Atom quruluşu və dövri qanun

PDF yüklə

Hər sual üçün düzgün cavabı seçin.

Mündəricat

1. Məsələ 1–114 · Türkiyə Kimya Olimpiadası
2. Məsələ 115–197 · ABŞ Kimya Olimpiadası
3. Məsələ 198–227 · Avstraliya Kimya Olimpiadası
4. Məsələ 228–288 · Belarus Kimya Olimpiadası

Məsələ 1–114 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Məsələ 1Orta

Orbitalın fəzada istiqamətlənməsini hansı kvant ədədi göstərir?

A) $n$

B) $l$

C) $m_l$

D) $m_s$

E) Heç biri

(Turkiye 1997)

Məsələ 2Orta

Aşağıdakılardan hansı həyəcanlanmış halın elektron konfiqurasiyasına nümunədir?

A) He: $1s^2$

B) Ne: $1s^2 2s^2 2p^6$

C) Na: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^1$

D) N: $1s^2 2s^2 2p^2 3s^1$

E) P: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3$

(Turkiye 1997)

Məsələ 3Orta

X atomu və onun $\mathrm{X}^{2-}$ ionu üçün aşağıdakı xassələrdən hansıları eynidir?

I. Radiusları

II. Neytron sayları

III. Atom nömrələri

IV. Elektron sayları

V. Proton sayları

A) I, II, II və IV

B) I və III

C) II, III və IV

D) III, IV və V

E) II, III və V

(Turkiye 1999)

Məsələ 4Orta

Ölçüləri nəzərə alındıqda aşağıdakı sıralamalardan hansı doğrudur?

A) $\mathrm{Na}^{+} < \mathrm{Mg}^{2+} < \mathrm{K}^{+} < \mathrm{Ca}^{2+}$

B) $\mathrm{Mg}^{2+} < \mathrm{Na}^{+} < \mathrm{F}^{-} < \mathrm{O}^{2-}$

C) $\mathrm{O}^{2-} < \mathrm{F}^{-} < \mathrm{Na}^{+} < \mathrm{Mg}^{2+}$

D) $\mathrm{Se}^{2-} < \mathrm{Br}^{-} < \mathrm{S}^{2-} < \mathrm{Cl}^{-}$

E) $\mathrm{S}^{2-} < \mathrm{Cl}^{-} < \mathrm{Br}^{-} < \mathrm{Se}^{2-}$

(Turkiye 1999)

Məsələ 5Orta

Li, Na, Mg, Al və Si elementlərinin ikinci ionlaşma enerjilərinin düzgün sıralaması aşağıdakılardan hansıdır?

A) $\mathrm{Mg} < \mathrm{Si} < \mathrm{Al} < \mathrm{Na} < \mathrm{Li}$

B) $\mathrm{Li} < \mathrm{Na} < \mathrm{Mg} < \mathrm{Al} < \mathrm{Si}$

C) $\mathrm{Na} < \mathrm{Li} < \mathrm{Mg} < \mathrm{Si} < \mathrm{Al}$

D) $\mathrm{Na} < \mathrm{Li} < \mathrm{Mg} < \mathrm{Al} < \mathrm{Si}$

E) $\mathrm{Mg} < \mathrm{Si} < \mathrm{Al} < \mathrm{Li} < \mathrm{Na}$

(Turkiye 1999)

Məsələ 6Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında yalnız elementlərin dövri xassələri verilmişdir?

A) İonlaşma enerjisi, elektron qohumluğu və atom çəkisi

B) İonlaşma enerjisi, atom radiusu və kütlə ədədi

C) Elektron qohumluğu, atom radiusu və izotopların sayı

D) Atom çəkisi, elektron qohumluğu və neytronların sayı

E) İonlaşma enerjisi, elektron qohumluğu və atom radiusu

(Turkiye 1999)

Məsələ 7Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Atomdakı protonların ümumi sayına atom nömrəsi deyilir.

B) Neytral atomda protonların sayı elektronların sayına bərabərdir.

C) Kütlə ədədi proton və neytronların saylarının cəminə bərabərdir.

D) Proton və neytronları nüvədə bir yerdə saxlamaq üçün lazım olan enerjiyə nüvənin rabitə enerjisi deyilir.

E) Müxtəlif atomlarda neytronların sayı eyni, protonların sayı isə fərqlidirsə, bu atomlara izotoplar deyilir.

(Turkiye 2000)

Məsələ 8Orta

Aşağıdakı element və ya ionlardan hansı verilmiş elektron konfiqurasiyasına malikdir?

$$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10}$$

A) Zn

B) $\mathrm{Cu}^{+}$

C) $\mathrm{Ni}^{2+}$

D) $\mathrm{Fe}^{3+}$

E) Ga

(Turkiye 2000)

Məsələ 9Orta

Bromun təbiətdə rast gəlinən izotoplarından birinin kütləsi 78.9183, nisbi bolluğu isə 50.64%-dir. Digər izotopun kütləsi 80.9163, nisbi bolluğu isə 49.36%-dir.

Təbii bromun orta atom çəkisi nə qədərdir?

A) 79.1836

B) 79.5673

C) 79.8954

D) 79.9045

E) 79.9173

(Turkiye 2000)

Məsələ 10Orta

Verilmiş atom və/və ya ionların radiuslarının artma ardıcıllığını aşağıdakılardan hansı düzgün göstərir?

A) $\mathrm{F}^{-} < \mathrm{N}^{3-} < \mathrm{Ca}^{2+} < \mathrm{C}$

B) $\mathrm{N}^{3-} < \mathrm{F}^{-} < \mathrm{Ca}^{2+} < \mathrm{C}$

C) $\mathrm{C} < \mathrm{Ca}^{2+} < \mathrm{F}^{-} < \mathrm{N}^{3-}$

D) $\mathrm{Ca}^{2+} < \mathrm{C} < \mathrm{F}^{-} < \mathrm{N}^{3-}$

E) $\mathrm{Ca}^{2+} < \mathrm{C} < \mathrm{N}^{3-} < \mathrm{F}^{-}$

(Turkiye 2000)

Məsələ 11Orta

Aşağıdakılardan hansı Daltonun atom nəzəriyyəsinin müddəalarından biri deyil?

A) Elementin xassələrini itirmədən bölünə biləcəyi ən kiçik hissəciyə atom deyilir.

B) Eyni elementin atomları tamamilə eynidir və digər elementlərin atomlarından tamamilə fərqli xassələrə malikdir.

C) Kimyəvi reaksiyalarda atomlar məhv olmur və yeni növ atomlara çevrilmir.

D) Birləşmələr müxtəlif elementlərin atomlarının müəyyən nisbətlərdə birləşməsi nəticəsində əmələ gəlir.

E) Atomlar proton, neytron və elektronlardan ibarətdir.

(Turkiye 2000)

Məsələ 12Orta

$\mathrm{Br}^{-}$ ionunun elektron konfiqurasiyası enerji səviyyələrinə görə yazıldıqda sonuncu əlavə olunan elektronun dörd kvant ədədi aşağıdakılardan hansında düzgün verilmişdir?

A) $n=3,\ l=0,\ m_l=0,\ m_s=+1/2$

B) $n=3,\ l=1,\ m_l=-1,\ m_s=-1/2$

C) $n=4,\ l=2,\ m_l=0,\ m_s=+1/2$

D) $n=4,\ l=1,\ m_l=-1,\ m_s=-1/2$

E) $n=4,\ l=2,\ m_l=-1,\ m_s=-1/2$

(Turkiye 2000)

Məsələ 13Orta

Dövri cədvəl haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Elektromənfilik eyni dövr üzrə soldan sağa, eyni qrup üzrə isə aşağıdan yuxarıya doğru artır.

B) Atom radiusu eyni dövr üzrə soldan sağa doğru artır, eyni qrup üzrə isə yuxarıdan aşağıya doğru azalır.

C) Valent elektronları $d$ orbitallarında yerləşən elementlərə keçid elementləri deyilir.

D) Aktinidlər və lantanoidlər daxili keçid elementləri də adlandırılır.

E) Elementlərin oksigenlə əmələ gətirdikləri oksidlərin turşuluğu eyni dövr üzrə soldan sağa doğru artır.

(Turkiye 2000)

Məsələ 14Orta

İzotopları da nəzərə alındıqda aşağıdakılardan hansı hidrogen atomunun tərkib hissəsi deyil?

A) Elektron

B) Proton

C) Neytron

D) Beta hissəcikləri

E) Alfa hissəcikləri

(Turkiye 2001)

Məsələ 15Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı doğru deyil?

A) Atom nəzəriyyəsi ilk dəfə Con Dalton tərəfindən irəli sürülmüşdür.

B) Albert Eynşteyn enerji ilə kütlə arasındakı əlaqəni göstərmişdir.

C) Radioaktivlik ilk dəfə Antuan Anri Bekkerel tərəfindən kəşf edilmişdir.

D) Atomlarda neytronların mövcudluğu ilk dəfə Ernest Rezerford tərəfindən göstərilmişdir.

E) Nils Bor atomlardakı elektron enerji səviyyələrini ilk dəfə düsturla ifadə etmişdir.

(Turkiye 2001)

Məsələ 16Orta

Aşağıdakılardan hansı atomun elektronlarını təsvir edən kvant ədədi deyil?

A) Bucaq kvant ədədi, $w=\pi/2,\ldots,2\pi$

B) Spin kvant ədədi, $s=\pm 1/2$

C) Baş kvant ədədi, $n=1,2,3,\ldots$

D) Orbital kvant ədədi, $l=0,1,\ldots,n-1$

E) Maqnit kvant ədədi, $m=-l,-l+1,\ldots,0,\ldots,+l$

(Turkiye 2001)

Məsələ 17Orta

Aşağıdakı ion üçün hansı variant doğrudur?

$${}^{31}_{16}\mathrm{S}^{2-}$$

A) 16 proton, 16 neytron, 16 elektron

B) 16 proton, 15 neytron, 16 elektron

C) 16 proton, 15 neytron, 18 elektron

D) 15 proton, 16 neytron, 18 elektron

E) 15 proton, 16 neytron, 14 elektron

(Turkiye 2001)

Məsələ 18Orta

$^{51}_{24}\mathrm{Cr}$ üçün aşağıdakı elektron konfiqurasiyalarından hansı doğrudur?

A) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^6$

B) $[\mathrm{Ar}]\,4s^1 3d^5$

C) $[\mathrm{Ar}]\,4s^2 3d^4$

D) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^4$

E) $[\mathrm{Ar}]\,3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$

(Turkiye 2001)

Məsələ 19Orta

Elementlərin təsnifatı ilə bağlı aşağıdakı ifadələrdən hansı doğru deyil?

A) Na qələvi metaldır.

B) Br halogendir.

C) Al keçid elementidir.

D) Ba qələvi-torpaq metalıdır.

E) Rn nəcib qazdır.

(Turkiye 2001)

Məsələ 20Orta

Oksigenin təbiətdə rast gəlinən izotopları və onların nisbi bolluqları aşağıda verilmişdir.

İzotop	Nisbi bolluq	Kütlə (a.k.v.)
$^{16}_{8}\mathrm{O}$	0.99759	15.995
$^{17}_{8}\mathrm{O}$	0.00037	16.991
$^{18}_{8}\mathrm{O}$	0.00204	17.991

Oksigenin orta atom kütləsi atom kütlə vahidi ilə nə qədərdir?

A) 15.995

B) 16.000

C) 15.993

D) 15.999

E) 16.003

(Turkiye 2001)

Məsələ 21Orta

Aşağıdakı sıralamalardan hansında atom radiusları düzgün sıralanmamışdır?

A) $\mathrm{P} < \mathrm{As} < \mathrm{Se}$

B) $\mathrm{Li} < \mathrm{Na} < \mathrm{K}$

C) $\mathrm{Al} < \mathrm{Mg} < \mathrm{Na}$

D) $\mathrm{C} < \mathrm{Si} < \mathrm{Al}$

E) $\mathrm{O} < \mathrm{N} < \mathrm{Te}$

(Turkiye 2001)

Məsələ 22Orta

Tezliyi aşağıda verilmiş işığın dalğa uzunluğu metrlə nə qədərdir?

$$\nu=4.464\times10^{14}\ \mathrm{s}^{-1}$$

A) $1.368\times10^{23}$

B) $1.489\times10^{-6}$

C) $6.720\times10^{-7}$

D) $7.472\times10^{-15}$

E) $1.579\times10^{-19}$

(Turkiye 2001)

Məsələ 23Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Neytral atomda proton və elektronların sayı bərabərdir.

B) Müxtəlif elementlərin atomlarındakı protonlar eyni xassələrə malikdir.

C) Bütün məlum elementlərin atomlarında proton və neytronların sayları bir-birindən fərqlidir.

D) Elementin atomunda elektronların sayı protonların sayından çoxdursa, həmin hissəcik aniondur.

E) Elementin atomunda protonların sayı elektronların sayından çoxdursa, həmin hissəcik kationdur.

(Turkiye 2002)

Məsələ 24Orta

Aşağıdakı ion üçün hansı variant doğrudur?

$${}^{56}_{26}\mathrm{Fe}^{3+}$$

A) 26 proton, 30 neytron, 23 elektron

B) 26 proton, 30 neytron, 26 elektron

C) 30 proton, 26 neytron, 26 elektron

D) 30 proton, 23 neytron, 26 elektron

E) 26 proton, 23 neytron, 30 elektron

(Turkiye 2002)

Məsələ 25Orta

Mis elementinin təbiətdə rast gəlinən iki əsas izotopu Cu-63 və Cu-65-in kütlələri müvafiq olaraq 62.9298 və 64.9278-dir.

Misin orta atom çəkisi 63.5460 olduğuna görə Cu-63 izotopunun təbiətdəki faizlə bolluğu nə qədərdir?

A) 31.8

B) 38.2

C) 43.9

D) 56.5

E) 69.2

(Turkiye 2002)

Məsələ 26Orta

Tezliyi aşağıda verilmiş elektromaqnit dalğasının dalğa uzunluğu metrlə nə qədərdir?

$$\nu=4.464\times10^{14}\ \mathrm{s}^{-1}$$

A) $6.720\times10^{-7}$

B) $7.472\times10^{-15}$

C) $1.368\times10^{23}$

D) $1.489\times10^{-6}$

E) $1.579\times10^{-19}$

(Turkiye 2002)

Məsələ 27Orta

Aşağıdakılardan hansı Ag atomunun elektron konfiqurasiyasıdır?

A) $[\mathrm{Kr}]\,5s^2 4d^9$

B) $[\mathrm{Xe}]\,6s^2 5d^9$

C) $[\mathrm{Kr}]\,5s^1 4d^{10}$

D) $[\mathrm{Ar}]\,4s^2 4d^8$

E) $[\mathrm{Xe}]\,5s^2 4d^{10}$

(Turkiye 2002)

Məsələ 28Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Atom nüvəsinin diametri təxminən $10^{-15}$ m tərtibindədir.

B) Neytronun elektrik yükü yoxdur, lakin kütləsi vardır.

C) Verilmiş elementin bütün atomları eynidir.

D) Kütlə ədədi proton və neytronların saylarının cəmidir.

E) Elementin müxtəlif izotoplarının nüvələri eynidir.

(Turkiye 2002)

Məsələ 29Orta

Bənövşəyi işığın dalğa uzunluğu 487.8 nm-dir.

Bu işığın enerjisi kJ/mol ilə nə qədərdir?

A) 245.6

B) 184.2

C) 122.8

D) 102.6

E) 83.2

(Turkiye 2002)

Məsələ 30Orta

Aşağıdakılardan hansının radiusu ən kiçikdir?

A) B

B) $\mathrm{O}^{2-}$

C) $\mathrm{F}^{-}$

D) $\mathrm{Al}^{3+}$

E) $\mathrm{Na}^{+}$

(Turkiye 2002)

Məsələ 31Orta

Aşağıdakılardan hansı elektromaqnit şüalanması deyil?

A) Mikrodalğalar

B) Rentgen şüaları

C) $\gamma$-şüaları

D) Ultrabənövşəyi şüalanma

E) $\beta$-şüaları

(Turkiye 2003)

Məsələ 32Orta

Elementin hissəciyinin ion olub-olmadığını müəyyən etmək üçün aşağıdakı kəmiyyətlərdən hansı ikisini bilmək lazımdır?

A) Neytronların sayı və atom nömrəsi

B) Proton və neytronların sayı

C) Neytron və elektronların sayı

D) Atom nömrəsi və elektronların sayı

E) Kütlə ədədi və elektronların sayı

(Turkiye 2003)

Məsələ 33Orta

Be, Ne, Na və Mg elementlərinin birinci ionlaşma enerjilərinin aşağıdakı sıralamalarından hansı doğrudur?

A) $\mathrm{Be} > \mathrm{Na} > \mathrm{Mg} > \mathrm{Ne}$

B) $\mathrm{Mg} > \mathrm{Na} > \mathrm{Ne} > \mathrm{Be}$

C) $\mathrm{Ne} > \mathrm{Mg} > \mathrm{Be} > \mathrm{Na}$

D) $\mathrm{Ne} > \mathrm{Be} > \mathrm{Na} > \mathrm{Mg}$

E) $\mathrm{Ne} > \mathrm{Be} > \mathrm{Mg} > \mathrm{Na}$

(Turkiye 2003)

Məsələ 34Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Elementlər birləşmə əmələ gətirərkən protonlarının sayı dəyişmir, lakin atom diametrləri, elektron sayları və kimyəvi xassələri dəyişir.

B) Atom radiusları dövri cədvəldə yuxarıdan aşağıya doğru artır, soldan sağa doğru isə azalır.

C) Hund qaydasına görə elektronlar enerji səviyyələrində yerləşərkən cütləşməmiş elektronların sayı maksimum olmalıdır.

D) Cu atomunun elektron konfiqurasiyası $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^1 3d^{10}$ şəklindədir.

E) Dövri cədvəldəki bütün elementlər birləşmələrində oktet qaydasına tabe olur.

(Turkiye 2003)

Məsələ 35Orta

$\mathrm{X}^{3+}$ ionunda 12 elektron və 16 neytron vardır.

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) X elementinin atom nömrəsi 15-dir.

B) X elementi $-3$ oksidləşmə dərəcəsinə malik ola bilər.

C) X elementinin kütlə ədədi 31-dir.

D) X elementi paramaqnit xassəyə malikdir.

E) X elementi təbiətdə qaz halında mövcuddur.

(Turkiye 2003)

Məsələ 36Orta

1911-ci ildə protonların mövcudluğunu hansı alim göstərmişdir?

A) Robert Milliken (1868–1953)

B) Henri Mozli (1879–1915)

C) C. C. Tomson (1856–1940)

D) Nils Bor (1885–1962)

E) Ernest Rezerford (1871–1937)

(Turkiye 2004)

Məsələ 37Orta

Aşağıdakılardan hansı Daltonun atom nəzəriyyəsinin postulatlarından biri deyil?

A) Müxtəlif elementlərin atomları fərqli xassələrə malikdir.

B) Elementlər daha kiçik hissəciklərə bölünə bilməyən atomlardan ibarətdir.

C) İzotoplarda protonların sayı eyni, neytronların sayı isə fərqlidir.

D) Birləşmə müxtəlif atomların müəyyən tam ədəd nisbətində birləşməsindən əmələ gəlir.

E) Atomlar məhv edilə, yenidən yaradıla və ya başqa elementin atomlarına çevrilə bilməz.

(Turkiye 2004)

Məsələ 38Orta

Katod şüaları:

A) Kationlardan ibarətdir.

B) Elektronlardan ibarətdir.

C) Pozitronlardan ibarətdir.

D) Protonlardan ibarətdir.

E) Anionlardan ibarətdir.

(Turkiye 2004)

Məsələ 39Orta

Dövri cədvəldə misin atom çəkisi 63.5 olaraq verilmişdir. Təbiətdə misin atom çəkiləri 63.0 və 65.0 olan iki izotopu mövcuddur.

Cu-65 izotopunun təbiətdəki faizlə bolluğu nə qədərdir?

A) 75

B) 25

C) 35

D) 80

E) 65

(Turkiye 2004)

Məsələ 40Orta

Aşağıdakı cütlərdən hansının kimyəvi xassələri bir-birinə ən yaxındır?

A) $^1\mathrm{H}$ və $^1\mathrm{H}^{+}$

B) $^{14}\mathrm{N}$ və $^{14}\mathrm{N}^{3-}$

C) $^{23}\mathrm{Na}$ və $^{20}\mathrm{Ne}$

D) $^{12}\mathrm{C}$ və $^{13}\mathrm{C}$

E) $^{35}\mathrm{Cl}^{-}$ və $^{80}\mathrm{Br}^{-}$

(Turkiye 2005)

Məsələ 41Orta

Borun təbiətdə rast gəlinən iki izotopunun kütlələri aşağıdakı kimidir:

$${}^{10}\mathrm{B}: 10.0129\ \mathrm{a.k.v.}$$ $${}^{11}\mathrm{B}: 11.0093\ \mathrm{a.k.v.}$$

Dövri cədvəldə borun atom çəkisi 10.811 a.k.v. olaraq verildiyinə görə bu izotopların təbiətdəki faizlə bolluqları nə qədərdir?

A) $^{10}\mathrm{B}$: 25.12%; $^{11}\mathrm{B}$: 74.88%

B) $^{10}\mathrm{B}$: 19.90%; $^{11}\mathrm{B}$: 80.10%

C) $^{10}\mathrm{B}$: 50.00%; $^{11}\mathrm{B}$: 50.00%

D) $^{10}\mathrm{B}$: 10.15%; $^{11}\mathrm{B}$: 89.85%

E) $^{10}\mathrm{B}$: 67.40%; $^{11}\mathrm{B}$: 32.60%

(Turkiye 2005)

Məsələ 42Orta

Əsas halında $\mathrm{Fe}^{3+}$ ionu:

A) Diamaqnitdir.

B) Diamaqnitdir və bir cütləşməmiş elektronu vardır.

C) Paramaqnitdir və beş cütləşməmiş elektronu vardır.

D) Paramaqnitdir və üç cütləşməmiş elektronu vardır.

E) Paramaqnitdir və cütləşməmiş elektronu yoxdur.

(Turkiye 2005)

Məsələ 43Orta

Elektron konfiqurasiyaları ilə bağlı aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Bir mənfi yüklü ionunun elektron konfiqurasiyası $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6$ olan element halogendir.

B) $^{52}_{24}\mathrm{X}$ elementinin elektron konfiqurasiyası $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^1 3d^5$ şəklindədir.

C) Elektron konfiqurasiyası $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2$ olan elementin birinci ionlaşma enerjisi, elektron konfiqurasiyası $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^1$ olan elementinkindən kiçikdir.

D) Elektron konfiqurasiyaları $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2$ və $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$ olan elementlər eyni dövrdə yerləşir.

E) Bir müsbət yüklü ionunun elektron konfiqurasiyası $1s^2 2s^2 2p^6$ olan element metaldır.

(Turkiye 2005)

Məsələ 44Orta

Elementlərin dövri xassələri ilə bağlı aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Dövri cədvəldə qrup üzrə yuxarıdan aşağıya doğru birinci ionlaşma enerjisi azalır.

B) Dövri cədvəldə qrup üzrə yuxarıdan aşağıya doğru atom diametri artır.

C) Dövri cədvəldə dövr üzrə soldan sağa doğru elektron qohumluğu artır.

D) Dövri cədvəldə qrup üzrə yuxarıdan aşağıya doğru metallıq xassəsi artır.

E) Dövri cədvəldə dövr üzrə soldan sağa doğru birinci ionlaşma enerjisi azalır.

(Turkiye 2005)

Məsələ 45Orta

İonların ölçülərinin aşağıdakı sıralamalarından hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{Li}^{+} < \mathrm{Na}^{+} < \mathrm{K}^{+}$

B) $\mathrm{Al}^{3+} < \mathrm{Mg}^{2+} < \mathrm{Na}^{+}$

C) $\mathrm{Na}^{+} < \mathrm{F}^{-} < \mathrm{O}^{2-}$

D) $\mathrm{S}^{2-} < \mathrm{Cl}^{-} < \mathrm{Br}^{-}$

E) $\mathrm{Cl}^{-} < \mathrm{Br}^{-} < \mathrm{I}^{-}$

(Turkiye 2006)

Məsələ 46Orta

Aşağıdakı cütlərdən hansında ölçü fərqi ən böyükdür?

A) $\mathrm{Li}^{+}$ və $\mathrm{I}^{-}$

B) $\mathrm{O}^{2-}$ və $\mathrm{F}^{-}$

C) C və F

D) Na və Mg

E) $\mathrm{K}^{+}$ və Br

(Turkiye 2006)

Məsələ 47Orta

Aşağıdakılardan hansının ikinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Na

B) Be

C) Mg

D) Al

E) Rb

(Turkiye 2006)

Məsələ 48Orta

$\mathrm{Cr}^{+}$ ionunda neçə elektronun kvant ədədləri $l=0$ və $m_l=0$ şərtlərini ödəyir?

A) 8

B) 6

C) 7

D) 4

E) 2

(Turkiye 2006)

Məsələ 49Orta

$\mathrm{A}^{2+}$ və $\mathrm{B}^{3-}$ ionları izoelektrondur.

A elementinin atom nömrəsi 20 olarsa, B elementinin proton sayını hesablayın.

A) 20

B) 12

C) 15

D) 23

E) 18

(Turkiye 2006)

Məsələ 50Orta

Aşağıdakılardan hansı ionlaşma enerjilərinin artma ardıcıllığını düzgün göstərir?

A) $\mathrm{B} > \mathrm{C} > \mathrm{N} > \mathrm{O} > \mathrm{F} > \mathrm{Ne}$

B) $\mathrm{Ne} > \mathrm{F} > \mathrm{O} > \mathrm{N} > \mathrm{C} > \mathrm{B}$

C) $\mathrm{Ne} > \mathrm{F} > \mathrm{N} > \mathrm{O} > \mathrm{C} > \mathrm{B}$

D) $\mathrm{Ne} > \mathrm{O} > \mathrm{F} > \mathrm{N} > \mathrm{B} > \mathrm{C}$

E) $\mathrm{C} > \mathrm{F} > \mathrm{O} > \mathrm{B} > \mathrm{N} > \mathrm{Ne}$

(Turkiye 2006)

Məsələ 51Orta

Aşağıdakı birləşmədə xromun valent elektron konfiqurasiyası hansı variantda düzgün göstərilmişdir?

$$\mathrm{Ca}_5(\mathrm{CrO}_4)_3\mathrm{OH}$$

A) $4s^1 3d^1$

B) $4s^2$

C) $4s^1$

D) $3d^1$

E) $3d^0$

(Turkiye 2007)

Məsələ 52Orta

Kalium metalının səthindən elektron qoparmaq üçün $3.72\times10^{-19}$ J enerji tələb olunur.

Təcrübədə K metalının səthindən qopan elektronun sürəti aşağıdakı kimi ölçülmüşdür:

$$v=4.88\times10^5\ \mathrm{m/s}$$

Elektronu qoparmaq üçün istifadə olunan fotonların dalğa uzunluğunu nm ilə hesablayın.

A) 414

B) 630

C) 305

D) 842

E) 733

(Turkiye 2007)

Məsələ 53Orta

Dövri xassələri nəzərə alaraq Ar, Na, Cl və Al elementlərini ionlaşma enerjilərinin artma ardıcıllığı ilə sıralayın.

A) $\mathrm{Ar} < \mathrm{Cl} < \mathrm{Al} < \mathrm{Na}$

B) $\mathrm{Na} < \mathrm{Cl} < \mathrm{Ar} < \mathrm{Al}$

C) $\mathrm{Na} < \mathrm{Al} < \mathrm{Cl} < \mathrm{Ar}$

D) $\mathrm{Al} < \mathrm{Cl} < \mathrm{Ar} < \mathrm{Na}$

E) $\mathrm{Cl} < \mathrm{Al} < \mathrm{Na} < \mathrm{Ar}$

(Turkiye 2007)

Məsələ 54Orta

Xrom (Cr) atomunda neçə cütləşməmiş elektron vardır?

A) 4

B) 6

C) 3

D) 2

E) 5

(Turkiye 2007)

Məsələ 55Orta

Aşağıdakılardan hansında cütləşməmiş elektronların sayı ən çoxdur?

A) N

B) F

C) $\mathrm{Mn}^{2+}$

D) $\mathrm{S}^{2-}$

E) $\mathrm{Sc}^{3+}$

(Turkiye 2008)

Məsələ 56Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının ikinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Si

B) Mg

C) Al

D) Na

E) P

(Turkiye 2008)

Məsələ 57Orta

Aşağıdakı ion birləşmələrindən hansında anion və kation arasındakı məsafə ən kiçikdir?

A) $\mathrm{KF}$

B) $\mathrm{K}_2\mathrm{S}$

C) $\mathrm{RbCl}$

D) $\mathrm{SrBr}_2$

E) $\mathrm{RbF}$

(Turkiye 2008)

Məsələ 58Orta

Atom ölçüləri nəzərə alındıqda aşağıdakı sıralamalardan hansı kiçikdən böyüyə doğru düzgündür?

A) $\mathrm{F} < \mathrm{K} < \mathrm{Ge} < \mathrm{Br} < \mathrm{Rb}$

B) $\mathrm{F} < \mathrm{Ge} < \mathrm{Br} < \mathrm{K} < \mathrm{Rb}$

C) $\mathrm{F} < \mathrm{K} < \mathrm{Br} < \mathrm{Ge} < \mathrm{Rb}$

D) $\mathrm{F} < \mathrm{Br} < \mathrm{Ge} < \mathrm{K} < \mathrm{Rb}$

E) $\mathrm{F} < \mathrm{Br} < \mathrm{Ge} < \mathrm{Rb} < \mathrm{K}$

(Turkiye 2008)

Məsələ 59Orta

Kalsium metalı dalğa uzunluğu 345 nm olan fotonlarla şüalandırıldıqda qopan elektronun de Broyl dalğa uzunluğu 1.30 nm olur.

Ca metalının rabitə enerjisini kJ/mol ilə hesablayın.

A) 36.4

B) 401

C) 261

D) 137

E) 78

(Turkiye 2008)

Məsələ 60Orta

Xlorun təbiətdə rast gəlinən iki izotopu $^{35}\mathrm{Cl}$ və $^{37}\mathrm{Cl}$-un kütlələri müvafiq olaraq 34.969 g/mol və 36.966 g/mol-dur.

Təbii xlorun atom çəkisi 35.453 g/mol olduğuna görə 0.100 mol bərk KCl-də olan $^{35}\mathrm{Cl}$ atomlarının sayını hesablayın.

A) $6.02\times10^{23}$

B) $4.56\times10^{22}$

C) $1.46\times10^{23}$

D) $6.02\times10^{22}$

E) $3.01\times10^{23}$

(Turkiye 2008)

Məsələ 61Orta

İon radiusları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{Te}^{2-}$ ionunun radiusu $\mathrm{Se}^{2-}$ ionunun radiusundan böyükdür.

B) $\mathrm{N}^{3-}$ ionunun radiusu $\mathrm{O}^{2-}$ ionunun radiusundan böyükdür.

C) $\mathrm{Mg}^{2+}$ ionunun radiusu $\mathrm{Al}^{3+}$ ionunun radiusundan kiçikdir.

D) $\mathrm{Sc}^{3+}$ ionunun radiusu $\mathrm{Sr}^{2+}$ ionunun radiusundan kiçikdir.

E) $\mathrm{O}^{2-}$ ionunun radiusu F atomunun radiusundan böyükdür.

(Turkiye 2009)

Məsələ 62Orta

Aşağıdakı atom və ya ionlardan hansı ən güclü paramaqnit xassə göstərir?

A) $\mathrm{Fe}^{2+}$

B) N

C) Mn

D) F

E) $\mathrm{Co}^{3+}$

(Turkiye 2009)

Məsələ 63Orta

$\mathrm{Cr}^{+}$ ionunda neçə elektronun kvant ədədlərindən biri $\ell=0$-dır?

A) 6

B) 4

C) 3

D) 5

E) 8

(Turkiye 2009)

Məsələ 64Orta

$\mathrm{A}^{3+}$ və $\mathrm{B}^{3-}$ ionları izoelektrondur.

B hissəciyində 15 elektron olarsa, $\mathrm{A}^{2+}$ ionunun elektron konfiqurasiyası aşağıdakılardan hansıdır?

A) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 4p^1$

B) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^1$

C) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^1$

D) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^3$

E) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^1$

(Turkiye 2009)

Məsələ 65Orta

Dalğa uzunluğu 215 nm olan işıq iş funksiyası 435 kJ/mol olan metal səthinə düşür.

Qopan elektronların orta kinetik enerjisini kJ/mol ilə hesablayın.

A) 265

B) 323

C) 122

D) 87.2

E) 61.5

(Turkiye 2009)

Məsələ 66Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) O atomunun ionlaşma enerjisi N atomununkindən kiçikdir.

B) F atomunun elektron qohumluğu O atomununkindən daha ekzotermikdir.

C) $\mathrm{Ca}^{+}$ ionunun ionlaşma enerjisi Ca atomununkindən böyükdür.

D) Al atomunun ionlaşma enerjisi Mg atomununkindən böyükdür.

E) Cl atomunun elektron qohumluğu F atomununkindən daha ekzotermikdir.

(Turkiye 2009)

Məsələ 67Orta

Hidrogen atomunun ionlaşma enerjisi 1314 kJ/mol-dur.

Hidrogen atomunda elektronun $n=4$ səviyyəsindən $n=2$ səviyyəsinə keçidi zamanı buraxılan şüanın dalğa uzunluğunu nm ilə hesablayın.

A) 486

B) 231

C) 376

D) 538

E) 321

(Turkiye 2009)

Məsələ 68Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{Te}^{2-}$ ionunun radiusu $\mathrm{Se}^{2-}$ ionunun radiusundan böyükdür.

B) $\mathrm{N}^{3-}$ ionunun radiusu $\mathrm{O}^{2-}$ ionunun radiusundan böyükdür.

C) $\mathrm{Mg}^{2+}$ ionunun radiusu $\mathrm{Al}^{3+}$ ionunun radiusundan kiçikdir.

D) $\mathrm{Sc}^{3+}$ ionunun radiusu $\mathrm{Sr}^{2+}$ ionunun radiusundan kiçikdir.

E) $\mathrm{O}^{2-}$ ionunun radiusu $\mathrm{F}^{-}$ ionunun radiusundan böyükdür.

(Turkiye 2010)

Məsələ 69Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında bütün elementlərin elektron qohumluğu müsbətdir?

A) Li, Be və B

B) N, O və Ne

C) C, N və O

D) Be, N və Ne

E) Li, B və F

(Turkiye 2010)

Məsələ 70Orta

Aşağıdakı ionlaşma enerjilərindən hansı ən böyükdür?

A) Rb elementinin ikinci ionlaşma enerjisi

B) Mg elementinin ikinci ionlaşma enerjisi

C) Ba elementinin üçüncü ionlaşma enerjisi

D) Al elementinin üçüncü ionlaşma enerjisi

E) Mg elementinin üçüncü ionlaşma enerjisi

(Turkiye 2010)

Məsələ 71Orta

Aşağıdakılardan hansı ionlaşma enerjilərinin azalma ardıcıllığını düzgün göstərir?

A) $\mathrm{F} > \mathrm{O} > \mathrm{N} > \mathrm{C} > \mathrm{B} > \mathrm{Be} > \mathrm{Li}$

B) $\mathrm{F} > \mathrm{N} > \mathrm{O} > \mathrm{C} > \mathrm{Be} > \mathrm{B} > \mathrm{Li}$

C) $\mathrm{Li} > \mathrm{Be} > \mathrm{B} > \mathrm{C} > \mathrm{N} > \mathrm{O} > \mathrm{F}$

D) $\mathrm{F} > \mathrm{O} > \mathrm{B} > \mathrm{C} > \mathrm{Be} > \mathrm{N} > \mathrm{Li}$

E) $\mathrm{N} > \mathrm{O} > \mathrm{F} > \mathrm{B} > \mathrm{Li} > \mathrm{Be} > \mathrm{C}$

(Turkiye 2010)

Məsələ 72Orta

Qızıl (Au) metalının iş funksiyası 890 kJ/mol-dur.

Təcrübədə Au səthi dalğa uzunluğu 130 nm olan fotonlarla şüalandırılır.

Səthdən qopan elektronların sürətini m/s ilə hesablayın.

A) $3.3\times10^9$

B) $4.7\times10^4$

C) $6.4\times10^{11}$

D) $3.4\times10^5$

E) $8.3\times10^8$

(Turkiye 2010)

Məsələ 73Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{Cr}^{+}$ ionunda 6 elektronun kvant ədədlərindən biri $\ell=0$-dır.

B) $\mathrm{Na}^{+}$ ionundakı elektronların heç birinin baş kvant ədədi $n=4$ deyil.

C) He istisna olmaqla, bütün nəcib qazların valent elektronlarının kvant ədədlərindən biri $\ell=1$-dir.

D) $\mathrm{Mn}^{+}$ ionunda 5 elektronun kvant ədədlərindən biri $\ell=2$-dir.

E) $\mathrm{Ti}^{2+}$ ionunda 2 elektronun baş kvant ədədi $n=4$-dür.

(Turkiye 2010)

Məsələ 74Orta

Hidrogen atomunun ionlaşma enerjisi 1314 kJ/mol-dur.

$\mathrm{He}^{+}$ ionunda elektronun $n=4$ səviyyəsindən $n=2$ səviyyəsinə keçidi zamanı buraxılan şüanın dalğa uzunluğunu nm ilə hesablayın.

A) 486

B) 231

C) 376

D) 538

E) 121

(Turkiye 2010)

Məsələ 75Orta

Elektron konfiqurasiyaları aşağıda verilmiş atomlardan hansının birinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) $[\mathrm{Ne}]\,3s^2 3p^4$

B) $[\mathrm{He}]\,2s^2 2p^4$

C) $[\mathrm{Ne}]\,3s^2 3p^3$

D) $[\mathrm{He}]\,2s^2 2p^3$

E) $[\mathrm{He}]\,2s^2 2p^2$

(Turkiye 2011)

Məsələ 76Orta

Aşağıdakı kvant ədədləri kombinasiyalarından hansı mümkün deyil?

A) $n=4,\ l=1,\ m_l=+1,\ m_s=+1/2$

B) $n=2,\ l=1,\ m_l=0,\ m_s=-1/2$

C) $n=1,\ l=1,\ m_l=0,\ m_s=-1/2$

D) $n=3,\ l=0,\ m_l=0,\ m_s=+1/2$

E) $n=4,\ l=3,\ m_l=+2,\ m_s=+1/2$

(Turkiye 2011)

Məsələ 77Orta

Müəyyən metaldan elektron qoparmaq üçün tələb olunan minimum enerji 254 kJ/mol-dur.

Bu metaldan elektron qopara bilən fotonun mümkün olan maksimum dalğa uzunluğu neçə nanometrdir?

A) 471

B) 233

C) 165

D) 725

E) 552

(Turkiye 2011)

Məsələ 78Orta

$\mathrm{Co}^{3+}$ ionunun düzgün elektron konfiqurasiyası aşağıdakılardan hansıdır?

A) $[\mathrm{Ar}]\,3d^4 4s^2$

B) $[\mathrm{Ar}]\,3d^6$

C) $[\mathrm{Ar}]\,3d^4 4s^1$

D) $[\mathrm{Ar}]\,3d^5 4s^1$

E) $[\mathrm{Ar}]\,3d^3 4s^2$

(Turkiye 2011)

Məsələ 79Orta

Biratomlu $\mathrm{A}^{3+}$ və $\mathrm{B}^{3-}$ ionları izoelektrondur, yəni hər iki ionda elektronların sayı eynidir.

B elementinin atom nömrəsi 15 olarsa, $\mathrm{A}^{2+}$ ionunun elektron konfiqurasiyası necə olar?

A) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 4p^1$

B) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 4p^2$

C) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^1$

D) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^1$

E) $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^1$

(Turkiye 2011)

Məsələ 80Orta

Aşağıdakılardan hansı atom radiuslarının artma ardıcıllığını düzgün göstərir?

A) $\mathrm{Mg} < \mathrm{Al} < \mathrm{P} < \mathrm{Si} < \mathrm{S}$

B) $\mathrm{Al} < \mathrm{Mg} < \mathrm{Si} < \mathrm{P} < \mathrm{S}$

C) $\mathrm{Mg} < \mathrm{Al} < \mathrm{Si} < \mathrm{P} < \mathrm{S}$

D) $\mathrm{S} < \mathrm{P} < \mathrm{Si} < \mathrm{Al} < \mathrm{Mg}$

E) $\mathrm{S} < \mathrm{Si} < \mathrm{P} < \mathrm{Al} < \mathrm{Mg}$

(Turkiye 2012)

Məsələ 81Orta

Əsas haldakı gümüş (Ag) atomunun elektron konfiqurasiyasında orbital kvant ədədi $l=2$ olan neçə elektron vardır?

A) 20

B) 18

C) 19

D) 46

E) 10

(Turkiye 2012)

Məsələ 82Orta

Hidrogen atomunun emissiya spektri tədqiq edildikdə $n=4$ səviyyəsindən $n=2$ səviyyəsinə keçidə uyğun gələn fotonun dalğa uzunluğunun 486.6 nm olduğu müəyyən edilmişdir.

Hidrogen atomunun ionlaşma enerjisini kJ/mol ilə hesablayın.

A) 2420.1

B) 1312.4

C) 375.7

D) 986.2

E) 603.0

(Turkiye 2012)

Məsələ 83Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansı verilmiş elektron konfiqurasiyasına malikdir?

$$[\mathrm{Xe}]\,6s^2 4f^{14} 5d^8$$

A) Au

B) Tl

C) Ba

D) Pt

E) Ra

(Turkiye 2012)

Məsələ 84Orta

Aşağıdakı sıralamalardan hansı verilmiş elementlərin metallıq xassəsinin artma ardıcıllığını düzgün göstərir?

A) $\mathrm{K} < \mathrm{Cs} < \mathrm{Na} < \mathrm{Rb}$

B) $\mathrm{Na} < \mathrm{K} < \mathrm{Rb} < \mathrm{Cs}$

C) $\mathrm{Cs} < \mathrm{Rb} < \mathrm{K} < \mathrm{Na}$

D) $\mathrm{K} < \mathrm{Cs} < \mathrm{Rb} < \mathrm{Na}$

E) $\mathrm{Na} < \mathrm{Rb} < \mathrm{Cs} < \mathrm{K}$

(Turkiye 2012)

Məsələ 85Orta

$\mathrm{X}^{3-}$ ionu $\mathrm{Y}^{2+}$ ionu ilə izoelektrondur.

Y elementinin atom nömrəsi 12 olduğuna görə X elementi aşağıdakılardan hansıdır?

A) Na

B) O

C) F

D) Ne

E) N

(Turkiye 2012)

Məsələ 86Orta

Aşağıdakılardan hansının ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) $\mathrm{P}^{2+}$

B) $\mathrm{Al}^{2+}$

C) $\mathrm{Mg}^{2+}$

D) $\mathrm{Si}^{2+}$

E) $\mathrm{Ar}^{2+}$

(Turkiye 2012)

Məsələ 87Orta

Brom təbiətdə iki izotop şəklində mövcuddur (Br-79 və Br-81) və onun orta atom kütləsi 79.904 atom kütlə vahididir.

Br-81 izotopunun kütləsi 80.9163 atom kütlə vahidi, təbiətdəki bolluğu isə 49.31%-dir.

Br-79 izotopunun atom kütləsi nə qədərdir?

A) 79.90

B) 80.92

C) 50.69

D) 81.22

E) 78.92

(Turkiye 2013)

Məsələ 88Orta

$\mathrm{Cl}_2$ molekulunu Cl atomlarına ayırmaq üçün tələb olunan enerji 239 kJ/mol-dur.

Əgər bu dissosiasiya prosesi həmin enerjiyə malik bir fotonun udulması ilə baş versəydi, fotonun dalğa uzunluğu metrlə nə qədər olardı?

A) $5.75\times10^{-8}$

B) $6.03\times10^{-9}$

C) $5.00\times10^{-7}$

D) $4.33\times10^{-11}$

E) $9.44\times10^{-10}$

(Turkiye 2013)

Məsələ 89Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Atom radiusu aşağıdakı ardıcıllıqla artır:

$$\mathrm{Br}^{-} < \mathrm{Br} < \mathrm{Ca}^{2+} < \mathrm{Ca} < \mathrm{K}^{+} < \mathrm{K}$$

B) Atom radiusu aşağıdakı ardıcıllıqla azalır:

$$\mathrm{Cs} > \mathrm{Sb} > \mathrm{S} > \mathrm{Se}$$

C) Metallıq xassəsi aşağıdakı ardıcıllıqla artır:

$$\mathrm{Sr} < \mathrm{Al} < \mathrm{Ga} < \mathrm{Si} < \mathrm{P} < \mathrm{N}$$

D) $\mathrm{Mo}^{3+}$ ionunun $4d$ orbitallarında 4 elektron vardır.

E) Kulon qanununa görə bir-birindən 100 pm məsafədə yerləşən $+1$ və $-1$ yüklü hissəciklərin qarşılıqlı təsirinin potensial enerjisi, bir-birindən 200 pm məsafədə yerləşən eyni yüklü hissəciklərin qarşılıqlı təsirinin potensial enerjisindən kiçikdir.

(Turkiye 2013)

Məsələ 90Orta

Aşağıdakı atom və ion cütlərindən hansı izoelektrondur?

A) Mn və $\mathrm{Co}^{2+}$

B) Cr və $\mathrm{Fe}^{3+}$

C) $\mathrm{Co}^{2+}$ və $\mathrm{Fe}^{3+}$

D) $\mathrm{Co}^{3+}$ və $\mathrm{Fe}^{2+}$

E) $\mathrm{Sc}^{+}$ və $\mathrm{V}^{3+}$

(Turkiye 2014)

Məsələ 91Orta

Aşağıdakı kvant ədədləri dəstlərindən hansına bir atomda ən çox iki elektron malik ola bilər?

A) $n=3,\ l=2$

B) $n=3,\ m_l=-1$

C) $l=2,\ m_l=1,\ m_s=+1/2$

D) $n=3,\ m_s=+1/2$

E) $n=2,\ m_l=-1$

(Turkiye 2014)

Məsələ 92Orta

Xlor qazı dalğa uzunluğu 471.7 nm olan işıqla şüalandırıldıqda $\mathrm{Cl}_2$ molekulu iki xlor atomuna parçalanır.

Bu xlor atomlarından biri əsas halda, digəri isə əsas halından 10.5 kJ/mol daha yüksək enerjiyə malik həyəcanlanmış haldadır.

$\mathrm{Cl}_2$ molekulunun rabitə enerjisi nə qədərdir?

A) 243 kJ/mol

B) 333 kJ/mol

C) 741 kJ/mol

D) 125 kJ/mol

E) 301 kJ/mol

(Turkiye 2014)

Məsələ 93Orta

He atomu dalğa uzunluğu 668 nm olan fotonu udaraq həyəcanlanmış hala ($\mathrm{He}^{*}$) keçir.

He atomunun Bor atom modelinə tabe olduğunu fərz etsək, həyəcanlanmış haldakı He atomunun birinci ionlaşma enerjisi nə qədərdir (kJ/mol)?

A) 179.2

B) 5070.2

C) 1133.1

D) 1312.4

E) 5249.4

(Turkiye 2014)

Məsələ 94Orta

Əsas haldakı maqnezium atomunun ən xarici elektron təbəqəsində yerləşən elektron üçün hesablanan effektiv nüvə yükü aşağıdakılardan hansında düzgün verilmişdir?

A) 9.15

B) 2.15

C) 2.85

D) 3.20

E) 3.80

(Turkiye 2015)

Məsələ 95Orta

Əsas haldakı elektron konfiqurasiyası baş kvant ədədi 4, orbital kvant ədədi 1 olan orbitalla bitən və ardıcıl ionlaşma enerjilərində dördüncü ionlaşma enerjisində kəskin artım müşahidə olunan element aşağıdakılardan hansıdır?

A) Cu

B) Zn

C) Ga

D) Ge

E) As

(Turkiye 2015)

Məsələ 96Orta

Əsas haldakı natrium atomunun ən xarici elektron təbəqəsində yerləşən elektron üçün hesablanan effektiv nüvə yükü aşağıdakılardan hansında düzgün verilmişdir?

A) 2.15

B) 2.85

C) 3.20

D) 9.80

E) 3.50

(Turkiye 2016)

Məsələ 97Orta

Elektron konfiqurasiyası baş kvant ədədi 3, orbital kvant ədədi 1 olan orbitalla bitən və ardıcıl ionlaşma enerjilərində dördüncü ionlaşma enerjisində kəskin artım müşahidə olunan element aşağıdakılardan hansıdır?

A) $^{15}\mathrm{P}$

B) $^{16}\mathrm{S}$

C) $^{17}\mathrm{Cl}$

D) $^{19}\mathrm{K}$

E) $^{20}\mathrm{Ca}$

(Turkiye 2016)

Məsələ 98Orta

$\mathrm{H}\cdot$ şəklində göstərilən əsas haldakı hidrogen atomunu ionlaşdırmaq üçün işığın dalğa uzunluğu neçə nm olmalıdır?

A) 71

B) 79

C) 82

D) 88

E) 91

(Turkiye 2017)

Məsələ 99Orta

Aşağıdakı əsas hal elektron konfiqurasiyalarının sonuncu həddi ilə həmin konfiqurasiyaya malik element haqqında verilmiş ifadələr arasındakı uyğunluqlardan hansı yanlışdır?

A) $1s^2$ — Nəcib qazdır.

B) $3d^2$ — 3-cü dövrdə yerləşir.

C) $2s^1$ — Qələvi metaldır.

D) $3p^1$ — Atom nömrəsi 13-dür.

E) $4p^3$ — Valent elektronlarının sayı 5-dir.

(Turkiye 2017)

Məsələ 100Orta

$(n,l,m_l,m_s)$ şəklində verilmiş kvant ədədləri kombinasiyalarından hansı mümkündür?

A) $(3,0,1,\tfrac12)$

B) $(3,2,1,-\tfrac12)$

C) $(3,2,0,0)$

D) $(3,3,0,\tfrac12)$

E) $(3,-2,0,\tfrac12)$

(Turkiye 2017)

Məsələ 101Orta

Atomun elektron quruluşu haqqında aşağıdakı izahlardan hansı yanlışdır?

A) Rezerford nüvədə protonlarla yanaşı yüksüz hissəciklərin də mövcud ola biləcəyini proqnozlaşdırmışdı, lakin neytronların mövcudluğu 1932-ci ildə Ceyms Çedvik tərəfindən kəşf edilmişdir.

B) Hidrogen atomunun görünən oblastdakı emissiya xətlərini təsvir edən spektral seriya Balmer seriyasıdır.

C) Bor atom modelinə görə elektronlar nüvənin ətrafında orbital adlanan dairəvi trayektoriyalar üzrə hərəkət edir.

D) De Broylə görə hərəkət edən hər bir hissəcik dalğa xassəsi göstərir və elektron kimi çox kiçik kütləli hissəciklər üçün bu xassə daha əhəmiyyətlidir.

E) Birelektronlu sistem üçün Şrödinger tənliyinin həllindən atomda elektronun tapılma ehtimalının ən yüksək olduğu oblastı təsvir edən üç kvant ədədi alınır.

(Turkiye 2018)

Məsələ 102Orta

Cr atomunda və $\mathrm{Cr}^{+}$ ionunda $\ell=0$ və $m_\ell=0$ kvant ədədlərinə malik elektronların sayı müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 5 və 4

B) 6 və 5

C) 6 və 6

D) 7 və 6

E) 7 və 7

(Turkiye 2019)

Məsələ 103Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansı bir elektron qəbul etdikdə ən çox enerji ayrılır?

A) O

B) F

C) Cl

D) N

E) Br

(Turkiye 2019)

Məsələ 104Orta

Atomda istənilən elektron təbəqəsinin enerjisi aşağıdakı düsturla verilir:

$$E_n=-\frac{2.18\times10^{-18}Z^2}{n^2}\ \mathrm{J}$$

Atom və ya iona düşən foton kifayət qədər enerjiyə malikdirsə, elektronu qoparır. Enerjinin artıq qalan hissəsi elektronun kinetik enerjisinə çevrilir.

Tezliyi $4\times10^{16}\ \mathrm{s}^{-1}$ olan foton $\mathrm{He}^{+}$ ionuna düşür.

Qopan elektronun kinetik enerjisi neçə culdur?

A) $8.7200\times10^{-18}$

B) $1.7784\times10^{-17}$

C) $2.6504\times10^{-17}$

D) $3.5224\times10^{-17}$

E) $1.7096\times10^{-17}$

(Turkiye 2019)

Məsələ 105Orta

Milliken yağ damcısı təcrübəsində aşağıdakı xassələrdən hansını birbaşa ölçmüşdür?

A) Elektronun yükünü

B) Protonun yükünü

C) Yağ damcısının yükünü

D) Elektronun kütləsini

E) Protonun kütləsini

(Turkiye 2019)

Məsələ 106Orta

N və O atomları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) N atomunun elektron quruluşu daha dayanıqlıdır.

B) O atomunun radiusu daha kiçikdir.

C) N atomu paramaqnitdir.

D) O atomunun elektromənfiliyi daha böyükdür.

E) N atomunun birinci ionlaşma enerjisi daha kiçikdir.

(Turkiye 2019)

Məsələ 107Orta

Atomun kütlə ədədi təxminən onun atom çəkisinə bərabərdir.

Ümumilikdə 88 neytron saxlayan $\mathrm{A}_2\mathrm{O}_4^{2-}$ ionunu əmələ gətirən $\mathrm{A}^{n+}$ kationunun elektron sayı aşağıdakı variantlardan hansında düzgün verilmişdir?

A) 21

B) 24

C) 42

D) 46

E) 48

(Turkiye 2020)

Məsələ 108Orta

Eyni dövrdə yerləşən A, Z, D və R elementləri haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir.

I. A elementi dayanıqlı birləşmələrində $-2$ oksidləşmə dərəcəsinə malikdir.

II. Z elementinin elektron konfiqurasiyası $s^1d^{10}$ ilə bitir.

III. D elementi xlorla dayanıqlı $\mathrm{DCl}_2$ birləşməsini əmələ gətirə bilir.

IV. R elementi qələvi metaldır.

A, Z, D və R elementlərinin eyni dövrdə soldan sağa doğru düzgün sıralaması aşağıdakılardan hansıdır?

A) D, R, Z və A

B) R, D, Z və A

C) A, Z, D və R

D) Z, D, A və R

E) R, A, Z və D

(Turkiye 2020)

Məsələ 109Orta

Atom nömrələri 11 (Z), 12 (T), 15 (X) və 16 (Y) olan elementlər haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları doğrudur?

I. Ən böyük birinci ionlaşma enerjisinə Y elementi malikdir.

II. Ən böyük ikinci ionlaşma enerjisinə Z elementi malikdir.

III. X elementinin birinci ionlaşma enerjisi Y elementinin birinci ionlaşma enerjisindən böyükdür.

A) Yalnız I

B) I və II

C) I, II və III

D) II və III

E) Yalnız III

(Turkiye 2020)

Məsələ 110Orta

Orbitaldakı elektronları təsvir edən dörd kvant ədədi vardır: $n$, $l$, $m_l$ və $m_s$.

• Baş kvant ədədi ($n$) orbitalın enerji səviyyəsini müəyyən edir və 1, 2, 3 kimi tam qiymətlər alır.
• Orbital kvant ədədi ($l$) orbitalın formasını müəyyən edir. Onun qiyməti 0-dan $n-1$-ə qədər istənilən tam ədəd ola bilər. $l=0$, $l=1$, $l=2$ və $l=3$ qiymətləri müvafiq olaraq $s$, $p$, $d$ və $f$ orbitallarına uyğundur.
• Maqnit kvant ədədi ($m_l$) orbitalların sayını müəyyən edir. Onun qiyməti $-l$ ilə $+l$ arasında istənilən tam ədəd ola bilər.
• Spin kvant ədədi ($m_s$) elektronun spin istiqamətini müəyyən edir və $+1/2$ və ya $-1/2$ qiymətini ala bilər.

Buna əsasən, əsas haldakı skandium (Sc) atomunun ən yüksək enerjili elektronunun orbital kvant ədədi $l$ aşağıdakılardan hansıdır?

A) 1/2

B) 0

C) 1

D) 2

E) 3

(Turkiye 2020)

Məsələ 111Orta

Orbitaldakı elektronları təsvir edən dörd kvant ədədi vardır: $n$, $l$, $m_l$ və $m_s$.

• Baş kvant ədədi ($n$) orbitalın enerji səviyyəsini müəyyən edir və 1, 2, 3 kimi tam qiymətlər alır.
• Orbital kvant ədədi ($l$) orbitalın formasını müəyyən edir. Onun qiyməti 0-dan $n-1$-ə qədər istənilən tam ədəd ola bilər. $l=0$, $l=1$, $l=2$ və $l=3$ qiymətləri müvafiq olaraq $s$, $p$, $d$ və $f$ orbitallarına uyğundur.
• Maqnit kvant ədədi ($m_l$) orbitalların sayını müəyyən edir. Onun qiyməti $-l$ ilə $+l$ arasında istənilən tam ədəd ola bilər.
• Spin kvant ədədi ($m_s$) elektronun spin istiqamətini müəyyən edir və $+1/2$ ($\uparrow$) və ya $-1/2$ ($\downarrow$) qiymətini ala bilər.

Buna əsasən, aşağıdakı variantlardan hansında verilmiş kvant ədədlərinə uyğun elektronların sayı yanlış göstərilmişdir?

A) $n=3,\ l=2,\ m_l=0,\ m_s=+1/2$ — 1 elektron

B) $n=3,\ l=2,\ m_l=0$ — 2 elektron

C) $n=3,\ l=2$ — 10 elektron

D) $n=4$ — 32 elektron

E) $n=4,\ l=2,\ m_s=+1/2$ — 10 elektron

(Turkiye 2021)

Məsələ 112Orta

İonlaşma enerjisi dövri cədvəldə ümumilikdə soldan sağa doğru artsa da, bəzi istisnalar mövcuddur.

Bu istisnaları nəzərə alaraq birinci ionlaşma enerjilərinin (IE) aşağıdakı sıralamalarından hansının yanlış olduğunu müəyyən edin.

A) $\mathrm{B} > \mathrm{Be}$

B) $\mathrm{C} > \mathrm{B}$

C) $\mathrm{N} > \mathrm{C}$

D) $\mathrm{N} > \mathrm{O}$

E) $\mathrm{F} > \mathrm{O}$

(Turkiye 2021)

Məsələ 113Orta

Aşağıdakı ion və ya elementlərdən hansından bir elektron qoparmaq üçün ən çox enerji tələb olunur?

A) $\mathrm{Al}^{2+}$

B) $\mathrm{Cl}^{-}$

C) Ar

D) $\mathrm{Ca}^{2+}$

E) $\mathrm{K}^{+}$

(Turkiye 2021)

Məsələ 114Orta

Elektron sayları eyni olan hissəciklərə izoelektron hissəciklər deyilir.

Bu məlumata əsasən, aşağıdakı birləşmələrdən hansında kation və anion izoelektrondur?

Bütün birləşmələrin 100%

Məsələ 115–197 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Məsələ 115Orta

Laboratoriyada dörd element yoxlanılmış və aşağıdakı nəticələr alınmışdır. Hansı element yarımmetaldır?

Element	Görünüş	Elektrik keçiriciliyi	HCl ilə davranışı
A	Zəif parıltılı	Yüksək	Yavaş-yavaş qabarcıqlar əmələ gətirir
B	Parlaq	Aşağı	Reaksiya vermir
C	Tutqun	Keçirmir	Reaksiya vermir
D	Parlaq	Yüksək	Sürətlə qabarcıqlar əmələ gətirir

A) A elementi

B) B elementi

C) C elementi

D) D elementi

(ABŞ 2010)

Məsələ 116Orta

Əsas haldakı stronsium atomunun ən xarici elektronu üçün aşağıdakı kvant ədədləri $(n,l,m_l,m_s)$ dəstlərindən hansı mümkündür?

A) $5,\ 0,\ 0,\ -\frac12$

B) $5,\ 0,\ 1,\ \frac12$

C) $5,\ 1,\ 0,\ \frac12$

D) $5,\ 1,\ 1,\ -\frac12$

(ABŞ 2010)

Məsələ 117Orta

$f$ alt səviyyəsində $(l=3)$ neçə orbital vardır?

A) 3

B) 5

C) 7

D) 14

(ABŞ 2010)

Məsələ 118Orta

Dalğa uzunluğu 434 nm olan fotonların enerjisi nə qədərdir?

A) $2{,}76\times10^5$ kJ/mol

B) $2{,}76\times10^2$ kJ/mol

C) $2{,}76\times10^{-1}$ kJ/mol

D) $2{,}76\times10^{-4}$ kJ/mol

(ABŞ 2010)

Məsələ 119Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında növlər radiusun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{Na^+,\ Mg^{2+},\ Al^{3+}}$

B) $\mathrm{Cl^-,\ S^{2-},\ P^{3-}}$

C) $\mathrm{Ar,\ K^+,\ Cl^-}$

D) $\mathrm{Cl^-,\ Ar,\ K^+}$

(ABŞ 2010)

Məsələ 120Orta

Hansı elementin ərimə temperaturu ən yüksəkdir?

A) Na

B) K

C) Mg

D) Ca

(ABŞ 2010)

Məsələ 121Orta

Əsas haldakı hansı qaz fazalı atomun dəqiq üç cütləşməmiş elektronu vardır?

A) Sc

B) Fe

C) Co

D) Se

(ABŞ 2011)

Məsələ 122Orta

Na atomunun birinci ionlaşma enerjisi 495,9 kJ/mol-dur. Na atomundan elektron qopara biləcək işığın ən böyük dalğa uzunluğu nə qədərdir?

A) $2{,}41\times10^{-7}$ m

B) $2{,}41\times10^{-4}$ m

C) 4,14 m

D) $4{,}14\times10^3$ m

(ABŞ 2011)

Məsələ 123Orta

Aşağıdakı kvant ədədləri dəstlərindən hansı $5f$ orbitalındakı elektrona aid ola bilər?

A) $l=4,\ m_l=2$

B) $l=2,\ m_l=-3$

C) $l=3,\ m_l=4$

D) $l=3,\ m_l=0$

(ABŞ 2011)

Məsələ 124Orta

Hansı orbitalda bir bucaq düyünü və bir radial düyün vardır?

A) $2s$

B) $2p$

C) $3p$

D) $3d$

(ABŞ 2011)

Məsələ 125Orta

Hansı ionun radiusu $\mathrm{Li^+}$ ionunun radiusuna ən yaxındır?

A) $\mathrm{Na^+}$

B) $\mathrm{Be^{2+}}$

C) $\mathrm{Mg^{2+}}$

D) $\mathrm{Al^{3+}}$

(ABŞ 2011)

Məsələ 126Orta

Aşağıdakı atomlardan hansının üçüncü ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Ca

B) Mg

C) Al

D) Si

(ABŞ 2011)

Məsələ 127Orta

$3d$ orbitalında neçə radial düyün vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

(ABŞ 2012)

Məsələ 128Orta

Elementin ardıcıl ionlaşma enerjiləri aşağıdakı kimidir:

$E_1$	$E_2$	$E_3$	$E_4$	$E_5$
577	1820	2740	11600	14800

Bu elementin elektron konfiqurasiyası hansıdır?

A) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^1$

B) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^1$

C) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^3$

D) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^3$

(ABŞ 2012)

Məsələ 129Orta

Albert Eynşteynin fotoelektrik effekti izah etməsi aşağıdakı anlayışlardan hansını təsdiqlədi?

A) Elektronlar enerji udaraq atomlarda enerji səviyyələrini dəyişə bilər.

B) İşıq enerjisi elektronların kütləsinə çevrilə bilər.

C) Elektronlar həm zərrəcik, həm də dalğa xassəsinə malikdir.

D) İşıq həm zərrəcik, həm də dalğa xassəsinə malikdir.

(ABŞ 2012)

Məsələ 130Orta

Əsas haldakı hansı qaz fazalı ionun cütləşməmiş elektronlarının sayı ən çoxdur?

A) $\mathrm{Cr^{3+}}$

B) $\mathrm{Mn^{3+}}$

C) $\mathrm{Fe^{3+}}$

D) $\mathrm{Co^{3+}}$

(ABŞ 2012)

Məsələ 131Orta

Elektron konfiqurasiyası

$1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2$

olan elementdə $3s$ elektronlarından biri nüvə yükündən ən effektiv şəkildə hansı elektron tərəfindən ekranlanır?

A) $1s$ elektronu

B) $2s$ elektronu

C) $2p$ elektronu

D) $3s$ elektronu

(ABŞ 2012)

Məsələ 132Orta

Be, B, Mg və Al atomlarının radiuslarının kiçikdən böyüyə düzgün sırası hansıdır?

A) Be < B < Mg < Al

B) Mg < Be < Al < B

C) B < Be < Al < Mg

D) Al < Mg < B < Be

(ABŞ 2012)

Məsələ 133Orta

Elektron üçün aşağıdakı kvant ədədləri dəstlərindən hansı mümkündür?

A) $1,\ 1,\ 0,\ \frac12$

B) $2,\ 1,\ 0,\ 0$

C) $2,\ 1,\ -1,\ -\frac12$

D) $3,\ 2,\ -3,\ \frac12$

(ABŞ 2013)

Məsələ 134Orta

Hansı orbitalın radial düyünlərinin sayı ən çoxdur?

A) $4s$

B) $4p$

C) $4d$

D) $4f$

(ABŞ 2013)

Məsələ 135Orta

Periodik cədvəldə soldan sağa doğru ionlaşma enerjisi dəyişir. Bu dəyişməyə aşağıdakı amillərdən hansıları təsir edir?

I. Nüvə yükünün dəyişməsi

II. Valent elektronlarının ekranlama fərqləri

III. Daxili elektronların ekranlama fərqləri

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və II

D) I, II və III

(ABŞ 2013)

Məsələ 136Orta

Hansı qaz fazalı ionun dəqiq üç cütləşməmiş elektronu vardır?

A) $\mathrm{Fe^{3+}}$

B) $\mathrm{Ni^{2+}}$

C) $\mathrm{Ti^{4+}}$

D) $\mathrm{V^{2+}}$

(ABŞ 2013)

Məsələ 137Orta

Hansı elementin ikinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Na

B) Mg

C) S

D) F

(ABŞ 2013)

Məsələ 138Orta

Aşağıdakı ion radiusu sıralamalarından biri istisna olmaqla digərlərində radius artma sırası düzgün verilmişdir. Səhv olanı seçin.

A) $\mathrm{Al^{3+}<Mg^{2+}<Na^+}$

B) $\mathrm{K^+<Cl^-<Se^{2-}}$

C) $\mathrm{Cl^-<Br^-<I^-}$

D) $\mathrm{O^{2-}<F^-<Na^+}$

(ABŞ 2013)

Məsələ 139Orta

$d$ orbitalının neçə bucaq düyünü vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(ABŞ 2014)

Məsələ 140Orta

Elektron konfiqurasiyası

$1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^6$

olan keçid metalının $+2$ ionunun əsas halında neçə cütləşməmiş elektron vardır?

A) 0

B) 2

C) 4

D) 6

(ABŞ 2014)

Məsələ 141Orta

Kütləsi $9{,}11\times10^{-28}$ g olan elektronun de Broyl dalğa uzunluğu 10,0 nm-dir.

Elektronun sürəti nə qədərdir?

$1\ \mathrm{J}=1\ \mathrm{kg\,m^2\,s^{-2}}$

A) 72,7 m/s

B) 270 m/s

C) $7{,}27\times10^4$ m/s

D) $7{,}27\times10^6$ m/s

(ABŞ 2014)

Məsələ 142Orta

Hansı atomun birinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Al

B) Si

C) P

D) S

(ABŞ 2014)

Məsələ 143Orta

Hansı növ cütünün radiusları bir-birinə ən yaxındır?

A) Li və Na

B) Na və Mg

C) Mn və Fe

D) $\mathrm{Fe^{2+}}$ və $\mathrm{Fe^{3+}}$

(ABŞ 2014)

Məsələ 144Orta

Aşağıdakı $(n,l,m_l,m_s)$ kvant ədədləri dəstlərindən hansı neytral arsen atomunun valent elektronuna uyğun gələ bilər?

A) $3,\ 0,\ 0,\ +\frac12$

B) $3,\ 2,\ 1,\ -\frac12$

C) $4,\ 0,\ 0,\ +\frac12$

D) $4,\ 2,\ 1,\ -\frac12$

(ABŞ 2015)

Məsələ 145Orta

Hansı qaz fazalı atomun radiusu ən böyükdür?

A) Na

B) K

C) Mg

D) Ca

(ABŞ 2015)

Məsələ 146Orta

Aşağıdakılardan hansı heç bir qaz fazalı atomun əsas halında $p$ alt səviyyəsində elektronların mümkün yerləşməsini göstərmir?

A) [↑↓] [↑] [ ]

B) [↑] [↑] [↑]

C) [↑↓] [↓] [↓]

D) [ ] [ ] [ ]

(ABŞ 2015)

Məsələ 147Orta

Hansı elementin elektronegativliyi S elementinin elektronegativliyinə ən yaxındır?

A) O

B) P

C) Cl

D) Se

(ABŞ 2015)

Məsələ 148Orta

Azot atomunun ionlaşma enerjisi oksigen atomununkundan daha yüksəkdir. Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Azotda elektron-elektron itələnməsi daha azdır.

B) Azotun effektiv nüvə yükü daha böyükdür.

C) N atomundan qoparılan elektron $2s$, O atomundan qoparılan elektron isə $2p$ alt səviyyəsindədir.

D) N atomunda elektronların sayı tək, O atomunda isə cütdür.

(ABŞ 2015)

Məsələ 149Orta

Bir mol $\mathrm{H_2}$ molekulunda H–H rabitələrini qırmaq üçün 436 kJ enerji tələb olunur.

Bir H–H rabitəsini qırmağa kifayət edən enerjiyə malik işığın ən böyük dalğa uzunluğu nə qədərdir?

A) 122 nm

B) 132 nm

C) 274 nm

D) 656 nm

(ABŞ 2015)

Məsələ 150Orta

Hidrogen atomunda hansı keçid ən çox enerji udulmasını tələb edir?

A) $n=7\rightarrow n=3$

B) $n=2\rightarrow n=1$

C) $n=3\rightarrow n=7$

D) $n=1\rightarrow n=2$

(ABŞ 2016)

Məsələ 151Orta

Əsas haldakı qaz fazalı $\mathrm{Mn^{2+}}$ ionunda neçə cütləşməmiş elektron vardır?

A) 1

B) 3

C) 5

D) 7

(ABŞ 2016)

Məsələ 152Orta

Hansı elementlərin atom ölçüləri bir-birinə ən yaxındır?

A) H $(Z=1)$ və Li $(Z=3)$

B) C $(Z=6)$ və Si $(Z=14)$

C) Mn $(Z=25)$ və Tc $(Z=43)$

D) Zr $(Z=40)$ və Hf $(Z=72)$

(ABŞ 2016)

Məsələ 153Orta

Hansı halogenin birinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) F

B) Cl

C) Br

D) I

(ABŞ 2016)

Məsələ 154Orta

Qaz fazasında əsas halda olan P atomunda neçə elektron üçün

$n=3,\ l=1,\ m_l=-1$

qiymətləri doğrudur?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

(ABŞ 2017)

Məsələ 155Orta

Si, P, Ge və As elementlərini birinci ionlaşma enerjisinin artma sırası ilə düzün.

A) Si < P < Ge < As

B) As < Ge < P < Si

C) Ge < Si < As < P

D) Ge < As < Si < P

(ABŞ 2017)

Məsələ 156Orta

Aşağıdakı orbital doluluğuna hansı qaz fazalı atom və ya ion uyğundur?

$[\mathrm{Ar}]$

$3d:$ [↑↓] [↑↓] [↑] [↑] [↑]

$4s:$ [↑↓]

A) Mn

B) Co

C) $\mathrm{Fe^+}$

D) $\mathrm{Cu^{2+}}$

(ABŞ 2017)

Məsələ 157Orta

Hidrogen atomunda elektronun baş kvant ədədinin hansı dəyişməsi ən böyük dalğa uzunluqlu fotonun şüalanmasına uyğun gəlir?

A) $n=4\rightarrow n=1$

B) $n=5\rightarrow n=2$

C) $n=1\rightarrow n=5$

D) $n=2\rightarrow n=4$

(ABŞ 2017)

Məsələ 158Orta

Hansı element cütünün elektronegativlikləri bir-birinə ən yaxındır?

A) B və C

B) B və Al

C) B və Si

D) Al və C

(ABŞ 2017)

Məsələ 159Orta

Hansı qaz fazalı atomda $2s$ elektronları orta hesabla nüvəyə ən yaxındır?

A) N

B) O

C) Al

D) Si

(ABŞ 2018)

Məsələ 160Orta

Aşağıdakı elektron konfiqurasiyalarından hansı qaz fazalı oksigen atomunun həyəcanlanmış halına uyğundur?

A) $1s^2\,1p^2\,2s^2\,2p^2$

B) $1s^2\,2p^6$

C) $1s^2\,2s^2\,2p^3$

D) $1s^2\,2s^2\,2p^4$

(ABŞ 2018)

Məsələ 161Orta

Eyni periodda olan qələvi metallar (1-ci qrup) və qələvi-torpaq metalları (2-ci qrup) arasında hansı fərq vardır?

A) Qələvi metalların ion radiusları daha böyükdür.

B) Qələvi metalların ərimə temperaturları daha yüksəkdir.

C) Qələvi metalların birinci ionlaşma enerjiləri daha böyükdür.

D) Qələvi metalların sıxlıqları daha böyükdür.

(ABŞ 2018)

Məsələ 162Orta

Hansı elementin qaz fazalı atomuna elektron əlavə edildikdə ən çox enerji ayrılır?

A) C

B) O

C) Si

D) S

(ABŞ 2018)

Məsələ 163Orta

Əsas haldakı qaz fazalı $\mathrm{Cr^{2+}}$ ionunda neçə cütləşməmiş elektron vardır?

A) 0

B) 2

C) 4

D) 6

(ABŞ 2018)

Məsələ 164Orta

Baş kvant ədədi $n=3$ olan hidrogen atomu $\lambda=656$ nm dalğa uzunluqlu işıq şüalandıra bilir.

Baş kvant ədədi $n=4$ olan hidrogen atomu haqqında hansı ifadə doğrudur?

A) Yalnız $\lambda<656$ nm olan işıq şüalandıra bilər.

B) Yalnız $\lambda=656$ nm olan işıq şüalandıra bilər.

C) Yalnız $\lambda>656$ nm olan işıq şüalandıra bilər.

D) 656 nm-dən həm kiçik, həm də böyük dalğa uzunluqlu işıq şüalandıra bilər, lakin $\lambda=656$ nm işıq şüalandıra bilməz.

(ABŞ 2019)

Məsələ 165Orta

Hansı variantda ionlar ion radiusunun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{K^+<Rb^+<Ca^{2+}<Sr^{2+}}$

B) $\mathrm{K^+<Ca^{2+}<Rb^+<Sr^{2+}}$

C) $\mathrm{Ca^{2+}<Sr^{2+}<K^+<Rb^+}$

D) $\mathrm{Ca^{2+}<K^+<Sr^{2+}<Rb^+}$

(ABŞ 2019)

Məsələ 166Orta

Hansı element ən elektronegativdir?

A) N

B) O

C) S

D) Cl

(ABŞ 2019)

Məsələ 167Orta

Əsas haldakı qaz fazalı Ti atomunda neçə orbital tam və ya qismən doludur?

A) 11

B) 12

C) 13

D) 14

(ABŞ 2019)

Məsələ 168Orta

Alüminiumun birinci ionlaşma enerjisi maqneziumunkundan daha kiçikdir. Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Al atomunda elektronların sayı tək, Mg atomunda isə cütdür.

B) Al atomunun valent elektronlarının sayı Mg atomununkundan çoxdur.

C) Al atomundakı ən yüksək enerjili elektronun nüvəyə yaxın elektron sıxlığı Mg atomundakı ən yüksək enerjili elektronunkundan azdır.

D) Al atomundakı ən yüksək enerjili elektron orta hesabla nüvədən Mg atomundakı ən yüksək enerjili elektrondan daha uzaqdadır.

(ABŞ 2019)

Məsələ 169Orta

Hidrogen atomu baş kvant ədədi $n+3$ olan haldan $n$ olan hala keçərək işıq şüalandırır.

Aşağıdakı dəyişikliklərdən hansı şüalanan fotonun enerjisində ən böyük dəyişiklik yaradar?

A) Başlanğıc hal $n+4$ olaraq dəyişdirilir.

B) Başlanğıc hal $n+2$ olaraq dəyişdirilir.

C) Son hal $n+1$ olaraq dəyişdirilir.

D) Son hal $n-1$ olaraq dəyişdirilir.

(ABŞ 2020)

Məsələ 170Orta

Hansı elementin qaz fazalı atomuna elektron əlavə edildikdə ən çox enerji ayrılır?

A) N

B) O

C) P

D) S

(ABŞ 2020)

Məsələ 171Orta

Əsas haldakı hansı qaz fazalı atomun cütləşməmiş elektronlarının sayı ən çoxdur?

A) Be

B) Al

C) Ti

D) Cu

(ABŞ 2020)

Məsələ 172Orta

Təmiz maqnezium metalı vakuumda 1 W güclü lazerlə şüalandırılır.

Lazerin dalğa uzunluğu 400 nm olduqda heç bir hadisə baş vermir, 300 nm olduqda isə Mg səthindən 45,6 kJ/mol enerjiyə malik elektronlar qopur.

Əvəzində 2 W güclü lazer istifadə edilərsə nə baş verər?

A) 400 nm-də dəyişiklik olmaz, 300 nm-də isə 45,6 kJ/mol enerjili elektronların sayı iki dəfə çox olar.

B) 400 nm-də dəyişiklik olmaz, 300 nm-də 91,2 kJ/mol enerjili elektronlar şüalanar.

C) 400 nm-də dəyişiklik olmaz, 300 nm-də 444 kJ/mol enerjili elektronlar şüalanar.

D) 400 nm-də 245 kJ/mol, 300 nm-də isə 444 kJ/mol enerjili elektronlar şüalanar.

(ABŞ 2020)

Məsələ 173Orta

Əsas haldakı qaz fazalı Si atomunda ən azı bir elektron olan neçə orbital vardır?

A) 3

B) 5

C) 7

D) 8

(ABŞ 2021)

Məsələ 174Orta

Hidrogen atomunun hansı keçidi ən böyük dalğa uzunluqlu fotonun udulmasını tələb edir?

A) $n=1\rightarrow n=3$

B) $n=2\rightarrow n=6$

C) $n=3\rightarrow n=1$

D) $n=6\rightarrow n=2$

(ABŞ 2021)

Məsələ 175Orta

Əsas haldakı hansı qaz fazalı ionun cütləşməmiş elektronlarının sayı ən çoxdur?

A) $\mathrm{Cr^{2+}}$

B) $\mathrm{Co^{2+}}$

C) $\mathrm{Ni^{2+}}$

D) $\mathrm{Zn^{2+}}$

(ABŞ 2021)

Məsələ 176Orta

Hansı elementin ionlaşma enerjisi flüorun ionlaşma enerjisinə ən yaxındır?

A) O

B) Ne

C) Cl

D) Ar

(ABŞ 2021)

Məsələ 177Orta

Atom radiusunun period üzrə ümumiyyətlə artmasına baxmayaraq, $\mathrm{PdCl_4^{2-}}$ birləşməsində Pd–Cl məsafəsi və $\mathrm{PtCl_4^{2-}}$ birləşməsində Pt–Cl məsafəsi demək olar ki, eynidir: 2,30 Å.

Bu iki rabitə uzunluğunun eyni olmasının ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Pd ilə Pt arasında 14 lantanidin olması Pt atomunun gözlənilmədən kiçik olmasına səbəb olur.

B) $\mathrm{PdCl_4^{2-}}$ tetraedrik, $\mathrm{PtCl_4^{2-}}$ isə kvadrat müstəvidir və buna görə Pt–Cl rabitələri gözləniləndən qısadır.

C) Metal–xlor rabitələri yüksək kovalent xarakterlidir və buna görə atom radiusundakı tendensiyaya həssas deyil.

D) Kompleks ionların böyük mənfi yükünə görə rabitə məsafəsini müəyyən edən əsas amil metal–xlor cazibəsi deyil, xlorid–xlorid itələnməsidir.

(ABŞ 2021)

Məsələ 178Orta

Qaz fazalı $\mathrm{Ni^{2+}}$ ionunun əsas hal elektron konfiqurasiyası hansıdır?

A) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^6\,4s^2$

B) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^8\,4s^2$

C) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2$

D) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^8$

(ABŞ 2022)

Məsələ 179Orta

Eyni perioddakı 1-ci və 2-ci qrup elementlərinin qaz fazalı atomlarına elektron əlavə edilərkən ayrılan enerji, yəni elektron qohumluğu, necə dəyişir?

A) 1-ci qrup elementlərində daha çox enerji ayrılır, çünki ionlarda elektron-elektron itələnməsi daha azdır.

B) 1-ci qrup elementlərində daha çox enerji ayrılır, çünki əlavə edilən elektron $p$ orbitalı əvəzinə $s$ orbitalına daxil olur.

C) 2-ci qrup elementlərində daha çox enerji ayrılır, çünki nüvələrində daha çox proton vardır.

D) 2-ci qrup elementlərində daha çox enerji ayrılır, çünki 1-ci qrup elementinə elektron əlavə edilməsi qeyri-adi sabit yarımdolu $s$ alt səviyyəsini pozur.

(ABŞ 2022)

Məsələ 180Orta

İki atom orbitalı eyni forma və istiqamətə malikdir, lakin düyünlərinin sayı fərqlidir.

Bu orbitalların kvant ədədləri haqqında hansı ifadə doğrudur?

A) $l$ qiymətləri eyni, $n$ qiymətləri fərqlidir.

B) $l$ qiymətləri eyni, $m_l$ qiymətləri fərqlidir.

C) $m_l$ qiymətləri eyni, $l$ qiymətləri fərqlidir.

D) $m_s$ qiymətləri eyni, $m_l$ qiymətləri fərqlidir.

(ABŞ 2022)

Məsələ 181Orta

Qaz fazalı hidrogen atomu görünən işıq fotonu udur, sonra ultrabənövşəyi işıq fotonu şüalandırır.

Baş və son baş kvant ədədləri $n$ haqqında nə nəticəyə gəlmək olar?

A) Başlanğıcda $n=1$, sonda $n=2$

B) Başlanğıcda $n=2$, sonda $n=1$

C) Başlanğıcda $n=2$, sonda $n=4$

D) Bu mümkün deyil, çünki ultrabənövşəyi işıq görünən işıqdan daha enerjilidir.

(ABŞ 2022)

Məsələ 182Orta

Əsas haldakı qaz fazalı Ge atomunun elektronlarından biri üçün kvant ədədləri

$(n,l,m_l,m_s)=(4,1,1,-\frac12)$

şəklindədir.

Aşağıdakılardan hansı bu atomdakı başqa elektron üçün mümkün kvant ədədləri dəsti ola bilməz?

A) $(3,2,1,\frac12)$

B) $(4,0,0,-\frac12)$

C) $(4,1,0,\frac12)$

D) $(4,1,-1,-\frac12)$

(ABŞ 2023)

Məsələ 183Orta

$3s$ orbitalının radial dalğa funksiyasında neçə düyün vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

(ABŞ 2023)

Məsələ 184Orta

Qaz fazalı hidrogen atomunda hansı keçid ən çox enerjinin udulmasına səbəb olar?

A) $n=1\rightarrow n=3$

B) $n=2\rightarrow n=4$

C) $n=3\rightarrow n=1$

D) $n=4\rightarrow n=2$

(ABŞ 2023)

Məsələ 185Orta

Hansı elementin qaz fazalı elektron qohumluğu kükürdün elektron qohumluğuna ən yaxındır?

A) O

B) P

C) Cl

D) Se

(ABŞ 2023)

Məsələ 186Orta

Qalliumun birinci ionlaşma enerjisi 578,8 kJ/mol, alüminiumunki isə 577,5 kJ/mol-dur.

Qalliumun birinci ionlaşma enerjisinin alüminiumunkundan bir qədər böyük olmasının ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Qalliumdakı $3d$ elektronları ən xarici elektronları nüvə yükündən tam effektiv ekranlaya bilmir.

B) Qalliumdakı $4p$ orbitallarının alüminiumdakı $3p$ orbitallarına nisbətən əlavə radial düyünü vardır və buna görə nüvəyə çox yaxın daha çox elektron sıxlığına malikdir.

C) Qallium yarımdolu alt səviyyəyə malikdir və bu hal qeyri-adi sabitdir.

D) Elektron enerjisi $1/n^2$ ilə mütənasib olduğuna görə daha böyük baş kvant ədədinə malik elektronlar daha aşağı enerjilidir və ionlaşdırılması daha çətindir.

(ABŞ 2023)

Məsələ 187Orta

Aşağıdakı qaz fazalı atomlardan hansına elektron əlavə edilməsi endotermikdir?

I. Li

II. N

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2024)

Məsələ 188Orta

Hansı atomun birinci ionlaşma enerjisi ən aşağıdır?

A) Be

B) B

C) Mg

D) Al

(ABŞ 2024)

Məsələ 189Orta

Əsas haldakı qaz fazalı arsen atomunda neçə elektron üçün $m_l=1$-dir?

A) 5

B) 7

C) 15

D) 18

(ABŞ 2024)

Məsələ 190Orta

Hansı orbital $3s$ orbitalı ilə eyni sayda radial düyünə malikdir?

A) $3p$

B) $4s$

C) $4f$

D) $5d$

(ABŞ 2024)

Məsələ 191Orta

Aşağıdakı ardıcıl ionlaşma enerjilərinə malik atom periodik cədvəlin hansı qrupundadır?

$\mathrm{IE_1}$	$\mathrm{IE_2}$	$\mathrm{IE_3}$	$\mathrm{IE_4}$
738	1450	7730	10500

Bütün qiymətlər kJ/mol ilə verilmişdir.

A) 1-ci qrup

B) 2-ci qrup

C) 3-cü qrup

D) 13-cü qrup

(ABŞ 2025)

Məsələ 192Orta

Əsas haldakı qaz fazalı Sb atomunda neçə elektron üçün

$n=5,\ l=1,\ m_l=0$

qiymətləri doğrudur?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 6

(ABŞ 2025)

Məsələ 193Orta

İki atom orbitalının radial düyünlərinin sayı və maqnit kvant ədədi $m_l$ eynidir.

Bu orbitallar üçün aşağıdakı digər kvant ədədlərindən hansıları mütləq eyni olmalıdır?

I. Baş kvant ədədi $n$

II. Orbital kvant ədədi $l$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2025)

Məsələ 194Orta

Periodik cədvəlin üçüncü periodundakı $p$-blok elementləri (Al–Cl) qaz fazalı atomlarına elektron əlavə edildikdə özlərinin ikinci perioddakı analoqlarından (B–F) daha çox enerji ayırır.

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Daha ağır elementlərin nüvələrində daha çox proton vardır və elektronları daha güclü elektrostatik qüvvə ilə cəzb edirlər.

B) Daha ağır elementlərin nüvələrində daha çox neytron vardır və elektronları daha güclü qravitasiya qüvvəsi ilə cəzb edirlər.

C) $3p$ orbitalları daha böyükdür və elektron-elektron itələnməsi daha azdır.

D) $3p$ orbitallarında daha çox düyün vardır və elektronları daha aşağı enerjidə qəbul edir.

(ABŞ 2025)

Məsələ 195Orta

Hansı elementlərin elektronegativlikləri bir-birinə ən yaxındır?

A) C və Al

B) O və Cl

C) N və P

D) P və As

(ABŞ 2025)

Məsələ 196Orta

Birinci ionlaşma enerjilərinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) N < O < P < S

B) P < S < N < O

C) P < N < S < O

D) S < P < O < N

(ABŞ 2026)

Məsələ 197Orta

Balmer seriyası hidrogen atomunda elektronun müəyyən başlanğıc $n$ qiymətindən son $n=2$ səviyyəsinə keçməsi zamanı yaranan şüalanma xətlərindən ibarətdir.

Balmer seriyasının ən böyük dalğa uzunluqlu xətti 656 nm-dir.

Aşağıdakılardan hansı Balmer seriyasına aid deyil?

A) 410 nm

B) 434 nm

C) 486 nm

D) 545 nm

(ABŞ 2026)

Məsələ 198–227 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Məsələ 198Orta

Periodik cədvəldə ardıcıl yerləşən W, X, Y və Z elementlərinin atom nömrələri müvafiq olaraq $n$, $n+1$, $n+2$ və $n+3$-dür.

Bu elementlərin ikinci ionlaşma enerjiləri müvafiq olaraq:

2297,3; 2665,8; 3051,3 və 1145,4 kJ/mol-dur.

Aşağıdakı oksid cütlərindən hansının ən sabit olması gözlənilir?

A) WO, $\mathrm{X_2O}$

B) $\mathrm{X_2O}$, $\mathrm{YO_2}$

C) $\mathrm{W_2O}$, $\mathrm{YO_2}$

D) $\mathrm{XO_3}$, $\mathrm{Z_2O}$

E) $\mathrm{Y_2O}$, ZO

(Avstraliya 2008)

Məsələ 199Orta

İonlaşma enerjisi, elektronegativlik və atom radiusu kimi çoxsaylı periodik qanunauyğunluqlar məlumdur.

Polyarlaşma qabiliyyəti atom və ya molekulun elektron buludunun xarici elektrik sahəsinin təsiri ilə deformasiyaya uğrama meylidir. Diffuz elektron buluduna malik böyük atomlar, xüsusilə $d$ və $f$ orbitalları olanlar, yüksək polyarlaşma qabiliyyətinə malikdir.

Aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Polyarlaşma qabiliyyəti period üzrə soldan sağa artır.

B) Polyarlaşma qabiliyyəti qrup üzrə aşağıya doğru artır.

C) Polyarlaşma qabiliyyəti həm qrup üzrə aşağıya, həm də period üzrə sağa doğru artır.

D) Polyarlaşma qabiliyyəti qrup üzrə yuxarıya və period üzrə sağa doğru artır.

E) Polyarlaşma qabiliyyəti elektronegativlik artdıqca artır.

(Avstraliya 2009)

Məsələ 200Orta

Aşağıdakı atom cütlərindən hansında ikinci atomın radiusu birinci atomunkundan böyükdür?

A) Be, B

B) B, F

C) Cl, Ar

D) Ar, K

E) Ne, He

(Avstraliya 2010)

Məsələ 201Orta

Aşağıdakı elektron konfiqurasiyalarından hansı mümkün deyil?

A) $1s^2\,2s^2\,2p^6$

B) $1s^2\,2s^2\,2p^5\,3s^1$

C) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2$

D) $1s^2\,2s^1\,3p^1$

E) $1s^2\,2s^3\,2p^5\,3s^2$

(Avstraliya 2011)

Məsələ 202Orta

$\mathrm{Cr^{3+}}$ ionunda neçə $d$ elektronu vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Avstraliya 2011)

Məsələ 203Orta

Atomların görünən və ultrabənövşəyi şüa yaymasına nə səbəb olur?

A) Elektronların aşağı enerji səviyyələrindən yuxarı enerji səviyyələrinə keçməsi

B) Atomların qaz halından maye və ya bərk hala keçməsi

C) Elektronların orbital daxilində atom ətrafında hərəkəti

D) Elektronların yüksək enerji səviyyələrindən aşağı enerji səviyyələrinə keçməsi

E) Neytral atomların elektron itirərək anion əmələ gətirməsi

(Avstraliya 2011)

Məsələ 204Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının elektronegativliyi ən yüksəkdir?

A) C

B) S

C) P

D) Si

E) Al

(Avstraliya 2012)

Məsələ 205Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının soyqaz elektron konfiqurasiyasına malik əmələ gətirdiyi ionun ən böyük olması gözlənilir?

A) Al

B) Cl

C) P

D) K

E) S

(Avstraliya 2012)

Məsələ 206Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının ikinci ionlaşma enerjisi ən aşağıdır?

A) Na

B) Be

C) K

D) He

E) Mg

(Avstraliya 2013)

Məsələ 207Orta

Aşağıdakı atom cütlərindən hansında ikinci atomun radiusu birinci atomunkundan böyükdür?

A) Na, Mg

B) Sr, Ca

C) Br, Cl

D) Si, P

E) N, P

(Avstraliya 2014)

Məsələ 208Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının elektronegativliyinin alüminiumunkuna ən yaxın olması gözlənilir?

A) Barium

B) Berillium

C) Kalsium

D) Maqnezium

E) Stronsium

(Avstraliya 2014)

Məsələ 209Orta

Periodik cədvəldə elementlərin sırasını aşağıdakılardan hansı müəyyən edir?

A) Kimyəvi reaktivlik

B) Birinci ionlaşma enerjisi

C) Xarici təbəqədəki elektronların sayı

D) Atomun nüvəsindəki protonların sayı

E) Nisbi atom kütləsi

(Avstraliya 2014)

Məsələ 210Orta

Bor təbiətdə $\mathrm{^{10}_5B}$ və $\mathrm{^{11}_5B}$ izotoplarından ibarətdir və nisbi atom kütləsi 10,8-dir.

İzotop qarışığında $\mathrm{^{11}_5B}$ atomlarının faizi neçədir?

A) 0,8%

B) 8,0%

C) 20%

D) 80%

E) 92%

(Avstraliya 2014)

Məsələ 211Orta

Period üzrə soldan sağa hərəkət etdikdə elementlərin xassələri ilə bağlı hansı ifadə doğrudur?

A) Elektronegativlik artır, atom radiusu artır.

B) Elektronegativlik azalır, atom radiusu artır.

C) Elektronegativlik artır, atom radiusu dəyişmir.

D) Elektronegativlik artır, atom radiusu azalır.

E) Elektronegativlik azalır, atom radiusu azalır.

(Avstraliya 2015)

Məsələ 212Orta

$\mathrm{K^-}$ ionunun soyqaz elektron konfiqurasiyası əldə etməsi üçün ən ehtimal olunan proses hansıdır?

A) İki elektron itirməsi

B) İki elektron qəbul etməsi

C) Bir elektron itirməsi

D) Bir elektron qəbul etməsi

E) Heç nə tələb olunmur, artıq soyqaz elektron konfiqurasiyasına malikdir.

(Avstraliya 2016)

Məsələ 213Orta

Tallium $\mathrm{^{203}Tl}$ və $\mathrm{^{205}Tl}$ izotoplarından ibarətdir və nisbi atom kütləsi 204,4-dür.

İzotop qarışığında $\mathrm{^{203}Tl}$ atomlarının faizi neçədir?

A) 3,3%

B) 7,0%

C) 30%

D) 70%

E) 81%

(Avstraliya 2016)

Məsələ 214Orta

Dörd müxtəlif nüvə üçün atom və kütlə ədədləri aşağıdakı cədvəldə verilmişdir.

Nüvə	Atom nömrəsi	Kütlə ədədi
I	101	258
II	102	258
III	102	260
IV	103	259

Hansılar eyni sayda neytrona malikdir?

A) I və II

B) I və III

C) II və III

D) II və IV

E) III və IV

(Avstraliya 2016)

Məsələ 215Orta

Hansı maddə cütü verilmiş xassənin artma sırası ilə düzgün göstərilmişdir?

A) Birinci ionlaşma enerjisi: O, S

B) Radius: Mg, $\mathrm{Mg^{2+}}$

C) Qaynama temperaturu: $\mathrm{I_2}$, $\mathrm{Br_2}$

D) Kovalent xarakter: HI, HBr

E) Elektronegativlik: O, F

(Avstraliya 2016)

Məsələ 216Orta

X elementi iki ümumi ion əmələ gətirir: $\mathrm{X^+}$ və $\mathrm{X^{3+}}$.

X elementi böyük ehtimalla hansı qrupdadır?

A) 1

B) 2

C) 13

D) 15

E) 17

(Avstraliya 2017)

Məsələ 217Orta

Kalsium, oksigen, kalium və kükürd elementlərini elektronegativliyin artma sırası ilə necə düzmək olar?

A) Kalsium < oksigen < kalium < kükürd

B) Kalsium < kalium < kükürd < oksigen

C) Oksigen < kükürd < kalium < kalsium

D) Kalium < kalsium < oksigen < kükürd

E) Kalium < kalsium < kükürd < oksigen

(Avstraliya 2017)

Məsələ 218Orta

X elementinin ardıcıl ionlaşma enerjiləri aşağıdakı kimidir:

Birinci: 577,5 kJ/mol

İkinci: 1816,7 kJ/mol

Üçüncü: 2744,8 kJ/mol

Dördüncü: 11577 kJ/mol

Beşinci: 14842 kJ/mol

X elementinin hansı olması daha ehtimal olunur?

A) Maqnezium

B) Natrium

C) Azot

D) Fosfor

E) Alüminium

(Avstraliya 2018)

Məsələ 219Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının elektronegativliyi Sr elementininkinə ən yaxındır?

A) In

B) Sn

C) Sb

D) Te

E) I

(Avstraliya 2018)

Məsələ 220Orta

İzotopoloqlar yalnız izotop tərkibinə görə fərqlənən molekullardır.

Karbon dioksidin ən bol izotopoloqu $\mathrm{^{12}C^{16}O_2}$-dir və nisbi molekul kütləsi 44-dür. Nisbi molekul kütləsi 47 olan ən çox rast gəlinən $\mathrm{^{13}C^{16}O^{18}O}$ izotopoloqunun bolluğu Yer kürəsinin keçmiş temperaturunu təyin etmək üçün istifadə edilmişdir. Lakin eyni nisbi molekul kütləsinə malik digər izotopoloqların mövcudluğu nəzərə alınmalıdır.

Müvafiq izotopların təbii bolluqları:

İzotop	Bolluq	İzotop	Bolluq
$\mathrm{^{11}C}$	$<10^{-18}$%	$\mathrm{^{16}O}$	99,8%
$\mathrm{^{12}C}$	98,9%	$\mathrm{^{17}O}$	0,04%
$\mathrm{^{13}C}$	1,1%	$\mathrm{^{18}O}$	0,16%
$\mathrm{^{14}C}$	$<10^{-10}$%

Nisbi molekul kütləsi 47 olan növbəti ən bol karbon dioksid izotopoloqu hansıdır?

A) $\mathrm{^{11}C^{18}O^{18}O}$

B) $\mathrm{^{12}C^{16}O^{17}O}$

C) $\mathrm{^{12}C^{17}O^{18}O}$

D) $\mathrm{^{13}C^{17}O^{17}O}$

E) $\mathrm{^{14}C^{16}O^{17}O}$

(Avstraliya 2018)

Məsələ 221Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında 21 neytron və 19 elektron vardır?

A) $\mathrm{^{41}_{20}Ca^{2+}}$

B) $\mathrm{^{41}_{20}Ca^+}$

C) $\mathrm{^{40}_{19}K^+}$

D) $\mathrm{^{40}_{21}Sc^{2+}}$

E) $\mathrm{^{38}_{17}Cl^-}$

(Avstraliya 2019)

Məsələ 222Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının dördüncü ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Helium

B) Litium

C) Bor

D) Karbon

E) Azot

(Avstraliya 2019)

Məsələ 223Orta

Elementləri atom radiusunun artma sırası ilə düzgün göstərən variant hansıdır?

A) K, Se, Cl

B) K, Cl, Se

C) Cl, Se, K

D) Cl, K, Se

E) Se, Cl, K

F) Se, K, Cl

(Avstraliya 2020)

Məsələ 224Orta

Birinci ionlaşma enerjisi bir mol qaz halında olan iondan bir mol elektron qoparmaq üçün tələb olunan enerji kimi müəyyən edilir.

Aşağıdakı variantlardan hansında elementlər birinci ionlaşma enerjisinin artma sırası ilə verilmişdir?

A) He, O, F, N

B) N, O, F, He

C) He, N, O, F

D) O, N, F, He

E) He, F, O, N

(Avstraliya 2020)

Məsələ 225Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında növlər ion radiusunun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{Cs^+,\ Rb^+,\ Na^+}$

B) $\mathrm{S^{2-},\ Cl^-,\ K^+}$

C) $\mathrm{O^{2-},\ Na^+,\ Ba^{2+}}$

D) $\mathrm{I^-,\ Cl^-,\ Br^-}$

E) $\mathrm{Sr^{2+},\ Rb^+,\ Br^-}$

(Avstraliya 2021)

Məsələ 226Orta

Birinci ionlaşma enerjisi bir mol qaz halında olan iondan bir mol elektron qoparmaq üçün tələb olunan enerji kimi müəyyən edilir.

Elementləri birinci ionlaşma enerjisinin artma sırası ilə düzgün göstərən variant hansıdır?

A) C, F, N, Li

B) C, N, Li, F

C) Li, C, N, F

D) Li, N, F, C

E) F, N, C, Li

F) F, Li, N, C

(Avstraliya 2021)

Məsələ 227Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının üçüncü ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Ar

B) Si

C) Mg

D) Al

E) Cl

(Avstraliya 2021)

Məsələ 228–288 · Belarus Kimya Olimpiadası

Məsələ 228Orta

Aşağıdakı ionlardan hansının radiusu ən kiçikdir?

A) $\mathrm{Cl^-}$

B) $\mathrm{Ca^{2+}}$

C) $\mathrm{S^{2-}}$

D) $\mathrm{K^+}$

(Belarus 2000, 9-cu sinif)

Məsələ 229Orta

Tam ədəd nisbi atom kütləsinə malik neçə nuklid mövcuddur?

A) Bir

B) Bir neçə

C) Çoxlu sayda

D) Heç biri

(Belarus 2001, 11-ci sinif)

Məsələ 230Orta

Period daxilində elementin sıra nömrəsi artdıqca onun hidroksidlərinin turşu-əsas xassələri necə dəyişir?

A) Turş xassələri güclənir.

B) Əsasi xassələri güclənir.

C) Turş xassələri dəyişmir.

D) Turş xassələri zəifləyir.

(Belarus 2003, 9-cu sinif)

Məsələ 231Orta

Dəmir atomunun $+3$ oksidləşmə dərəcəsində elektron konfiqurasiyası hansıdır?

A) $\ldots3d^3\,4s^2$

B) $\ldots3d^5$

C) $\ldots3d^4\,4s^1$

D) $\ldots3d^6\,4s^2$

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Məsələ 232Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında uyğun element atomlarının birinci ionlaşma enerjisinin dəyişmə sırası düzgün göstərilmişdir?

A) C > B > Be > Li

B) C > Be > B > Li

C) B > C > Be > Li

D) Li > Be > B > C

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Məsələ 233Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında uyğun element atomlarının birinci ionlaşma enerjilərinin dəyişmə sırası düzgün göstərilmişdir?

A) C > B > Be > Li

B) C > Be > B > Li

C) B > C > Be > Li

D) Li > Be > B > C

(Belarus 2003, 11-ci sinif)

Məsələ 234Orta

Eyni kimyəvi elementin atomu üçün müxtəlif radius qiymətləri göstərilə bilər.

Berilliumun hansı radiusu ən böyükdür?

A) Van der Waals radiusu

B) Kovalent radius

C) İon radiusu

D) Metallik radius

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Məsələ 235Orta

$\mathrm{Ca^{2+}}$ ionunda neçə enerji səviyyəsi vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Məsələ 236Orta

Aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Neytronun kütləsi təxminən neytrinonun kütləsinə bərabərdir.

B) Elektronun kütləsi protonun kütləsindən böyükdür.

C) Protonun kütləsi təxminən neytronun kütləsinə bərabərdir.

D) Neytronun kütləsi neytrinonun kütləsindən kiçikdir.

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Məsələ 237Orta

Su molekulundakı elektronların sayı neçədir?

A) 4

B) 6

C) 8

D) 10

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Məsələ 238Orta

Eyni kimyəvi elementin atomu üçün müxtəlif radius qiymətləri göstərilə bilər.

Berilliumun hansı radiusu ən böyükdür?

A) Van der Waals radiusu

B) Kovalent radius

C) İon radiusu

D) Metallik radius

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Məsələ 239Orta

Atomun kütləsinə əsas töhfəni hansı hissəciklər verir?

A) Protonlar

B) Protonlar və elektronlar

C) Elektronlar və neytronlar

D) Neytronlar və protonlar

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Məsələ 240Orta

Doğru ifadəni seçin.

A) Elektronun kütləsi protonun kütləsindən xeyli böyükdür.

B) Protonun kütləsi təxminən neytronun kütləsinə bərabərdir.

C) Elektronun kütləsi neytronun kütləsinə bərabərdir.

D) Neytronun kütləsi protonun kütləsindən xeyli böyükdür.

(Belarus 2005, 10-cu sinif)

Məsələ 241Orta

Doğru ifadəni seçin.

A) Üçüncü enerji səviyyəsində enerji alt səviyyələrinin sayı doqquzdur.

B) $2p$ alt səviyyəsinin maksimum tutumu 8 elektrondur.

C) Beşinci enerji səviyyəsində 50 orbital vardır.

D) Dördüncü enerji səviyyəsində dörd alt səviyyə vardır.

(Belarus 2005, 10-cu sinif)

Məsələ 242Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının atomunun birinci ionlaşma enerjisi ən böyükdür?

A) Flüor

B) Kalium

C) Neon

D) Mis

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Məsələ 243Orta

Doğru ifadəni seçin.

Atomun ionlaşma enerjisi:

A) yalnız xarici enerji səviyyəsindəki elektronların sayından asılıdır.

B) atomun elektron vermə qabiliyyətini xarakterizə edir.

C) həm müsbət, həm də mənfi qiymətlər ala bilər.

D) period daxilində atom nömrəsi artdıqca artır.

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 244Orta

Element atomlarının elektronegativliyinin artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) P, Sb, As, N

B) Sb, As, P, N

C) As, Sb, P, N

D) Sb, P, As, N

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Məsələ 245Orta

Hansı element üçün neytral atom radiusunun biryüklü kation radiusuna nisbəti ən böyükdür?

A) Hidrogen

B) Litium

C) Xlor

D) Sezium

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Məsələ 246Orta

Sezium atomundan iki elektron qoparıldıqda $\mathrm{Cs^{2+}}$ ionu əmələ gəlir.

Bu ion üçün hansı xassə gözlənilir?

A) Tipik reduksiyaedici

B) Tipik oksidləşdirici

C) Çox güclü reduksiyaedici

D) Çox güclü oksidləşdirici

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Məsələ 247Orta

Hansı element üçün neytral atom radiusunun biryüklü kation radiusuna nisbəti ən böyükdür?

A) Hidrogen

B) Litium

C) Xlor

D) Sezium

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Məsələ 248Orta

Səhv ifadəni seçin.

A) Atomdakı elektronların sayı onun nüvəsindəki protonların sayına bərabərdir.

B) Elementin periodik sistemdəki atom nömrəsi onun atom nüvəsinin yükünə bərabərdir.

C) Atomda nüvənin yükünün mütləq qiyməti bütün elektronların ümumi yükünün mütləq qiymətinə bərabərdir.

D) Atom nüvəsində neytronların sayı protonların sayına bərabər ola bilər.

(Belarus 2007, 10-cu sinif)

Məsələ 249Orta

Yeni kimyəvi elementlər rəsmi adlandırılmadan əvvəl atom nömrəsinə uyğun üçhərfli latın indeksi ilə göstərilirdi.

Mendelevium əvvəllər hansı işarəyə malik idi?

A) Uuu

B) Unu

C) Ubu

D) Unn

(Belarus 2007, 11-ci sinif)

Məsələ 250Orta

Yanlış ifadəni seçin.

İon radiusu:

A) $\mathrm{Li^+,\ Na^+,\ K^+}$ sırasında artır.

B) $\mathrm{Fe^{2+},\ Fe^{3+}}$ sırasında azalır.

C) Fe(III) üçün koordinasiya sayı 4-dən 8-ə artdıqda azalır.

D) $\mathrm{Ca^{2+},\ Mn^{2+},\ Zn^{2+}}$ sırasında azalır.

(Belarus 2008, 11-ci sinif)

Məsələ 251Orta

Periodik cədvəldə borun nisbi atom kütləsi 10,811 olaraq verilmişdir.

Bu qiymətin nisbi xətası nə qədərdir?

A) 0,001

B) 0,001%

C) $1{,}0\times10^{-1}$%

D) $9{,}25\times10^{-7}$%

E) $9{,}25\times10^{-5}$

F) $10{,}811\times10^{-3}$%

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 252Orta

$\mathrm{^{184}W}$ atomunun nüvəsində nə vardır?

A) 74 neytron və 74 proton

B) 74 proton və 184 neytron

C) 184 proton və 74 neytron

D) 74 neytron və 110 proton

E) 110 neytron və 74 proton

F) 184 neytron və 74 proton

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 253Orta

$\mathrm{Zr^{4+}}$ ionunun əsas hal elektron konfiqurasiyası hansıdır?

A) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^{10}\,4p^6\,5s^2\,4d^2$

B) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^{10}\,4p^6$

C) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^8$

D) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^{10}\,5s^2\,4d^2$

E) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^{10}\,4p^6\,5s^2\,5d^2$

F) $1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^{10}\,4p^6\,5s^2\,4d^6$

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 254Orta

Müəyyən element atomunun ardıcıl ionlaşma enerjiləri kJ/mol ilə:

1060, 1890, 2905, 4950, 6270, 21200

şəklindədir.

Bu element hansıdır?

A) Fosfor

B) Qallium

C) Yod

D) Kükürd

E) Bor

F) Arqon

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 255Orta

$\mathrm{^{184}W}$ atomunun nüvəsində nə vardır?

A) 74 neytron və 74 proton

B) 74 proton və 184 neytron

C) 184 proton və 74 neytron

D) 74 neytron və 110 proton

E) 110 neytron və 74 proton

F) 184 neytron və 74 proton

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 256Orta

Nuklidin kütlə ədədi:

A) həmin nuklid atomunun kütləsidir.

B) həmin nuklid atomundakı bütün protonların kütləsidir.

C) həmin nuklid atomunun nüvəsindəki protonların sayıdır.

D) atomdakı protonların, neytronların və elektronların ümumi kütləsidir.

E) atomdakı elektronların və neytronların sayının cəmidir.

F) həmin nuklid atomunun nisbi kütləsidir.

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Məsələ 257Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının əsas hal atomunda xarici enerji səviyyəsindən ondan əvvəlki səviyyəyə elektron “sıçrayışı” müşahidə edilmir?

A) Cr

B) Mo

C) W

D) Cu

E) Ag

F) Au

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Məsələ 258Orta

Hansı element atomunun ardıcıl ionlaşma enerjiləri aşağıdakı qiymətlərə malikdir?

8,15 eV; 16,34 eV; 33,49 eV; 45,14 eV; 166,77 eV; 205,27 eV

A) Silisium

B) Arqon

C) Kalsium

D) Skandium

E) Yod

F) Bismut

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Məsələ 259Orta

Hansı element atomunun ardıcıl ionlaşma enerjiləri aşağıdakı qiymətlərə malikdir?

6,11 eV; 11,87 eV; 50,91 eV; 67,27 eV; 84,50 eV; 108,78 eV

A) Karbon

B) Flüor

C) Kripton

D) Fosfor

E) Selen

F) Kalsium

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Məsələ 260Orta

Aşağıdakı kəmiyyətlərdən hansının qiyməti mənfi ola bilər?

A) İonlaşma enerjisi

B) Elektron qohumluğu

C) Elektronegativlik

D) Dipol momenti

E) Rabitənin ionluq dərəcəsi

F) Valentlik

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Məsələ 261Orta

Atomda orbitalların elektronlarla dolma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $4s,\ 3d,\ 4p$

B) $4s,\ 4p,\ 3d$

C) $4p,\ 4s,\ 3d$

D) $4p,\ 3d,\ 4s$

E) $3d,\ 4p,\ 4s$

F) $3d,\ 4s,\ 4p$

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Məsələ 262Orta

Atomun birinci ionlaşma enerjisi:

A) qiymətcə elektron qohumluğuna bərabər, işarəcə əksdir.

B) qiymətcə elektron qohumluğuna bərabərdir.

C) atoma elektron birləşdikdə ayrılan enerjidir.

D) atomdakı $1s$ elektronunun enerjisidir.

E) atomdakı $1s$ elektronunun enerjisinə qiymətcə bərabər, işarəcə əksdir.

F) valent elektronu qoparmaq üçün sərf edilməli enerjidir.

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Məsələ 263Orta

Atomda elektron səviyyələrinin dolma sırasını düzgün göstərin.

A) $5d,\ 4f,\ 6p$

B) $5d,\ 6p,\ 4f$

C) $4f,\ 6p,\ 5d$

D) $4f,\ 5d,\ 6p$

E) $6p,\ 5d,\ 4f$

F) $6p,\ 4f,\ 5d$

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Məsələ 264Orta

Təbii qarışıqda yalnız bir nuklid şəklində mövcud olan, yəni mononuklid element hansıdır?

A) Oksigen

B) Flüor

C) Kalium

D) Stronsium

E) Fosfor

F) Kükürd

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Məsələ 265Orta

Neytral atom 15 elektrona malikdir və kütləsi $5{,}315\times10^{-23}$ g-dır.

Doğru ifadəni seçin.

A) Bu, kükürd atomudur.

B) Bu cür kimyəvi elementlər çoxdur.

C) Atomda bu kütlə və elektron sayı kombinasiyası mümkün deyil.

D) Belə kütləyə malik atom mövcud deyil.

E) Bu atomun nüvəsində 15 proton və 15 neytron vardır.

F) Bu atomun nüvəsində 17 neytron vardır.

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Məsələ 266Orta

Aşağıdakı nuklid cütlərindən hansı nə izotop, nə izoton, nə də izobar sayıla bilər?

A) $\mathrm{^1H}$ və $\mathrm{^3H}$

B) H və D

C) $\mathrm{^3H}$ və $\mathrm{^3He}$

D) $\mathrm{^2H}$ və $\mathrm{^4He}$

E) $\mathrm{^2H}$ və $\mathrm{^3He}$

F) $\mathrm{^{17}O}$ və $\mathrm{^{18}O}$

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 267Orta

Li – B – Be sırasında hansı kəmiyyət artır?

A) Nüvə yükü

B) Maksimum oksidləşmə dərəcəsi

C) Birinci ionlaşma potensialı

D) Nisbi atom kütləsi

E) Elektronegativlik

F) Ərimə temperaturu

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 268Orta

Hissəciklərin radiuslarının dəyişmə sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{Na>Cl^->Cl>Na^+}$

B) $\mathrm{Na>Na^+>Cl>Cl^-}$

C) $\mathrm{Cl^->Na^+>Na>Cl}$

D) $\mathrm{Cl>Na>Na^+>Cl^-}$

E) $\mathrm{Na^+>Cl>Cl^->Na}$

F) $\mathrm{Cl>Na>Cl^->Na^+}$

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 269Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının əsas hal atomunda cütləşməmiş elektron vardır?

A) Rn

B) Ba

C) Zn

D) Cu

E) He

F) Be

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 270Orta

Hissəciklərin radiuslarının dəyişmə sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{Na>Cl^->Cl>Na^+}$

B) $\mathrm{Na>Na^+>Cl>Cl^-}$

C) $\mathrm{Cl^->Na^+>Na>Cl}$

D) $\mathrm{Cl>Na>Na^+>Cl^-}$

E) $\mathrm{Na^+>Cl>Cl^->Na}$

F) $\mathrm{Cl>Na>Cl^->Na^+}$

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Məsələ 271Orta

Aşağıdakı proseslərdən hansı endotermikdir?

A) $\mathrm{Cs(g)+e^-\rightarrow Cs^-(g)}$

B) $\mathrm{O^-(g)+e^-\rightarrow O^{2-}(g)}$

C) $\mathrm{Na(g)+e^-\rightarrow Na^-(g)}$

D) $\mathrm{B(g)+e^-\rightarrow B^-(g)}$

E) $\mathrm{F(g)+e^-\rightarrow F^-(g)}$

F) $\mathrm{Ca(g)+e^-\rightarrow Ca^-(g)}$

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Məsələ 272Orta

$\mathrm{Cu^{2+}}$ ionunun xarici enerji səviyyəsində neçə elektron vardır?

A) 5

B) 7

C) 9

D) 11

E) 13

F) 15

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 273Orta

$\mathrm{Ti^{3+}}$ ionunun xarici enerji səviyyəsində neçə elektron vardır?

A) 1

B) 3

C) 5

D) 7

E) 9

F) 11

(Belarus 2014, 11-ci sinif)

Məsələ 274Orta

Təbiətdə yalnız bir nuklidlə təmsil olunan elementi seçin.

A) Be

B) B

C) C

D) N

E) O

F) F

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Məsələ 275Orta

Dördüncü period elementlərinin əsas hal atomlarından neçəsinin xarici enerji səviyyəsində iki elektron vardır?

A) 3

B) 5

C) 7

D) 9

E) 11

F) 13

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Məsələ 276Orta

Hansı rəngli işığın bir kvantı ən böyük enerji daşıyır?

A) Qırmızı

B) Narıncı

C) Yaşıl

D) Sarı

E) Mavi

F) Açıq mavi

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Məsələ 277Orta

Hansı element atomunun ardıcıl ionlaşma enerjiləri kJ/mol ilə

577, 1816, 2744, 11563

qiymətlərinə malikdir?

A) Na

B) Mg

C) Al

D) Si

E) P

F) S

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Məsələ 278Orta

Atomların elektronegativliyi üçün bir neçə şkala mövcuddur. Onlardan biri olan Allred–Rochow şkalası atomun effektiv nüvə yükü və atom radiusuna əsaslanır.

Bu şkalaya görə hansı element atomunun elektronegativliyi maksimumdur?

A) He

B) F

C) O

D) N

E) Ne

F) Cl

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Məsələ 279Orta

Atomun elektron qohumluğu ona elektronun birləşdirilməsi prosesinin enerji effekti ilə xarakterizə olunur.

Hansı element atomu üçün bu prosesin entalpiya dəyişməsi müsbətdir?

A) Na

B) Mg

C) Al

D) Si

E) P

F) S

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Məsələ 280Orta

Yaxın vaxtlarda iridiumun əsas hal elektron konfiqurasiyası

$[\mathrm{Xe}]4f^{14}5d^7\,6s^2$

olan atomunun maksimum oksidləşmə dərəcəsinə malik birləşməsi alınmışdır.

İridium atomunun mümkün maksimum oksidləşmə dərəcəsini göstərin.

A) +4

B) +5

C) +6

D) +7

E) +8

F) +9

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Məsələ 281Orta

Ksenon atomunda tam dolmuş elektron enerji səviyyələrinin sayı neçədir?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

E) 6

F) 7

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Məsələ 282Orta

Element atomlarının birinci ionlaşma enerjisinin azalma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) O > N > C > B

B) O > C > N > B

C) N > C > O > B

D) N > O > C > B

E) C > B > O > N

F) C > O > N > B

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Məsələ 283Orta

İzolyasiya olunmuş qallium atomunun radiusu neçədir?

A) 181 m

B) 181 cm

C) 181 mm

D) 181 $\mu$m

E) 181 nm

F) 181 pm

(Belarus 2018, 10-cu sinif)

Məsələ 284Orta

Hansı element cütündə uyğun birləşmələrin kimyəvi xassələrinin oxşarlığı ən böyükdür?

A) Li–Na

B) Mg–Ca

C) S–Se

D) Cr–Mo

E) Nb–Ta

F) Cl–Br

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Məsələ 285Orta

1869-cu ildə aşağıdakı elementlərin hamısı hələ kəşf edilməmişdi.

D. İ. Mendeleyev periodik qanuna əsasən hansının xassələrini əvvəlcədən proqnozlaşdırmışdı?

A) Ar

B) Ga

C) Kr

D) Po

E) Hf

F) Ra

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Məsələ 286Orta

Elementlərin metallik xassələrinin artma sırası ilə verildiyi variantı seçin.

A) B, C, N, O

B) B, Si, As, Se

C) Sn, Ge, Si, C

D) Br, Se, As, Ge

E) Ba, Sr, Ca, Mg

F) Tl, Sn, As, S

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 287Orta

Hidrogen atomunda hansı elektron keçidi zamanı ən böyük enerjili foton şüalanır?

$n$ — baş kvant ədədidir.

A) $n=4\rightarrow n=2$

B) $n=3\rightarrow n=1$

C) $n=5\rightarrow n=3$

D) $n=6\rightarrow n=4$

E) $n=8\rightarrow n=6$

F) $n=7\rightarrow n=5$

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 288Orta

Flüoressent boyanın bir molekulu 485 nm dalğa uzunluqlu işıq udur və 540 nm dalğa uzunluqlu işıq şüalandırır.

İstilik şəklində yayılan enerji miqdarı nə qədərdir?

$h=6{,}626\times10^{-34}$ J s

$c=2{,}998\times10^8$ m/s

A) $5{,}56\times10^{21}$ J

B) $2{,}40\times10^{19}$ J

C) $3{,}75\times10^{-19}$ J

D) $4{,}17\times10^{-20}$ J

E) $4{,}10\times10^{-21}$ J

F) $4{,}17\times10^{-29}$ J

(Belarus 2022, 11-ci sinif)