Kimyəvi rabitə və molekulyar quruluş

Məsələ 1Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının buxar təzyiqinin ən aşağı olması gözlənilir?

A) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$

E) $\mathrm{CH_3Cl}$

(Türkiyə 1997)

Məsələ 2Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdan fərqlidir?

A) $\mathrm{SF_6}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{SF_4}$

D) $\mathrm{PCl_5}$

E) $\mathrm{BCl_3}$

(Türkiyə 1997)

Məsələ 3Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı paramaqnitdir?

A) $\mathrm{H_2}$

B) $\mathrm{Li_2}$

C) $\mathrm{N_2}$

D) $\mathrm{O_2}$

E) $\mathrm{F_2}$

(Türkiyə 1997)

Məsələ 4Orta

Etan, eten və etin molekullarından hansında C–C rabitəsi ən qısadır?

A) Etan

B) Eten

C) Etin

D) Hər üçündə rabitə uzunluğu eynidir.

E) Eten və etində rabitə uzunluğu eynidir.

(Türkiyə 1997)

Məsələ 5Orta

Propen molekulunda neçə sigma ( $\sigma$ ) rabitəsi vardır?

A) 9

B) 7

C) 5

D) 8

E) 1

(Türkiyə 1997)

Məsələ 6Orta

$\mathrm{ICl_2^-}$ ionunda yodun valentliyi və hibridləşməsi müvafiq olaraq hansıdır?

A) 1 və $sp^3d$

B) $-1$ və $sp$

C) 3 və $sp^2$

D) 5 və $sp^3d$

E) 1 və $sp^2$

(Türkiyə 1999)

Məsələ 7Orta

Aşağıdakı rabitələrdən hansı ən böyük kovalent xarakterə malikdir?

A) Na–Cl

B) Mg–Cl

C) H–Cl

D) C–Cl

E) S–Cl

(Türkiyə 1999)

Məsələ 8Orta

Sirkə turşusu ( $\mathrm{CH_3CO_2H}$ ) molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları YANLIŞDIR?

I. Bir ədəd $\pi$ rabitəsi vardır.

II. Ümumi $\sigma$ rabitələrinin sayı yeddidir.

III. Molekul apolardır.

IV. Molekuldakı iki karbon atomunun hibridləşməsi eynidir və hər ikisi $sp^3$ -dür.

A) I, II, III və IV

B) II, III və IV

C) III və IV

D) I, III və IV

E) I, II və III

(Türkiyə 1999)

Məsələ 9Orta

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$

B) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

D) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CHO}$

(Türkiyə 1999)

Məsələ 10Orta

Aşağıdakı cütlərdən hansında hər iki molekul və ya ionun həndəsi quruluşu tetraedrikdir?

A) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{PCl_5}$

C) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{SO_4^{2-}}$

D) $\mathrm{XeO_4}$ və $\mathrm{XeF_4}$

E) $\mathrm{SF_6}$ və $\mathrm{PF_6^-}$

(Türkiyə 1999)

Məsələ 11Orta

Pentan və oktan alkanlarından oktanın qaynama temperaturu daha yüksəkdir, çünki oktan:

A) daha çox hidrogen rabitəsi əmələ gətirir.

B) molekulu daha çox müxtəlif formada ola bilər.

C) daha çox izomerə malikdir.

D) daha böyük molyar kütləyə malikdir.

E) apolardır.

(Türkiyə 1999)

Məsələ 12Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında atomlar arasındakı rabitə ən böyük kovalent xarakterə malikdir?

A) BeO

B) $\mathrm{BF_2}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{Na_2S}$

E) KBr

(Türkiyə 2000)

Məsələ 13Orta

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən YÜKSƏKDİR?

A) $\mathrm{CH_3(CH_2)_3CH_3}$

B) $\mathrm{H_2O}$

C) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CHO}$

(Türkiyə 2000)

Məsələ 14Orta

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən AŞAĞIDIR?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2CH_3}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2COCH_2CH_3}$

E) $\mathrm{HOCH_2CH_2CH_2CH_2OH}$

(Türkiyə 2001)

Məsələ 15Orta

Aşağıdakı cütlərdən hansı bir-biri ilə hidrogen rabitəsi əmələ gətirir?

A) $\mathrm{CHCl_3}$ və $\mathrm{CH_3COCH_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$ və $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{Cl_2CS}$ və $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$ və $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2OCH_2CH_3}$ və HCN

(Türkiyə 2001)

Məsələ 16Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı polar molekuldur?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{CHCl_3}$

C) $\mathrm{CCl_4}$

D) $\mathrm{BF_3}$

E) $\mathrm{PCl_5}$

(Türkiyə 2002)

Məsələ 17Orta

Aşağıdakılardan hansı molekuldaxili rabitədir?

A) İon–dipol

B) Dipol–dipol

C) Kovalent

D) Dipol–induksiya olunmuş dipol

E) Van der Waals

(Türkiyə 2002)

Məsələ 18Orta

Aşağıdakılardan hansının qaynama temperaturu ən YÜKSƏKDİR?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

B) $\mathrm{HOCH_2CH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3OCH_2CH_3}$

D) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2NH_2}$

(Türkiyə 2002)

Məsələ 19Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansılarında molekullar arasında hidrogen rabitəsi mövcuddur?

I. $\mathrm{CH_3CH_2OCH_3}$

II. $\mathrm{CH_3CH_2CHO}$

III. $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

IV. $\mathrm{CH_3CH_2NH_2}$

A) I, II, III və IV

B) I, III və IV

C) II, III və IV

D) II və III

E) III və IV

(Türkiyə 2003)

Məsələ 20Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansında göstərilən molekuldaxili rabitə və molekullararası qarşılıqlı təsir YANLIŞ verilmişdir?

	Maddə	Molekuldaxili rabitə	Molekullararası qarşılıqlı təsir
A)	$\mathrm{CH_4}$	Kovalent	van der Waals
B)	$\mathrm{NH_3}$	Kovalent	Hidrogen rabitəsi
C)	$\mathrm{Cl_2}$	Kovalent	van der Waals
D)	Almaz	Metallik	van der Waals
E)	$\mathrm{CaCl_2}$	İon	Elektrostatik

(Türkiyə 2003)

Məsələ 21Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı ən böyük ion xarakterinə malikdir?

A) NaF

B) NaI

C) NO

D) CaO

E) HF

(Türkiyə 2003)

Məsələ 22Orta

Aşağıdakılardan hansında ən uzun karbon–oksigen rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{HCHO}$

C) $\mathrm{CH_3OH}$

D) $\mathrm{CH_3COCH_3}$

E) CO

(Türkiyə 2004)

Məsələ 23Orta

$\mathrm{NH_2^-}$ ionunun Lewis elektron-nöqtə quruluşunda azot atomunun ətrafında rabitədə iştirak etməyən neçə elektron vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Türkiyə 2004)

Məsələ 24Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı ion birləşməsidir?

A) $\mathrm{CCl_4}$

B) $\mathrm{B_2H_6}$

C) $\mathrm{MgBr_2}$

D) $\mathrm{N_2O_5}$

E) $\mathrm{B_3N_3H_6}$

(Türkiyə 2005)

Məsələ 25Orta

$\mathrm{BF_3}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı DOĞRUDUR?

I. Molekulda üç sigma rabitəsi vardır.

II. Molekulun həndəsi quruluşu üçbucaqlı piramidadır.

III. B atomu F atomları ilə rabitə yaradarkən $sp^2$ hibrid orbitallarından istifadə edir.

IV. $\mathrm{BF_3}$ molekulu polardır.

A) Yalnız I

B) II və IV

C) II və III

D) I və III

E) Yalnız IV

(Türkiyə 2005)

Məsələ 26Orta

Aşağıdakı qüvvələrdən hansı maye fazadakı birləşmənin molekulları arasındakı cazibə qüvvələrindən biri deyil?

A) Hidrogen rabitəsi

B) Dipol–dipol

C) London qüvvələri

D) Van der Waals qüvvələri

E) Kovalent rabitə

(Türkiyə 2005)

Məsələ 27Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda buxar təzyiqi ən böyükdür?

A) $\mathrm{CH_3COCH_3}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

D) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

(Türkiyə 2005)

Məsələ 28Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında hidrogen rabitəsi əsas molekullararası qüvvədir?

A) $\mathrm{N_2H_4}$

B) $\mathrm{H_2}$

C) $\mathrm{CH_4}$

D) $\mathrm{CH_3COCH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CF_3}$

(Türkiyə 2005)

Məsələ 29Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında həm kovalent, həm də ion rabitəsi vardır?

A) KOCl

B) $\mathrm{H_2O}$

C) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

D) $\mathrm{MgCl_2}$

E) $\mathrm{CH_4}$

(Türkiyə 2006)

Məsələ 30Orta

Aşağıdakı molekulların qaynama temperaturunun artma sırası hansıdır?

I. $\mathrm{CH_4}$

II. $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

III. $\mathrm{NH_3}$

IV. $\mathrm{H_2O}$

A) I < II < III < IV

B) II < I < IV < III

C) III < IV < II < I

D) II < I < III < IV

E) I < III < II < IV

(Türkiyə 2006)

Məsələ 31Orta

Aşağıdakı cədvəldə VII A qrupu elementlərinin qaynama temperaturları verilmişdir.

VII A qrupu	$\mathrm{F_2}$	$\mathrm{Cl_2}$	$\mathrm{Br_2}$	$\mathrm{I_2}$
Qaynama temperaturu ( $^\circ\mathrm{C}$ )	$-188$	$-35$	59	184

Bu dəyişmənin səbəbi nədir?

A) Atom nömrəsi artdıqca van der Waals qüvvələrinin artması.

B) Atom nömrəsi artdıqca X–X rabitə enerjisinin artması.

C) Atom nömrəsi artdıqca elektronegativliyin azalması.

D) Atom nömrəsi artdıqca oksidləşdirici qüvvənin azalması.

E) Atom nömrəsi artdıqca sıxlığın artması.

(Türkiyə 2007)

Məsələ 32Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının otaq temperaturunda buxar təzyiqinin ən yüksək olması gözlənilir?

A) $\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$

B) $\mathrm{CH_3OC_3H_7}$

C) $\mathrm{CH_3CH_2OH}$

D) $\mathrm{CH_3(CH_2)_4CH_3}$

E) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2Cl}$

(Türkiyə 2007)

Məsələ 33Orta

Standart şəraitdə aşağıdakılardan hansı paramaqnit xassə göstərir?

A) $\mathrm{H_2}$

B) $\mathrm{Br_2}$

C) $\mathrm{O_2}$

D) $\mathrm{Cl_2}$

E) Zn

(Türkiyə 2007)

Məsələ 34Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{XeF_2}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{XeO_3}$

D) $\mathrm{SO_3}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2007)

Məsələ 35Orta

$\mathrm{POCl_3}$ molekulunda mərkəzi P atomunun formal yükü nədir?

A) 1

B) $-1$

C) 0

D) $-2$

E) 2

(Türkiyə 2007)

Məsələ 36Orta

$\mathrm{NH_2^-}$ ionunun Lewis quruluşunda azot atomunun ətrafında rabitədə iştirak etməyən neçə elektron vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

(Türkiyə 2007)

Məsələ 37Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən neçəsi hidrogen rabitəsi yaradır?

$\mathrm{H_2NNH_2}$

$\mathrm{CH_3Cl}$

$\mathrm{HNNH}$

$\mathrm{CH_3COOH}$

$\mathrm{H_2CO}$

A) 1

B) 5

C) 4

D) 2

E) 3

(Türkiyə 2007)

Məsələ 38Orta

Aşağıdakı rabitə cütlərinin hər birində hansı rabitə daha polardır?

H–O və H–S

N–F və N–Cl

Li–F və Cs–F

A) H–O, N–Cl, Li–F

B) H–S, N–Cl, Cs–F

C) H–O, N–Cl, Li–F

D) H–O, N–F, Cs–F

E) H–S, N–F, Li–F

(Türkiyə 2007)

Məsələ 39Orta

Verilmiş rabitə uzunluqlarından istifadə edərək C–P rabitəsinin uzunluğunu pm ilə hesablayın.

P–P = 220 pm

P–I = 243 pm

C–I = 210 pm

A) 230

B) 125

C) 362

D) 187

E) 205

(Türkiyə 2008)

Məsələ 40Orta

$\mathrm{XeF_2}$ molekulunun Lewis quruluşu çəkildikdə Xe atomunun ətrafında neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü olur?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2008)

Məsələ 41Orta

Asetonitril molekulunda ümumilikdə neçə sigma ( $\sigma$ ) rabitəsi vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2008)

Məsələ 42Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında rabitə polyarlığının artması DÜZGÜN göstərilmişdir?

A) B–C < N–F < C–F < B–F < Al–F

B) B–F < C–F < B–C < N–F < Al–F

C) Al–F < B–C < N–F < B–F < C–F

D) B–C < B–F < Al–F < C–F < N–F

E) N–F < C–F < B–F < Al–F < B–C

(Türkiyə 2008)

Məsələ 43Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{PCl_5}$

C) $\mathrm{CH_4}$

D) $\mathrm{BF_3}$

E) $\mathrm{H_2S}$

(Türkiyə 2008)

Məsələ 44Orta

S–Cl, S–Br, Se–Cl, Se–Br və Te–I rabitələrindən hansı ən polardır?

A) S–Cl

B) S–Br

C) Se–Cl

D) Se–Br

E) Te–I

(Türkiyə 2009)

Məsələ 45Orta

Tiosianat ionunun ( $\mathrm{NCS^-}$ ) ən çox üstünlük verilən Lewis quruluşunda azot atomunun formal yükü nədir?

A) $-1$

B) $-2$

C) 1

D) 2

E) 0

(Türkiyə 2009)

Məsələ 46Orta

Aşağıdakılardan hansı diamaqnit deyil?

A) $\mathrm{N_2}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{Be_2}$

D) $\mathrm{C_2}$

E) $\mathrm{Li_2}$

(Türkiyə 2009)

Məsələ 47Orta

Aşağıdakı molekul və ionlardan hansı ən uzun karbon–oksigen rabitəsinə malikdir?

A) CO

B) $\mathrm{CO_2}$

C) $\mathrm{H_2CO}$

D) $\mathrm{COCl_2}$

E) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(Türkiyə 2009)

Məsələ 48Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{SF_4}$

B) $\mathrm{PF_5}$

C) $\mathrm{CCl_4}$

D) $\mathrm{XeF_4}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Türkiyə 2009)

Məsələ 49Orta

Aşağıdakılardan hansında $dsp^3$ hibridləşməsi vardır?

A) $\mathrm{SiH_4}$

B) $\mathrm{AsCl_4^+}$

C) $\mathrm{PH_3}$

D) $\mathrm{IF_4^+}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2009)

Məsələ 50Orta

$\mathrm{NCO^-}$ ionunun ən sabit Lewis quruluşunda azot atomunun ətrafında rabitədə iştirak etməyən neçə elektron vardır?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 1

E) 3

(Türkiyə 2010)

Məsələ 51Orta

Aşağıdakı sıralamalardan hansında ion rabitə xarakterinin artması düzgün göstərilmişdir?

A) NO < HF < HCl < CsF < LiF

B) HF < NO < HCl < CsF < LiF

C) NO < HCl < HF < CsF < LiF

D) NO < HCl < HF < LiF < CsF

E) HF < HCl < NO < LiF < CsF

(Türkiyə 2010)

Məsələ 52Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının 298 K temperaturda buxar təzyiqi ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{C_2H_5OH}$

B) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

C) $\mathrm{CH_3OH}$

D) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH}$

E) $\mathrm{CH_3OCH_2OH}$

(Türkiyə 2010)

Məsələ 53Orta

Aşağıdakılardan hansı paramaqnitdir?

A) BF

B) $\mathrm{F_2}$

C) CO

D) NF

E) HF

(Türkiyə 2010)

Məsələ 54Orta

CO, $\mathrm{H_2CO}$ , $\mathrm{CH_3OCH_3}$ , $\mathrm{CO_2}$ və $\mathrm{H_2CO_3}$ molekullarından hansı ən uzun karbon–oksigen rabitəsinə malikdir?

A) CO

B) $\mathrm{CO_2}$

C) $\mathrm{H_2CO}$

D) $\mathrm{H_2CO_3}$

E) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

(Türkiyə 2010)

Məsələ 55Orta

Aşağıdakılardan hansının həndəsi quruluşu kvadrat müstəvidir?

A) $\mathrm{SF_4}$

B) $\mathrm{PF_4^+}$

C) $\mathrm{CF_4}$

D) $\mathrm{XeF_4}$

E) $\mathrm{NHF_3^+}$

(Türkiyə 2010)

Məsələ 56Orta

Aşağıdakılardan hansında $sp^3$ hibridləşməsi vardır?

A) $\mathrm{H_2CO}$

B) $\mathrm{AsCl_4^+}$

C) $\mathrm{BF_3}$

D) $\mathrm{IF_4^+}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2010)

Məsələ 57Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında bir $\pi$ və iki $\sigma$ rabitəsi yaradan N atomu vardır?

A) $\mathrm{H-N=N-H}$

B) $\mathrm{H_2N-NH_2}$

C) $\mathrm{H_2N=NH_2}$

D) $\mathrm{H-N\equiv N-H}$

E) $\mathrm{H_2N=N=NH_2}$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 58Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı oktet qaydasına uyğun gəlmir?

A) $\mathrm{C_2H_2Cl_2}$

B) $\mathrm{C_2H_6}$

C) $\mathrm{PF_3}$

D) $\mathrm{HNO_3}$

E) $\mathrm{NO_2}$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 59Orta

$\mathrm{NO_2}$ molekulunda N atomunun formal yükü nədir?

A) $-2$

B) $-1$

C) 0

D) $+1$

E) $+2$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 60Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında azot–azot rabitəsi ən qüvvətlidir?

A) $\mathrm{N_2}$

B) $\mathrm{HNNH}$

C) $\mathrm{H_2NNH_2}$

D) $\mathrm{N_3^-}$

E) $\mathrm{O_2NNO_2}$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 61Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında hidrogen rabitəsi ümumi molekullararası qarşılıqlı təsirlərin ən böyük hissəsini təşkil edir?

A) $\mathrm{CH_4}$

B) $\mathrm{C_5H_{11}OH}$

C) $\mathrm{C_6H_{13}NH_2}$

D) $\mathrm{CH_3OH}$

E) $\mathrm{CO_2}$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 62Orta

Aşağıdakılardan hansı ən uçucudur?

A) $\mathrm{CBr_4}$

B) $\mathrm{CCl_4}$

C) $\mathrm{CF_4}$

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{C_6H_{14}}$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 63Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında $sp^2$ hibridləşməsinə malik heç bir atom yoxdur?

A) $\mathrm{O_3}$

B) $\mathrm{N_2H_4}$

C) $\mathrm{H_3BO_3}$

D) $\mathrm{CH_3COOH}$

E) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(Türkiyə 2012)

Məsələ 64Orta

$\mathrm{NO_3^-}$ ionu üçün Lewis quruluşu çəkildikdə bir-birinə ekvivalent neçə rezonans quruluşu alınır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2012)

Məsələ 65Orta

$\mathrm{BH_3}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. B atomu $sp^2$ hibridləşməsinə malikdir.

II. Molekulun həndəsi quruluşu müstəvi üçbucaqdır.

III. Rabitələr polar olsa da molekul apolardır.

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I və II

D) II və III

E) Hamısı

(Türkiyə 2012)

Məsələ 66Orta

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə aşağıdakılardan hansının rabitə tərtibi ən böyükdür?

A) $\mathrm{NO^-}$

B) $\mathrm{CN^-}$

C) OF

D) $\mathrm{C_2^-}$

E) $\mathrm{N_2^-}$

(Türkiyə 2012)

Məsələ 67Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələrin qaynama temperaturunun artma sırası düzgün verilmişdir?

A) Ne < HCl < $\mathrm{H_2O}$ < Hg < K < C (almaz)

B) $\mathrm{H_2O}$ < Ne < HCl < K < Hg < C (almaz)

C) Hg < Ne < K < $\mathrm{H_2O}$ < HCl < C (almaz)

D) Ne < C (almaz) < $\mathrm{H_2O}$ < HCl < Hg < K

E) Ne < HCl < C (almaz) < $\mathrm{H_2O}$ < K < Hg

(Türkiyə 2012)

Məsələ 68Orta

Aşağıdakı maddələrdə molekullararası qarşılıqlı təsir qüvvələrinin sıralanması hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH>CH_3OH>CH_3OCH_3>HCl>CH_4>He}$

B) $\mathrm{HCl>CH_3OCH_3>CH_3OH>HOCH_2CH_2OH>CH_4>He}$

C) $\mathrm{CH_4>He>HCl>CH_3OCH_3>CH_3OH>HOCH_2CH_2OH}$

D) $\mathrm{He>CH_4>CH_3OH>HCl>CH_3OCH_3>HOCH_2CH_2OH}$

E) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH>HCl>CH_3OCH_3>CH_4>CH_3OH>He}$

(Türkiyə 2012)

Məsələ 69Orta

$\mathrm{IO_3^-}$ və $\mathrm{IF_5}$ növlərinin VSEPR molekul formaları müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Müstəvi üçbucaq və üçbucaqlı bipiramida

B) T-formalı və kvadrat piramida

C) Üçbucaqlı piramida və kvadrat piramida

D) Üçbucaqlı piramida və üçbucaqlı bipiramida

E) Tetraedrik və oktaedrik

(Türkiyə 2012)

Məsələ 70Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı oktet qaydasına uyğun gəlmir?

A) $\mathrm{C_2H_2Cl_2}$

B) $\mathrm{C_2H_6}$

C) $\mathrm{PH_3}$

D) $\mathrm{HNO_3}$

E) $\mathrm{NO_2}$

(Türkiyə 2012)

Məsələ 71Orta

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə aşağıdakı rabitə tərtibi sıralamalarından hansı doğrudur?

A) $\mathrm{H_2^+>H_2>He_2^{2+}>He_2^+=H_2^-}$

B) $\mathrm{H_2^+=H_2=H_2^->He_2^{2+}=He_2^+}$

C) $\mathrm{H_2=He_2^{2+}>He_2^+=H_2^-=H_2^+}$

D) $\mathrm{He_2^{2+}>He_2^+>H_2^+>H_2>H_2^-}$

E) $\mathrm{H_2^->H_2>H_2^+>He_2^{2+}>He_2^+}$

(Türkiyə 2013)

Məsələ 72Orta

İki F atomu sonsuz uzaqlıqdan bir-birinə yaxınlaşdırılaraq $\mathrm{F_2}$ molekulu əmələ gətirir. F atomunun radiusu 150 pm-dir.

Bu proses haqqında aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Atomlar yaxınlaşdıqca sistemin enerjisi azalır.

B) $\mathrm{2F\rightarrow F_2}$ prosesi hər hansı aktivləşmiş kompleksdən keçmədən birbaşa məhsul verir.

C) $\mathrm{F_2}$ molekulunun rabitə uzunluğunun 150 pm-dən kiçik olması gözlənilir.

D) $\mathrm{F_2}$ molekulu əmələ gəldikdə sistem ən aşağı enerji halına çatır.

E) $\mathrm{F_2}$ molekulu atomlararası məsafə rabitə uzunluğundan da kiçik olacaq şəkildə sıxılarsa, sistemin enerjisi kəskin şəkildə artır.

(Türkiyə 2013)

Məsələ 73Orta

Aşağıdakı molekul və ionlar üçün verilmiş hibridləşmə, molekul həndəsəsi və polyarlıq məlumatlarından hansı tamamilə doğrudur?

	Növ	Hibridləşmə	Molekul həndəsəsi	Polyarlıq
A)	$\mathrm{BrF_4^-}$	$sp^3$	Tetraedrik	Apolar
B)	$\mathrm{I_3^-}$	$sp^3$	Bucaqlı	Polar
C)	$\mathrm{SF_4}$	$sp^3d$	Təhrif olunmuş tetraedrik	Polar
D)	$\mathrm{IF_5^-}$	$sp^3d$	Kvadrat piramida	Polar
E)	$\mathrm{PO_4^{3-}}$	$sp^3d$	Tetraedrik	Apolar

(Türkiyə 2013)

Məsələ 74Orta

Aşağıda bəzi element və birləşmələr qaynama temperaturuna görə sıralanmışdır. Hansı variantda sıralama yanlışdır?

A) $\mathrm{HF>HCl>HBr>HI}$

B) $\mathrm{MgO>Na_2O>K_2O>KF}$

C) $\mathrm{SnH_4>GeH_4>SiH_4>CH_4}$

D) $\mathrm{Na>K>Rb>Cs}$

E) $\mathrm{HOCH_2CH_2OH>CH_3CH_2OH>CH_3CHO>CH_3OCH_3>CH_3CH_2CH_3}$

(Türkiyə 2013)

Məsələ 75Orta

Aşağıdakılardan hansında O–N–O rabitə bucağının artma sırası düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{NO_2^-<NO_2<NO_2^+}$

B) $\mathrm{NO_2<NO_2^-<NO_2^+}$

C) $\mathrm{NO_2^+<NO_2<NO_2^-}$

D) $\mathrm{NO_2<NO_2^+<NO_2^-}$

E) $\mathrm{NO_2^-<NO_2^+<NO_2}$

(Türkiyə 2013)

Məsələ 76Orta

Aşağıdakı molekullarda mərkəzi atoma bağlı atomlar arasındakı rabitə bucaqlarının böyüklük sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

I. $\mathrm{BH_3}$

II. $\mathrm{NH_3}$

III. $\mathrm{H_2O}$

IV. $\mathrm{BeCl_2}$

A) IV = III > I = II

B) I = II > IV = III

C) IV > I > II > III

D) III > II > I > IV

E) I = II = III = IV

(Türkiyə 2013)

Məsələ 77Orta

Aşağıdakılardan hansı doğrudur?

A) $\mathrm{SO_2}$ , $\mathrm{SF_2}$ , $\mathrm{F_2}$ , NO və ICl Lewis quruluşları arasında yalnız ICl natamam oktetə malikdir.

B) $\mathrm{CH_3^+}$ , $\mathrm{BeCl_2}$ , $\mathrm{CH_3^-}$ , $\mathrm{PCl_5}$ və $\mathrm{XeO_4}$ növləri arasında yalnız $\mathrm{XeO_4}$ -ün mərkəzi atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır.

C) $\mathrm{CO_2}$ , $\mathrm{O_3}$ , CO, NO və $\mathrm{H_2S}$ molekullarının hər birində öz daxilindəki bütün rabitə uzunluqları eynidir.

D) İki karbon atomu arasındakı rabitələrin sayı artdıqca rabitədəki elektronların sayı və rabitə uzunluğu artır, lakin rabitə enerjisi azalır.

E) $\mathrm{I_3^-}$ ionunun Lewis quruluşunda mərkəzi yod atomunun ətrafında 8 elektron vardır.

(Türkiyə 2013)

Məsələ 78Orta

Aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{O_2}$ molekulu paramaqnitdir.

B) $\mathrm{N_2^+}$ ionunun rabitə tərtibi 2,5-dir.

C) Rabitə uzunluqları $\mathrm{O_2^+>O_2>O_2^-}$ şəklində sıralanır.

D) Rabitə uzunluqları $\mathrm{N_2^+=N_2^->N_2}$ şəklində sıralanır.

E) $\mathrm{C_2}$ molekulunun valent elektron konfiqurasiyası $(\sigma_{2s})^2(\sigma^*_{2s})^2(\pi_{2p})^4$ şəklindədir.

(Türkiyə 2014)

Məsələ 79Orta

CO (I), $\mathrm{CO_2}$ (II) və $\mathrm{CO_3^{2-}}$ (III) növlərindəki karbon–oksigen rabitə uzunluqlarının sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II > I > III

B) I > II > III

C) III > I > II

D) I > III > II

E) III > II > I

(Türkiyə 2014)

Məsələ 80Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında molekulun həndəsi quruluşu və mərkəzi atomun hibridləşməsi düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{NH_2F}$ : müstəvi üçbucaq — $sp^2$

B) $\mathrm{BH_3}$ : üçbucaqlı piramida — $sp^3$

C) $\mathrm{SnCl_2}$ : xətti — $sp^2$

D) $\mathrm{I_3^-}$ : xətti — $sp^3d^2$

E) $\mathrm{IF_5}$ : kvadrat piramida — $sp^3d^2$

(Türkiyə 2014)

Məsələ 81Orta

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansının molekul həndəsələri eyni deyil?

A) $\mathrm{CO_3^{2-}}$ və $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{NO_3^-}$ və $\mathrm{SO_3}$

C) $\mathrm{SO_3}$ və $\mathrm{CO_3^{2-}}$

D) $\mathrm{ClO_3^-}$ və $\mathrm{SO_3}$

E) $\mathrm{XeF_2}$ və $\mathrm{CO_2}$

(Türkiyə 2014)

Məsələ 82Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında iki oksigen atomu arasında kovalent rabitə vardır?

A) $\mathrm{P_4O_{10}}$

B) $\mathrm{N_2O_5}$

C) $\mathrm{P_2O_7^{2-}}$

D) $\mathrm{S_2O_8^{2-}}$

E) $\mathrm{S_2O_3}$

(Türkiyə 2014)

Məsələ 83Orta

Aşağıdakılardan hansında $sp^2$ hibridləşməsi yoxdur?

A) $\mathrm{CH_3^+}$

B) $\mathrm{NH_3}$

C) $\mathrm{BH_3}$

D) $\mathrm{CH_2=CH_2}$

E) $\mathrm{H_2CO_3}$

(Türkiyə 2015)

Məsələ 84Orta

Karbon, azot və oksigen iki müxtəlif poliatomik ion — sianat ( $\mathrm{NCO^-}$ ) və izosianat ( $\mathrm{CNO^-}$ ) ionlarını əmələ gətirir.

Bu ionların hər birinin Lewis quruluşunda neçə valent elektronu istifadə olunur?

A) 22

B) 20

C) 18

D) 17

E) 16

(Türkiyə 2015)

Məsələ 85Orta

$\mathrm{ClF_3}$ molekulunun forması hansı variantda düzgün verilmişdir?

Cl mərkəzi atomdur.

A) Üçbucaqlı bipiramida

B) Müstəvi üçbucaq

C) T-formalı

D) Xətti

E) Tetraedrik

(Türkiyə 2015)

Məsələ 86Orta

$\mathrm{I_3^-}$ ionunun molekul forması və mərkəzi atomun hibridləşməsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Bucaqlı — $sp^2$

B) Xətti — $sp^3d$

C) Müstəvi üçbucaq — $sp^2$

D) Üçbucaqlı piramida — $sp^3$

E) Bucaqlı — $sp^3$

(Türkiyə 2015)

Məsələ 87Orta

NO (I), $\mathrm{NO_2^-}$ (II) və $\mathrm{NO_3^-}$ (III) növlərindəki azot–oksigen rabitə uzunluqlarının sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II > I > III

B) I > II > III

C) III > II > I

D) I > III > II

E) II > III > I

(Türkiyə 2015)

Məsələ 88Orta

Şəkərin suda həll olması və benzol molekulunun buxarlanması proseslərində əsas hissəciklərarası qarşılıqlı təsirlər müvafiq olaraq hansılardır?

A) İon–dipol / London qüvvələri

B) Hidrogen rabitəsi / Dipol–induksiya olunmuş dipol

C) London qüvvələri / Dipol–dipol

D) Hidrogen rabitəsi / London qüvvələri

E) Dipol–induksiya olunmuş dipol / Hidrogen rabitəsi

(Türkiyə 2015)

Məsələ 89Orta

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansı eyni molekul həndəsəsinə və eyni mərkəzi atom hibridləşməsinə malikdir?

A) $\mathrm{SO_3^{2-}}$ və $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{SF_4}$ və $\mathrm{XeF_4}$

C) $\mathrm{PCl_3}$ və $\mathrm{BF_3}$

D) $\mathrm{BH_3}$ və $\mathrm{CO_3^{2-}}$

E) $\mathrm{XeF_2}$ və $\mathrm{SnCl_2}$

(Türkiyə 2015)

Məsələ 90Orta

$\mathrm{SO_3^{2-}}$ ionu və $\mathrm{BrF_3}$ molekulunun VSEPR molekul formaları müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) T-formalı və müstəvi üçbucaq

B) Müstəvi üçbucaq və üçbucaqlı bipiramida

C) Üçbucaqlı piramida və müstəvi üçbucaq

D) Üçbucaqlı piramida və T-formalı

E) Tetraedrik və oktaedrik

(Türkiyə 2016)

Məsələ 91Orta

Aşağıdakılardan hansında molekul və ya ion üçün mötərizədə göstərilən hibridləşmə düzgündür?

A) $\mathrm{BF_3}$ ( $sp^3$ )

B) $\mathrm{ICl_4^-}$ ( $sp^3d$ )

C) $\mathrm{SO_2}$ ( $sp^2$ )

D) $\mathrm{NCl_3}$ ( $sp^2$ )

E) $\mathrm{I_3^-}$ ( $sp$ )

(Türkiyə 2016)

Məsələ 92Orta

$\mathrm{O_2}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Normal şəraitdə paramaqnitdir.

B) Rabitə tərtibi 2-dir.

C) Uyğun enerjili işıq verildikdə diamaqnit formaya keçə bilər.

D) Bir elektron qazandıqda rabitə tərtibi artır.

E) Bir elektron itirdikdə rabitə tərtibi artır.

(Türkiyə 2016)

Məsələ 93Orta

CO (I), $\mathrm{CO_2}$ (II) və $\mathrm{CO_3^{2-}}$ (III) növlərində karbon–oksigen rabitə uzunluqlarının sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) II > I > III

B) I > II > III

C) I > III > II

D) II > III > I

E) III > II > I

(Türkiyə 2016)

Məsələ 94Orta

Aşağıdakı hadisələrdən hansında mötərizədə göstərilən hissəciklərarası qarşılıqlı təsir yanlışdır?

A) Benzolun buxarlanması — London qüvvələri

B) Xörək duzunun suda həll olması — Dipol–dipol

C) Etil spirti–su qarışığı — Dipol–dipol

D) Yağ turşularının xloroformda ( $\mathrm{CHCl_3}$ ) həll olması — Hidrogen rabitəsi

E) Yod molekulunun etil spirtində həll olması — Dipol–induksiya olunmuş dipol

(Türkiyə 2016)

Məsələ 95Orta

$\mathrm{O_2^-}$ ionunun rabitə tərtibi və maqnit xassəsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

	Rabitə tərtibi	Maqnit xassəsi
A)	2,5	Paramaqnit
B)	1,5	Paramaqnit
C)	1,5	Diamaqnit
D)	0,5	Paramaqnit
E)	0,5	Diamaqnit

(Türkiyə 2017)

Məsələ 96Orta

Aşağıdakı molekulların karbon–oksigen rabitə uzunluqlarını kiçikdən böyüyə sıralayın.

I. Formaldehid

II. Karbonmonoksid

III. Metanol

A) I < II < III

B) II < III < I

C) III < II < I

D) I < III < II

E) II < I < III

(Türkiyə 2017)

Məsələ 97Orta

$\mathrm{ICl_4^-}$ ionu haqqında:

I. Elektron qruplarının həndəsəsi oktaedrikdir.

II. Mərkəzi atomun hibridləşməsi $sp^3d$ -dir.

III. Mərkəzi atomun ətrafında altı elektron cütü vardır.

IV. Lewis əsasıdır.

ifadələrindən hansıları doğrudur?

A) I və II

B) III və IV

C) I, II və III

D) I, II və IV

E) I, III və IV

(Türkiyə 2017)

Məsələ 98Orta

Ozon ( $\mathrm{O_3}$ ) molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Molekulun həndəsəsi bucaqlıdır.

B) İki rezonans quruluşu vardır.

C) Saxlanılması və ehtiyatda tutulması mümkün olmayan qazdır.

D) Üç oksigen atomunun da hibridləşməsi eynidir.

E) Göy üzünün mavi rənginin əsas səbəbidir.

(Türkiyə 2017)

Məsələ 99Orta

$\mathrm{NH_3}$ və $\mathrm{NF_3}$ molekulları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Hər iki molekulun elektron qruplarının həndəsəsi tetraedrikdir.

B) $\mathrm{NF_3}$ molekulunun rabitə bucaqları $\mathrm{NH_3}$ molekulunun rabitə bucaqlarından böyükdür.

C) $\mathrm{NH_3}$ molekulunun dipol momenti $\mathrm{NF_3}$ molekulunun dipol momentindən böyükdür.

D) Hər iki molekulda mərkəzi atom $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir.

E) $\mathrm{NH_3}$ molekulu $\mathrm{NF_3}$ molekulundan daha qüvvətli əsasdır.

(Türkiyə 2017)

Məsələ 100Orta

Aşağıdakılardan hansı apolar molekuldur?

A) $\mathrm{CCl_4}$

B) $\mathrm{O_3}$

C) $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{CHCl_3}$

E) CO

(Türkiyə 2017)

Məsələ 101Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında oktet qaydasından kənaraçıxma müşahidə olunmur?

A) NO

B) $\mathrm{BF_3}$

C) $\mathrm{PCl_5}$

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{SF_6}$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 102Orta

Aşağıdakı kimyəvi növlər və onlar arasındakı qarşılıqlı təsirlərdən hansı yanlışdır?

	Kimyəvi növlər	Qarşılıqlı təsir
A)	$\mathrm{NaCl-H_2O}$	İon–dipol
B)	$\mathrm{CH_3OH-H_2O}$	Dipol–dipol
C)	$\mathrm{NaCl-CCl_4}$	İon–induksiya olunmuş dipol
D)	$\mathrm{I_2-CCl_4}$	Dipol–induksiya olunmuş dipol
E)	$\mathrm{CH_4-CCl_4}$	İnduksiya olunmuş dipol–induksiya olunmuş dipol

(Türkiyə 2017)

Məsələ 103Orta

$\mathrm{I_3^-}$ ionunda mərkəzi atomun hibridləşməsi aşağıdakılardan hansıdır?

A) $sp$

B) $sp^2$

C) $sp^3$

D) $sp^3d$

E) $sp^3d^2$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 104Orta

Nitrozil xlorid ( $\mathrm{ONCl}$ ) molekulunun ən sabit Lewis elektron-nöqtə quruluşunda azot və oksigen atomlarının formal yükləri hansı variantda düzgün verilmişdir?

	Azot	Oksigen
A)	0	1
B)	0	0
C)	1	1
D)	$-1$	1
E)	1	$-1$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 105Orta

Metil izosianat ( $\mathrm{H_3CNCO}$ ) molekulunun sabit Lewis quruluşunda sigma ( $\sigma$ ) və pi ( $\pi$ ) rabitələrinin sayı hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) 4 $\sigma$ , 1 $\pi$

B) 2 $\sigma$ , 4 $\pi$

C) 6 $\sigma$ , 1 $\pi$

D) 4 $\sigma$ , 2 $\pi$

E) 6 $\sigma$ , 2 $\pi$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 106Orta

$\mathrm{XeF_2}$ molekulunun molekul forması və mərkəzi atomun hibridləşməsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Bucaqlı — $sp^2$

B) Xətti — $sp^3d$

C) Müstəvi üçbucaq — $sp^2$

D) Üçbucaqlı piramida — $sp^3$

E) Bucaqlı — $sp^3d$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 107Orta

$\mathrm{CF_4}$ molekulunda karbon və flüor atomları arasındakı orbital örtüşməsi hansıdır?

A) $sp$ – $s$

B) $sp^2$ – $p$

C) $sp^3$ – $s$

D) $sp^3$ – $p$

E) $sp^2$ – $s$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 108Orta

Aşağıdakı hadisələrdən hansı hidrogen rabitəsinin mövcudluğunu göstərir?

A) Xörək duzunun suda həll olması

B) Yod molekulunun karbon tetrakloriddə həll olması

C) Oksigen qazının yüksək təzyiq altında mayeləşməsi

D) Şəkərin suda həll olması

E) Karbon tetrakloridin qaynama temperaturunun metanın qaynama temperaturundan xeyli yüksək olması

(Türkiyə 2018)

Məsələ 109Orta

Aşağıdakı molekul və ionlar üçün verilmiş molekul forması və mərkəzi atom hibridləşmələrindən hansıları doğrudur?

I. $\mathrm{SnCl_2}$ — bucaqlı və $sp^2$

II. $\mathrm{I_3^-}$ — xətti və $sp^3d$

III. $\mathrm{XeF_4}$ — kvadrat müstəvi və $sp^3d^2$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) Yalnız I və II

E) I, II və III

(Türkiyə 2018)

Məsələ 110Orta

VSEPR qaydasına görə molekulun həndəsəsini müəyyən edərkən mərkəzi atomdakı elektron cütləri nəzərə alınır. Elektron cütləri bir-birindən mümkün qədər uzaqda yerləşəcək şəkildə düzülür və daha sonra bağlı atomların nüvələrinin mövqelərinə əsasən molekulun həqiqi həndəsəsi müəyyən edilir.

Bu qaydaya əsasən $\mathrm{ClF_2^+}$ ionunun həndəsi quruluşu hansıdır?

A) Tetraedrik

B) Xətti

C) Bucaqlı

D) Üçbucaqlı piramida

E) Müstəvi üçbucaq

(Türkiyə 2019)

Məsələ 111Orta

İkinci period elementlərinin ikiatomlu molekulları üçün molekulyar orbital enerji diaqramları qurularkən s–p qarışmasının olduğu və olmadığı iki fərqli diaqramdan istifadə edilir.

İkinci periodun homonüvəli ikiatomlu molekullarından biri hər iki diaqrama əsasən eyni düzgün elektron quruluşu verir.

Bu molekul hansıdır?

A) $\mathrm{Li_2}$

B) $\mathrm{B_2}$

C) $\mathrm{N_2}$

D) $\mathrm{O_2}$

E) $\mathrm{F_2}$

(Türkiyə 2019)

Məsələ 112Orta

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə enerjiləri yaxın və simmetriyaları uyğun atom orbitalları bir-biri ilə örtüşərək molekulyar orbitallar əmələ gətirir.

Bir atomdakı orbital qarşı atomdakı heç bir atom orbitalı ilə örtüşə bilmirsə, hansı hal yaranır?

A) Atom orbitalı olaraq qalır.

B) Öz-özünə rabitəyaradan molekulyar orbitala çevrilir.

C) Öz-özünə rabitə yaratmayan molekulyar orbitala çevrilir.

D) Öz-özünə rabitəəleyhinə molekulyar orbitala çevrilir.

E) Əmələ gəlmiş rabitəyaradan molekulyar orbitala birləşir.

(Türkiyə 2019)

Məsələ 113Orta

VSEPR nəzəriyyəsində mərkəzi atom ətrafındakı bütün elektron cütləri nəzərə alınarsa elektron həndəsəsi, yalnız rabitəyaradan elektron cütləri nəzərə alınarsa molekulyar həndəsə müəyyən edilir.

Məsələn, $\mathrm{H_2O}$ üçün elektron həndəsəsi tetraedrik, molekul həndəsəsi isə bucaqlıdır.

Buna əsasən $\mathrm{XeF_2}$ molekulunun elektron həndəsəsi hansıdır?

A) Xətti

B) Müstəvi üçbucaq

C) Tetraedrik

D) Üçbucaqlı bipiramida

E) Oktaedrik

(Türkiyə 2020)

Məsələ 114Orta

Molekulun polyarlığını müəyyən etmək üçün ayrı-ayrı rabitələrin dipol momentlərinin vektorial cəmi nəzərə alınır. Rabitə momentlərinin vektorial cəmi sıfır olan molekullar apolar, sıfırdan fərqli olan molekullar isə polardır.

Buna əsasən aşağıdakı ion və molekullardan hansı polardır?

A) $\mathrm{ICl_2^-}$

B) $\mathrm{PCl_5}$

C) $\mathrm{TeCl_4}$

D) $\mathrm{CO_2}$

E) $\mathrm{CCl_4}$

(Türkiyə 2020)

Məsələ 115Orta

$\mathrm{XeF_2}$ , $\mathrm{SF_2}$ və $\mathrm{BeF_2}$ molekullarında F atomları arasındakı rabitə bucaqlarının təxmini böyüklük sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{XeF_2=BeF_2>SF_2}$

B) $\mathrm{XeF_2>SF_2=BeF_2}$

C) $\mathrm{XeF_2=SF_2=BeF_2}$

D) $\mathrm{SF_2>XeF_2=BeF_2}$

E) $\mathrm{BF_2>SF_2>XeF_2}$

(Türkiyə 2021)

Məsələ 116Orta

VSEPR üsulunda molekullar və ionlar $\mathrm{AX_nE_m}$ simvolları ilə ifadə edilir. Burada A mərkəzi atomu, X mərkəzi atoma bağlı atom və ya atom qruplarını, E isə mərkəzi atomdakı rabitədə iştirak etməyən elektron cütlərini göstərir.

Aşağıdakı uyğunlaşdırmalardan hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{SF_4}$ — $\mathrm{AX_4E}$

B) $\mathrm{XeF_4}$ — $\mathrm{AX_4E_2}$

C) $\mathrm{XeF_2}$ — $\mathrm{AX_2E_3}$

D) $\mathrm{NF_3}$ — $\mathrm{AX_3E}$

E) $\mathrm{BrF_5}$ — $\mathrm{AX_5E_2}$

(Türkiyə 2021)

Məsələ 117Orta

$\mathrm{SF_6}$ molekulunun molekul həndəsəsi və mərkəzi atomun hibridləşməsi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Oktaedrik və $sp^3d^2$

B) Kvadrat piramida və $sp^3d$

C) Tetraedrik və $sp^3$

D) Müstəvi üçbucaq və $sp^2$

E) Üçbucaqlı bipiramida və $sp^3d$

(Türkiyə 2021)

Məsələ 118Orta

Aşağıdakı reaksiyalardan hansında reaksiyadan sonra mərkəzi atomun hibridləşməsi dəyişir?

A) $\mathrm{H_2O}$ protonlaşaraq $\mathrm{H_3O^+}$ əmələ gətirir. Mərkəzi atom: O

B) $\mathrm{PCl_5}$ -dən xlorid ayrılaraq $\mathrm{PCl_4^+}$ əmələ gəlir. Mərkəzi atom: P

C) $\mathrm{CH_4}$ xlorlanaraq $\mathrm{CH_3Cl}$ əmələ gəlir. Mərkəzi atom: C

D) CO oksidləşərək $\mathrm{CO_2}$ əmələ gətirir. Mərkəzi atom: C

E) $\mathrm{SO_2}$ oksidləşərək $\mathrm{SO_3}$ əmələ gətirir. Mərkəzi atom: S

(Türkiyə 2022)

Məsələ 119Orta

Brom triflüoridin ( $\mathrm{BrF_3}$ ) öz-özünə ionlaşması nəticəsində $\mathrm{BrF_2^+}$ və $\mathrm{BrF_4^-}$ əmələ gəlir.

$\mathrm{BrF_3}$ , $\mathrm{BrF_2^+}$ və $\mathrm{BrF_4^-}$ növlərinin hamısının molekul həndəsələri hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{BrF_3}$ : T-formalı; $\mathrm{BrF_2^+}$ : xətti; $\mathrm{BrF_4^-}$ : tetraedrik

B) $\mathrm{BrF_3}$ : müstəvi üçbucaq; $\mathrm{BrF_2^+}$ : xətti; $\mathrm{BrF_4^-}$ : kvadrat müstəvi

C) $\mathrm{BrF_3}$ : üçbucaqlı piramida; $\mathrm{BrF_2^+}$ : bucaqlı; $\mathrm{BrF_4^-}$ : kvadrat müstəvi

D) $\mathrm{BrF_3}$ : T-formalı; $\mathrm{BrF_2^+}$ : bucaqlı; $\mathrm{BrF_4^-}$ : kvadrat müstəvi

E) $\mathrm{BrF_3}$ : üçbucaqlı bipiramida; $\mathrm{BrF_2^+}$ : xətti; $\mathrm{BrF_4^-}$ : kvadrat müstəvi

(Türkiyə 2022)

Məsələ 120Orta

Aşağıdakı növlərdən hansı və ya hansıları oktet qaydasına uyğun gəlmir?

I. $\mathrm{BeH_2}$

II. $\mathrm{NO^+}$

III. NO

IV. $\mathrm{XeF_4}$

V. $\mathrm{NO_2^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) Yalnız V

D) I, II və III

E) I, III və IV

(Türkiyə 2022)

Məsələ 121Orta

Nitrat ionu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı və ya hansıları doğrudur?

I. N atomunun hibridləşməsi $sp^3$ -dür.

II. Bütün N–O rabitələri eyni uzunluqdadır.

III. Rezonans quruluşlarının həqiqi quruluşa töhfələri eynidir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) II və III

E) I və II

(Türkiyə 2022)

Məsələ 122Orta

Aşağıdakı birləşmə və ionlardan hansının həndəsi quruluşu yelləncək formasındadır?

I. $\mathrm{SF_4}$

II. $\mathrm{ClF_4^+}$

III. $\mathrm{ClF_4^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2023)

Məsələ 123Orta

Ksenonun $\mathrm{XeF_4}$ birləşməsi haqqında aşağıdakı ifadələr verilmişdir:

I. Soyqazlar birləşmə əmələ gətirə bilməz, buna görə verilmiş quruluş mümkün deyil.

II. Birləşmədə rabitə yaranmasında iştirak etməyən 12 elektron cütü, yəni 24 elektron vardır.

III. Birləşmədəki mərkəzi atom oktet qaydasına uyur.

IV. Mərkəzi atomun hibridləşməsi $d^2sp^3$ -dür.

V. Birləşmə VSEPR-də $\mathrm{AX_4E_2}$ kimi ifadə edilir.

VI. F atomları arasındakı bucaq 109,5 $^\circ$ -dir.

Bu ifadələrdən neçəsi doğrudur?

A) 5

B) 4

C) 3

D) 2

E) 1

(Türkiyə 2023)

Məsələ 124Orta

Aşağıdakı molekul və ionlardan hansında C–O rabitəsi ən qısadır?

A) $\mathrm{C_2O_4^{2-}}$ — oksalat ionu

B) $\mathrm{CO_3^{2-}}$ — karbonat ionu

C) $\mathrm{HCO_2^-}$ — format ionu

D) CO

E) $\mathrm{CO_2}$

(Türkiyə 2023)

Məsələ 125Orta

$\mathrm{OF_2}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Molekuldakı mərkəzi atom $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir.

B) Molekulda ümumilikdə iki kovalent rabitə və rabitədə iştirak etməyən 8 elektron cütü, yəni 16 elektron vardır.

C) O atomunun formal yükü sıfırdır.

D) Molekulun həndəsəsi V-formalıdır.

E) Hər bir F atomunun formal yükü $-1$ -dir.

(Türkiyə 2023)

Məsələ 126Orta

$\mathrm{SiH_4}$ (qaynama temperaturu $=-111\,^\circ\mathrm{C}$ ) və $\mathrm{SiCl_4}$ (qaynama temperaturu $=57\,^\circ\mathrm{C}$ ) molekullarının qaynama temperaturları arasındakı fərq aşağıdakı qeyri-kovalent qarşılıqlı təsirlərdən hansı ilə izah edilə bilər?

A) Hidrogen rabitəsi

B) London qarşılıqlı təsiri

C) $\pi$ – $\pi$ qarşılıqlı təsiri

D) Halogen rabitəsi

E) Hidrofob qarşılıqlı təsirlər

(Türkiyə 2024)

Məsələ 127Orta

$\mathrm{ClF_3}$ , $\mathrm{XeF_4}$ və $\mathrm{I_3^-}$ növlərinin VSEPR qaydasına görə həndəsi quruluşları müvafiq olaraq hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) Xətti — tetraedrik — xətti

B) T-formalı — kvadrat müstəvi — xətti

C) Xətti — tetraedrik — V-formalı

D) Müstəvi üçbucaq — kvadrat müstəvi — üçbucaqlı piramida

E) Müstəvi üçbucaq — üçbucaqlı piramida — V-formalı

(Türkiyə 2024)

Məsələ 128Orta

$\mathrm{SF_4}$ molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir.

II. VSEPR qaydasına görə molekul həndəsəsi yelləncək formasındadır.

III. S atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır.

A) Yalnız I

B) II və III

C) I, II və III

D) Yalnız II

E) I və III

(Türkiyə 2024)

Məsələ 129Orta

Aşağıdakı azot oksidlərindən hansında quruluşda bir ədəd cütləşməmiş elektron vardır?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{N_2O}$

C) $\mathrm{N_2O_3}$

D) $\mathrm{N_2O_4}$

E) $\mathrm{N_2O_5}$

(Türkiyə 2025)

Məsələ 130Orta

Aşağıdakılardan hansının dipol momenti ən böyükdür?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{SiH_4}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{BeCl_2}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Türkiyə 2025)

Məsələ 131Orta

Nitrat ( $\mathrm{NO_3^-}$ ) ionu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Bütün rabitə bucaqları eynidir və 120 $^\circ$ -dir.

B) Mərkəzi atomun hibridləşməsi $sp^2$ -dir.

C) Quruluş müstəvi üçbucaqdır.

D) Quruluşda üç $\sigma$ rabitəsi vardır.

E) İki müxtəlif azot–oksigen rabitə uzunluğuna malikdir.

(Türkiyə 2026)

Məsələ 132Orta

$\mathrm{H_2O}$ -nun qaynama temperaturu 100 $^\circ\mathrm{C}$ , $\mathrm{H_2S}$ -in qaynama temperaturu isə eyni şəraitdə $-60$ $^\circ\mathrm{C}$ -dir.

Aşağıdakı birləşmə cütlərindən hansında $\mathrm{H_2O-H_2S}$ cütündə olduğu kimi eyni təsir nəticəsində daha kiçik molyar kütləyə malik birləşmənin daha yüksək qaynama temperaturuna malik olması gözlənilir?

A) HF — HCl

B) $\mathrm{CO_2}$ — $\mathrm{SiO_2}$

C) $\mathrm{CH_4}$ — $\mathrm{NH_3}$

D) $\mathrm{SO_2}$ — $\mathrm{SeO_2}$

E) $\mathrm{PH_3}$ — $\mathrm{AsH_3}$

(Türkiyə 2026)

Məsələ 133Orta

Hibridləşmə, həndəsi quruluş və rabitə bucaqları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{PCl_5}$ birləşməsində bütün rabitə bucaqları eynidir.

B) $\mathrm{BH_3}$ $sp^2$ hibridləşməsinə malikdir və müstəvi üçbucaq quruluş əmələ gətirir.

C) $\mathrm{BeCl_2}$ $sp$ hibridləşməsinə malikdir və xətti həndəsə əmələ gətirir.

D) $\mathrm{SF_6}$ $sp^3d^2$ hibridləşməsinə malikdir və oktaedrik quruluş əmələ gətirir.

E) $\mathrm{CH_4}$ $sp^3$ hibridləşməsinə malikdir və tetraedrik quruluş əmələ gətirir.

(Türkiyə 2026)

Məsələ 134Orta

VSEPR nəzəriyyəsinə görə aşağıdakılardan hansıları xətti molekul həndəsəsinə və 180 $^\circ$ rabitə bucağına malik ola bilər?

I. $\mathrm{AX_2}$

II. $\mathrm{AX_2E_3}$

III. $\mathrm{AX_2E_4}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) II və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2026)

Məsələ 135Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında F–S–F rabitə bucağı ən kiçikdir?

A) $\mathrm{SF_2}$

B) $\mathrm{SOF_2}$

C) $\mathrm{SO_2F_2}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2010)

Məsələ 136Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında N–O rabitəsi ən uzundur?

A) NO

B) $\mathrm{NO^+}$

C) $\mathrm{NO_2}$

D) $\mathrm{NO_2^+}$

(ABŞ 2010)

Məsələ 137Orta

Hidrazinin, $\mathrm{N_2H_4}$ , Lewis quruluşunda neçə $\pi$ rabitəsi və neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 2 $\pi$ rabitəsi, 0 elektron cütü

B) 1 $\pi$ rabitəsi, 0 elektron cütü

C) 1 $\pi$ rabitəsi, 1 elektron cütü

D) 0 $\pi$ rabitəsi, 2 elektron cütü

(ABŞ 2010)

Məsələ 138Orta

Nitrit turşusunun Lewis quruluşunda azot atomunun formal yükü neçədir?

\mathrm{H-O-N=O}

A) $-1$

B) 0

C) $+1$

D) $+3$

(ABŞ 2010)

Məsələ 139Orta

$\mathrm{H_2O}$ molekulunda rabitə bucağı təxminən 105 $^\circ$ , $\mathrm{H_2S}$ molekulunda isə təxminən 90 $^\circ$ -dir.

Bu fərqi ən yaxşı hansı izah edir?

A) H–S rabitələri H–O rabitələrindən daha uzundur.

B) H–S rabitələri H–O rabitələrindən daha az polardır.

C) S atomunda rabitə üçün $d$ orbitalları mövcuddur, O atomunda isə yoxdur.

D) O rabitə üçün $sp^3$ hibrid orbitallarından, S isə $3p$ orbitallarından istifadə edir.

(ABŞ 2010)

Məsələ 140Orta

Aşağıdakı maddələrin saf nümunələrindən hansılarında hidrogen rabitəsi mövcuddur?

I. $\mathrm{CH_3OH}$

II. $\mathrm{CH_3NO_2}$

III. $\mathrm{CH_3CN}$

A) Yalnız I

B) Yalnız I və II

C) Yalnız II və III

D) I, II və III

(ABŞ 2011)

Məsələ 141Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının qaynama temperaturu ən aşağıdır?

A) HF

B) HCl

C) HBr

D) HI

(ABŞ 2011)

Məsələ 142Orta

$\mathrm{N_2}$ , $\mathrm{N_2O}$ və $\mathrm{N_2O_4}$ molekulları N–N rabitəsinin uzunluğunun azalma sırası ilə necə düzülür?

A) $\mathrm{N_2O_4>N_2O>N_2}$

B) $\mathrm{N_2>N_2O>N_2O_4}$

C) $\mathrm{N_2O>N_2>N_2O_4}$

D) $\mathrm{N_2>N_2O_4>N_2O}$

(ABŞ 2011)

Məsələ 143Orta

Aşağıdakı Lewis quruluşunu nəzərə alaraq formal yükləri müəyyən edin:

\mathrm{[N=C=O]^-}

A) N = $-1$ , C = 0, O = 0

B) N = 0, C = 0, O = $-1$

C) N = $-1$ , C = $+1$ , O = $-1$

D) N = $-1$ , C = $-1$ , O = $+1$

(ABŞ 2011)

Məsələ 144Orta

$\mathrm{IBr_2^-}$ ionunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Xətti

B) Təxminən 90 $^\circ$ bucaqlı

C) Təxminən 109 $^\circ$ bucaqlı

D) Təxminən 120 $^\circ$ bucaqlı

(ABŞ 2011)

Məsələ 145Orta

Allen, $\mathrm{H_2C=C=CH_2}$ , molekulunun quruluşunu hansı ifadə ən yaxşı təsvir edir?

A) C atomları 120 $^\circ$ bucaq əmələ gətirir və H atomları C atomları ilə eyni müstəvidədir.

B) C atomları 120 $^\circ$ bucaq əmələ gətirir və H atomları C atomlarının müstəvisinə perpendikulyar müstəvidədir.

C) C atomları 180 $^\circ$ bucaq əmələ gətirir və dörd H atomu eyni müstəvidədir.

D) C atomları 180 $^\circ$ bucaq əmələ gətirir və iki $\mathrm{CH_2}$ qrupu bir-birinə perpendikulyar müstəvilərdədir.

(ABŞ 2011)

Məsələ 146Orta

Üç birləşmənin formulları və qaynama temperaturları aşağıda verilmişdir.

Maddə	$\mathrm{CH_3CH_2CH_3}$	$\mathrm{CH_3OCH_3}$	$\mathrm{CH_3CHO}$
Qaynama temperaturu (K)	231	250	294

Qaynama temperaturlarındakı bu dəyişmə ən yaxşı hansı qarşılıqlı təsirlə izah olunur?

A) Kovalent rabitələr

B) Dipol qüvvələri

C) Dispersiya qüvvələri

D) Hidrogen rabitələri

(ABŞ 2012)

Məsələ 147Orta

$\mathrm{BrF_3}$ molekulunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Yelləncək formalı

B) T-formalı

C) Müstəvi üçbucaq

D) Üçbucaqlı piramida

(ABŞ 2012)

Məsələ 148Orta

Kükürdün üç flüoridi məlumdur: $\mathrm{SF_2}$ , $\mathrm{SF_4}$ və $\mathrm{SF_6}$ .

Bunlardan hansıları polardır?

A) Yalnız $\mathrm{SF_2}$

B) Yalnız $\mathrm{SF_4}$

C) Yalnız $\mathrm{SF_2}$ və $\mathrm{SF_4}$

D) $\mathrm{SF_2}$ , $\mathrm{SF_4}$ və $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2012)

Məsələ 149Orta

Aşağıdakı reaksiyalardan hansı müstəvi üçbucaq quruluşlu məhsul əmələ gətirir?

A) $\mathrm{N_2+3H_2\rightarrow}$

B) $\mathrm{2CO+O_2\rightarrow}$

C) $\mathrm{PCl_3+Cl_2\rightarrow}$

D) $\mathrm{2SO_2+O_2\rightarrow}$

(ABŞ 2012)

Məsələ 150Orta

$\mathrm{NCCH_2CO_2H}$ birləşməsində karbon atomlarının soldan sağa doğru hibridləşmələri necədir?

A) $sp,\ sp^3,\ sp^2$

B) $sp,\ sp^2,\ sp^3$

C) $sp^2,\ sp^3,\ sp^2$

D) $sp^2,\ sp^3,\ sp^3$

(ABŞ 2012)

Məsələ 151Orta

$\mathrm{P_4}$ molekulunda neçə sigma ( $\sigma$ ) rabitəsi vardır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

(ABŞ 2013)

Məsələ 152Orta

VSEPR nəzəriyyəsinə görə $\mathrm{IF_5}$ molekulunun quruluşu ən yaxşı necə təsvir edilir?

A) Oktaedrik

B) Kvadrat piramida

C) Üçbucaqlı bipiramida

D) Üçbucaqlı piramida

(ABŞ 2013)

Məsələ 153Orta

Aşağıdakı quruluşda oksigen atomunun formal yükü neçədir?

\mathrm{C\equiv O}

A) $+1$

B) 0

C) $-1$

D) $-2$

(ABŞ 2013)

Məsələ 154Orta

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə aşağıdakı növlərdən hansının rabitə tərtibi ən böyükdür?

A) $\mathrm{O_2^+}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{O_2^-}$

D) $\mathrm{O_2^{2-}}$

(ABŞ 2013)

Məsələ 155Orta

Molekullararası qüvvələr artdıqda aşağıdakı fiziki xassələrdən hansı azalır?

A) Qaynama temperaturu

B) Buxarlanma entalpiyası

C) Buxar təzyiqi

D) Özlülük

(ABŞ 2014)

Məsələ 156Orta

Aşağıdakı rabitələri rabitə qüvvəsinin artma sırası ilə düzün.

A) O–O < S–S < O=O < S=S

B) O–O < S–S < S=S < O=O

C) S–S < O–O < O=O < S=S

D) S–S < O–O < S=S < O=O

(ABŞ 2014)

Məsələ 157Orta

Aşağıdakı molekullardan hansılarının daimi dipol momenti vardır?

I. HCN

II. $\mathrm{O_3}$

III. $\mathrm{XeF_2}$

A) Yalnız I

B) Yalnız I və II

C) Yalnız II və III

D) I, II və III

(ABŞ 2014)

Məsələ 158Orta

Oksalat ionu, $\mathrm{C_2O_4^{2-}}$ , üçün neçə sabit rezonans quruluşu yazmaq olar?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

(ABŞ 2014)

Məsələ 159Orta

VSEPR nəzəriyyəsinə görə $\mathrm{ICl_4^-}$ ionunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Yelləncək formalı

B) Kvadrat müstəvi

C) Tetraedrik

D) T-formalı

(ABŞ 2014)

Məsələ 160Orta

Molekulyar orbital nəzəriyyəsinə görə He–H rabitəsinin rabitə tərtibi neçədir?

A) $\frac12$

B) $\frac34$

C) 1

D) $1\frac12$

(ABŞ 2014)

Məsələ 161Orta

İki atom bir-birinə yaxınlaşdıqda potensial enerji əvvəl azalır, sonra isə çox yaxın məsafədə artır.

Bu iki dəyişmənin səbəbləri hansılardır?

	Enerjinin azalması	Enerjinin artması
A)	Proton–elektron cazibəsinin artması	Proton–proton itələnməsinin artması
B)	Proton–elektron cazibəsinin artması	Elektron–elektron itələnməsinin artması
C)	Proton–proton itələnməsinin azalması	Elektron–elektron itələnməsinin artması
D)	Proton–elektron itələnməsinin azalması	Proton–proton itələnməsinin artması

(ABŞ 2014)

Məsələ 162Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansılarında London dispersiya qüvvələri mövcuddur?

I. $\mathrm{CH_3CH_3}$

II. $\mathrm{CH_3OH}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2015)

Məsələ 163Orta

Aşağıdakı saf maddələrdən hansının normal qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_4}$

B) $\mathrm{NH_3}$

C) $\mathrm{SiH_4}$

D) $\mathrm{PH_3}$

(ABŞ 2015)

Məsələ 164Orta

Selenit ionunun, $\mathrm{SeO_3^{2-}}$ , Lewis quruluşunda mərkəzi atom ətrafında neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

(ABŞ 2015)

Məsələ 165Orta

Molekulyar oksigendən, $\mathrm{O_2}$ , bir elektron qoparılaraq $\mathrm{O_2^+}$ ionu əmələ gətirilir.

Bu zaman rabitə uzunluğu və cütləşməmiş elektronların sayı necə dəyişir?

	Rabitə uzunluğu	Cütləşməmiş elektronların sayı
A)	Artır	Artır
B)	Artır	Azalır
C)	Azalır	Artır
D)	Azalır	Azalır

(ABŞ 2015)

Məsələ 166Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdır?

A) HCN

B) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{CO_2}$

(ABŞ 2015)

Məsələ 167Orta

Formamidin quruluşu $\mathrm{HC(O)NH_2}$ şəklindədir.

Formamiddə hansı atomlar müstəvi üçbucaq həndəsəsinə malikdir?

A) Yalnız C

B) Yalnız N

C) Həm C, həm N

D) Heç biri

(ABŞ 2015)

Məsələ 168Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansının normal qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_3CH_2COOH}$

B) $\mathrm{CH_3CH_2CH_2OH}$

C) $\mathrm{CH_3COOCH_3}$

D) $\mathrm{HCOOCH_2CH_3}$

(ABŞ 2016)

Məsələ 169Orta

Karbonmonoksidin, CO, rabitə tərtibi neçədir?

A) 1,5

B) 2,0

C) 2,5

D) 3,0

(ABŞ 2016)

Məsələ 170Orta

Fulminat ionunun, $\mathrm{CNO^-}$ , Lewis quruluşu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Azot atomunun formal yükü müsbətdir.

II. Azot atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2016)

Məsələ 171Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında iki müxtəlif S–F rabitə uzunluğu vardır?

A) $\mathrm{SF_2}$

B) $\mathrm{SOF_2}$

C) $\mathrm{SF_4}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2016)

Məsələ 172Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında üç sigma ( $\sigma$ ) və bir pi ( $\pi$ ) rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{PF_3}$

B) $\mathrm{NH_4^+}$

C) $\mathrm{C_2H_2}$

D) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(ABŞ 2016)

Məsələ 173Orta

Dimetilnitrozamində, $\mathrm{(CH_3)_2NNO}$ , azot atomlarının həndəsi quruluşları necədir?

	$\mathrm{CH_3}$ qruplarına bağlı N	O atomuna bağlı N
A)	Müstəvi üçbucaq	Xətti
B)	Müstəvi üçbucaq	Bucaqlı
C)	Üçbucaqlı piramida	Xətti
D)	Üçbucaqlı piramida	Bucaqlı

(ABŞ 2016)

Məsələ 174Orta

25 mL maye 1-aminopentan, $\mathrm{CH_3(CH_2)_4NH_2}$ , qızdırılaraq qaynadılır.

1-aminopentan qaynadıqda:

A) sistemin ümumi enerjisi sabit qalır.

B) 1-aminopentan molekulları arasındakı hidrogen rabitələri pozulur.

C) 1-aminopentan molekulları arasındakı ion–dipol qüvvələri pozulur.

D) pentan və ammonyak qazı əmələ gəlir.

(ABŞ 2017)

Məsələ 175Orta

Aşağıdakı ionlardan hansında N–O rabitəsi ən uzundur?

A) $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{NO_2^-}$

C) $\mathrm{NO_2^+}$

D) $\mathrm{NO^+}$

(ABŞ 2017)

Məsələ 176Orta

Aşağıdakı növ cütlərindən hansının forması eynidir?

A) $\mathrm{CO_2}$ və $\mathrm{SO_2}$

B) $\mathrm{CCl_4}$ və $\mathrm{TiCl_4}$

C) $\mathrm{C_2H_6}$ və $\mathrm{B_2H_6}$

D) $\mathrm{NO_3^-}$ və $\mathrm{PO_3^{3-}}$

(ABŞ 2017)

Məsələ 177Orta

Oksalat ionunda, $\mathrm{C_2O_4^{2-}}$ , neçə fərqli C–O rabitə uzunluğu vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(ABŞ 2017)

Məsələ 178Orta

Molekuldakı molekulyar orbitallar haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı doğrudur?

A) Heç bir molekulyar orbital digər molekulyar orbitalla ümumi örtüşməyə malik ola bilməz.

B) Hər molekulyar orbital digər bütün molekulyar orbitallardan fərqli sayda düyünə malik olmalıdır.

C) Molekulyar orbitalların sayı molekulu əmələ gətirən atomların atom orbitallarının sayının yarısına bərabərdir.

D) Ən aşağı enerjili molekulyar orbitallar ən çox rabitəəleyhinə, ən yüksək enerjili molekulyar orbitallar isə ən çox rabitəyaradan xarakterə malikdir.

(ABŞ 2017)

Məsələ 179Orta

$\mathrm{NF_3}$ molekulunda rabitə bucağı 102,5 $^\circ$ , $\mathrm{PF_3}$ molekulunda isə 96,3 $^\circ$ -dir.

$\mathrm{NF_3}$ -də rabitə bucağının daha böyük olmasının ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Azotun $2s$ orbitalı rabitədə fosforun $3s$ orbitalından daha çox iştirak edir.

B) Azot fosfordan daha elektronegativdir.

C) $\mathrm{NF_3}$ -də cütləşməmiş elektron yoxdur, $\mathrm{PF_3}$ -də isə iki cütləşməmiş elektron vardır.

D) $\mathrm{NF_3}$ ion birləşməsidir, $\mathrm{PF_3}$ isə kovalent rabitə əmələ gətirir.

(ABŞ 2017)

Məsələ 180Orta

Allen molekulunun quruluşu $\mathrm{H_2C=C=CH_2}$ şəklindədir.

Allen molekulunun həndəsi quruluşunu ən yaxşı hansı variant təsvir edir?

	Mərkəzi karbonun həndəsəsi	Hidrogen atomlarının mövqeyi
A)	Xətti	Hamısı eyni müstəvidə
B)	Xətti	İki perpendikulyar müstəvidə
C)	Bucaqlı	Hamısı eyni müstəvidə
D)	Bucaqlı	İki perpendikulyar müstəvidə

(ABŞ 2017)

Məsələ 181Orta

Karbon tetrakloridin, $\mathrm{CCl_4}$ , normal qaynama temperaturu xloroformun, $\mathrm{CHCl_3}$ , normal qaynama temperaturundan yüksəkdir: 77 $^\circ\mathrm{C}$ və 61 $^\circ\mathrm{C}$ .

Bu fərqə ən çox hansı qarşılıqlı təsirlər səbəb olur?

A) Hidrogen rabitələri

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) London dispersiya qüvvələri

D) Kovalent rabitələr

(ABŞ 2018)

Məsələ 182Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdan fərqlidir?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{CF_4}$

C) $\mathrm{NF_3}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(ABŞ 2018)

Məsələ 183Orta

$\mathrm{XeF_4}$ molekulunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Kvadrat müstəvi

B) Tetraedrik

C) Yelləncək formalı

D) Kvadrat piramida

(ABŞ 2018)

Məsələ 184Orta

Sianat ionu, $\mathrm{NCO^-}$ , haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Sianat onun izomeri olan fulminatdan, $\mathrm{CNO^-}$ , termodinamik baxımdan daha sabitdir.

II. Qaz fazasında sianat ionunda C–N rabitəsi C–O rabitəsindən daha qısadır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2018)

Məsələ 185Orta

Kükürd tetraflüorid, $\mathrm{SF_4}$ , yelləncək formalı quruluşa malikdir. İki aksial F atomu arasındakı F–S–F bucağı təxminən 180 $^\circ$ , ekvatorial F atomları ilə aksial F atomları arasındakı bucaq isə təxminən 90 $^\circ$ -dir.

Aksial və ekvatorial S–F rabitələrini hansı ifadə ən düzgün təsvir edir?

A) Aksial S–F rabitələri daha uzundur, çünki iki F atomu kükürdün eyni orbitalı ilə rabitəni paylaşmalıdır.

B) Aksial S–F rabitələri daha uzundur, çünki molekuldakı digər F atomlarının daha güclü itələnməsinə məruz qalır.

C) Ekvatorial S–F rabitələri daha uzundur, çünki ekvatorial F–S–F bucağı molekuldakı ən kiçik bucaqdır.

D) Ekvatorial S–F rabitələri daha uzundur, çünki kükürddəki rabitədə iştirak etməyən elektron cütünün daha güclü itələnməsinə məruz qalır.

(ABŞ 2018)

Məsələ 186Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının normal qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CH_2CH_2}$

B) $\mathrm{NH_2NH_2}$

C) $\mathrm{CH_3NH_2}$

D) $\mathrm{CH_3OH}$

(ABŞ 2019)

Məsələ 187Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdır?

A) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

B) $\mathrm{CHCl_3}$

C) $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{SO_3}$

(ABŞ 2019)

Məsələ 188Orta

CO molekulunda C–O rabitəsinin dissosiasiya entalpiyası $\mathrm{CO_2}$ molekulundakı C–O rabitəsinin dissosiasiya entalpiyasından daha böyükdür.

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) CO-da rabitə tərtibi 3, $\mathrm{CO_2}$ -də hər C–O rabitəsinin rabitə tərtibi isə 2-dir.

B) CO polar, $\mathrm{CO_2}$ isə apolar molekuldur.

C) CO bir C–O rabitəsinə, $\mathrm{CO_2}$ isə iki C–O rabitəsinə malikdir.

D) CO-da karbon atomunda rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır, $\mathrm{CO_2}$ -də isə yoxdur.

(ABŞ 2019)

Məsələ 189Orta

Triyodid ionunda, $\mathrm{I_3^-}$ , rabitə bucağı hansı qiymətə ən yaxındır?

A) 180 $^\circ$

B) 120 $^\circ$

C) 109,5 $^\circ$

D) 90 $^\circ$

(ABŞ 2019)

Məsələ 190Orta

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda aşağıdakı mayelərdən hansının buxar təzyiqi ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{CHCl_3}$

B) $\mathrm{CFCl_3}$

C) $\mathrm{CCl_4}$

D) $\mathrm{CBrCl_3}$

(ABŞ 2020)

Məsələ 191Orta

Ammonyak, su və hidrogen flüoridin normal qaynama temperaturları aşağıdakı kimi artır:

$\mathrm{NH_3}$ : $-33$ $^\circ\mathrm{C}$

HF: 19 $^\circ\mathrm{C}$

$\mathrm{H_2O}$ : 100 $^\circ\mathrm{C}$

Bu sıralamanın ən yaxşı izahı hansıdır?

A) $\mathrm{H_2O}$ hər mol üçün $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha çox hidrogen rabitəsi əmələ gətirir.

B) $\mathrm{H_2O}$ $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha güclü hidrogen rabitələri əmələ gətirir.

C) $\mathrm{H_2O}$ -nun dipol momenti $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha böyükdür.

D) $\mathrm{H_2O}$ -nun London dispersiya qüvvələri $\mathrm{NH_3}$ və HF-dən daha güclüdür.

(ABŞ 2020)

Məsələ 192Orta

Aşağıdakı növlərdən hansının rabitəsi ən qüvvətlidir?

A) HF

B) HCl

C) HBr

D) HI

(ABŞ 2020)

Məsələ 193Orta

Aşağıdakı növlərdən hansının rabitə bucağı ən kiçikdir?

A) $\mathrm{NO_3^-}$

B) $\mathrm{NO_2^-}$

C) $\mathrm{FNO_2}$

D) $\mathrm{NF_3}$

(ABŞ 2020)

Məsələ 194Orta

Aşağıdakı ionlardan hansıları xəttidir?

I. $\mathrm{N_3^-}$

II. $\mathrm{N_2O_2^{2-}}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2020)

Məsələ 195Orta

Molekulyar xlorun, $\mathrm{Cl_2}$ , ionlaşma enerjisi atomik xlorun, Cl, ionlaşma enerjisindən daha kiçikdir:

$\mathrm{Cl_2}$ üçün 1108 kJ/mol

Cl üçün 1256 kJ/mol

Bu fərqin ən yaxşı izahı hansıdır?

A) $\mathrm{Cl_2}$ kovalent rabitəyə malikdir, Cl isə deyil.

B) $\mathrm{Cl_2}$ -də cütləşməmiş elektron yoxdur, Cl-də isə bir cütləşməmiş elektron vardır.

C) $\mathrm{Cl_2}$ -dən qoparılan elektron rabitəəleyhinə xarakterli orbitaldan çıxır.

D) $\mathrm{Cl_2}$ -dən qoparılan elektron $d$ orbital xarakterli orbitaldan çıxır.

(ABŞ 2020)

Məsələ 196Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında O–N–O rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{N_2O_4}$

C) $\mathrm{NO_2^-}$

D) $\mathrm{NO_3^-}$

(ABŞ 2021)

Məsələ 197Orta

$\mathrm{[CNO]^-}$ formuluna malik ionun ən sabit izomerinin quruluşu necədir?

A) Xətti, mərkəzdə C

B) Xətti, mərkəzdə N

C) Xətti, mərkəzdə O

D) Halqavari

(ABŞ 2021)

Məsələ 198Orta

İki atom orbitalı birləşərək molekulyar orbitallar əmələ gətirərkən onların qarşılıqlı təsir gücünü müəyyən edən amillərdən ən az əhəmiyyətlisi hansıdır?

A) Atomların bir-birinə nə qədər yaxın olması

B) Orbitalların enerjilərinin bir-birinə nə qədər yaxın olması

C) Orbitalların nisbi istiqamətlənməsi

D) Orbitalların eyni baş kvant ədədinə malik olub-olmaması

(ABŞ 2021)

Məsələ 199Orta

FNNF molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansı doğru deyil?

A) İki müxtəlif həndəsi izomer şəklində mövcuddur.

B) Müstəvidir.

C) N–N rabitəsi $\mathrm{N_2F_4}$ molekulundakı N–N rabitəsindən daha uzundur.

D) Hər iki F atomunun eyni N atomuna bağlandığı quruluş izomerindən daha sabitdir.

(ABŞ 2021)

Məsələ 200Orta

Dibromometanın, $\mathrm{CH_2Br_2}$ , normal qaynama temperaturu 97 $^\circ\mathrm{C}$ , bromoformun, $\mathrm{CHBr_3}$ , normal qaynama temperaturu isə 149 $^\circ\mathrm{C}$ -dir.

Bu fərqə ən çox hansı qarşılıqlı təsir səbəb olur?

A) London dispersiya qüvvələri

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) Hidrogen rabitələri

D) Karbon–brom kovalent rabitələri

(ABŞ 2022)

Məsələ 201Orta

Aşağıdakı ikiatomlu molekullardan hansının rabitə dissosiasiya entalpiyası ən böyükdür?

A) F–F

B) Cl–Cl

C) Br–Br

D) I–I

(ABŞ 2022)

Məsələ 202Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında C–N rabitəsi ən qısadır?

A) HCNO

B) HNCO

C) $\mathrm{H_3CNO}$

D) $\mathrm{H_3CNO_2}$

(ABŞ 2022)

Məsələ 203Orta

$\mathrm{ClF_3}$ molekulunun quruluşu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Bütün F–Cl–F bucaqları eynidir.

II. Bütün Cl–F rabitə uzunluqları eynidir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2022)

Məsələ 204Orta

Qaz fazasında əsas haldakı NF molekulunda neçə cütləşməmiş elektron vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 4

(ABŞ 2022)

Məsələ 205Orta

Əsas haldakı azot atomunun ionlaşma enerjisi 14,5 eV, əsas haldakı flüor atomunun ionlaşma enerjisi isə 17,4 eV-dur.

Əsas haldakı NF molekulunun ionlaşma enerjisi nə qədərdir?

A) 13,1 eV

B) 15,1 eV

C) 16,8 eV

D) 18,8 eV

(ABŞ 2022)

Məsələ 206Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında C–O rabitəsi ən uzundur?

A) $\mathrm{HCO_2^-}$

B) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

C) $\mathrm{CO_2}$

D) COS

(ABŞ 2023)

Məsələ 207Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdır?

A) $\mathrm{BCl_3}$

B) $\mathrm{NI_3}$

C) $\mathrm{AsH_3}$

D) $\mathrm{BrF_3}$

(ABŞ 2023)

Məsələ 208Orta

Aşağıdakı ionlardan hansıları xəttidir?

I. $\mathrm{NO_2^+}$

II. $\mathrm{ICl_2^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2023)

Məsələ 209Orta

Empirik formulu $\mathrm{NPF_{10}}$ olan maddənin quruluşunu ən yaxşı hansı variant təsvir edir?

A) $\mathrm{F_5N-PF_5}$

B) $\mathrm{F_3N-PF_7}$

C) $\mathrm{[NF_4][PF_6]}$

D) $\mathrm{[PF_4][NF_6]}$

(ABŞ 2023)

Məsələ 210Orta

Karbon–oksigen rabitə uzunluqları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Karbon dioksiddə, $\mathrm{CO_2}$ , C–O rabitəsi karbonil sulfiddə, COS, olan C–O rabitəsindən daha qısadır.

II. Fosgendə, $\mathrm{COCl_2}$ , C–O rabitəsi karbamiddə, $\mathrm{CO(NH_2)_2}$ , olan C–O rabitəsindən daha qısadır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2024)

Məsələ 211Orta

$\mathrm{BF_3}$ və $\mathrm{BCl_3}$ birləşmələrinin nisbi Lewis turşuluğunu ən düzgün hansı ifadə təsvir edir?

A) $\mathrm{BF_3}$ daha zəif Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha elektronegativdir.

B) $\mathrm{BF_3}$ daha zəif Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha yaxşı $\pi$ donorudur.

C) $\mathrm{BF_3}$ daha qüvvətli Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha elektronegativdir.

D) $\mathrm{BF_3}$ daha qüvvətli Lewis turşusudur, çünki F, Cl-dən daha yaxşı $\pi$ donorudur.

(ABŞ 2024)

Məsələ 212Orta

Rabitə bucaqları ilə bağlı aşağıdakı müqayisələrdən hansıları doğrudur?

I. $\mathrm{NH_3}$ molekulunda rabitə bucağı $\mathrm{NF_3}$ molekulundakından böyükdür.

II. $\mathrm{NH_3}$ molekulunda rabitə bucağı $\mathrm{PH_3}$ molekulundakından böyükdür.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2024)

Məsələ 213Orta

Qaz fazasında $\mathrm{B_2}$ və $\mathrm{O_2}$ molekullarının hər ikisi paramaqnitdir.

Bu müşahidələri molekulyar orbitalların nisbi enerjiləri ilə hansı ifadə izah edir?

I. $\sigma_{2p}$ molekulyar orbitalı $\pi_{2p}$ orbitallarından daha yüksək enerjilidir.

II. $\sigma^*_{2p}$ molekulyar orbitalı $\pi^*_{2p}$ orbitallarından daha yüksək enerjilidir.

A) I — $\mathrm{B_2}$ üçün, II — $\mathrm{O_2}$ üçün

B) I — $\mathrm{O_2}$ üçün, II — $\mathrm{B_2}$ üçün

C) I — həm $\mathrm{B_2}$ , həm də $\mathrm{O_2}$ üçün

D) II — həm $\mathrm{B_2}$ , həm də $\mathrm{O_2}$ üçün

(ABŞ 2024)

Məsələ 214Orta

Dixlorometanın, $\mathrm{CH_2Cl_2}$ , normal qaynama temperaturu 40 $^\circ\mathrm{C}$ , xloroformun, $\mathrm{CHCl_3}$ , normal qaynama temperaturu isə 61 $^\circ\mathrm{C}$ -dir.

Bu artıma ən çox hansı molekullararası qüvvənin artması səbəb olur?

A) London dispersiya qüvvələri

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) İon–dipol qarşılıqlı təsirləri

D) Hidrogen rabitəsi

(ABŞ 2025)

Məsələ 215Orta

Aşağıdakı növlərdən hansının həndəsi quruluşu kvadrat müstəvidir?

A) $\mathrm{BH_4^-}$

B) $\mathrm{SF_4}$

C) $\mathrm{ZnCl_4^{2-}}$

D) $\mathrm{AuCl_4^-}$

(ABŞ 2025)

Məsələ 216Orta

$\mathrm{CNO^-}$ ionunun ən sabit izomeri hansıdır?

A) Xətti $\mathrm{CNO^-}$

B) Xətti $\mathrm{NCO^-}$

C) Xətti $\mathrm{CON^-}$

D) Halqavari $\mathrm{CNO^-}$

(ABŞ 2025)

Məsələ 217Orta

Asetil kationunda, $\mathrm{CH_3CO^+}$ , rabitəni ən düzgün hansı ifadə təsvir edir?

A) Növ beş $\sigma$ və iki $\pi$ rabitəsinə malikdir.

B) C–O rabitəsinin rabitə tərtibi 2-dir.

C) O atomuna bağlı karbon atomu bucaqlı həndəsəyə malikdir.

D) Ən əhəmiyyətli rezonans quruluşunda formal müsbət yük karbon atomundadır.

(ABŞ 2025)

Məsələ 218Orta

Qaz fazasındakı NF molekulu haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. Ən aşağı enerji halında iki cütləşməmiş elektronu vardır.

II. İonlaşma enerjisi atomik N-dən daha kiçikdir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2025)

Məsələ 219Orta

$\mathrm{H_2O}$ -nun normal qaynama temperaturu HF-dən daha yüksəkdir: 100 $^\circ\mathrm{C}$ və 20 $^\circ\mathrm{C}$ .

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) $\mathrm{H_2O}$ -nun dipol momenti HF-dən daha böyükdür.

B) $\mathrm{H_2O}$ HF-dən daha çox polyarlaşa bilir.

C) $\mathrm{H_2O}$ HF-dən daha güclü hidrogen rabitələri əmələ gətirir.

D) $\mathrm{H_2O}$ hər mol üçün HF-dən daha çox hidrogen rabitəsi əmələ gətirir.

(ABŞ 2026)

Məsələ 220Orta

Nisbi qaynama temperaturları haqqında aşağıdakı ifadələrdən hansıları doğrudur?

I. 2-Metilpropanın normal qaynama temperaturu butanınkından yüksəkdir.

II. 2-Metil-1-propanolun normal qaynama temperaturu 1-butanolunkundan yüksəkdir.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Məsələ 221Orta

Aşağıdakı qaz fazalı molekullardan hansıları xəttidir?

I. $\mathrm{CO_2}$

II. $\mathrm{ClO_2}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Məsələ 222Orta

Nitrit ionunun, $\mathrm{NO_2^-}$ , Lewis quruluşlarında azotun formal yükünü ən yaxşı hansı ifadə təsvir edir?

A) 0

B) $+1$

C) $-1$

D) Rezonans quruluşundan asılı olaraq 0 və ya $-1$

(ABŞ 2026)

Məsələ 223Orta

Aşağıdakı növlərdən hansılarının rabitə tərtibi 3-dür?

I. CO

II. $\mathrm{CN^-}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Məsələ 224Orta

Allen molekulunda, $\mathrm{H_2CCCH_2}$ , neçə $\sigma$ və neçə $\pi$ rabitəsi vardır?

A) 5 $\sigma$ , 1 $\pi$

B) 5 $\sigma$ , 2 $\pi$

C) 6 $\sigma$ , 1 $\pi$

D) 6 $\sigma$ , 2 $\pi$

(ABŞ 2026)

Məsələ 225Orta

Aşağıdakı növlərdən hansıları oktaedrik həndəsəyə malikdir?

I. $\mathrm{W(CO)_6}$

II. $\mathrm{XeF_6}$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2026)

Məsələ 226Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında mərkəzi atom ətrafında səkkiz elektron YOXDUR?

A) $\mathrm{CCl_4}$ molekulu

B) $\mathrm{BCl_3}$ molekulu

C) $\mathrm{NH_3}$ molekulu

D) $\mathrm{NH_4^+}$ ionu

E) $\mathrm{CO_2}$ molekulu

(Avstraliya 2009)

Məsələ 227Orta

Aşağıdakı elektronegativlik qiymətlərindən istifadə edərək ən polar rabitəni müəyyən edin.

Element	P	C	S	N	Cl
Elektronegativlik	2,19	2,55	2,58	3,04	3,16

A) P–S

B) P–C

C) S–Cl

D) C–Cl

E) S–N

(Avstraliya 2009)

Məsələ 228Orta

Aşağıdakı $\mathrm{XY_n}$ tipli molekullardan hansında Y–X–Y rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{SCl_2}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{PCl_3}$

(Avstraliya 2010)

Məsələ 229Orta

Aşağıdakı rabitələrdən hansı ən polardır?

A) H–F

B) H–O

C) H–N

D) H–Cl

E) H–C

(Avstraliya 2011)

Məsələ 230Orta

$\mathrm{H_2Te}$ molekulunun həndəsi quruluşu necədir?

A) Bucaqlı

B) Xətti

C) Kvadrat müstəvi

D) Kvadrat piramida

E) Tetraedrik

(Avstraliya 2011)

Məsələ 231Orta

Xlor otaq temperaturunda qaz, yod isə bərk maddədir.

Bunun ən yaxşı izahı hansıdır?

A) Yod molekulu daha ağırdır və buna görə buxar təzyiqi daha aşağıdır.

B) Yod molekulunda daha çox elektron və daha böyük nüvə yükü vardır, buna görə bərk halda qonşu molekullarla daha qüvvətli rabitələr əmələ gətirir.

C) Xlor molekulu daha elektronegativdir və atmosferdəki polar molekullarla daha güclü qarşılıqlı təsir göstərir.

D) Yod molekulunda daha böyük həcmdə daha çox elektron vardır və buna görə induksiya olunmuş dipollardan yaranan dispersiya qüvvələri daha güclüdür.

E) Xlor molekulu polardır və buna görə havadakı molekullar tərəfindən bərk və ya maye fazadan daha asan çıxarılır.

(Avstraliya 2012)

Məsələ 232Orta

Aşağıdakı $\mathrm{XY_n}$ tipli molekullardan hansında Y–X–Y rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{CH_4}$

C) $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{PCl_3}$

(Avstraliya 2012)

Məsələ 233Orta

Aşağıdakı atom cütlərindən hansı polar kovalent rabitə əmələ gətirər?

A) Na və Br

B) H və Br

C) N və N

D) Br və Br

E) Ca və Br

(Avstraliya 2013)

Məsələ 234Orta

Aşağıdakı növlərdən hansı həm hidrogen rabitəsi donoru, həm də hidrogen rabitəsi akseptorudur?

A) $\mathrm{CH_3OCH_3}$

B) HI

C) $\mathrm{CH_4}$

D) $\mathrm{CH_3OH}$

E) $\mathrm{CI_4}$

(Avstraliya 2013)

Məsələ 235Orta

But-3-in-1-en molekulunda neçə $\pi$ elektronu vardır?

Mənbədə but-1-en-3-in quruluşu göstərilmişdir.

A) 3

B) 6

C) 8

D) 10

E) 20

(Avstraliya 2013)

Məsələ 236Orta

X və Y eyni periodda yerləşən elementlərdir və xarici təbəqələrində müvafiq olaraq 2 və 5 elektron vardır.

Onların əmələ gətirdiyi birləşmənin ehtimal olunan formulu hansıdır?

A) $\mathrm{X_2Y_5}$

B) $\mathrm{X_2Y_3}$

C) XY

D) $\mathrm{X_3Y_2}$

E) $\mathrm{X_5Y_2}$

(Avstraliya 2014)

Məsələ 237Orta

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda və 1 bar təzyiqdə aşağıdakı maddələrdən hansı xətti molekullardan ibarətdir?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{H_2O_2}$

C) $\mathrm{H_2S}$

D) NaCl

E) $\mathrm{SO_2}$

(Avstraliya 2014)

Məsələ 238Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında göstərilən atomlar arasında ion rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{NH_3}$ -də H və N

B) NaH-də H və Na

C) HCl-də H və Cl

D) $\mathrm{BF_3}$ -də B və F

E) $\mathrm{SiCl_4}$ -də Si və Cl

(Avstraliya 2014)

Məsələ 239Orta

$\mathrm{BH_3}$ molekulunda mərkəzi bor atomu ətrafında üç rabitəyaradan elektron cütü və rabitədə iştirak etməyən elektron cütü yoxdur.

$\mathrm{BH_3}$ -ün forması necədir?

A) Bucaqlı

B) Xətti

C) Tetraedrik

D) Müstəvi üçbucaq

E) Üçbucaqlı piramida

(Avstraliya 2015)

Məsələ 240Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı polar kovalent rabitələrə malikdir, lakin ümumi dipol momenti yoxdur?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{H_2O}$

C) HCN

D) $\mathrm{N_2}$

E) NaCl

(Avstraliya 2015)

Məsələ 241Orta

Aşağıdakı kovalent rabitələrdən hansı ən polardır?

A) C–F

B) N–F

C) O–F

D) N–O

E) F–F

(Avstraliya 2016)

Məsələ 242Orta

Aşağıdakı qaz fazalı molekullardan hansında mərkəzi atom ətrafında səkkiz elektron yoxdur?

A) $\mathrm{CCl_4}$

B) $\mathrm{CS_2}$

C) $\mathrm{H_2S}$

D) $\mathrm{F_2O}$

E) $\mathrm{AlF_3}$

(Avstraliya 2016)

Məsələ 243Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansıları eyni molekul həndəsəsinə malikdir?

I. $\mathrm{NH_3}$

II. $\mathrm{BF_3}$

III. $\mathrm{SCl_2}$

IV. $\mathrm{H_2O}$

V. $\mathrm{CO_2}$

VI. $\mathrm{CH_4}$

A) I və II

B) I və VI

C) III, IV və V

D) III və IV

E) III və V

(Avstraliya 2016)

Məsələ 244Orta

Metanın, $\mathrm{CH_4}$ , qaynama temperaturu neonunkundan daha yüksəkdir.

Bunun səbəbi nədir?

A) $\mathrm{CH_4}$ daxilindəki kovalent rabitələr Ne atomları arasındakı dispersiya qüvvələrindən daha güclüdür.

B) $\mathrm{CH_4}$ molekulları arasındakı dispersiya qüvvələri Ne atomları arasındakından daha güclüdür.

C) Bir $\mathrm{CH_4}$ molekulunda Ne atomundan daha çox elektron vardır.

D) $\mathrm{CH_4}$ molekulları hidrogen rabitəsi əmələ gətirir, Ne atomları isə gətirmir.

E) Metan birləşmə, neon isə elementdir.

(Avstraliya 2016)

Məsələ 245Orta

Bərk karbon dioksid, yəni quru buz, sublimasiya edərək qaz halında karbon dioksid əmələ gətirir.

Bu faza keçidi zamanı hansı rabitə və ya qüvvələr əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyir?

A) Kovalent rabitələr

B) Hidrogen rabitələri

C) İon rabitələri

D) Molekullararası qüvvələr

E) Metallik rabitələr

(Avstraliya 2017)

Məsələ 246Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı ən polardır?

A) $\mathrm{O_2}$

B) $\mathrm{CF_4}$

C) $\mathrm{CO_2}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Avstraliya 2018)

Məsələ 247Orta

Aşağıdakı $\mathrm{XY_n}$ tipli molekullardan hansında Y–X–Y rabitə bucağı ən böyükdür?

A) $\mathrm{H_2O}$

B) $\mathrm{NH_3}$

C) $\mathrm{CO_2}$

D) $\mathrm{CF_4}$

E) $\mathrm{BF_3}$

(Avstraliya 2018)

Məsələ 248Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) Su

B) Heptan

C) Etanol

D) Kükürd dioksid

E) Natrium xlorid

(Avstraliya 2018)

Məsələ 249Orta

W və X elementləri ion birləşməsi əmələ gətirir. W və X-in valent elektronlarının sayı müvafiq olaraq 2 və 6-dır.

Əmələ gələn birləşmənin formulu hansıdır?

A) $\mathrm{W_2X_6}$

B) $\mathrm{WX_3}$

C) WX

D) $\mathrm{W_3X}$

E) $\mathrm{W_6X_2}$

(Avstraliya 2018)

Məsələ 250Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı otaq temperaturu və təzyiqində xətti molekullar şəklində mövcuddur?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{SiO_2}$

C) NaCl

D) $\mathrm{OF_2}$

E) $\mathrm{H_2O}$

(Avstraliya 2019)

Məsələ 251Orta

Maye metan, $\mathrm{CH_4}$ , buxarlandırıldıqda hansı rabitə və ya qüvvələr qırılır?

A) Kovalent rabitələr

B) Dipol–dipol qarşılıqlı təsirləri

C) Dispersiya qüvvələri

D) Hidrogen rabitələri

E) İon rabitələri

(Avstraliya 2019)

Məsələ 252Orta

$\mathrm{C_2H_6}$ , $\mathrm{CH_3OH}$ və $\mathrm{CH_3F}$ birləşmələrinin molyar kütlələri bir-birinə yaxındır.

Qaynama temperaturunun artma sırası hansıdır?

A) $\mathrm{C_2H_6<CH_3OH<CH_3F}$

B) $\mathrm{CH_3F<CH_3OH<C_2H_6}$

C) $\mathrm{CH_3OH<CH_3F<C_2H_6}$

D) $\mathrm{C_2H_6<CH_3F<CH_3OH}$

E) $\mathrm{CH_3F<C_2H_6<CH_3OH}$

(Avstraliya 2019)

Məsələ 253Orta

$\mathrm{S_4O_6^{2-}}$ ionunda ümumi valent elektronlarının sayı neçədir?

A) 58

B) 60

C) 62

D) 82

E) 224

(Avstraliya 2020)

Məsələ 254Orta

Aşağıdakılardan hansında rabitə bucağı 120 $^\circ$ -yə ən yaxındır?

A) $\mathrm{CO_2}$

B) $\mathrm{PCl_3}$

C) $\mathrm{SCl_2}$

D) $\mathrm{CCl_4}$

E) $\mathrm{BCl_3}$

(Avstraliya 2020)

Məsələ 255Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələr qaynama temperaturunun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{Cl_2<SCl_2<MgCl_2}$

B) $\mathrm{Cl_2<SCl_2<MgCl_2}$

C) $\mathrm{MgCl_2<Cl_2<SCl_2}$

D) $\mathrm{SCl_2<Cl_2<MgCl_2}$

E) $\mathrm{SCl_2<MgCl_2<Cl_2}$

F) $\mathrm{Cl_2<MgCl_2<SCl_2}$

(Avstraliya 2020)

Məsələ 256Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansı üçbucaqlı piramida həndəsəsinə malikdir?

A) $\mathrm{NCl_3}$

B) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

C) $\mathrm{COCl_2}$

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{BCl_3}$

(Avstraliya 2021)

Məsələ 257Orta

$\mathrm{PO_2^{3-}}$ ionunda ümumi valent elektronlarının sayı neçədir?

A) 15

B) 17

C) 20

D) 30

E) 34

(Avstraliya 2021)

Məsələ 258Orta

Aşağıdakı variantlardan hansında maddələr qaynama temperaturunun artma sırası ilə verilmişdir?

A) $\mathrm{CO_2<PCl_3<CaO}$

B) $\mathrm{PCl_3<CaO<CO_2}$

C) $\mathrm{CaO<CO_2<PCl_3}$

D) $\mathrm{CaO<PCl_3<CO_2}$

E) $\mathrm{CO_2<CaO<PCl_3}$

F) $\mathrm{PCl_3<CO_2<CaO}$

(Avstraliya 2021)

Məsələ 259Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının qaynama temperaturu ən yüksəkdir?

A) Pentanol

B) Etan-1,2-diol

C) Propan-1,2,3-triol

D) Butan-1,4-diol

(Belarus 2000, 11-ci sinif)

Məsələ 260Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansında həm polar, həm də apolar kovalent rabitələr vardır?

A) Hidrogen peroksid

B) Kalium sulfat

C) Sulfat turşusu

D) Azot

(Belarus 2001, 9-cu sinif)

Məsələ 261Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında karbon–oksigen rabitəsi ən uzundur?

A) Metanol

B) Metanal

C) Karbon dioksid

D) Karbonmonoksid

(Belarus 2001, 10-cu sinif)

Məsələ 262Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında halogen–fosfor–halogen rabitə bucağı ən kiçikdir?

A) $\mathrm{PF_3}$

B) $\mathrm{PCl_3}$

C) $\mathrm{PBr_3}$

D) $\mathrm{PI_3}$

(Belarus 2001, 10-cu sinif)

Məsələ 263Orta

Aşağıdakı hissəciklərdən hansında bütün atomlar bir düz xətt üzərində yerləşmir?

A) $\mathrm{NO_2^+}$

B) $\mathrm{NO_2}$

C) $\mathrm{N_3^-}$

D) $\mathrm{N_2O}$

(Belarus 2001, 11-ci sinif)

Məsələ 264Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansı paramaqnitdir?

A) CO

B) $\mathrm{O_2[PtF_6]}$

C) $\mathrm{[Zn(NH_3)_4]Cl_2}$

D) $\mathrm{Na_2O_2}$

(Belarus 2001, 11-ci sinif)

Məsələ 265Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının atomları ən möhkəm X–X kovalent rabitəsi əmələ gətirir?

A) Silisium

B) Kükürd

C) Oksigen

D) Azot

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Məsələ 266Orta

Ağ fosfor molekulunda P–P–P rabitə bucağı neçədir?

A) 90 $^\circ$

B) 109 $^\circ$ 28 $'$

C) 60 $^\circ$

D) 100 $^\circ$

(Belarus 2003, 11-ci sinif)

Məsələ 267Orta

Aşağıdakı hissəciklərdən hansı piramida formasına malikdir?

A) $\mathrm{SO_3}$

B) $\mathrm{NO_3^-}$

C) $\mathrm{SO_3^{2-}}$

D) $\mathrm{CO_3^{2-}}$

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Məsələ 268Orta

Propin molekulundakı mərkəzi karbon atomunun hibridləşməsi hansıdır?

A) $sp$

B) $sp^2$

C) $sp^3$

D) $d^2sp^3$

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Məsələ 269Orta

Nitrat turşusu molekulunda:

A) bütün N–O rabitələri eynidir.

B) iki N–O rabitəsi eynidir və üçüncü rabitədən daha uzundur.

C) iki N–O rabitəsi eynidir və üçüncü rabitədən daha qısadır.

D) hər üç N–O rabitəsinin uzunluğu fərqlidir.

(Belarus 2004, 11-ci sinif)

Məsələ 270Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında atomlar arasında $\pi$ rabitəsi yoxdur?

A) Karbon(II) oksid

B) Etilen

C) Ağ fosfor

D) Oksigen

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Məsələ 271Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansında molekullar arasındakı orientasiya qarşılıqlı təsirinin enerjisi ən kiçikdir?

A) CO

B) HBr

C) $\mathrm{NH_3}$

D) $\mathrm{H_2O}$

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Məsələ 272Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti ən böyükdür?

A) Karbonat turşusu

B) Formaldehid

C) Aseton

D) Asetaldehid

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Məsələ 273Orta

Ağ fosfor molekulunda atomlar arasında kimyəvi rabitəni neçə ümumi elektron cütü təmin edir?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 6

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Məsələ 274Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti ən böyükdür?

A) $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{NF_3}$

C) $\mathrm{NCl_3}$

D) $\mathrm{NBr_3}$

(Belarus 2007, 11-ci sinif)

Məsələ 275Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında eyni elementin atomları fəzada qeyri-ekvivalent mövqelərdə yerləşə bilər?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{H_3PO_3}$

C) $\mathrm{PCl_5}$

D) $\mathrm{SF_6}$

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Məsələ 276Orta

Ağ fosfor molekulunda neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Məsələ 277Orta

Sianid turşusunun, HCN, elektrolitik dissosiasiyası zamanı sianid ionu əmələ gəlir.

Sianid ionunda neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Məsələ 278Orta

Cütləşməmiş elektronu olan hissəciklər paramaqnit adlanır.

Aşağıdakı hissəciklərdən hansı paramaqnitdir?

A) $\mathrm{Sc^{3+}}$

B) NO

C) $\mathrm{H_2O_2}$

D) CO

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Məsələ 279Orta

Sirkə turşusu molekulunda atomlar arasındakı kimyəvi rabitələrin yaranmasında ümumilikdə neçə elektron cütü iştirak edir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 5

E) 7

F) 8

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 280Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının ərimə temperaturu ən yüksəkdir?

A) $\mathrm{H_2}$

B) HD

C) $\mathrm{D_2}$

D) HT

E) DT

F) $\mathrm{T_2}$

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 281Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının tərkibi formul vahidi ilə ifadə edilir?

A) Hidrogen sulfid

B) Metan

C) Karbon dioksid

D) Qızıl

E) Hidrogen xlorid

F) Yod

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Məsələ 282Orta

Ortofosfat turşusu molekulunda ümumilikdə neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

E) 10

F) 12

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Məsələ 283Orta

Molekullararası qarşılıqlı təsir:

A) polar molekullar arasında mövcuddur.

B) polar və apolar molekullar arasında mövcuddur.

C) apolar molekullar arasında mövcuddur.

D) azot, oksigen və ya flüor ehtiva edən polar molekullar arasında mövcuddur.

E) hidrogen atomu ehtiva edən molekullar arasında mövcuddur.

F) istənilən molekullar arasında mövcuddur.

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Məsələ 284Orta

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansının fəza quruluşu prinsipial olaraq fərqlidir?

A) $\mathrm{NH_3}$ və $\mathrm{NF_3}$

B) $\mathrm{CCl_4}$ və $\mathrm{CH_2Cl_2}$

C) $\mathrm{SO_2}$ və $\mathrm{CO_2}$

D) $\mathrm{C_2H_2}$ və $\mathrm{C_2HF}$

E) $\mathrm{H_2O}$ və $\mathrm{H_2S}$

F) HCl və HF

(Belarus 2010, 11-ci sinif)

Məsələ 285Orta

Cütləşməmiş elektronları olan hissəciklər paramaqnit adlanır.

Aşağıdakılardan hansı paramaqnitdir?

A) $\mathrm{Sc^{3+}}$

B) NO

C) $\mathrm{H_2O_2}$

D) CO

E) $\mathrm{Ca^{2+}}$

F) HCl

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 286Orta

Karbon(II) oksid molekulu haqqında doğru ifadəni seçin.

A) Kovalent apolar rabitə vardır.

B) Karbon atomunda qismən müsbət yük vardır.

C) Oksigen atomında qismən müsbət yük vardır.

D) Dipol momenti sıfırdır.

E) Oksigen atomunda qismən mənfi yük vardır.

F) Mübadilə mexanizmi ilə əmələ gəlmiş üç kovalent rabitə vardır.

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 287Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının buxar fazasında dimerləşmə meyli ən böyükdür?

A) $\mathrm{BF_3}$

B) $\mathrm{AlCl_3}$

C) HCl

D) HI

E) $\mathrm{N_2O}$

F) $\mathrm{CCl_4}$

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Məsələ 288Orta

Aşağıdakı kimyəvi rabitələrdən hansının enerjisi ən böyükdür?

A) H–H

B) O–O

C) Cl–Cl

D) S–S

E) N–N

F) Br–Br

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Məsələ 289Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında $\pi$ rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{PH_3}$

B) $\mathrm{CO_2}$

C) HCl

D) $\mathrm{CH_4}$

E) $\mathrm{H_2S}$

F) $\mathrm{Cl_2}$

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Məsələ 290Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansı bərk halda xətti quruluşlu molekullardan ibarətdir?

A) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

B) $\mathrm{CaCl_2}$

C) $\mathrm{BeCl_2}$

D) $\mathrm{C_2H_4Cl_2}$

E) $\mathrm{CuCl_2}$

F) $\mathrm{MgCl_2}$

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Məsələ 291Orta

Aşağıdakı rabitə qırılma enerjilərinin düzgün sırasını seçin:

$\mathrm{H_3C-H}$
$\mathrm{H_3C-F}$
$\mathrm{H_3C-OH}$

A) 1 > 2 > 3

B) 1 > 3 > 2

C) 2 > 1 > 3

D) 2 > 3 > 1

E) 3 > 1 > 2

F) 3 > 2 > 1

(Belarus 2012, 10-cu sinif)

Məsələ 292Orta

Cütləşməmiş elektronlar hansı molekulda vardır?

A) Azot

B) Oksigen

C) Flüor

D) Neon

E) Xlor

F) Arqon

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 293Orta

Aşağıdakı hissəciklərdən neçəsinin dipol momenti sıfırdır?

$\mathrm{SO_2}$ , $\mathrm{O_3}$ , $\mathrm{H_3O^+}$ , $\mathrm{BF_3}$ , $\mathrm{CH_3^+}$ , $\mathrm{NH_4^+}$

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Məsələ 294Orta

Nitrat turşusu molekulu haqqında düzgün ifadəni seçin.

A) Azot atomu beş kovalent rabitə əmələ gətirir.

B) Bütün N–O rabitələrinin uzunluğu və enerjisi eynidir.

C) İki N–O rabitəsinin uzunluğu və enerjisi eynidir.

D) Azot atomunun oksidləşmə dərəcəsi +4-dür.

E) Bütün kovalent rabitələr mübadilə mexanizmi ilə əmələ gəlmişdir.

F) Bir ədəd N=O ikiqat rabitəsi vardır.

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 295Orta

Aşağıdakı xloridlərdən hansının molekulu qaz fazasında dimerdir?

A) $\mathrm{CuCl_2}$

B) $\mathrm{BaCl_2}$

C) $\mathrm{AlCl_3}$

D) $\mathrm{PbCl_2}$

E) $\mathrm{SiCl_4}$

F) $\mathrm{CCl_4}$

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 296Orta

Aşağıdakı molekul cütlərindən hansının fəza həndəsəsi oxşardır?

A) $\mathrm{O_2}$ və $\mathrm{O_3}$

B) $\mathrm{CO_2}$ və $\mathrm{SO_2}$

C) $\mathrm{NO_2}$ və $\mathrm{SO_2}$

D) $\mathrm{BH_3}$ və $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{COCl_2}$ və $\mathrm{SOCl_2}$

F) $\mathrm{C_2H_2}$ və $\mathrm{S_2Cl_2}$

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Məsələ 297Orta

Adi birqat kovalent rabitə iki nüvə arasında bir elektron cütü vasitəsilə yaranır. Lakin bəzi molekullarda bir elektron cütü üç nüvə arasında birqat rabitə yaradır.

Belə rabitə hansı molekulda vardır?

A) $\mathrm{N_2H_4}$

B) $\mathrm{C_2H_4}$

C) $\mathrm{B_2H_6}$

D) $\mathrm{C_2H_6}$

E) $\mathrm{P_4O_6}$

F) $\mathrm{Cl_2O_6}$

(Belarus 2015, 10-cu sinif)

Məsələ 298Orta

Arsen oksigenlə $\mathrm{As_4O_7}$ birləşməsi əmələ gətirir.

Bu molekulda arsen atomlarının valentlikləri hansılardır?

A) II və V

B) III və IV

C) IV və VI

D) I və VI

E) VI və II

F) V və III

(Belarus 2015, 11-ci sinif)

Məsələ 299Orta

Karbonmonoksid molekulu hansı molekulla izoelektrondur?

A) $\mathrm{H_2}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{N_2}$

D) $\mathrm{F_2}$

E) $\mathrm{Cl_2}$

F) $\mathrm{Br_2}$

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Məsələ 300Orta

Karbon tetraflüoridin qaynama temperaturuna ən yaxın qiymət hansıdır?

A) 450 K

B) 400 K

C) 350 K

D) 300 K

E) 150 K

F) 1 K

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Məsələ 301Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansında bərk halda eyni zamanda polar kovalent, apolar kovalent və ion rabitələri vardır?

A) $\mathrm{K_2S}$

B) $\mathrm{K_2SO_3}$

C) $\mathrm{K_2SO_4}$

D) $\mathrm{K_2SO_5}$

E) $\mathrm{K_2S_2}$

F) $\mathrm{KO_2}$

(Belarus 2016, 9-cu sinif)

Məsələ 302Orta

Karbonmonoksid haqqında doğru ifadəni seçin.

A) Yüksək ərimə və qaynama temperaturlarına malikdir.

B) Molekuldakı oksigen atomunda qismən müsbət yük vardır.

C) Əsaslarla asanlıqla reaksiyaya daxil olur.

D) Molekuldakı karbon atomunda qismən müsbət yük vardır.

E) Karbon dioksidin oksidləşməsi ilə alına bilər.

F) Molekulun dipol momenti sıfırdır.

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Məsələ 303Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında C–C birqat rabitəsi ən uzundur?

A) Etan

B) Propen

C) Buta-1,3-dien

D) Propin

E) Vinilasetilen

F) Diasetilen

(Belarus 2016, 10-cu sinif)

Məsələ 304Orta

Aşağıdakı elementlərdən hansının atomu birləşmələrinin böyük əksəriyyətində valent və koordinasiya baxımından doymuşdur?

A) Mg

B) Na

C) C

D) O

E) F

F) Si

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Məsələ 305Orta

Aşağıdakı rabitələrdən hansını qırmaq üçün ən çox enerji tələb olunur?

A) P–H

B) P–F

C) P–Cl

D) P–Br

E) P–I

F) P–O

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Məsələ 306Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında C–C birqat rabitəsi ən uzundur?

A) Etan

B) Propen

C) Buta-1,3-dien

D) Propin

E) Vinilasetilen

F) Diasetilen

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Məsələ 307Orta

Aşağıdakı interhalogen birləşmələrdən hansının formulu tam düzgün yazılmamışdır?

A) ClF

B) BrCl

C) IF

D) ICl

E) BrF

F) BrI

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Məsələ 308Orta

$\mathrm{Al_2(CH_3)_6}$ və $\mathrm{B_2H_6}$ molekullarının quruluşları oxşardır.

Birinci molekulda karbon atomunun maksimum koordinasiya ədədi neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Məsələ 309Orta

Aşağıdakı bərk maddələrdən hansında ion rabitəsi vardır?

A) $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{NH_4Cl}$

C) HCl

D) $\mathrm{H_2}$

E) $\mathrm{N_2}$

F) $\mathrm{NH_2OH}$

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 310Orta

Propen turşusu molekulunda neçə $\pi$ rabitəsi vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 311Orta

Aminoasetik turşu molekulundakı bütün atomlarda ümumilikdə neçə rabitədə iştirak etməyən elektron cütü vardır?

A) 0

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

F) 5

(Belarus 2018, 10-cu sinif)

Məsələ 312Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında ən böyük qiymətli valent bucaq vardır?

A) $\mathrm{AlCl_3}$

B) $\mathrm{NCl_3}$

C) $\mathrm{H_2O}$

D) $\mathrm{ClF_3}$

E) $\mathrm{CH_4}$

F) $\mathrm{N_2H_4}$

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Məsələ 313Orta

Aşağıdakı dipol momenti müqayisələrindən hansı doğrudur?

A) $\mu(\mathrm{HCl})<\mu(\mathrm{CH_3Cl})$

B) $\mu(\mathrm{HF})<\mu(\mathrm{NF_3})$

C) $\mu(\mathrm{BF_3})>\mu(\mathrm{CO_2})$

D) $\mu(\mathrm{HCl})<\mu(\mathrm{BF_3})$

E) $\mu(\mathrm{NH_3})<\mu(\mathrm{NF_3})$

F) $\mu(\mathrm{HCl})>\mu(\mathrm{CH_3Cl})$

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Məsələ 314Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının molekulunda $sp$ hibridləşməsində olan karbon atomu vardır?

A) Buta-1,2-dien

B) But-1-en

C) Butan

D) Buta-1,3-dien

E) Penta-1,3-dien

F) But-2-en

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Məsələ 315Orta

“Qeyri-üzvi benzol” adlandırılan birləşmənin tərkibində hansı elementlərin atomları vardır?

A) C, N, H

B) N, P, H

C) Si, N, H

D) B, N, H

E) N, S, H

F) N, P, S

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Məsələ 316Orta

“Qeyri-üzvi benzol” adlandırılan birləşmənin tərkibində hansı elementlərin atomları vardır?

A) C, N, H

B) N, P, H

C) Si, N, H

D) B, N, H

E) N, S, H

F) N, P, S

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Məsələ 317Orta

Difosfat anionunda, $\mathrm{P_2O_7^{4-}}$ , kimyəvi rabitələrin yaranmasında neçə valent elektronu iştirak edir?

A) 10

B) 14

C) 20

D) 22

E) 30

F) 56

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Məsələ 318Orta

Format ionunda, metanolda və formaldehiddə C–O rabitə uzunluğunun artma sırası hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{HCOO^->CH_3OH>HCHO}$

B) $\mathrm{HCOO^->HCHO>CH_3OH}$

C) $\mathrm{HCHO>HCOO^->CH_3OH}$

D) $\mathrm{HCHO>CH_3OH>HCOO^-}$

E) $\mathrm{CH_3OH>HCHO>HCOO^-}$

F) $\mathrm{CH_3OH>HCOO^->HCHO}$

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Məsələ 319Orta

Aşağıdakı molekullardan hansı $\mathrm{CO_2}$ molekulu ilə eyni fəza formasına malikdir?

A) $\mathrm{SO_2}$

B) $\mathrm{H_2O}$

C) $\mathrm{H_2S}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{CH_2Cl_2}$

F) $\mathrm{C_2H_2}$

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 320Orta

Aşağıdakı molekullardan hansında cütləşməmiş elektronlar vardır?

A) Ağ fosfor

B) Fosfin

C) Azot

D) Ozon

E) Fulleren

F) Oksigen

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 321Orta

Stirol molekulunda neçə $\pi$ elektronu vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 322Orta

Fosforun ən yüksək oksidinin molekulu hansı formaya malikdir?

A) Kub

B) Tetraedr

C) Üçbucaqlı prizma

D) Oktaedr

E) Üçbucaqlı antiprizma

F) Beşbucaqlı bipiramida

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Məsələ 323Orta

Naftalinin aromatik sistemində neçə $\pi$ elektronu vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Məsələ 324Orta

Aşağıdakı hissəciklərdən hansı $\mathrm{NO_2^+}$ ionu ilə izoelektrondur?

A) $\mathrm{NO_2}$

B) $\mathrm{NH_2^-}$

C) $\mathrm{N_2O^-}$

D) $\mathrm{N_2O}$

E) NO

F) $\mathrm{NH_4^+}$

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 325Orta

Azulen molekulunda neçə $\pi$ elektronu vardır?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 12

E) 14

F) 16

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 326Orta

Aşağıdakı molekullardan hansının dipol momenti sıfırdan fərqlidir?

A) Siklobutan

B) para-Ksilol

C) trans-1,2-Dixloroeten

D) Kükürd heksaflüorid

E) 2,3-Pentadien

F) 2,4-Heksadiin

(Belarus 2021, 11-ci sinif)

Məsələ 327Orta

Aşağıdakı rabitələrdən hansı ən polardır?

A) P–Cl

B) N–Cl

C) Br–Cl

D) S–Cl

E) I–Cl

F) C–Cl

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Məsələ 328Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında kükürd atomları arasında kimyəvi rabitə vardır?

A) $\mathrm{H_2SO_5}$

B) $\mathrm{H_2S_2O_6}$

C) $\mathrm{H_2S_2O_7}$

D) $\mathrm{H_2S_2O_8}$

E) $\mathrm{H_2S_3O_{10}}$

F) $\mathrm{H_2S_4O_{13}}$

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Məsələ 329Orta

Aşağıdakı molekul və ionlardan hansının həndəsəsi kvadrat deyil?

A) $\mathrm{XeF_4}$

B) $\mathrm{BrF_4^-}$

C) $\mathrm{IF_4^+}$

D) $\mathrm{[PtCl_4]^{2-}}$

E) $\mathrm{ICl_4^-}$

F) $\mathrm{[Ni(CN)_4]^{2-}}$

(Belarus 2022, 10-cu sinif)

Məsələ 330Orta

Aşağıdakı hissəciklərdən hansında valent bucaq ən kiçikdir?

A) $\mathrm{N_2O}$

B) $\mathrm{I_3^-}$

C) $\mathrm{VO_2^+}$

D) $\mathrm{UO_2^{2+}}$

E) $\mathrm{N_3^-}$

F) $\mathrm{NO_2^+}$

(Belarus 2022, 11-ci sinif)

Kimyəvi rabitə və molekulyar quruluş

Məsələ 1–134 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Məsələ 135–225 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Məsələ 226–258 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Məsələ 259–330 · Belarus Kimya Olimpiadası