IV. Ka2MA<Ka2FAK_{a2}^{MA}<K_{a2}^{FA}

V. Ka1MA=Ka1FAK_{a1}^{MA}=K_{a1}^{FA} və Ka2MA=Ka2FAK_{a2}^{MA}=K_{a2}^{FA}

ifadələrindən hansı doğrudur?

A) I və III

B) I və IV

C) II və III

D) II və IV

E) Yalnız V

(Türkiyə 2018)

Məsələ 118Orta

500 mL 0,020 M ftal turşusu (benzol-1,2-dikarboksil turşusu) məhlulunun pH-ı aşağıdakılardan hansıdır?

Ka1=1,1×10−3K_{a1}=1{,}1\times10^{-3}

Ka2=3,9×10−6K_{a2}=3{,}9\times10^{-6}

A) 2,23

B) 2,38

C) 2,51

D) 2,76

E) 2,95

(Türkiyə 2018)

Məsələ 119Orta

Qatılığı 1,0×10−21{,}0\times10^{-2} M olan kalium hidrogenftalat (KHP; HOOCC6H4COOK\mathrm{HOOCC_6H_4COOK}) məhlulunun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

HOOCC6H4COOH\mathrm{HOOCC_6H_4COOH} üçün:

Ka1=1,12×10−3K_{a1}=1{,}12\times10^{-3}

Ka2=3,91×10−6K_{a2}=3{,}91\times10^{-6}

Kw=1,00×10−14K_w=1{,}00\times10^{-14}

A) 1,20

B) 2,40

C) 8,20

D) 4,20

E) 10,40

(Türkiyə 2019)

Məsələ 120Orta

1,00 L bufer məhlulunda 0,84 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,96 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} vardır.

Məhlulun pH-ını 8,56 etmək üçün neçə mol HCl əlavə edilməlidir?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Həcmin sabit qaldığını qəbul edin.

A) 1,20 mol

B) 0,65 mol

C) 0,53 mol

D) 0,48 mol

E) 0,35 mol

(Türkiyə 2019)

Məsələ 121Orta

Aşağıdakı məhlullardan hansına 10 mL 0,01 M HCl əlavə edildikdə pH digər məhlullara nisbətən daha az dəyişər?

A) 10 mL saf su

B) 10 mL 0,10 M KOH

C) 0,10 M KCl və 0,10 M HCl ehtiva edən 10 mL məhlul

D) 10 mL 0,10 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

E) 0,10 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,10 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} ehtiva edən 10 mL məhlul

(Türkiyə 2020)

Məsələ 122Orta

0,1 M qatılıqlı zəif HA turşusu üçün aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları doğrudur?

I. pH-ı 1,00-dır.

II. [H+]≫[A−][\mathrm{H^+}]\gg[\mathrm{A^-}]

III. [H+]=[A−][\mathrm{H^+}]=[\mathrm{A^-}]

IV. pH-ı 1,00-dan kiçikdir.

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və IV

D) II və III

E) I, II, III və IV

(Türkiyə 2020)

Məsələ 123Orta

pOH = 0 olan NaOH məhlulundan VV, pOH = 3 olan NaOH məhlulundan isə 3V3V həcm götürülərək qarışdırılır.

Yeni məhlulun pH-ı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 11,00

B) 11,75

C) 12,50

D) 13,00

E) 13,40

(Türkiyə 2021)

Məsələ 124Orta

Sərt-yumşaq turşu-əsas anlayışı (HSAB) Lewis turşu və əsaslarının valent elektronlarının polyarlaşma xüsusiyyətlərindən istifadə etməklə onların reaktivliyini izah edir.

Bu nəzəriyyəyə görə sərt turşular sərt əsaslarla, yumşaq turşular isə yumşaq əsaslarla reaksiyaya meyllidir. Ümumiyyətlə atom radiusu kiçik, elektronegativliyi yüksək və vahid həcmə düşən yük sıxlığı böyük olan növlər sərt əsas və ya sərt nukleofil kimi xarakterizə olunur. Atom radiusu böyük, elektronegativliyi aşağı və yük sıxlığı kiçik olan növlər isə yumşaq əsas və ya yumşaq nukleofil hesab edilir.

Bu məlumatlara əsasən aşağıdakı yerdəyişmə reaksiyalarından hansının 298 K temperaturda tarazlıq sabitinin (KK) ən böyük olması gözlənilir?

A) [CH3Hg(H2O)]++HF⇌CH3HgF+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HF\rightleftharpoons CH_3HgF+H_3O^+}

B) [CH3Hg(H2O)]++HCl⇌CH3HgCl+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HCl\rightleftharpoons CH_3HgCl+H_3O^+}

C) [CH3Hg(H2O)]++HBr⇌CH3HgBr+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HBr\rightleftharpoons CH_3HgBr+H_3O^+}

D) [CH3Hg(H2O)]++HI⇌CH3HgI+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++HI\rightleftharpoons CH_3HgI+H_3O^+}

E) [CH3Hg(H2O)]++SH−⇌[CH3HgS]−+H3O+\mathrm{[CH_3Hg(H_2O)]^++SH^-\rightleftharpoons[CH_3HgS]^-+H_3O^+}

(Türkiyə 2022)

Məsələ 125Orta

NaOH məhluluna CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} əlavə edilməsi haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Mühitdə yalnız CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} duzu olduqda pH = 7 olar.

B) Başlanğıcda mühit əsasidir.

C) Mühitdə NaOH olduğu müddətdə pH 7-dən böyük olar.

D) NaOH miqdarı sıfıra çatdıqdan sonra məhlul bufer xassəsi qazanmağa başlayar.

E) CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} əlavə edilməyə başladıqda neytrallaşma da başlayar.

(Türkiyə 2022)

Məsələ 126Orta

80 mL bufer məhlulunda 0,30 M NH3\mathrm{NH_3} və 0,35 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} vardır. Bu məhlula 20 mL 0,10 M NaOH əlavə edilir.

NH4+\mathrm{NH_4^+} üçün:

Ka=5,62×10−10K_a=5{,}62\times10^{-10}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 9,75

B) 9,50

C) 9,25

D) 9,18

E) 9,12

(Türkiyə 2022)

Məsələ 127Orta

50 mL 0,10 M HNO2\mathrm{HNO_2} məhlulu 0,10 M NaOH məhlulu ilə titrlənir.

NO2−\mathrm{NO_2^-} üçün:

Kb=2,2×10−11K_b=2{,}2\times10^{-11}

Ekvivalentlik nöqtəsində pH hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 12,70

B) 10,66

C) 9,82

D) 8,02

E) 5,98

(Türkiyə 2022)

Məsələ 128Orta

20 mL məhlulda NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4} və H3PO4\mathrm{H_3PO_4} vardır. Qarışıq 0,200 M NaOH ilə titrlənir.

24,00 mL NaOH əlavə edildikdə birinci ekvivalentlik nöqtəsinə, 60 mL əlavə edildikdə isə ikinci ekvivalentlik nöqtəsinə çatılır.

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

Ka1=7,11×10−3K_{a1}=7{,}11\times10^{-3}

Ka2=6,32×10−8K_{a2}=6{,}32\times10^{-8}

Ka3=4,5×10−13K_{a3}=4{,}5\times10^{-13}

Qarışıqdakı NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4}-ün molyar qatılığı neçədir?

A) 0,06

B) 0,12

C) 0,20

D) 0,24

E) 0,60

(Türkiyə 2022)

Məsələ 129Orta

Aşağıdakı K və L sulu məhlulları qarışdırıldıqda hansı variantda bufer məhlulu alınır?

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

Ka1=7,11×10−3K_{a1}=7{,}11\times10^{-3}

Ka2=6,32×10−8K_{a2}=6{,}32\times10^{-8}

Ka3=4,5×10−13K_{a3}=4{,}5\times10^{-13}

H2CO3\mathrm{H_2CO_3} üçün:

Ka1=4,5×10−7K_{a1}=4{,}5\times10^{-7}

Ka2=4,7×10−11K_{a2}=4{,}7\times10^{-11}

Kw=1,0×10−14K_w=1{,}0\times10^{-14}

K məhlulu L məhlulu
A) 10 mL 0,1 M Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4} 10 mL 0,1 M NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4}
B) 10 mL 0,1 M NaCl 10 mL 0,1 M HCl
C) 10 mL 0,1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} 10 mL 0,1 M HCl
D) 5 mL 0,1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} 5 mL 0,1 M NaOH
E) 10 mL 0,1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} 5 mL 0,1 M HNO3\mathrm{HNO_3}

(Türkiyə 2022)

Məsələ 130Orta

K, L və M qablarında üç müxtəlif sulu məhlul vardır:

  • K qabı: 0,1 M NaOH
  • M qabı: 0,1 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}
  • L qabı: 0,1 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} və 0,1 M CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} qarışığı

Buna əsasən:

I. K və L qablarındakı məhlulların bərabər həcmləri qarışdırıldıqda pH = 7 olan məhlul alınır.

II. M qabındakı məhlulun pH-ı 1-dir.

III. L qabındakı məhlulun 10 mL-nə 10 mL su əlavə edildikdə pH demək olar ki, dəyişmir.

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

Ka=1,8×10−5K_a=1{,}8\times10^{-5}

ifadələrindən hansı və ya hansıları doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və II

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2022)

Məsələ 131Orta

Aşağıdakı əməliyyatlardan hansı ilə pH-ı 4,76 olan bufer məhlulu hazırlamaq olar?

CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} üçün:

pKa=4,76K_a=4{,}76

A) Bərabər qatılıq və həcmdə NaOH ilə CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} qarışdırılır.

B) Eyni qatılıqlı 100 mL NaOH ilə 50 mL CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} qarışdırılır.

C) Bərabər kütlədə CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} və CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} qarışdırılıb saf su ilə müəyyən həcmə çatdırılır.

D) 100 mL 0,20 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} məhluluna 0,82 g CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} əlavə edilir.

E) Bərabər həcmdə 1,0 M CH3COONa\mathrm{CH_3COONa} və 0,5 M HCl qarışdırılır.

(Türkiyə 2023)

Məsələ 132Orta

pH-ı 11,0 olan 500 mL duru NH3\mathrm{NH_3} məhlulu hazırlamaq üçün kütləcə 8,7%-lik, sıxlığı 0,976 g/mL olan qatı NH3\mathrm{NH_3} məhlulundan neçə mL götürülməlidir?

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=2,0×10−5K_b=2{,}0\times10^{-5}

A) 0,5

B) 2,5

C) 5,0

D) 10

E) 15,0

(Türkiyə 2023)

Məsələ 133Orta

Elektron cütünü qəbul edə bilən kimyəvi növlərə Lewis turşusu, elektron cütünü verə bilən növlərə isə Lewis əsası deyilir.

Buna əsasən:

I. BF3\mathrm{BF_3} molekulu Lewis turşusudur.

II. NH3\mathrm{NH_3} molekulu Lewis əsasıdır.

III. CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3} (dimetil efir) Lewis əsasıdır.

IV. CO2\mathrm{CO_2} birləşməsindəki karbon atomu Lewis əsası kimi davranır.

ifadələrindən hansılarının hamısı doğrudur?

A) I, III və IV

B) II və III

C) I və II

D) III və IV

E) I, II və III

(Türkiyə 2023)

Məsələ 134Orta

Aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

  • Turşu nə qədər zəifdirsə, onun qoşma əsası bir o qədər qüvvətli əsasdır. Eyni şəkildə, əsas nə qədər zəifdirsə, onun qoşma turşusu bir o qədər qüvvətli turşudur.
  • HCN zəif turşudur: Ka=6,2×10−10K_a=6{,}2\times10^{-10}
  • NH3\mathrm{NH_3} zəif əsasdır: Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Bu məlumatlara əsasən 2 M NH4CN\mathrm{NH_4CN} məhlulu üçün aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Məhlulun pH-ı 7,0-dır.

B) Məhlul turş xassəlidir.

C) [HCN]>[CN−][\mathrm{HCN}]>[\mathrm{CN^-}]

D) [NH4+]>[CN−][\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{CN^-}]

E) [NH3]>[HCN][\mathrm{NH_3}]>[\mathrm{HCN}]

(Türkiyə 2024)

Məsələ 135Orta

pH-ı 3,37 olan bufer məhlulu hazırlamaq üçün 250 mL 0,300 M natrium mandelat (C6H5CHOHCOONa\mathrm{C_6H_5CHOHCOONa}) məhluluna neçə mL 0,200 M HCl əlavə edilməlidir?

Mandel turşusu üçün:

Ka=4,0×10−4K_a=4{,}0\times10^{-4}

A) 12

B) 48

C) 92

D) 126

E) 194

(Türkiyə 2025)

Məsələ 136–173 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Məsələ 136Orta

Aşağıdakı reaksiya üçün KK qiymətini müəyyən edin:

H2C2O4(aq)+2OH−(aq)→C2O42−(aq)+2H2O(l)\mathrm{H_2C_2O_4(aq)+2OH^-(aq)\rightarrow C_2O_4^{2-}(aq)+2H_2O(l)}

Verilir:

Ka1=6,5×10−2K_{a1}=6{,}5\times10^{-2} Ka2=6,1×10−5K_{a2}=6{,}1\times10^{-5} Kw=1,0×10−14K_w=1{,}0\times10^{-14}

A) 4,0×10−344{,}0\times10^{-34}

B) 4,0×10−64{,}0\times10^{-6}

C) 4,0×1064{,}0\times10^6

D) 4,0×10224{,}0\times10^{22}

(ABŞ 2010)

Məsələ 137Orta

pH = 3,00 olan 500 mL bufer məhlulu hazırlamaq üçün 0,200 M HNO2\mathrm{HNO_2} və 0,200 M NaNO2\mathrm{NaNO_2} məhlullarından hansı həcmlər götürülməlidir?

HNO2\mathrm{HNO_2} üçün:

Ka=4,00×10−4K_a=4{,}00\times10^{-4}

A) Hər birindən 250 mL

B) 143 mL HNO2\mathrm{HNO_2} və 357 mL NaNO2\mathrm{NaNO_2}

C) 200 mL HNO2\mathrm{HNO_2} və 300 mL NaNO2\mathrm{NaNO_2}

D) 357 mL HNO2\mathrm{HNO_2} və 143 mL NaNO2\mathrm{NaNO_2}

(ABŞ 2010)

Məsələ 138Orta

Suda zəif turşuların faizlə ionlaşması haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Turşunun ionlaşma sabiti artdıqca faizlə ionlaşma artır.

II. Turşunun qatılığı azaldıqca faizlə ionlaşma artır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2011)

Məsələ 139Orta

25,0 mL 1,00×10−31{,}00\times10^{-3} M HNO3\mathrm{HNO_3} və 25,0 mL 1,00×10−31{,}00\times10^{-3} M NH3\mathrm{NH_3} məhlulları qarışdırılır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,02

B) 6,28

C) 7,72

D) 9,98

(ABŞ 2011)

Məsələ 140Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının 1 M sulu məhlulunun pH-ı ən aşağıdır?

A) HOCl

B) H2SO3\mathrm{H_2SO_3}

C) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

D) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

(ABŞ 2012)

Məsələ 141Orta

Zəif və qüvvətli birprotonlu turşuların ayrıca 25 mL nümunələrinin başlanğıc pH qiymətləri eynidir.

Aşağıdakı kəmiyyətlərdən hansıları da eyni olar?

I. Ekvivalent nöqtədə pH

II. Ekvivalent nöqtəyə çatmaq üçün tələb olunan əsasın həcmi

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2012)

Məsələ 142Orta

100 mL H2O\mathrm{H_2O}-ya aşağıdakılardan hansının 0,01 molu əlavə edilərsə ən əsasi sulu məhlul alınar?

A) NH3\mathrm{NH_3}

B) HONH2\mathrm{HONH_2}

C) CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}

D) H2NNH2\mathrm{H_2NNH_2}

(ABŞ 2012)

Məsələ 143Orta

1,00 L bufer məhlulunda 0,10 mol benzoy turşusu və 0,10 mol natrium benzoat vardır. Bu məhlula 0,010 mol NaOH əlavə edilir.

Benzoy turşusu üçün:

Ka=6,5×10−5K_a=6{,}5\times10^{-5}

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,27

B) 4,23

C) 4,15

D) 4,10

(ABŞ 2012)

Məsələ 144Orta

50 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda saf suyun pH-ı 6,63-dür.

Bu temperaturda KwK_w neçədir?

A) 1,8×10−151{,}8\times10^{-15}

B) 1,0×10−141{,}0\times10^{-14}

C) 5,5×10−145{,}5\times10^{-14}

D) 2,2×10−132{,}2\times10^{-13}

(ABŞ 2013)

Məsələ 145Orta

Alanin, H2NCH(CH3)CO2H\mathrm{H_2NCH(CH_3)CO_2H}, üçün

Ka=4,5×10−3K_a=4{,}5\times10^{-3}

və

Kb=7,4×10−5K_b=7{,}4\times10^{-5}

dir.

Suda pH = 7,00 olduqda hansı növün qatılığı ən böyükdür?

A) H2NCH(CH3)CO2H\mathrm{H_2NCH(CH_3)CO_2H}

B) +H3NCH(CH3)CO2H\mathrm{^+H_3NCH(CH_3)CO_2H}

C) H2NCH(CH3)CO2−\mathrm{H_2NCH(CH_3)CO_2^-}

D) +H3NCH(CH3)CO2−\mathrm{^+H_3NCH(CH_3)CO_2^-}

(ABŞ 2013)

Məsələ 146Orta

25,0 mL 0,15 M NH3\mathrm{NH_3} məhlulu ilə 25,0 mL 0,12 M HCl məhlulu qarışdırılır.

NH3\mathrm{NH_3} üçün:

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,14

B) 5,34

C) 8,65

D) 9,86

(ABŞ 2013)

Məsələ 147Orta

Aşağıdakı turşulardan hansının bir molekulunda ionlaşa bilən hidrogen atomlarının sayı ən çoxdur?

I. H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

II. H3PO3\mathrm{H_3PO_3}

III. H3PO2\mathrm{H_3PO_2}

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) Hər üçündə ionlaşa bilən H atomlarının sayı eynidir.

(ABŞ 2014)

Məsələ 148Orta

50,0 mL 1,00 M ikiprotonlu H2A\mathrm{H_2A} turşusu 2,00 M NaOH ilə titrlənir.

Ka1=1,0×10−6K_{a1}=1{,}0\times10^{-6} Ka2=1,0×10−10K_{a2}=1{,}0\times10^{-10}

pH = 10,00 qiymətinə çatmaq üçün minimum neçə mL 2,00 M NaOH tələb olunur?

A) 12,5 mL

B) 37,5 mL

C) 25,0 mL

D) 50,0 mL

(ABŞ 2014)

Məsələ 149Orta

100 mL 0,10 M zəif əsas, R2NH\mathrm{R_2NH}, məhluluna 0,0030 mol HCl əlavə edilir və məhlulun pH-ı 11,10 olur.

Zəif əsas üçün KbK_b neçədir?

A) 2,9×10−32{,}9\times10^{-3}

B) 5,4×10−45{,}4\times10^{-4}

C) 4,1×10−54{,}1\times10^{-5}

D) 1,6×10−51{,}6\times10^{-5}

(ABŞ 2014)

Məsələ 150Orta

Aşağıdakı məhlullardan hansında faizlə ionlaşma ən böyükdür?

A) 0,10 M NH3\mathrm{NH_3}, Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

B) 0,25 M HNO2\mathrm{HNO_2}, Ka=4,5×10−4K_a=4{,}5\times10^{-4}

C) 1,00 M HCOOH, Ka=1,7×10−4K_a=1{,}7\times10^{-4}

D) 2,00 M CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}, Kb=4,4×10−4K_b=4{,}4\times10^{-4}

(ABŞ 2015)

Məsələ 151Orta

0,200 M C6H5COONa\mathrm{C_6H_5COONa} məhlulunun pH-ı neçədir?

C6H5COOH\mathrm{C_6H_5COOH} üçün:

Ka=6,4×10−5K_a=6{,}4\times10^{-5}

A) 5,25

B) 5,40

C) 8,60

D) 8,75

(ABŞ 2015)

Məsələ 152Orta

0,100 M zəif birprotonlu HX turşusu 3,5% ionlaşır.

0,500 M HX məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 0,30

B) 1,76

C) 2,10

D) 2,46

(ABŞ 2016)

Məsələ 153Orta

HCN zəif turşudur:

Ka=4,9×10−10K_a=4{,}9\times10^{-10}

Ni2+\mathrm{Ni^{2+}} ionu sianid ionu ilə güclü kompleks əmələ gətirir:

Ni2++4CN−⇌Ni(CN)42−\mathrm{Ni^{2+}+4CN^-\rightleftharpoons Ni(CN)_4^{2-}} Kf=1,0×1022K_f=1{,}0\times10^{22}

1,00 L 0,100 M HCN məhluluna 0,025 mol NiCl2\mathrm{NiCl_2} əlavə edilir.

Məhlulun pH-ı neçədir?

A) 1,00

B) 4,05

C) 5,15

D) 8,92

(ABŞ 2016)

Məsələ 154Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının 0,1 M məhlulu ən turşdur?

A) Al(NO3)3\mathrm{Al(NO_3)_3}

B) MgBr2\mathrm{MgBr_2}

C) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

D) NaHCO2\mathrm{NaHCO_2}

(ABŞ 2017)

Məsələ 155Orta

0,25 M NaCN məhlulunun pH-ı neçədir?

HCN üçün:

pKa=9,21pK_a=9{,}21

A) 4,91

B) 8,61

C) 11,30

D) 13,40

(ABŞ 2017)

Məsələ 156Orta

60 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda suyun avtoionlaşma sabiti

Kw=1,0×10−13K_w=1{,}0\times10^{-13}

dir.

Aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Suyun avtoionlaşması ekzotermikdir.

II. 60 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda saf su bir qədər turşdur.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Məsələ 157Orta

Qarışqa turşusunun qatılığı NaOH məhlulu ilə titrləmə yolu ilə müəyyən edilir.

Qarışqa turşusu üçün:

pKa=3,75pK_a=3{,}75

Aşağıdakı indikatorlardan hansıları bu titrləmə üçün uyğundur?

I. Bromfenol mavisi, pH keçid intervalı 3,0–4,6

II. Neytral qırmızı, pH keçid intervalı 6,8–8,0

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Məsələ 158Orta

Ammonium ionunun ionlaşması endotermikdir:

NH4+(aq)+H2O(l)⇌NH3(aq)+H3O+(aq)ΔH∘>0\mathrm{NH_4^+(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons NH_3(aq)+H_3O^+(aq)} \qquad \Delta H^\circ>0

0,100 M NH4Cl\mathrm{NH_4Cl} məhlulunda [H3O+][\mathrm{H_3O^+}] qatılığını hansı dəyişikliklər artırar?

I. Məhlulu 1,00 L-dən 2,00 L-ə qədər durulaşdırmaq

II. Temperaturu 25 ∘C^\circ\mathrm{C}-dən 35 ∘C^\circ\mathrm{C}-yə yüksəltmək

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Məsələ 159Orta

100,0 mL 0,15 M HF məhlulu ilə 125,0 mL 0,23 M NaF məhlulu qarışdırılır.

HF üçün:

Ka=6,8×10−4K_a=6{,}8\times10^{-4}

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,17

B) 3,17

C) 3,35

D) 3,45

(ABŞ 2018)

Məsələ 160Orta

45,0 mL 0,10 M HNO3\mathrm{HNO_3}, 50,0 mL 0,20 M HCl və 55,0 mL 0,10 M CH3COOH\mathrm{CH_3COOH} qarışdırılır.

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 0,40

B) 0,88

C) 1,01

D) 1,52

(ABŞ 2019)

Məsələ 161Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının 0,1 M məhlulu ən turşdur?

A) KNO3\mathrm{KNO_3}

B) NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}

C) Ba(NO3)2\mathrm{Ba(NO_3)_2}

D) Fe(NO3)3\mathrm{Fe(NO_3)_3}

(ABŞ 2019)

Məsələ 162Orta

0,10 M ammonium asetat, NH4(CH3COO)\mathrm{NH_4(CH_3COO)}, məhlulunun pH-ı neçədir?

Ka(NH4+)=5,6×10−10K_a(\mathrm{NH_4^+})=5{,}6\times10^{-10} Ka(CH3COOH)=1,8×10−5K_a(\mathrm{CH_3COOH})=1{,}8\times10^{-5}

A) 2,87

B) 5,13

C) 7,00

D) 8,87

(ABŞ 2019)

Məsələ 163Orta

1,00 q tablet morfin və naməlum miqdarda inert maddə ehtiva edir.

Morfinin molyar kütləsi 285,34 g/mol-dur və o, birəsaslı birləşmədir. Onun qoşma turşusunun

pKa=8,21pK_a=8{,}21

dir.

Tablet 50,0 mL 0,1000 M HCl-də həll edilir. Reaksiyaya daxil olmayan turşu 0,1000 M NaOH ilə geri titrlənir.

Aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Tablet yalnız morfindən ibarət olsaydı son nöqtəyə çatmaq üçün 35,0 mL NaOH tələb olunardı.

II. pH = 4,4–6,2 intervalında rəng dəyişən metil qırmızısı bu titrləmə üçün uyğun indikator olardı.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2019)

Məsələ 164Orta

Aşağıdakı növlərdən hansı ən qüvvətli Brønsted turşusudur?

A) HBrO

B) HBrO2\mathrm{HBrO_2}

C) HBrO3\mathrm{HBrO_3}

D) HBrO4\mathrm{HBrO_4}

(ABŞ 2019)

Məsələ 165Orta

Bərabər həcmdə 0,500 M HCOOH və 0,100 M Na(O2CCH3)\mathrm{Na(O_2CCH_3)} məhlulları qarışdırılır.

pKa(HCOOH)=3,75pK_a(\mathrm{HCOOH})=3{,}75 pKa(CH3COOH)=4,75pK_a(\mathrm{CH_3COOH})=4{,}75

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 2,18

B) 3,15

C) 3,75

D) 4,25

(ABŞ 2020)

Məsələ 166Orta

0,10 M nitrit turşusu məhlulunun faizlə ionlaşması neçədir?

Ka(HNO2)=7,2×10−4K_a(\mathrm{HNO_2})=7{,}2\times10^{-4}

A) 1,1%

B) 3,6%

C) 8,1%

D) 14%

(ABŞ 2021)

Məsələ 167Orta

0,10 M qlikol turşusu məhlulu 3,8% ionlaşır.

0,50 M qlikol turşusu məhlulunun faizlə ionlaşması neçədir?

A) 1,7%

B) 3,8%

C) 8,5%

D) 19,0%

(ABŞ 2022)

Məsələ 168Orta

Metilammonium ionu, CH3NH3+\mathrm{CH_3NH_3^+}, üçün

pKa=10,64pK_a=10{,}64

dir.

0,20 M metilamin, CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}, məhlulunun faizlə ionlaşması neçədir?

A) 0,0011%

B) 0,071%

C) 1,1%

D) 4,7%

(ABŞ 2023)

Məsələ 169Orta

0,1 M ammonium hidrogenkarbonat, NH4HCO3\mathrm{NH_4HCO_3}, məhlulu ilə 0,1 M ammonium karbonat, (NH4)2CO3\mathrm{(NH_4)_2CO_3}, məhlulu arasındakı fərqi hansı ifadə ən yaxşı təsvir edir?

A) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha aşağıdır, çünki hidrogenkarbonat karbonatdan daha zəif əsasdır.

B) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha aşağıdır, çünki həm ammonium ionu, həm də hidrogenkarbonat ionu Brønsted turşusu kimi davrana bilər.

C) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha yüksəkdir, çünki ammonium karbonat məhlulundakı ammonium ionu qatılığının yalnız yarısına malikdir.

D) Ammonium hidrogenkarbonat məhlulunun pH-ı daha yüksəkdir, çünki ammonium karbonat məhlulu ilə müqayisədə ümumi ionların yalnız üçdə ikisini ehtiva edir.

(ABŞ 2023)

Məsələ 170Orta

1,00 L məhlulda 0,320 mol zəif birprotonlu turşu vardır və turşu 10,2% ionlaşır.

Turşunun KaK_a qiyməti neçədir?

A) 3,3×10−33{,}3\times10^{-3}

B) 3,7×10−33{,}7\times10^{-3}

C) 3,2×10−23{,}2\times10^{-2}

D) 1,1×10−11{,}1\times10^{-1}

(ABŞ 2024)

Məsələ 171Orta

Bərabər həcmdə 0,1 M NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4} və 0,1 M Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4} məhlulları qarışdırılır.

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pKa1=2,12pK_{a1}=2{,}12 pKa2=7,21pK_{a2}=7{,}21 pKa3=12,32pK_{a3}=12{,}32

Alınan məhlulun pH-ı neçədir?

A) 4,66

B) 6,66

C) 7,21

D) 9,76

(ABŞ 2024)

Məsələ 172Orta

Allilamin, C3H5NH2\mathrm{C_3H_5NH_2}, məhlulu 3,61% ionlaşır və pH = 11,12-dir.

Allilammonium ionunun, C3H5NH3+\mathrm{C_3H_5NH_3^+}, pKapK_a qiyməti neçədir?

A) 3,77

B) 9,69

C) 10,23

D) 12,56

(ABŞ 2025)

Məsələ 173Orta

400,0 mL 0,200 M H3PO4\mathrm{H_3PO_4} məhluluna pH = 2,30 olan bufer hazırlamaq üçün neçə mol NaH2PO4⋅2H2O\mathrm{NaH_2PO_4\cdot2H_2O} əlavə edilməlidir?

H3PO4\mathrm{H_3PO_4} üçün:

pKa1=2,12pK_{a1}=2{,}12 pKa2=7,21pK_{a2}=7{,}21 pKa3=12,38pK_{a3}=12{,}38

A) 0,0144 mol

B) 0,0529 mol

C) 0,121 mol

D) 0,303 mol

(ABŞ 2026)

Məsələ 174–188 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Məsələ 174Orta

1,000 mL 0,1000 mol/L HCl məhlulu deionlaşdırılmış su ilə 100,0 mL-ə qədər durulaşdırılır. Bu məhlulun 10,00 mL-i götürülərək yenidən deionlaşdırılmış su ilə 100,0 mL-ə qədər durulaşdırılır.

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Avstraliya 2008)

Məsələ 175Orta

Ammonyakın sulu məhlulunun pH-ı xx, HCl məhlulunun pH-ı isə yy-dir.

x+y=14x+y=14

və

x>11x>11

Bu iki məhlul bərabər həcmdə qarışdırılarsa alınan məhluldakı ionların qatılıqları azalma sırası ilə necə düzülər?

A) [NH4+]>[Cl−]>[OH−]>[H+][\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H^+}]

B) [Cl−]>[NH4+]>[H+]>[OH−][\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{H^+}]>[\mathrm{OH^-}]

C) [NH4+]>[Cl−]>[H+]>[OH−][\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{H^+}]>[\mathrm{OH^-}]

D) [Cl−]>[NH4+]>[OH−]>[H+][\mathrm{Cl^-}]>[\mathrm{NH_4^+}]>[\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H^+}]

E) [Cl−]=[NH4+]=[OH−]=[H+][\mathrm{Cl^-}]=[\mathrm{NH_4^+}]=[\mathrm{OH^-}]=[\mathrm{H^+}]

(Avstraliya 2008)

Məsələ 176Orta

1 mL 1 mol/L HCl məhlulu deionlaşdırılmış su ilə 100 mL-ə qədər durulaşdırılır. Sonra bu məhlulun 10 mL-i götürülərək yenidən 100 mL-ə qədər durulaşdırılır.

Son məhlulun pH-ı neçədir?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Avstraliya 2009)

Məsələ 177Orta

Aşağıdakı turşulardan hansı ən qüvvətlidir?

A) Perxlorat turşusu, HClO4\mathrm{HClO_4}

B) Xlorat turşusu, HClO3\mathrm{HClO_3}

C) Xlorit turşusu, HClO2\mathrm{HClO_2}

D) Hipoxlorit turşusu, HClO

E) Yuxarıda göstərilən turşuların hamısı mövcud olmadığı üçün bunu müəyyən etmək mümkün deyil.

(Avstraliya 2010)

Məsələ 178Orta

Saf su aşağıdakı tənliyə görə öz-özünə ionlaşır:

2H2O(l)⇌H3O+(aq)+OH−(aq)\mathrm{2H_2O(l)\rightleftharpoons H_3O^+(aq)+OH^-(aq)}

Bu reaksiyanın tarazlıq sabiti 25 ∘C^\circ\mathrm{C}-də

1,0×10−141{,}0\times10^{-14}

və 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də

5,5×10−135{,}5\times10^{-13}

dir.

Hansı ifadə doğrudur?

A) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan aşağıdır, lakin [H3O+]=[OH−][\mathrm{H_3O^+}]=[\mathrm{OH^-}].

B) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan aşağıdır və buna görə [H3O+]>[OH−][\mathrm{H_3O^+}]>[\mathrm{OH^-}].

C) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan böyükdür və buna görə [OH−]>[H3O+][\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H_3O^+}].

D) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı mütləq 7,0-dır və [H3O+]=[OH−][\mathrm{H_3O^+}]=[\mathrm{OH^-}].

E) 100 ∘C^\circ\mathrm{C}-də saf suyun pH-ı 7,0-dan böyükdür, lakin [H3O+]=[OH−][\mathrm{H_3O^+}]=[\mathrm{OH^-}].

(Avstraliya 2010)

Məsələ 179Orta

HX turşusunun molyar kütləsi 27,03 g/mol-dur.

50,0 mL suya 0,560 q HX əlavə edildikdə məhlulun pH-ı 3,67 olur.

Hazırlanacaq məhlulda sərbəst X−\mathrm{X^-} ionunun qatılığı 0,00340 mol/L olmalıdır.

4,00 L belə məhlul hazırlamaq üçün neçə HX əlavə edilməlidir?

A) 6,96 kq

B) 8,91 kq

C) 11,3 kq

D) 22,8 kq

E) 0,368 q

(Avstraliya 2010)

Məsələ 180Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 0,1 mol/L məhlulu əsasi olar?

A) NaCl

B) CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}

C) NH4Cl\mathrm{NH_4Cl}

D) (NH4)2SO4\mathrm{(NH_4)_2SO_4}

E) CH3COOH\mathrm{CH_3COOH}

(Avstraliya 2011)

Məsələ 181Orta

İstənilən temperaturda neytral məhlulu hansı ifadə ən yaxşı təsvir edir?

A) [OH−]>[H3O+][\mathrm{OH^-}]>[\mathrm{H_3O^+}]

B) [OH−]<[H3O+][\mathrm{OH^-}]<[\mathrm{H_3O^+}]

C) [OH−]=[H3O+][\mathrm{OH^-}]=[\mathrm{H_3O^+}]

D) pH = 7

E) Məhlulda nə turş, nə də əsasi növlər vardır.

(Avstraliya 2011)

Məsələ 182Orta

HF natrium xloridin sulu məhlulunda həll edildikdə aşağıdakılardan hansı əsas kimi davranır?

A) Cl−\mathrm{Cl^-}

B) HF

C) H2O\mathrm{H_2O}

D) NaCl

E) Na+\mathrm{Na^+}

(Avstraliya 2011)

Məsələ 183Orta

Aşağıdakı zəif turşular və onların KaK_a qiymətləri verilmişdir:

Turşu KaK_a
HClO 3,5×10−83{,}5\times10^{-8}
HClO2\mathrm{HClO_2} 1,2×10−21{,}2\times10^{-2}
HCN 6,2×10−106{,}2\times10^{-10}
H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-} 6,2×10−86{,}2\times10^{-8}

Bu turşuların qoşma əsaslarının qüvvətinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) ClO2−<ClO−<HPO42−<CN−\mathrm{ClO_2^-<ClO^-<HPO_4^{2-}<CN^-}

B) ClO2−<HPO42−<ClO−<CN−\mathrm{ClO_2^-<HPO_4^{2-}<ClO^-<CN^-}

C) CN−<HPO42−<ClO−<ClO2−\mathrm{CN^-<HPO_4^{2-}<ClO^-<ClO_2^-}

D) CN−<ClO−<HPO42−<ClO2−\mathrm{CN^-<ClO^-<HPO_4^{2-}<ClO_2^-}

E) HPO42−<CN−<ClO−<ClO2−\mathrm{HPO_4^{2-}<CN^-<ClO^-<ClO_2^-}

(Avstraliya 2011)

Məsələ 184Orta

4,0% ionlaşan 0,010 mol/L zəif birprotonlu turşu məhlulunun pH-ı neçədir?

A) 2,00

B) 2,40

C) 2,80

D) 3,40

E) 7,00

(Avstraliya 2012)

Məsələ 185Orta

Bufer məhlulunda zəif turşu HX və onun qoşma əsası X−\mathrm{X^-} bərabər qatılıqdadır.

Ka=2,9×10−5K_a=2{,}9\times10^{-5}

Buferin pH-ı neçədir?

A) 4,53

B) 5,53

C) 7,00

D) 8,47

E) 9,47

(Avstraliya 2012)

Məsələ 186Orta

Bufer məhluluna az miqdarda qüvvətli əsas əlavə edildikdə pH necə dəyişir?

A) Bir qədər artır.

B) Bir qədər azalır.

C) Tamamilə dəyişməz qalır.

D) 7,0 olur.

E) Əvvəl bir qədər artır, sonra 7,0 olur.

(Avstraliya 2013)

Məsələ 187Orta

0,1 mol/L birprotonlu turşu 0,2 mol/L NaOH ilə metil qırmızısı indikatoru istifadə edilərək titrlənir.

Ekvivalent nöqtədə sistemi hansı ifadə düzgün təsvir edir?

A) Hidroksid və hidronium ionlarının qatılıqları bərabərdir.

B) Əlavə edilmiş hidroksid ionlarının mol sayı başlanğıcda mövcud olan hidronium ionlarının mol sayına bərabərdir.

C) Əlavə edilmiş NaOH məhlulunun həcmi başlanğıc turşu məhlulunun həcminə bərabərdir.

D) Əlavə edilmiş hidroksid ionlarının mol sayı başlanğıcdakı birprotonlu turşunun mol sayına bərabərdir.

E) İndikator iki müxtəlif formada mövcuddur.

(Avstraliya 2013)

Məsələ 188Orta

500 mL 1 mol/L sirkə turşusu məhluluna 500 mL su əlavə edildikdə hansı dəyişiklik baş verir?

A) pH artır, faizlə ionlaşma artır.

B) pH artır, faizlə ionlaşma dəyişmir.

C) pH azalır, faizlə ionlaşma dəyişmir.

D) pH azalır, faizlə ionlaşma azalır.

E) pH dəyişmir, faizlə ionlaşma artır.

(Avstraliya 2013)

Məsələ 189–253 · Belarus Kimya Olimpiadası

Məsələ 189Orta

Metil narıncı indikatoru aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulunda çəhrayı rəng alar?

A) K2CO3\mathrm{K_2CO_3}

B) Ca(H2PO4)2\mathrm{Ca(H_2PO_4)_2}

C) Na2SO3\mathrm{Na_2SO_3}

D) Rb2HPO4\mathrm{Rb_2HPO_4}

(Belarus 2000, 9-cu sinif)

Məsələ 190Orta

0,01 mol/L qatılıqlı aşağıdakı məhlullardan hansının pH-ı ən kiçikdir?

A) HCl

B) H2SeO4\mathrm{H_2SeO_4}

C) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

D) H4P2O7\mathrm{H_4P_2O_7}

(Belarus 2000, 9-cu sinif)

Məsələ 191Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansını turş duz kimi qəbul etmək olar?

A) CH3COONa\mathrm{CH_3COONa}

B) NaNH2\mathrm{NaNH_2}

C) Na2HPO3\mathrm{Na_2HPO_3}

D) HCOONa

(Belarus 2000, 10-cu sinif)

Məsələ 192Orta

pH < 7 olan sulu məhlulda:

A) OH−\mathrm{OH^-} ionları yoxdur.

B) H+\mathrm{H^+} və OH−\mathrm{OH^-} ionlarının sayı eynidir.

C) OH−\mathrm{OH^-} ionlarının sayı H+\mathrm{H^+} ionlarının sayından çoxdur.

D) H+\mathrm{H^+} ionlarının sayı OH−\mathrm{OH^-} ionlarının sayından çoxdur.

(Belarus 2000, 10-cu sinif)

Məsələ 193Orta

Həll olmuş duzun hidroliz dərəcəsi hansı məhlulda ən kiçik olar?

A) Qızdırılmış və qatı məhlulda

B) Qızdırılmış və duru məhlulda

C) Soyuq və qatı məhlulda

D) Soyuq və duru məhlulda

(Belarus 2000, 11-ci sinif)

Məsələ 194Orta

Natrium ortofosfatın hidroliz dərəcəsini azaltmaq üçün onun sulu məhluluna nə əlavə edilməlidir?

A) HCl

B) H2O\mathrm{H_2O}

C) NaOH

D) NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Məsələ 195Orta

Aşağıdakılardan hansında turş xassələri ən güclü ifadə olunur?

A) Sikloheksanol

B) Fenol

C) Metanol

D) Su

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Məsələ 196Orta

Aşağıdakı turşulardan hansının 0,10 M məhlulunda pH ən böyükdür?

A) HF

B) HCl

C) HNO3\mathrm{HNO_3}

D) H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Məsələ 197Orta

Saxarozanın hidrolizi turşuların iştirakı ilə gedir.

0,010 mol/dm3^3 qatılıqlı hansı turşunun sulu məhlulundan istifadə edildikdə hidroliz sürəti ən böyük olar?

A) Xlorid turşusu

B) Fosfat turşusu

C) Sirkə turşusu

D) Selen turşusu

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Məsələ 198Orta

15,2 mM turşu məhlulunda hidrogen ionlarının qatılığının 7,60 mmol/dm3^3 olduğu müəyyən edilmişdir.

Doğru ifadəni seçin.

A) Turşunun dissosiasiya dərəcəsi 100%-ə bərabər deyil.

B) Belə turşu mövcud deyil.

C) Bu, ikiprotonlu turşudur.

D) Turşunun dissosiasiya dərəcəsi 100%-dir.

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 199Orta

Saxarozanın hidrolizi turşuların iştirakı ilə gedir.

0,010 mol/dm3^3 qatılıqlı hansı turşunun sulu məhlulundan istifadə edildikdə hidroliz sürəti ən böyük olar?

A) Xlorid turşusu

B) Fosfat turşusu

C) Sirkə turşusu

D) Selen turşusu

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 200Orta

Turşulaşdırılmış metil narıncı məhlulu aşağıdakılardan hansı əlavə edildikdə rəngini dəyişər?

A) Alüminium xlorid

B) Dimetilamin

C) Etanol

D) Metilformat

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 201Orta

Doymuş spirtlər, ROH, ammonyak, su və alkanlar, RH, turş xassə göstərə bilər.

Onların turşuluğunun azalma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) NH3>H2O>ROH>RH\mathrm{NH_3>H_2O>ROH>RH}

B) H2O>ROH>NH3>RH\mathrm{H_2O>ROH>NH_3>RH}

C) RH>ROH>H2O>NH3\mathrm{RH>ROH>H_2O>NH_3}

D) H2O>ROH>RH>NH3\mathrm{H_2O>ROH>RH>NH_3}

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 202Orta

15,2 mM turşu məhlulunda hidrogen ionlarının qatılığının 7,60 mmol/dm3^3 olduğu təcrübə ilə müəyyən edilmişdir.

Doğru ifadəni seçin.

A) Bu turşu qüvvətli deyil.

B) Belə turşu mövcud deyil.

C) Bu, ikiprotonlu turşudur.

D) Turşunun dissosiasiya dərəcəsi 100%-dir.

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Məsələ 203Orta

Su (A), etanol (B), asetilen (C) və etanı (D) turşuluğun azalma sırası ilə düzün.

A) B–A–D–C

B) C–D–A–B

C) A–B–C–D

D) D–A–B–C

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Məsələ 204Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının hidroksil qrupundakı hidrogen atomu ən kiçik qismən müsbət yükə malikdir?

A) Fosfat turşusu

B) Nitrat turşusu

C) Sulfat turşusu

D) Xlorat turşusu

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Məsələ 205Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulunda pH təxminən 12-dir?

A) RbHCO3\mathrm{RbHCO_3}

B) K3PO4\mathrm{K_3PO_4}

C) (NH4)2CO3\mathrm{(NH_4)_2CO_3}

D) NaH2PO4\mathrm{NaH_2PO_4}

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Məsələ 206Orta

Hidratlaşmış metal kationları su ilə reaksiyaya girərək hidrogen ionları əmələ gətirə bilər. Bu, həmin hissəciklərin turş xassələrini göstərir.

Aşağıdakı kationlardan hansı ən qüvvətli turşudur?

A) [Na(H2O)6]+\mathrm{[Na(H_2O)_6]^+}

B) [Mg(H2O)6]2+\mathrm{[Mg(H_2O)_6]^{2+}}

C) [Fe(H2O)6]3+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{3+}}

D) [Al(H2O)6]3+\mathrm{[Al(H_2O)_6]^{3+}}

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Məsələ 207Orta

Aşağıdakı cütlərdən hansında ikinci turşu birinci turşudan birinci dissosiasiya mərhələsinə görə daha zəifdir?

A) HClO3\mathrm{HClO_3} və HClO4\mathrm{HClO_4}

B) H2SO3\mathrm{H_2SO_3} və H2CO3\mathrm{H_2CO_3}

C) H3PO4\mathrm{H_3PO_4} və H2SO4\mathrm{H_2SO_4}

D) HClO və HCl

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Məsələ 208Orta

Aşağıdakı turşulardan hansının 0,10 M sulu məhlulunda pH ən kiçikdir?

A) Benzoy turşusu

B) orto-Hidroksibenzoy turşusu

C) meta-Hidroksibenzoy turşusu

D) para-Hidroksibenzoy turşusu

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Məsələ 209Orta

Aşağıdakı proseslərdən biri getmir. Hansı?

A) Al3++H2O⇌AlOH2++H+\mathrm{Al^{3+}+H_2O\rightleftharpoons AlOH^{2+}+H^+}

B) SO32−+H2O⇌HSO3−+OH−\mathrm{SO_3^{2-}+H_2O\rightleftharpoons HSO_3^-+OH^-}

C) Cl−+H2O⇌HCl+OH−\mathrm{Cl^-+H_2O\rightleftharpoons HCl+OH^-}

D) Mg2++H2O⇌MgOH++H+\mathrm{Mg^{2+}+H_2O\rightleftharpoons MgOH^++H^+}

E) NH4++H2O⇌NH3⋅H2O+H+\mathrm{NH_4^++H_2O\rightleftharpoons NH_3\cdot H_2O+H^+}

F) ClO−+H2O⇌HOCl+OH−\mathrm{ClO^-+H_2O\rightleftharpoons HOCl+OH^-}

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 210Orta

Metanolun turş xassələri metanın turş xassələrindən xeyli güclüdür.

Bunun səbəbi nədir?

A) Metanolda hidrogenin kütlə faizi metandakından aşağıdır.

B) Hidroksil qrupundakı hidrogen atomunun qismən müsbət yükü metandakı hidrogen atomlarınınkından xeyli böyükdür.

C) Metanol molekulu fəzada təhrif olunmuş tetraedr formasına malikdir.

D) Normal şəraitdə metanol mayedir.

E) Metanolun ərimə və qaynama temperaturları metanınkından xeyli yüksəkdir.

F) Metanolda O–H rabitəsi C–H rabitəsindən uzundur.

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 211Orta

Aşağıdakı hidroksidlərdən hansı 0,010 M sulu məhlulda qüvvətli elektrolitdir?

A) NO(OH)\mathrm{NO(OH)}

B) CO(OH)2\mathrm{CO(OH)_2}

C) NO2(OH)\mathrm{NO_2(OH)}

D) PO(OH)3\mathrm{PO(OH)_3}

E) ClO(OH)\mathrm{ClO(OH)}

F) SO(OH)2\mathrm{SO(OH)_2}

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 212Orta

Saxarozanın hidrolizi turşuların iştirakı ilə gedir.

0,010 M qatılıqlı hansı turşunun sulu məhlulundan istifadə edildikdə hidroliz sürəti ən böyük olar?

A) Xlorid turşusu

B) Fosfat turşusu

C) Sirkə turşusu

D) Selen turşusu

E) Sulfit turşusu

F) Flüorid turşusu

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Məsələ 213Orta

İkiprotonlu doymuş karboksil turşuları

HO2C(CH2)nCO2H\mathrm{HO_2C(CH_2)_nCO_2H}

sırasında nn 0-dan 4-ə qədər artdıqda birinci və ikinci mərhələ dissosiasiya sabitləri, K1K_1 və K2K_2, necə dəyişir?

A) K1K_1 və K2K_2 artır.

B) K1K_1 və K2K_2 azalır.

C) K1K_1 artır, K2K_2 azalır.

D) K1K_1 azalır, K2K_2 artır.

E) K1K_1 artır, K2K_2 sabit qalır.

F) K1K_1 və K2K_2 dəyişmir.

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Məsələ 214Orta

Aşağıdakı ionlardan hansının su ilə reaksiyaya daxil olma dərəcəsi ən böyükdür?

A) Li+\mathrm{Li^+}

B) K+\mathrm{K^+}

C) Be2+\mathrm{Be^{2+}}

D) Ca2+\mathrm{Ca^{2+}}

E) Fe3+\mathrm{Fe^{3+}}

F) Ti4+\mathrm{Ti^{4+}}

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 215Orta

Hidratlaşmış metal kationları su ilə reaksiyaya girərək hidrogen ionları əmələ gətirə bilər və bu onların turş xassələrini xarakterizə edir.

Aşağıdakılardan hansı ən qüvvətli turşudur?

A) [K(H2O)6]+\mathrm{[K(H_2O)_6]^+}

B) [Ba(H2O)6]2+\mathrm{[Ba(H_2O)_6]^{2+}}

C) [Fe(H2O)6]2+\mathrm{[Fe(H_2O)_6]^{2+}}

D) [Cr(H2O)6]3+\mathrm{[Cr(H_2O)_6]^{3+}}

E) [Ca(H2O)6]2+\mathrm{[Ca(H_2O)_6]^{2+}}

F) [Cu(H2O)6]2+\mathrm{[Cu(H_2O)_6]^{2+}}

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 216Orta

Zəif birprotonlu HA turşusunun dissosiasiya sabiti

Ka=1,0×10−6K_a=1{,}0\times10^{-6}

dir.

0,050 mol/dm3^3 HA məhlulunda dissosiasiya dərəcəsi neçədir?

A) 2,0×10−52{,}0\times10^{-5}

B) 2,0×10−32{,}0\times10^{-3}%

C) 4,5%

D) 0,45%

E) 2,0×10−22{,}0\times10^{-2}%

F) 0,045%

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 217Orta

Doğru ifadəni seçin.

Sulu məhlulda aşağıdakılardan hansıları hidrolizə uğramır?

A) Bütün həll olan sulfatlar

B) Qələvi-torpaq metallarının nitritləri

C) Həll olan ammonium duzları

D) Həll olan kalium duzları

E) Qələvi metalların nitratları

F) Litium və natrium duzları

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Məsələ 218Orta

Aşağıdakı maddələrin turş xassələrinin düzgün müqayisəsi hansı variantda verilmişdir?

A) H2O>H2S>H2Ca\mathrm{H_2O>H_2S>H_2Ca}

B) H2O>H2Ca>H2S\mathrm{H_2O>H_2Ca>H_2S}

C) H2S>H2O>H2Ca\mathrm{H_2S>H_2O>H_2Ca}

D) H2S>H2Ca>H2O\mathrm{H_2S>H_2Ca>H_2O}

E) H2Ca>H2O>H2S\mathrm{H_2Ca>H_2O>H_2S}

F) H2Ca>H2S>H2O\mathrm{H_2Ca>H_2S>H_2O}

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Məsələ 219Orta

250 cm3^3 məhlulda 0,50 q H+\mathrm{H^+} ionu vardır.

Məhlulun pH-ı neçədir?

A) 0,30

B) 0,50

C) 0,70

D) 2,0

E) 2,3

F) 2,5

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Məsələ 220Orta

Etan (1), eten (2) və etin (3) turş xassələrə malikdir.

Onların turşuluğunun düzgün sırası hansıdır?

A) 1 > 2 > 3

B) 1 > 3 > 2

C) 2 > 3 > 1

D) 2 > 1 > 3

E) 3 > 1 > 2

F) 3 > 2 > 1

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Məsələ 221Orta

Aşağıdakı duzlardan hansının sulu məhlulu turş mühitə malikdir?

A) Kalium dihidrogenfosfat

B) Sezium karbonat

C) Natrium sulfid

D) Litium nitrat

E) Barium yodid

F) Rubidium fosfat

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Məsələ 222Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansıları turşuluğun azalma sırası ilə düzgün düzülmüşdür?

A) CF3COOH>CH3COOH>H2O>CH3OH\mathrm{CF_3COOH>CH_3COOH>H_2O>CH_3OH}

B) CH3COOH>CF3COOH>H2O>CH3OH\mathrm{CH_3COOH>CF_3COOH>H_2O>CH_3OH}

C) CH3OH>H2O>CH3COOH>CF3COOH\mathrm{CH_3OH>H_2O>CH_3COOH>CF_3COOH}

D) CH3COOH>H2O>CF3COOH>CH3OH\mathrm{CH_3COOH>H_2O>CF_3COOH>CH_3OH}

E) CF3COOH>CH3OH>CH3COOH>H2O\mathrm{CF_3COOH>CH_3OH>CH_3COOH>H_2O}

F) CH3OH>H2O>CF3COOH>CH3COOH\mathrm{CH_3OH>H_2O>CF_3COOH>CH_3COOH}

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Məsələ 223Orta

Aşağıdakı duzların sulu məhlullarından neçəsi turş mühitə malikdir?

Cs2S\mathrm{Cs_2S}, Cr(NO3)3\mathrm{Cr(NO_3)_3}, Na2B4O7\mathrm{Na_2B_4O_7}, SnCl2\mathrm{SnCl_2}, Ra(NO2)2\mathrm{Ra(NO_2)_2}, NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}, Cu(ClO4)2\mathrm{Cu(ClO_4)_2}

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2013, 9-cu sinif)

Məsələ 224Orta

1 M NaHCO3\mathrm{NaHCO_3} sulu məhlulu su ilə 10 dəfə durulaşdırıldıqda alınan məhlulun pH-ı başlanğıc məhlulla müqayisədə necə dəyişər?

A) Praktiki olaraq dəyişməz.

B) 1 vahid artar.

C) 10 dəfə artar.

D) 1 vahid azalar.

E) 10 dəfə azalar.

F) 10 vahid dəyişər.

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 225Orta

10,00 mL ortofosfat turşusu məhlulunun fenolftalein iştirakı ilə titrlənməsi üçün 10,54 mL 11,58 mM KOH məhlulu sərf edilmişdir.

Analiz olunan məhlulda ortofosfat turşusunun molyar qatılığı neçədir?

A) 4,07 mM

B) 5,65 mM

C) 6,10 mM

D) 8,42 mM

E) 10,7 mM

F) 12,2 mM

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Məsələ 226Orta

Doymuş sulu məhlul hava ilə təması istisna edən şəraitdə geri soyuducu altında 80 ∘C^\circ\mathrm{C}-yə qədər qızdırılmış və məhlulda ağ çöküntü əmələ gəlmişdir.

Hansı maddənin məhlulu qızdırılmışdır?

A) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

B) Ca(OH)2\mathrm{Ca(OH)_2}

C) FeSO4\mathrm{FeSO_4}

D) BaCl2\mathrm{BaCl_2}

E) Al(NO3)3\mathrm{Al(NO_3)_3}

F) KH2PO4\mathrm{KH_2PO_4}

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 227Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələr turşuluğun artma sırası ilə düzülmüşdür?

A) CH4>HF>H2O>NH3\mathrm{CH_4>HF>H_2O>NH_3}

B) HF>H2O>NH3>CH4\mathrm{HF>H_2O>NH_3>CH_4}

C) HF>NH3>H2O>CH4\mathrm{HF>NH_3>H_2O>CH_4}

D) NH3>CH4>H2O>HF\mathrm{NH_3>CH_4>H_2O>HF}

E) H2O>NH3>HF>CH4\mathrm{H_2O>NH_3>HF>CH_4}

F) H2O>CH4>HF>NH3\mathrm{H_2O>CH_4>HF>NH_3}

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Məsələ 228Orta

Malein (M) və fumar (F) turşuları etilendikarboksil turşusunun müvafiq olaraq cis- və trans-izomerləridir.

Onların turşuluğunu xarakterizə edən düzgün münasibəti seçin.

A) pK1(M)<pK1(F)pK_1(M)<pK_1(F) və pK2(M)<pK2(F)pK_2(M)<pK_2(F)

B) pK1(M)>pK1(F)pK_1(M)>pK_1(F) və pK2(M)>pK2(F)pK_2(M)>pK_2(F)

C) pK1(M)<pK1(F)pK_1(M)<pK_1(F) və pK2(M)>pK2(F)pK_2(M)>pK_2(F)

D) pK1(M)>pK1(F)pK_1(M)>pK_1(F) və pK2(M)<pK2(F)pK_2(M)<pK_2(F)

E) pK1(M)<pK1(F)pK_1(M)<pK_1(F) və pK2(M)=pK2(F)pK_2(M)=pK_2(F)

F) pK1(M)=pK1(F)pK_1(M)=pK_1(F) və pK2(M)=pK2(F)pK_2(M)=pK_2(F)

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Məsələ 229Orta

Distillə edilmiş suya hansı maddə əlavə edildikdə pH > 7 olan məhlul alınar?

A) CH3OH\mathrm{CH_3OH}

B) HCHO

C) HCO2H\mathrm{HCO_2H}

D) CH3Br\mathrm{CH_3Br}

E) CH3NH2\mathrm{CH_3NH_2}

F) CH3OCH3\mathrm{CH_3OCH_3}

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Məsələ 230Orta

0,10 M ortofosfat turşusu məhlulunda olan hissəciklərdən hansının molyar qatılığı ən böyükdür?

A) H+\mathrm{H^+}

B) OH−\mathrm{OH^-}

C) H2PO4−\mathrm{H_2PO_4^-}

D) HPO42−\mathrm{HPO_4^{2-}}

E) H3PO4\mathrm{H_3PO_4}

F) PO43−\mathrm{PO_4^{3-}}

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Məsələ 231Orta

Metanol kalium amidlə reaksiyaya daxil olduqda nə əmələ gəlir?

A) CO

B) CO2\mathrm{CO_2}

C) CH4\mathrm{CH_4}

D) NH3\mathrm{NH_3}

E) H2\mathrm{H_2}

F) N2\mathrm{N_2}

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Məsələ 232Orta

100 cm3^3 suda 57,5 mq natrium həll edilir. Alınan məhlul 250 cm3^3-lik ölçü kolbasına keçirilir və distillə edilmiş su ilə işarəyə qədər durulaşdırılır.

Hazırlanan məhlulun pH-ı neçə olmalıdır?

A) 9

B) 10

C) 11

D) 12

E) 13

F) 14

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Məsələ 233Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulunda hidroliz praktiki olaraq getmir?

A) Radium xlorid

B) Maqnezium nitrat

C) Mis(II) sulfat

D) Kalium sulfid

E) Litium nitrit

F) Kalium karbonat

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Məsələ 234Orta

İnert atmosferdə geri soyuducu altında 70 ∘C^\circ\mathrm{C}-yə qədər qızdırıldıqda hansı maddənin sulu məhlulunda həll olmuş maddənin kütlə faizi dəyişər?

A) Na2S\mathrm{Na_2S}

B) Na2SO4\mathrm{Na_2SO_4}

C) Na2CO3\mathrm{Na_2CO_3}

D) Na3PO4\mathrm{Na_3PO_4}

E) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

F) NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Məsələ 235Orta

ROH (1), H2O\mathrm{H_2O} (2), H2\mathrm{H_2} (3), RC≡CH\mathrm{RC\equiv CH} (4), RH (5) və NH3\mathrm{NH_3} (6) arasında ən yüksək turşuluğa malik maddəni göstərin.

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Məsələ 236Orta

10,00 cm3^3 0,100 M KOH məhlulunu titrləmək üçün neçə cm3^3 0,200 M H2SO4\mathrm{H_2SO_4} məhlulu tələb olunur?

A) 5,00 cm3^3

B) 10,00 cm3^3

C) 15,00 cm3^3

D) 20,00 cm3^3

E) 25,00 cm3^3

F) 30,00 cm3^3

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 237Orta

R alkil qrupu olmaqla aşağıdakı hissəciklərin nisbi əsaslığını göstərən hansı münasibət doğrudur?

A) OH−>RO−\mathrm{OH^- > RO^-}

B) H−<RO−\mathrm{H^- < RO^-}

C) NH2−>H−\mathrm{NH_2^- > H^-}

D) R−<NH2−\mathrm{R^- < NH_2^-}

E) RO−>R−\mathrm{RO^- > R^-}

F) H−<OH−\mathrm{H^- < OH^-}

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 238Orta

20 ∘C^\circ\mathrm{C} temperaturda 100 cm3^3 suda 1,00 q karbon dioksid həll edilir.

Alınan məhlulda hansı hissəciyin qatılığı ən böyükdür?

A) CO2\mathrm{CO_2}

B) H+\mathrm{H^+}

C) H3O+\mathrm{H_3O^+}

D) OH−\mathrm{OH^-}

E) HCO3−\mathrm{HCO_3^-}

F) CO32−\mathrm{CO_3^{2-}}

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Məsələ 239Orta

Sulu məhlulda turş xassələri ən güclü olan maddə hansıdır?

A) Cl(OH)\mathrm{Cl(OH)}

B) NO(OH)\mathrm{NO(OH)}

C) SO(OH)2\mathrm{SO(OH)_2}

D) SeO(OH)2\mathrm{SeO(OH)_2}

E) NO2(OH)\mathrm{NO_2(OH)}

F) ClO2(OH)\mathrm{ClO_2(OH)}

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Məsələ 240Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulu turş mühitə malikdir?

A) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

B) KHSO3\mathrm{KHSO_3}

C) Na2HPO4\mathrm{Na_2HPO_4}

D) K2HPO3\mathrm{K_2HPO_3}

E) Cs3PO4\mathrm{Cs_3PO_4}

F) HCOOK

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Məsələ 241Orta

Aşağıdakılardan hansı orta duzdur?

A) K2HPO3\mathrm{K_2HPO_3}

B) NaHCO3\mathrm{NaHCO_3}

C) Ca(HSO3)2\mathrm{Ca(HSO_3)_2}

D) LiHS

E) Al(HSO4)3\mathrm{Al(HSO_4)_3}

F) NaNH2\mathrm{NaNH_2}

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Məsələ 242Orta

Sulu məhlulda turşuların qüvvəti arasındakı münasibət hansı variantda düzgün göstərilmişdir?

A) H3PO4>H3BO3<HClO3\mathrm{H_3PO_4>H_3BO_3<HClO_3}

B) HClO3>H3BO3>H3PO4\mathrm{HClO_3>H_3BO_3>H_3PO_4}

C) H3BO3<HClO3>H3PO4\mathrm{H_3BO_3<HClO_3>H_3PO_4}

D) H3PO4>HClO3<H3BO3\mathrm{H_3PO_4>HClO_3<H_3BO_3}

E) H3BO3>H3PO4>HClO3\mathrm{H_3BO_3>H_3PO_4>HClO_3}

F) H3BO3<H3PO4<HClO3\mathrm{H_3BO_3<H_3PO_4<HClO_3}

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Məsələ 243Orta

Ammonyakın sulu məhlulunun

Kb=1,8×10−5K_b=1{,}8\times10^{-5}

olduğu halda onun nitrat turşusu ilə titrlənməsində ekvivalent nöqtəni müəyyən etmək üçün ən yaxşı indikatorun rəngi hansı pH qiymətində kəskin dəyişməlidir?

A) 1

B) 3

C) 5

D) 7

E) 9

F) 11

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Məsələ 244Orta

Aşağıdakı maddələrin 0,1 M məhlullarından hansının pH-ı ən kiçikdir?

A) Ammonyak

B) Natrium hidroksid

C) Xlorid turşusu

D) Sulfat turşusu

E) Ammonium xlorid

F) Natrium hidrogenkarbonat

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 245Orta

Məhlulun pH-ı 9-dan 6-ya endikdə hidrogen ionlarının qatılığı necə dəyişir?

A) 1000 dəfə azalır.

B) 1000 dəfə artır.

C) 100 dəfə azalır.

D) 100 dəfə artır.

E) 3 dəfə azalır.

F) 3 dəfə artır.

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 246Orta

Dissosiasiya dərəcəsi dissosiasiya etmiş hissəciklərin sayının dissosiasiyadan əvvəlki hissəciklərin sayına nisbətidir.

Müəyyən həcmdə zəif birprotonlu turşuda 2×1062\times10^6 turşu molekulu, 4×1034\times10^3 hidrogen ionu və 4×1034\times10^3 turşu qalığı ionu vardır.

Turşunun dissosiasiya dərəcəsi neçədir?

A) 0,1%

B) 0,2%

C) 0,4%

D) 1,0%

E) 2,0%

F) 4,0%

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Məsələ 247Orta

Aşağıdakı 0,1 M məhlullardan hansının pH-ı ən böyükdür?

A) NaCl

B) NaNO2\mathrm{NaNO_2}

C) CaCl2\mathrm{CaCl_2}

D) NH4NO3\mathrm{NH_4NO_3}

E) Mg(NO3)2\mathrm{Mg(NO_3)_2}

F) NaNO3\mathrm{NaNO_3}

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Məsələ 248Orta

Hipofosfor turşusu, H3PO2\mathrm{H_3PO_2}:

A) Birəsaslıdır.

B) İkiəsaslıdır.

C) Üçəsaslıdır.

D) Əsaslığı ilə xarakterizə edilə bilməz.

E) Turş xassə göstərmir.

F) Mövcud deyil.

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 249Orta

0,1 M hipoyodit turşusu məhlulunda hidrogen ionlarının qatılığı

1,42×10−6 M1{,}42\times10^{-6}\ \mathrm{M}

dir.

Hipoyodit turşusunun dissosiasiya sabiti neçədir?

A) 2,0×10−112{,}0\times10^{-11}

B) 6,2×10−116{,}2\times10^{-11}

C) 2,4×10−102{,}4\times10^{-10}

D) 4,2×10−104{,}2\times10^{-10}

E) 5,8×10−95{,}8\times10^{-9}

F) 3,2×10−83{,}2\times10^{-8}

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 250Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulu əsasi mühitə malikdir?

A) İmidazol

B) 2,4,6-Trinitrofenol

C) Etilenqlikol

D) Asetilaseton

E) Hidrogen sianid

F) Nitroetan

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 251Orta

Aşağıdakı turşulardan hansının turşuluq sabiti ən böyükdür?

A) 2,6-Dihidroksibenzoy turşusu

B) Qarışqa turşusu

C) Süd turşusu

D) Salisil turşusu

E) Benzoy turşusu

F) 4-Hidroksibenzoy turşusu

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 252Orta

Müəyyən temperaturda saf suyun pH-ı 6,65-dir.

Bu temperaturda suyun ion hasili neçədir?

A) 5,0×10−145{,}0\times10^{-14}

B) 3,0×10−143{,}0\times10^{-14}

C) 1,0×10−141{,}0\times10^{-14}

D) 5,0×10145{,}0\times10^{14}

E) 3,0×10143{,}0\times10^{14}

F) 1,0×10141{,}0\times10^{14}

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Məsələ 253Orta

Sulu məhlulda ən qüvvətli əsas olan hissəcik hansıdır?

A) CH3COO−\mathrm{CH_3COO^-}

B) ClO4−\mathrm{ClO_4^-}

C) NH3\mathrm{NH_3}

D) Cr3+\mathrm{Cr^{3+}}

E) C6H5NH3+\mathrm{C_6H_5NH_3^+}

F) CH3O−\mathrm{CH_3O^-}

(Belarus 2022, 9-cu sinif)