Elektrokimya və redoks reaksiyaları

PDF yüklə

Aşağıdakı məsələlər müxtəlif illərin kimya olimpiadalarından seçilmiş oksidləşmə-reduksiya reaksiyaları, redoks tənliklərinin tarazlaşdırılması, qalvanik və elektrolitik elementlər, elektroliz, standart elektrod potensialları, Nernst tənliyi və elektrokimyəvi tarazlıq mövzularını əhatə edir.

Mündəricat

1. Məsələ 1–110 · Türkiyə Kimya Olimpiadası
2. Məsələ 111–207 · ABŞ Kimya Olimpiadası
3. Məsələ 208–222 · Avstraliya Kimya Olimpiadası
4. Məsələ 223–300 · Belarus Kimya Olimpiadası

Məsələ 1–110 · Türkiyə Kimya Olimpiadası

Məsələ 1Orta

Hidrogen peroksidin turş məhlulu kalium permanqanatla reaksiyaya girərək manqan(II) ionu və $\mathrm{O_2}$ əmələ gətirir.

Bu reaksiyada $\mathrm{H_2O_2:KMnO_4}$ mol nisbəti neçədir?

A) 5:2

B) 2:1

C) 10:1

D) 5:1

E) 1:5

(Türkiyə 1997)

Məsələ 2Orta

Aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Qalvanik elementlərdə oksidləşmə müsbət elektrodda baş verir.

B) Müsbət element potensialı reaksiyanın yazıldığı istiqamətdə özbaşına gedəcəyini göstərir.

C) İki Faradey miqdarında mənfi yük Avoqadro sayı qədər $\mathrm{Ni^{2+}}$ ionunu Ni metalına reduksiya edir.

D) Element potensialları hesablanarkən standart temperatur 25 $^\circ\mathrm{C}$-dir.

E) Element potensialının sıfır olduğu anda element reaksiyası tarazlığa çatır.

(Türkiyə 1997)

Məsələ 3Orta

Aşağıdakı redoks reaksiyası turş mühitdə tarazlaşdırıldıqda nitrat ionunun əmsalı neçə olar?

$$\mathrm{S+NO_3^-\rightarrow SO_2+NO}$$

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 1999)

Məsələ 4Orta

$\mathrm{X^{3+}}$ ionları olan məhlul 0,50 A cərəyanla 8 saat elektroliz edildikdə katodda 1,34 q X elementi ayrılır.

Bu elementin atom kütləsini hesablayın.

A) 81,0

B) 68,5

C) 55,8

D) 27,0

E) 9,01

(Türkiyə 1999)

Məsələ 5Orta

Avtomobillərdə istifadə olunan akkumulyatorların yüklənmə dərəcəsi yoxlanarkən akkumulyatordakı elektrolit məhlulunun sıxlığı ölçülür.

Bunun əsas səbəbi hansıdır?

A) Akkumulyator boşalarkən $\mathrm{PbO_2}$ əmələ gəlir.

B) Akkumulyator hüceyrələrində elektrodlar arasındakı potensial 1,8 V ilə 2,2 V arasında dəyişir.

C) Akkumulyator boşalarkən elektrolit məhlulundakı $\mathrm{H_2SO_4}$ sərf olunur.

D) Qurğuşun ağır metaldır.

E) Elektrolit məhlulu turşdur.

(Türkiyə 1999)

Məsələ 6Orta

$\mathrm{Ca_3(PO_4)_2}$ birləşməsində fosforun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $+7$

B) $+5$

C) $+3$

D) $+1$

E) $-3$

(Türkiyə 2000)

Məsələ 7Orta

$$\mathrm{3MnO_4^-(aq)+5Cr(s)+24H^+\rightarrow3Mn^{2+}(aq)+5Cr^{3+}(aq)+12H_2O}$$

reaksiyası üçün aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Düz istiqamətdəki reaksiya turş mühitdə baş verə bilər.

B) Reaksiyada ötürülən elektronların ümumi sayı 15-dir.

C) Bu reaksiya redoks reaksiyasıdır.

D) $\mathrm{Cr(s)}$ reduksiyaedicidir.

E) $\mathrm{MnO_4^-}$ beş elektron alaraq $\mathrm{Mn^{2+}}$-yə oksidləşmişdir.

(Türkiyə 2000)

Məsələ 8Orta

Cu–Ag elementinin gərginliyi 0,46 V-dur və Ag elektrodu katoddur.

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=0{,}34\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə Ag/$\mathrm{Ag^+}$ cütünün oksidləşmə potensialı neçə voltdur?

A) $+0{,}80$

B) $+0{,}12$

C) $-0{,}80$

D) $-0{,}12$

E) $-1{,}20$

(Türkiyə 2000)

Məsələ 9Orta

Aşağıdakı reaksiya tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{H^+}$ ionunun əmsalı neçə olar?

$$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}+S^{2-}+H^+\rightarrow Cr^{3+}+S+H_2O}$$

A) 1

B) 3

C) 6

D) 10

E) 14

(Türkiyə 2000)

Məsələ 10Orta

Aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Qələvi metallar bütün birləşmələrində $+1$ oksidləşmə dərəcəsinə malikdir.

B) Hidrogen metallarla əmələ gətirdiyi ikielementli birləşmələrdə $-1$, digər bütün ion birləşmələrində isə $+1$ oksidləşmə dərəcəsinə malikdir.

C) Oksigen əksər birləşmələrində $-2$, peroksidlərdə $-1$, superoksidlərdə isə $-\frac12$ oksidləşmə dərəcəsinə malikdir.

D) Qələvi-torpaq metalları demək olar ki, bütün birləşmələrində $+2$ oksidləşmə dərəcəsinə malikdir.

E) Halogenlər birləşmələrində yalnız $-1$, $+1$ və ya $+3$ oksidləşmə dərəcəsinə malikdir.

(Türkiyə 2000)

Məsələ 11Orta

Sənayedə mis elektroliz üsulu ilə təmizlənir. Elektroliz 400 mA cərəyan və 2,0 V gərginliklə 15 saat aparılırsa katodda neçə qram mis $\mathrm{Cu^{2+}}$ ionundan Cu metalına çevrilər?

A) 14,22

B) 7,11

C) 3,56

D) 1,98

E) 0,14

(Türkiyə 2000)

Məsələ 12Orta

NaCl-in sulu məhlulunun elektrolizi üçün aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Elektroliz məhsulları $\mathrm{Cl_2}$, $\mathrm{H_2}$ və NaOH-dır.

B) Anodda $\mathrm{Cl^-}$ oksidləşərək $\mathrm{Cl_2}$ qazı əmələ gətirir.

C) Katodda $\mathrm{Na^+}$ reduksiya olunaraq Na metalı əmələ gətirir.

D) Su reduksiya olunaraq $\mathrm{H_2}$ qazı və $\mathrm{OH^-}$ ionu əmələ gətirir.

E) Əmələ gələn $\mathrm{H_2}$ və $\mathrm{Cl_2}$ qarışarsa sürətli reaksiya ilə HCl əmələ gələr.

(Türkiyə 2000)

Məsələ 13Orta

$$\mathrm{2H_2SO_4+6H_2S\rightarrow S_8+8H_2O}$$

reaksiyası üçün aşağıdakılardan hansı doğrudur?

A) Kükürd oksidləşmiş, hidrogen reduksiya olunmuşdur.

B) Hidrogen oksidləşmiş, oksigen reduksiya olunmuşdur.

C) Kükürd oksidləşmiş, oksigen reduksiya olunmuşdur.

D) $\mathrm{H_2SO_4}$-dəki kükürd oksidləşmiş, $\mathrm{H_2S}$-dəki kükürd reduksiya olunmuşdur.

E) $\mathrm{H_2SO_4}$-dəki kükürd reduksiya olunmuş, $\mathrm{H_2S}$-dəki kükürd oksidləşmişdir.

(Türkiyə 2001)

Məsələ 14Orta

$\mathrm{HClO_4}$ birləşməsində Cl-un oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $+7$

B) $+5$

C) $+1$

D) $-3$

E) $-5$

(Türkiyə 2001)

Məsələ 15Orta

$\mathrm{Ba_3(PO_4)_2}$ birləşməsində P-un oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-3$

B) $+3$

C) $-5$

D) $+5$

E) $+7$

(Türkiyə 2002)

Məsələ 16Orta

Elementin reaksiyası belədir:

$$\mathrm{Co+2Ce^{4+}\rightarrow Co^{2+}+2Ce^{3+}} \qquad E^\circ=1{,}887\ \mathrm{V}$$

Bu element üçün aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Co/$\mathrm{Co^{2+}}$ anod elektrodudur.

B) $\mathrm{Ce^{4+}}$ oksidləşdiricidir.

C) Co/$\mathrm{Co^{2+}}$ yarımelementində $\mathrm{Co^{2+}}$ qatılığı artırılarsa element potensialı artar.

D) $\mathrm{Ce^{4+}/Ce^{3+}}$ yarımelementində qrafit və ya platin kimi inert elektroddan istifadə edilir.

E) Element qurğusunda Co/$\mathrm{Co^{2+}}$ elektrodu mənfi qütbdür.

(Türkiyə 2002)

Məsələ 17Orta

$\mathrm{AgNO_3}$ məhlulu elektroliz edilərək Ag alınır. Dövrədən 600 mA cərəyan 3 saat keçirilsə katodda neçə qram Ag metalı toplanar?

A) 3,62

B) 7,25

C) 14,49

D) 18,12

E) 24,00

(Türkiyə 2002)

Məsələ 18Orta

NaCl-in sulu məhlulu elektroliz edildikdə elektroliz məhsulları hansılardır?

A) Na, $\mathrm{Cl_2}$

B) $\mathrm{H_2}$, $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{Cl_2}$

C) $\mathrm{H_2}$, $\mathrm{Cl_2}$, Na

D) NaOH, $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{Cl_2}$

E) NaOH, $\mathrm{H_2}$, $\mathrm{Cl_2}$

(Türkiyə 2002)

Məsələ 19Orta

Aşağıdakı standart reduksiya potensialları verilmişdir:

$$\mathrm{Sn^{2+}+2e^-\rightarrow Sn} \qquad E^\circ=-0{,}137\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=0{,}340\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ti^{2+}+2e^-\rightarrow Ti} \qquad E^\circ=-1{,}66\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Au^{3+}+3e^-\rightarrow Au} \qquad E^\circ=1{,}52\ \mathrm{V}$$

Elementlərin aktivlik sırası hansı variantda doğrudur?

A) Sn $>$ Cu $>$ Ti $>$ Au

B) Au $>$ Cu $>$ Ti $>$ Sn

C) Ti $>$ Au $>$ Cu $>$ Sn

D) Ti $>$ Sn $>$ Cu $>$ Au

E) Cu $>$ Au $>$ Sn $>$ Ti

(Türkiyə 2003)

Məsələ 20Orta

$$\mathrm{Zn+2MnO_2+H_2O\rightarrow Zn(OH)_2+Mn_2O_3}$$

Bu reaksiya üçün aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Zn iki elektron vermişdir.

B) $\mathrm{Mn_2O_3}$-də Mn-un oksidləşmə dərəcəsi $+3$-dür.

C) $\mathrm{MnO_2}$-dəki Mn reduksiya olunmuşdur.

D) Zn reduksiyaedicidir.

E) $\mathrm{H_2O}$ oksidləşdiricidir.

(Türkiyə 2003)

Məsələ 21Orta

Dəmirin paslanma reaksiyası belədir:

$$\mathrm{2Fe(s)+O_2(g)+2H_2O(l)\rightarrow2Fe(OH)_2(s)}$$ $$E^\circ(\mathrm{O_2/OH^-})=0{,}401\ \mathrm{V}$$

və

$$E^\circ(\mathrm{Fe^{2+}/Fe})=-0{,}440\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə reaksiyanın standart element potensialı neçə voltdur?

A) 0,841

B) 1,281

C) 0,039

D) 0,479

E) $-0{,}039$

(Türkiyə 2003)

Məsələ 22Orta

Mis adətən elektroliz üsulu ilə təmizlənir. Elektroliz qurğusunda saf olmayan mis anod, saf mis isə katod kimi istifadə edilir.

Elektroliz 1,75 A cərəyanla 3,50 saat aparılarsa katodda neçə qram saf mis toplanar?

$$F=96500\ \mathrm{C}$$

A) 14,52

B) 10,62

C) 7,26

D) 4,17

E) 0,24

(Türkiyə 2003)

Məsələ 23Orta

Aşağıdakı element reaksiyası üçün element potensialını artırmaq məqsədilə hansı dəyişiklik edilməlidir?

$$\mathrm{Pb(s)+PbO_2(s)+2H^+(aq)+2HSO_4^-(aq)\rightarrow2PbSO_4(s)+2H_2O(l)}$$ $$E^\circ=2{,}041\ \mathrm{V}$$

A) Daha çox $\mathrm{Pb(s)}$ əlavə edilir.

B) Daha çox $\mathrm{H^+}$ əlavə edilir.

C) Mühitdən $\mathrm{PbSO_4(s)}$ uzaqlaşdırılır.

D) Daha çox $\mathrm{H_2O}$ əlavə edilir.

E) Mühitdəki $\mathrm{PbO_2}$ miqdarı azaldılır.

(Türkiyə 2003)

Məsələ 24Orta

Sənayedə NaCl-in sulu məhlulunun elektrolizindən hansı məhsullar alınır?

A) $\mathrm{O_2}$ və $\mathrm{H_2}$

B) Na və $\mathrm{Cl_2}$

C) NaOH, $\mathrm{H_2}$ və $\mathrm{Cl_2}$

D) $\mathrm{H_2}$ və $\mathrm{Cl_2}$

E) $\mathrm{H_2}$, $\mathrm{O_2}$ və $\mathrm{Cl_2}$

(Türkiyə 2003)

Məsələ 25Orta

$\mathrm{Ag(s)/Ag^+(aq)//AgCl(s)/Ag(s)}$ hüceyrəsində istifadə olunan elektrodların standart potensialları

$$E^\circ(\mathrm{Ag^+(aq)/Ag(s)})=+0{,}80\ \mathrm{V}$$

və

$$E^\circ(\mathrm{AgCl(s)/Ag(s)})=+0{,}22\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə 298 K-də AgCl üçün $K_{sp}$ neçədir?

A) $1{,}24\times10^{-5}$

B) $1{,}55\times10^{-10}$

C) $8{,}00\times10^4$

D) $6{,}40\times10^9$

E) $2{,}82\times10^{-7}$

(Türkiyə 2004)

Məsələ 26Orta

Ərimiş $\mathrm{MgCl_2}$ 7,30 A sabit cərəyanla 2,0 saat elektroliz edilir və katod Mg ilə örtülür.

Bu müddətdə anodda ayrılan $\mathrm{Cl_2(g)}$ qazının 25 $^\circ\mathrm{C}$ və 1,0 atm-də həcmi neçə litrdir?

A) 3,32

B) 0,28

C) 0,56

D) 9,62

E) 6,66

(Türkiyə 2004)

Məsələ 27Orta

$\mathrm{Fe(s)/Fe^{2+}(aq)//Pb^{2+}(aq)/Pb(s)}$ hüceyrəsinin standart potensialı 0,31 V və

$$E^\circ(\mathrm{Fe^{2+}/Fe})=-0{,}44\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə $\mathrm{Pb^{2+}/Pb}$ elektrodunun standart potensialı neçə voltdur?

A) $+0{,}75$

B) $-0{,}13$

C) $-0{,}09$

D) $+0{,}26$

E) $+9{,}65$

(Türkiyə 2004)

Məsələ 28Orta

Aşağıdakı reaksiya turş mühitdə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{CNO^-}$ ionunun əmsalı neçə olar?

$$\mathrm{CN^-(aq)+MnO_4^-(aq)\rightarrow CNO^-(aq)+MnO_2(s)}$$

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2004)

Məsələ 29Orta

Aşağıdakılardan hansı redoks reaksiyasıdır?

A) $\mathrm{P_4O_{10}+6H_2O\rightarrow4H_3PO_4}$

B) $\mathrm{2K_2MnF_6+4SbF_5\rightarrow4KSbF_6+2MnF_3+F_2}$

C) $\mathrm{NaOH+NaHSO_4\rightarrow Na_2SO_4+H_2O}$

D) $\mathrm{CaCO_3\rightarrow CaO+CO_2}$

E) $\mathrm{AgNO_3+KCl\rightarrow AgCl+KNO_3}$

(Türkiyə 2005)

Məsələ 30Orta

1,2 L KI məhlulu 0,1 A cərəyanla elektroliz edilir. 0,006 mol $\mathrm{I_2}$ əmələ gəldikdə məhlulun pH-ı neçə olar?

$$\mathrm{2I^-(aq)\rightarrow I_2+2e^-}$$ $$\mathrm{2H_2O+2e^-\rightarrow2OH^-(aq)+H_2(g)}$$

A) 2

B) 6

C) 10

D) 12

E) 7

(Türkiyə 2005)

Məsələ 31Orta

$$\mathrm{Al^{3+}+3e^-\rightarrow Al(s)} \qquad E^\circ=-1{,}66\ \mathrm{V}$$

və

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu(s)} \qquad E^\circ=+0{,}34\ \mathrm{V}$$

verilir.

Aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) $\mathrm{Al(s)}$, $\mathrm{Cu(s)}$-dan daha güclü reduksiyaedicidir.

B) Al–Cu elementinin standart şəraitdə gərginliyi 2,0 V-dur.

C) Al–Cu elementi işləyərkən Cu elektrodunun kütləsi artır.

D) Al–Cu elementində reaksiya $\mathrm{2Al+3Cu^{2+}\rightarrow2Al^{3+}+3Cu}$ şəklindədir.

E) Al çubuq $\mathrm{Cu^{2+}}$ ionları olan məhlula salındıqda reaksiya vermir.

(Türkiyə 2005)

Məsələ 32Orta

Suyun elektrolizində

$$\mathrm{2H_2O\rightarrow O_2+4H^++4e^-}$$

yarımreaksiyasına uyğun olaraq $\mathrm{O_2(g)}$ əmələ gəlir.

Su 5,0 A cərəyanla 8,0 saat elektroliz edilərsə 25 $^\circ\mathrm{C}$ və 1,0 atm-də neçə litr $\mathrm{O_2}$ toplanar?

A) 36,7

B) 18,3

C) 12,2

D) 9,1

E) 24,4

(Türkiyə 2006)

Məsələ 33Orta

Aşağıdakılardan hansı redoks reaksiyasıdır?

A) $\mathrm{CaCO_3+2HCl\rightarrow CaCl_2+H_2O+CO_2}$

B) $\mathrm{NH_4NO_3\rightarrow N_2O+2H_2O}$

C) $\mathrm{AgNO_3+KI\rightarrow AgI+KNO_3}$

D) $\mathrm{H_2SO_4+2NaOH\rightarrow Na_2SO_4+2H_2O}$

E) $\mathrm{CaO+SO_3\rightarrow CaSO_4}$

(Türkiyə 2006)

Məsələ 34Orta

AgCl-in saf suda həllolma qabiliyyəti $1{,}35\times10^{-5}$ mol/L-dir.

AgCl ilə doymuş 0,10 M NaCl məhluluna salınmış Ag elektrodunun potensialı neçə olar?

$$E^\circ(\mathrm{Ag^+/Ag})=0{,}799\ \mathrm{V}$$

A) 0,799

B) 0,917

C) 0,281

D) 1,257

E) 0,510

(Türkiyə 2006)

Məsələ 35Orta

$\mathrm{MnO_4^-}$ turş mühitdə $\mathrm{Fe^{2+}}$ ionunu oksidləşdirir; əsas məhsullar $\mathrm{Mn^{2+}}$ və $\mathrm{Fe^{3+}}$ ionlarıdır.

0,700 q filiz nümunəsi turş mühitdə həll edilir və dəmirin hamısı $\mathrm{Fe^{2+}}$ halına reduksiya olunur. Sonra bu məhluldakı $\mathrm{Fe^{2+}}$ 36,22 mL 0,03366 M $\mathrm{KMnO_4}$ ilə titrlənərək $\mathrm{Fe^{3+}}$-ə oksidləşdirilir.

Filizdə Fe-in kütlə faizini hesablayın.

A) 48,6

B) 34,0

C) 10,3

D) 26,1

E) 0,0515

(Türkiyə 2006)

Məsələ 36Orta

Ardıcıl birləşdirilmiş iki elektroliz qabının birində $\mathrm{Ag^+}$, digərində isə $\mathrm{M^{n+}}$ ionları vardır.

20 dəqiqə sabit cərəyan keçirildikdə bir katodda 4,32 q Ag, digər katodda 1,18 q M metalı toplanır.

M-in atom kütləsi 59,0 olduğuna görə cərəyan şiddətini və $n$ qiymətini müəyyən edin.

	$I$ (A)	$n$
A)	1,6	2
B)	0,8	1
C)	4,8	1
D)	3,2	2
E)	4,0	1

(Türkiyə 2007)

Məsələ 37Orta

Aşağıdakı elektrokimyəvi hüceyrənin ölçülən gərginliyi 2,689 V-dur.

$$E^\circ(\mathrm{Au^{3+}/Au})=+1{,}50\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Mn^{2+}/Mn})=-1{,}180\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Mn|Mn^{2+}(0{,}180\,M)||Au^{3+}(x\,M)|Au}$$

$\mathrm{Au^{3+}}$ ionunun molyar qatılığı neçədir?

A) 4,57

B) 0,29

C) 0,36

D) 0,46

E) 0,22

(Türkiyə 2007)

Məsələ 38Orta

Mg metalı $\mathrm{MgCl_2}$ məhluluna, Ag metalı isə $\mathrm{AgNO_3}$ məhluluna salınaraq iki yarımelement duz körpüsü ilə birləşdirilir.

$$E^\circ(\mathrm{Ag^+/Ag})=+0{,}799\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Mg^{2+}/Mg})=-2{,}37\ \mathrm{V}$$

Elementin elektromotor qüvvəsi hansı dəyişiklik zamanı artar?

A) Hər iki yarımelementə NaCl əlavə etməklə.

B) $\mathrm{Mg^{2+}}$ qatılığını azaldıb $\mathrm{Ag^+}$ qatılığını artırmaqla.

C) Mg elektrodunu böyüdüb Ag elektrodunu kiçiltməklə.

D) Mg elektrodunu kiçildib Ag elektrodunu böyütməklə.

E) Hər iki yarımelementə bərabər miqdarda su əlavə etməklə.

(Türkiyə 2007)

Məsələ 39Orta

$$\mathrm{Au+NO_3^-+Cl^-\rightarrow AuCl_4^-+NO}$$

reaksiyası turş mühitdə gedir.

Reaksiya ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda əmsalların cəmi neçədir?

A) 13

B) 2

C) 14

D) 11

E) 5

(Türkiyə 2008)

Məsələ 40Orta

$$\mathrm{Ni^{2+}+2e^-\rightarrow Ni} \qquad E^\circ=-0{,}25\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=+0{,}80\ \mathrm{V}$$

verilir.

Aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Ag–Ni elementinin gərginliyi $+1{,}05$ V-dur.

B) Ag–Ni elementi işlədikdə Ni elektrodunun kütləsi azalır.

C) Ag elementi Ni elementindən daha güclü reduksiyaedicidir.

D) Ag–Ni elementində reaksiya $\mathrm{2Ag^++Ni\rightarrow Ni^{2+}+2Ag}$ şəklindədir.

E) Ni metalı $\mathrm{AgNO_3}$ məhluluna salındıqda reaksiya verir.

(Türkiyə 2008)

Məsələ 41Orta

3,00 L $\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulu olan akkumulyator 2,00 saat işlədikdən sonra $\mathrm{H^+}$ qatılığı 7,00 M-dan 1,00 M-a düşür.

$$\mathrm{Pb+SO_4^{2-}\rightarrow PbSO_4+2e^-}$$ $$\mathrm{PbO_2+4H^++SO_4^{2-}+2e^-\rightarrow PbSO_4+2H_2O}$$

Akkumulyator işləyərkən keçən orta cərəyan şiddəti neçə amperdir?

A) 483

B) 0,585

C) 121

D) 242

E) 0,134

(Türkiyə 2008)

Məsələ 42Orta

$\mathrm{Ag^+/Ag}$ yarımelementindən istifadə edilərək təkrar doldurula bilən qatılıq elementi hazırlanmışdır.

Element 3,50 A cərəyan verərək 5,50 saat işlədikdə katodda Ag örtüyü əmələ gəlir.

Çökmüş Ag-in hamısını həll etmək üçün 10,0 A cərəyanla aparılan geri doldurma prosesi neçə dəqiqə davam etməlidir?

A) 231

B) 1,90

C) 330

D) 431

E) 116

(Türkiyə 2009)

Məsələ 43Orta

298 K-də hazırlanmış elementdə $\mathrm{Cr_2O_7^{2-}}$ turş mühitdə $\mathrm{Cr^{3+}}$-ə reduksiya olunur.

$$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}+14H^++6e^-\rightarrow2Cr^{3+}+7H_2O} \qquad E^\circ=1{,}33\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{MnO_2+4H^++2e^-\rightarrow Mn^{2+}+2H_2O} \qquad E^\circ=1{,}23\ \mathrm{V}$$

Element reaksiyası tarazlığa çatdıqda

$$[\mathrm{Cr_2O_7^{2-}}]=0{,}10\ \mathrm{M}$$ $$[\mathrm{Mn^{2+}}]=0{,}10\ \mathrm{M}$$

və

$$[\mathrm{Cr^{3+}}]=1{,}2\ \mathrm{M}$$

olur.

Tarazlıqda katod bölməsinin pH-ı neçədir?

A) 2,0

B) 3,0

C) 12,0

D) 11,0

E) 7,0

(Türkiyə 2009)

Məsələ 44Orta

Qalvanik elektrokimyəvi hüceyrənin başlanğıc potensialı $+0{,}412$ V-dur.

Hüceyrə tarazlığa çatdıqda potensial və cərəyan üçün hansı ifadə doğrudur?

A) Potensial artmış, cərəyan azalmışdır.

B) Potensial və cərəyan artmışdır.

C) Potensial və cərəyan azalmışdır.

D) Potensial və cərəyan sıfır olur.

E) Potensial azalmış, cərəyan artmışdır.

(Türkiyə 2009)

Məsələ 45Orta

$$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}(aq)+I^-(aq)\rightarrow Cr^{3+}(aq)+IO_3^-(aq)}$$

reaksiyası turş mühitdə gedir.

Tarazlaşdırılmış reaksiya üçün hansı ifadə doğrudur?

A) $\mathrm{H^+}$ reaktivdir və əmsalı 8-dir.

B) $\mathrm{OH^-}$ reaktivdir və əmsalı 3-dür.

C) $\mathrm{H^+}$ məhsuldur və əmsalı 5-dir.

D) $\mathrm{OH^-}$ məhsuldur və əmsalı 6-dır.

E) Reaksiyada həm $\mathrm{H^+}$, həm də $\mathrm{OH^-}$ ionları vardır.

(Türkiyə 2009)

Məsələ 46Orta

$\mathrm{Cr^{3+}}$ ionları olan məhluldan elektroliz yolu ilə 2,19 q $\mathrm{Cr(s)}$ almaq üçün 35,2 A cərəyan neçə dəqiqə keçirilməlidir?

A) 5,77

B) 346

C) 115

D) 1,92

E) 17,3

(Türkiyə 2010)

Məsələ 47Orta

Aşağıdakı standart elektrod potensiallarından istifadə edərək $\mathrm{AgSCN}$-in 298 K-də mol/L ilə həllolma qabiliyyətini hesablayın.

$$\mathrm{AgSCN(s)+e^-\rightarrow Ag(s)+SCN^-(aq)} \qquad E^\circ=0{,}0895\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ag^+(aq)+e^-\rightarrow Ag(s)} \qquad E^\circ=0{,}7990\ \mathrm{V}$$

A) $1{,}0\times10^{-12}$

B) $1{,}0\times10^{-6}$

C) 27,6

D) $9{,}9\times10^7$

E) $9{,}8\times10^{-13}$

(Türkiyə 2010)

Məsələ 48Orta

Özbaşına gedən elektrokimyəvi reaksiya üçün hansı ifadə doğrudur?

A) $\Delta G^\circ>0$, $E^\circ<0$, $K>1$

B) $\Delta G^\circ<0$, $E^\circ>0$, $K>1$

C) $\Delta G^\circ>0$, $E^\circ<0$, $K<1$

D) $\Delta G^\circ=0$, $E^\circ=0$, $K\gg1$

E) $\Delta G^\circ<0$, $E^\circ=0$, $K\gg1$

(Türkiyə 2010)

Məsələ 49Orta

Qalvanik hüceyrə üçün aşağıdakılardan hansı yanlışdır?

A) Anod səthində oksidləşmə baş verir.

B) Duz körpüsündə cərəyan elektronlarla daşınır.

C) Katod səthində reduksiya baş verir.

D) Məhlul daxilində elektrik cərəyanı ionların hərəkəti ilə daşınır.

E) Qurğudan elektrik enerjisi istehsalında istifadə etmək olar.

(Türkiyə 2010)

Məsələ 50Orta

$$\mathrm{Sn^{2+}(aq)+IO_3^-(aq)+H^+(aq)\rightarrow Sn^{4+}(aq)+I_2(aq)+H_2O(l)}$$

reaksiyası tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{Sn^{2+}}/\mathrm{IO_3^-}$ mol nisbəti neçədir?

A) 1/1

B) 2/1

C) 1/2

D) 5/2

E) 3/2

(Türkiyə 2011)

Məsələ 51Orta

Qalvanik hüceyrənin anodunda aşağıdakılardan hansıları baş verə bilər?

I. Metal elektrod həll olur.

II. Məhluldakı maddə oksidləşir.

III. Məhluldakı müsbət yüklü ionlar elektrod səthində toplanır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) I və III

E) I, II və III

(Türkiyə 2011)

Məsələ 52Orta

Aşağıdakı redoks reaksiyası əsasi mühitdə gedir:

$$\mathrm{MnO_4^-(aq)+Br^-(aq)\rightarrow MnO_2(s)+BrO_3^-(aq)}$$

Tarazlaşdırılmış reaksiyada $\mathrm{OH^-}$ hansı tərəfdə və hansı əmsalla yerləşir?

A) Reaktivlər tərəfində 6 $\mathrm{OH^-}$

B) Məhsullar tərəfində 4 $\mathrm{OH^-}$

C) Məhsullar tərəfində 2 $\mathrm{OH^-}$

D) Reaktivlər tərəfində 3 $\mathrm{OH^-}$

E) Reaktivlər tərəfində 5 $\mathrm{OH^-}$

(Türkiyə 2011)

Məsələ 53Orta

Aşağıdakı tarazlaşdırılmamış redoks reaksiyası əsasi mühitdə gedir:

$$\mathrm{I^-(aq)+MnO_4^-(aq)\rightarrow I_2(aq)+MnO_2(s)}$$

Tarazlaşdırılmış reaksiya üçün hansı ifadə yanlışdır?

A) $\mathrm{I^-}$ oksidləşir.

B) $\mathrm{H_2O}$-nun əmsalı $\mathrm{MnO_2}$-nin əmsalının iki qatıdır.

C) $\mathrm{OH^-}$ məhsul kimi əmələ gəlir.

D) Elektron ötürülməsinin sayı 6-dır.

E) $\mathrm{OH^-}$-un əmsalı 6-dır.

(Türkiyə 2012)

Məsələ 54Orta

$\mathrm{MF_3}$ maddəsi 1,93 A cərəyanla 32,4 dəqiqə elektroliz edildikdə 1,25 q metal alınır.

Metalın molyar kütləsini hesablayın.

A) 56

B) 52

C) 197

D) 27

E) 96

(Türkiyə 2012)

Məsələ 55Orta

$$\mathrm{MnO_4^-+Cl^-\rightarrow Mn^{2+}+ClO_3^-}$$

reaksiyası turş mühitdə gedir.

Aşağıdakılardan hansı doğrudur?

A) Əmələ gələn suyun əmsalı 24-dür.

B) $\mathrm{Cl^-}$ 6 elektron alaraq $\mathrm{ClO_3^-}$-ə oksidləşmişdir.

C) $\mathrm{MnO_4^-}$ reduksiyaedicidir.

D) 1 mol $\mathrm{Cl^-}$ üçün $6{,}02\times10^{23}$ ədəd $\mathrm{Mn^{2+}}$ əmələ gəlmişdir.

E) 0,3792 q $\mathrm{KMnO_4}$ üçün $1{,}204\times10^{21}$ ədəd $\mathrm{ClO_3^-}$ əmələ gəlmişdir.

(Türkiyə 2013)

Məsələ 56Orta

$$\mathrm{AgCl(s)+e^-\rightarrow Ag(s)+Cl^-(aq)} \qquad E^\circ=0{,}22\ \mathrm{V}$$

298 K-də

$$E^\circ(\mathrm{Ag^+/Ag})=0{,}80\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə $\mathrm{AgCl}$ üçün $K_{sp}$ neçədir?

A) $1{,}90\times10^{-4}$

B) $2{,}93\times10^{-14}$

C) $5{,}62\times10^{-18}$

D) $2{,}57\times10^{-23}$

E) $1{,}59\times10^{-10}$

(Türkiyə 2013)

Məsələ 57Orta

Aşağıdakı reaksiyanın baş verdiyi elektrokimyəvi hüceyrədə anodda hansı yarımreaksiya gedir?

$$\mathrm{3MnO_4^-(aq)+2H^+(aq)+5Fe(s)\rightarrow3Mn^{2+}(aq)+5Fe^{3+}(aq)+12H_2O(l)}$$

A) $\mathrm{MnO_4^-+8H^++5e^-\rightarrow Mn^{2+}+4H_2O}$

B) $\mathrm{2MnO_4^-+12H^++6e^-\rightarrow2Mn^{2+}+3H_2O}$

C) $\mathrm{Fe(s)\rightarrow Fe^{3+}(aq)+3e^-}$

D) $\mathrm{Fe(s)\rightarrow Fe^{2+}(aq)+2e^-}$

E) $\mathrm{Fe^{2+}(s)\rightarrow Fe^{3+}(aq)+e^-}$

(Türkiyə 2013)

Məsələ 58Orta

Aşağıdakı reaksiya üçün standart hüceyrə potensialı 1,10 V-dur:

$$\mathrm{Zn(s)+Cu^{2+}(aq)\rightarrow Cu(s)+Zn^{2+}(aq)}$$ $$[\mathrm{Cu^{2+}}]=1{,}0\times10^{-5}\ \mathrm{M}$$

və

$$[\mathrm{Zn^{2+}}]=1{,}0\ \mathrm{M}$$

olduqda hüceyrə potensialı neçə olar?

A) 1,40

B) 1,25

C) 0,95

D) 0,80

E) 1,10

(Türkiyə 2013)

Məsələ 59Orta

Üçvalentli metal 10 dəqiqə ərzində 5 A cərəyanla elektroliz edildikdə 1,19 q metal alınır.

Bu metal hansıdır?

A) Qallium

B) İndium

C) Bizmut

D) Xrom

E) Kobalt

(Türkiyə 2013)

Məsələ 60Orta

Bir atomun eyni zamanda həm reduksiya, həm də oksidləşmə reaksiyası verməsinə disproporsionlaşma deyilir.

$$E^\circ(\mathrm{Cu^{2+}/Cu})=0{,}34\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Cu^{2+}/Cu^+})=0{,}16\ \mathrm{V}$$

Mis növlərindən hansı disproporsionlaşır və bu reaksiyanın $E^\circ$ qiyməti neçədir?

A) $\mathrm{Cu^+}$, 0,020 V

B) $\mathrm{Cu^{2+}}$, 0,18 V

C) $\mathrm{Cu^+}$, 0,36 V

D) Cu, 0,50 V

E) $\mathrm{Cu^{2+}}$, 0,84 V

(Türkiyə 2014)

Məsələ 61Orta

Aşağıdakı standart reduksiya potensiallarına əsasən hansı növ ən güclü oksidləşdiricidir?

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Cu} \qquad E^\circ=+0{,}34\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ni^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Ni} \qquad E^\circ=-0{,}23\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cd^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Cd} \qquad E^\circ=-0{,}40\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Fe^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Fe} \qquad E^\circ=-0{,}44\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Zn^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Zn} \qquad E^\circ=-0{,}76\ \mathrm{V}$$

A) $\mathrm{Cd(s)}$

B) $\mathrm{Zn^{2+}(aq)}$

C) $\mathrm{Ni(s)}$

D) $\mathrm{Cu^{2+}(aq)}$

E) $\mathrm{Fe(s)}$

(Türkiyə 2014)

Məsələ 62Orta

$\mathrm{Ce^{4+}}$, $\mathrm{Fe^{2+}}$ ilə potensiometrik üsulla aşağıdakı reaksiyaya görə titrlənə bilər:

$$\mathrm{Ce^{4+}+Fe^{2+}\rightarrow Ce^{3+}+Fe^{3+}}$$

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda reaksiyanın

$$E^\circ=0{,}669\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə tarazlıq sabiti neçədir?

A) $7{,}2\times10^{26}$

B) $2{,}0\times10^{-11}$

C) $2{,}0\times10^{11}$

D) $7{,}2\times10^{-26}$

E) $1{,}7\times10^7$

(Türkiyə 2014)

Məsələ 63Orta

$$a\,\mathrm{H^+}+b\,\mathrm{MnO_4^-}+c\,\mathrm{C_2O_4^{2-}} \rightarrow d\,\mathrm{Mn^{2+}}+e\,\mathrm{H_2O}+f\,\mathrm{CO_2}$$

reaksiyası tarazlaşdırıldıqda hansı ifadə doğrudur?

A) $a=3$, $f=7$

B) $b=2$, $f=10$

C) $c=1$, $d=2$

D) $b=3$, $e=10$

E) $a=16$, $c=6$

(Türkiyə 2014)

Məsələ 64Orta

Aşağıdakılardan hansı element deyil?

$$\mathrm{Mg^{2+}+2e^-\rightarrow Mg} \qquad E^\circ=-2{,}38\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Zn^{2+}+2e^-\rightarrow Zn} \qquad E^\circ=-0{,}76\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Fe^{3+}+e^-\rightarrow Fe^{2+}} \qquad E^\circ=0{,}77\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=0{,}34\ \mathrm{V}$$

A) $\mathrm{Zn|Zn^{2+}(0{,}01\,M)||Cu^{2+}(0{,}05\,M)|Cu}$

B) $\mathrm{Mg|Mg^{2+}(0{,}02\,M)||Cu^{2+}(0{,}04\,M)|Cu}$

C) $\mathrm{Pt|Fe^{3+}(0{,}03\,M),Fe^{2+}(0{,}02\,M)||Zn^{2+}(0{,}25\,M)|Zn}$

D) $\mathrm{Mg|Mg^{2+}(0{,}02\,M)||Zn^{2+}(0{,}04\,M)|Zn}$

E) $\mathrm{Zn|Zn^{2+}(0{,}05\,M)||Fe^{3+}(0{,}10\,M),Fe^{2+}(0{,}25\,M)|Pt}$

(Türkiyə 2015)

Məsələ 65Orta

Elektrolitik hüceyrədə Au katod elektrodu 0,25 M mis(II) nitrat məhluluna salınmışdır.

Elektrodda 800 mq mis çökdürmək üçün 810 mA sabit cərəyan neçə dəqiqə tətbiq edilməlidir?

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu(s)} \qquad E^\circ=0{,}34\ \mathrm{V}$$

A) 45

B) 50

C) 60

D) 65

E) 75

(Türkiyə 2015)

Məsələ 66Orta

Elektrolitik hüceyrə iki platin elektroddan ibarətdir. Elektrodlardan biri 50 mL 0,02 M nikel(II) sulfat məhluluna, digəri isə 1,0 M $\mathrm{H_2SO_4}$, 0,05 M serium(IV) nitrat və 0,15 M serium(III) nitrat olan 50 mL məhlula salınmışdır.

$$\mathrm{Ni^{2+}+2e^-\rightarrow Ni(s)} \qquad E^\circ=-0{,}25\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ce^{4+}+e^-\rightarrow Ce^{3+}} \qquad E^{\circ\prime}=1{,}44\ \mathrm{V}$$

Hüceyrənin potensialı neçədir?

A) $-1{,}99$ V

B) $-1{,}86$ V

C) $-1{,}80$ V

D) $-1{,}71$ V

E) $-1{,}62$ V

(Türkiyə 2015)

Məsələ 67Orta

Aşağıdakı reaksiya üçün tarazlıq sabitini hesablayın.

$$\mathrm{2Fe^{3+}+3I^-\rightleftharpoons2Fe^{2+}+I_3^-}$$ $$\mathrm{Fe^{3+}+e^-\rightleftharpoons Fe^{2+}} \qquad E^\circ=0{,}771\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{I_3^-+2e^-\rightleftharpoons3I^-} \qquad E^\circ=0{,}536\ \mathrm{V}$$

A) $8{,}80\times10^7$

B) $3{,}52\times10^2$

C) $2{,}21\times10^3$

D) $7{,}80\times10^1$

E) $5{,}41$

(Türkiyə 2015)

Məsələ 68Orta

100 mL 0,10 M $\mathrm{Fe^{2+}}$ məhlulu 0,10 M $\mathrm{Ce^{4+}}$ məhlulu ilə titrlənir.

Ekvivalent nöqtədə potensial neçədir?

$$\mathrm{Fe^{3+}+e^-\rightleftharpoons Fe^{2+}} \qquad E^\circ=0{,}68\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ce^{4+}+e^-\rightleftharpoons Ce^{3+}} \qquad E^\circ=1{,}44\ \mathrm{V}$$

A) 0,61 V

B) 0,92 V

C) 1,06 V

D) 2,25 V

E) 3,81 V

(Türkiyə 2015)

Məsələ 69Orta

$$a\,\mathrm{OH^-}+b\,\mathrm{MnO_4^-}+c\,\mathrm{Mn^{2+}} \rightarrow d\,\mathrm{MnO_2}+e\,\mathrm{H_2O}$$

reaksiyası ən kiçik əmsallarla tarazlaşdırıldıqda hansı ifadə doğrudur?

A) $a=3$; $d=2$

B) $b=1$; $d=1$

C) $c=3$; $d=5$

D) $a=5$; $e=11$

E) $c=5$; $d=6$

(Türkiyə 2015)

Məsələ 70Orta

Əsasi mühitdə gedən aşağıdakı redoks reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{H_2O}$-nun əmsalı neçə olar?

$$\mathrm{Mn(NO_3)_2+S\rightarrow MnO_4^-+SO_4^{2-}+NO}$$

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 6

(Türkiyə 2016)

Məsələ 71Orta

Aşağıdakı standart reduksiya potensiallarına əsasən hansı iki yarımelement birləşdirildikdə ən yüksək gərginlik alınar?

I.

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=+0{,}34\ \mathrm{V}$$

II.

$$\mathrm{Pb^{2+}+2e^-\rightarrow Pb} \qquad E^\circ=-0{,}13\ \mathrm{V}$$

III.

$$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=+0{,}80\ \mathrm{V}$$

IV.

$$\mathrm{Al^{3+}+3e^-\rightarrow Al} \qquad E^\circ=-1{,}66\ \mathrm{V}$$

A) I və II

B) I və IV

C) I və III

D) II və III

E) III və IV

(Türkiyə 2017)

Məsələ 72Orta

$$\mathrm{As^{3+}+IO_3^-+H_2O\rightarrow H_3AsO_4+I_2+H^+}$$

ion reaksiyası tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{H^+}$ ionunun əmsalı neçə olar?

A) 10

B) 11

C) 12

D) 13

E) 14

(Türkiyə 2017)

Məsələ 73Orta

Dəmir(III) xlorid və kalium yodidin sulu məhlulları qarışdırıldıqda əmələ gələn məhsullardan ikisi hansı variantda düzgün verilmişdir?

A) $\mathrm{FeI_2}$, $\mathrm{I_2}$

B) $\mathrm{FeI_3}$, KCl

C) $\mathrm{FeI_2}$, ICl

D) $\mathrm{I_2}$, ICl

E) $\mathrm{FeI_3}$, $\mathrm{I_2}$

(Türkiyə 2017)

Məsələ 74Orta

Metantetrakarboksil turşusu poliesterlərin sintezində istifadə olunan patentləşdirilmiş molekuldur.

Tədqiqatçı pentaeritritolu, $\mathrm{C(CH_2OH)_4}$, turş mühitdə $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$ ilə oksidləşdirərək metantetrakarboksil turşusu, $\mathrm{C(CO_2H)_4}$, almaq istəyir.

Reaksiyada $\mathrm{Cr^{3+}}$ əmələ gəldiyinə görə 5,0 q pentaeritritolu tam tetra-turşuya oksidləşdirmək üçün 4 M $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$ məhlulundan neçə mL tələb olunur?

A) 9,2

B) 12,3

C) 18,4

D) 24,5

E) 36,8

(Türkiyə 2018)

Məsələ 75Orta

$$\mathrm{Ag^++e^-\rightleftharpoons Ag} \qquad E^\circ=+0{,}80\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Cu} \qquad E^\circ=+0{,}34\ \mathrm{V}$$

0,1 M $\mathrm{AgNO_3}$ məhluluna salınmış gümüş tel və 0,1 M $\mathrm{Cu(NO_3)_2}$ məhluluna salınmış mis teldən hazırlanmış elementin potensialı neçədir?

A) $+0{,}43$ V

B) $+0{,}46$ V

C) $+0{,}49$ V

D) $-0{,}43$ V

E) $+0{,}53$ V

(Türkiyə 2018)

Məsələ 76Orta

$$\mathrm{SO_4^{2-}+4H^++2e^-\rightarrow H_2SO_3+H_2O} \qquad E^\circ=+0{,}17\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{V(OH)_4^++2H^++e^-\rightarrow VO^{2+}+3H_2O} \qquad E^\circ=+1{,}00\ \mathrm{V}$$

Turş mühitdə gedən

$$\mathrm{V(OH)_4^++H_2SO_3\rightleftharpoons SO_4^{2-}+VO^{2+}}$$

reaksiyasının tarazlıq sabitinin ən yaxın qiyməti hansıdır?

A) $5{,}3\times10^{25}$

B) $4{,}7\times10^{26}$

C) $3{,}6\times10^{27}$

D) $1{,}1\times10^{28}$

E) $1{,}0\times10^{29}$

(Türkiyə 2018)

Məsələ 77Orta

$$\mathrm{Hg_5(IO_6)_2+I^-\rightarrow HgI_4^{2-}+I_2+H_2O}$$

Turş mühitdə gedən bu redoks reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{I_2}$-nin əmsalı neçə olar?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

E) 10

(Türkiyə 2018)

Məsələ 78Orta

XO və $\mathrm{X_2O_3}$ qarışığından ibarət 21,79 q nümunənin hamısını turş mühitdə $\mathrm{XO_4^-}$ ionuna oksidləşdirmək üçün 0,15 mol $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$ tələb olunur.

Reaksiya nəticəsində $\mathrm{Cr^{3+}}$ də əmələ gəlir.

Reaksiya tamamlandıqda 0,187 mol $\mathrm{XO_4^-}$ əmələ gəldiyinə görə X-in atom kütləsi neçədir?

A) 77

B) 88

C) 99

D) 111

E) 121

(Türkiyə 2018)

Məsələ 79Orta

$\mathrm{X^{n+}}$ ionu turş mühitdə $\mathrm{KMnO_4}$ ilə reaksiyaya girərək $\mathrm{XO_3^-}$ ionuna oksidləşir və $\mathrm{Mn^{2+}}$ əmələ gəlir.

0,5 M 26,8 mL $\mathrm{X^{n+}}$ məhlulunu oksidləşdirmək üçün 0,5 M 16,1 mL $\mathrm{KMnO_4}$ tələb olunduğuna görə $n$ neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2019)

Məsələ 80Orta

$$\mathrm{[Cr(N_2H_4CO)_6]_4[Cr(CN)_6]_3+KMnO_4+H_2SO_4}$$ $$\mathrm{\rightarrow K_2Cr_2O_7+MnSO_4+CO_2+KNO_3+K_2SO_4+H_2O}$$

Turş mühitdə gedən bu redoks reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{[Cr(N_2H_4CO)_6]_4[Cr(CN)_6]_3}$ kompleksinin əmsalı neçə olar?

İpucu: Kompleksin verdiyi elektronların hamısını $\mathrm{KMnO_4}$ qəbul etmişdir.

A) 10

B) 12

C) 16

D) 18

E) 22

(Türkiyə 2019)

Məsələ 81Orta

$$\mathrm{Fe^{3+}+e^-\rightleftharpoons Fe^{2+}} \qquad E^\circ=0{,}771\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{UO_2^{2+}+4H^++2e^-\rightleftharpoons U^{4+}+2H_2O} \qquad E^\circ=0{,}334\ \mathrm{V}$$

Aşağıdakı hüceyrənin termodinamik hüceyrə potensialı neçədir?

$$\mathrm{Pt|UO_2^{2+}(0{,}015\,M),U^{4+}(0{,}200\,M),H^+(0{,}030\,M)}$$ $$\mathrm{||Fe^{2+}(0{,}010\,M),Fe^{3+}(0{,}025\,M)|Pt}$$

A) 0,675 V

B) 0,425 V

C) 0,120 V

D) $-0{,}120$ V

E) $-0{,}202$ V

(Türkiyə 2019)

Məsələ 82Orta

$$\mathrm{2Cu^{2+}+2H_2O\rightarrow O_2(g)+4H^++2Cu(s)}$$

reaksiyasına görə $\mathrm{CuSO_4}$ üzrə 0,010 M və pH-ı 4,00 olan $\mathrm{H_2SO_4}$ məhlulundan misin elektrodda çökməyə başlaması üçün 1 atm-də tələb olunan potensial neçədir?

$$E^\circ_{\mathrm{O_2/H_2O}}=+1{,}229\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ_{\mathrm{Cu^{2+}/Cu}}=+0{,}337\ \mathrm{V}$$

A) $+1{,}102$ V

B) $+0{,}714$ V

C) $-0{,}569$ V

D) $-0{,}714$ V

E) $-1{,}102$ V

(Türkiyə 2019)

Məsələ 83Orta

$\mathrm{BaO_2}$ və $\mathrm{OF_2}$ birləşmələrində oksigen atomlarının oksidləşmə dərəcələri müvafiq olaraq hansılardır?

A) $+4$, $+2$

B) $-1$, $-2$

C) $+1$, $-2$

D) $-1$, $+2$

E) $-2$, $-2$

(Türkiyə 2019)

Məsələ 84Orta

$$a\,\mathrm{P_4}+b\,\mathrm{P_2I_4}+c\,\mathrm{H_2O} \rightarrow d\,\mathrm{PH_4I}+e\,\mathrm{H_3PO_4}$$

reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda

$$a+b+c+d+e$$

cəmi neçədir?

İpucu: H atomlarının tarazlığı üçün $2c=4d+3e$ olmalıdır.

A) 217

B) 219

C) 221

D) 223

E) 225

(Türkiyə 2020)

Məsələ 85Orta

Aşağıdakı redoks reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda

$$a+b+c+d+e+f+g+h$$

cəmi neçədir?

$$a\,\mathrm{CuSCN}+b\,\mathrm{KIO_3}+c\,\mathrm{HCl} \rightarrow d\,\mathrm{CuSO_4}+e\,\mathrm{KCl}+f\,\mathrm{HCN}+g\,\mathrm{ICl}+h\,\mathrm{H_2O}$$

A) 13

B) 26

C) 39

D) 52

E) 65

(Türkiyə 2021)

Məsələ 86Orta

Həm dəmir(II), həm də dəmir(III) ionları olan 100 mL məhlul 0,1 M $\mathrm{KMnO_4}$ ilə turş mühitdə titrləndikdə 20 mL məhlul sərf olunur. Bu mərhələdə bütün $\mathrm{Fe^{2+}}$ ionları $\mathrm{Fe^{3+}}$-ə çevrilir və $\mathrm{Mn^{2+}}$ əmələ gəlir.

Eyni ilkin məhlulun başqa 100 mL hissəsində bütün $\mathrm{Fe^{3+}}$ əvvəlcə $\mathrm{Fe^{2+}}$-ə reduksiya olunur. Sonra məhlul eyni $\mathrm{KMnO_4}$ ilə titrlənir və 28 mL 0,1 M məhlul sərf olunur.

İlkin məhlulda $\mathrm{Fe^{3+}}$ ionunun molyar qatılığı neçədir?

A) 0,008

B) 0,04

C) 0,05

D) 0,14

E) 0,20

(Türkiyə 2021)

Məsələ 87Orta

$m$-Metilbenzaldehid $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$ ilə turş mühitdə reaksiyaya girərək diasid əmələ gətirir və $\mathrm{Cr^{3+}}$ ionu yaranır.

6 mol $m$-metilbenzaldehidin hamısını diasidə çevirmək üçün normallığı 3 olan $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$ məhlulundan neçə litr tələb olunur?

A) 12

B) 16

C) 18

D) 20

E) 24

(Türkiyə 2021)

Məsələ 88Orta

Doymuş $\mathrm{Zn_3(PO_4)_2}$ məhlulu və 1,0 M $\mathrm{Zn^{2+}}$ məhlulundan hazırlanmış qatılıq elementinin 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda potensialı 0,187 V-dur.

Nernst tənliyi:

$$E_{\mathrm{element}}=E^\circ-\frac{RT}{nF}\ln Q$$

$\mathrm{Zn_3(PO_4)_2}$ üçün təxmini $K_{sp}$ neçədir?

A) $1{,}5\times10^{-33}$

B) $3{,}0\times10^{-33}$

C) $9{,}0\times10^{-33}$

D) $1{,}8\times10^{-32}$

E) $2{,}7\times10^{-32}$

(Türkiyə 2021)

Məsələ 89Orta

$$\mathrm{Ag(s)\rightarrow Ag^+(aq)+e^-} \qquad E^\circ=-0{,}800\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{3e^-+NO_3^-(aq)+4H^+(aq)\rightarrow NO(g)+H_2O(l)} \qquad E^\circ=+0{,}956\ \mathrm{V}$$

Hazırlanmış elementdə $\mathrm{Ag^+}$, $\mathrm{NO_3^-}$ və $\mathrm{H^+}$ qatılıqları müvafiq olaraq 0,2 M, 0,4 M və 0,01 M-dir.

Məhlulun həcmi saf su əlavə etməklə iki dəfə artırılarsa nə baş verər?

A) Tarazlığa çatar və gərginlik verməz.

B) Eyni istiqamətdə işləyər, lakin gərginlik azalar.

C) Əks istiqamətdə işləməyə başlayar.

D) Heç bir dəyişiklik olmaz.

E) Mühitdə NO qazının miqdarı azalar.

(Türkiyə 2021)

Məsələ 90Orta

Ferrisianid, $\mathrm{Fe(CN)_6^{3-}}$, ionu əsasi mühitdə hidrazin, $\mathrm{N_2H_4}$, ilə reaksiyaya girərək ferrosianid, $\mathrm{Fe(CN)_6^{4-}}$, ionuna reduksiya olunur. Reaksiyada $\mathrm{N_2}$ qazı və su da əmələ gəlir.

Əmələ gələn $\mathrm{N_2}$ qazının 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda həcmi 1 L-dir.

Qazların ideal davrandığını qəbul etsək reaksiyada neçə mol elektron ötürülmüşdür?

A) 0,021

B) 0,041

C) 0,625

D) 0,163

E) 4

(Türkiyə 2021)

Məsələ 91Orta

$\mathrm{MNO_3}$ məhlulundan 250 saniyə ərzində 20 A cərəyan keçirildikdə katodda 5,6 q M metalı ayrılır.

M hansı metaldır?

A) Cu

B) Ag

C) K

D) Cs

E) Na

(Türkiyə 2021)

Məsələ 92Orta

$\mathrm{CuSO_4}$ məhluluna katod kimi salınmış, səth sahəsi 80 cm$^2$ olan metalı mislə örtmək üçün 3 A cərəyanla elektroliz aparılır.

Mis örtüyünün qalınlığı $4\times10^{-3}$ cm olmalıdır.

Misin sıxlığı 8,94 g/cm$^3$-dür.

Elektroliz müddəti neçə dəqiqədir?

A) 24,15

B) 48,30

C) 72,45

D) 96,60

E) 120,75

(Türkiyə 2022)

Məsələ 93Orta

Aşağıdakı qatılıq elementinin 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda potensialı 0,1776 V-dur:

$$\mathrm{Pt|H_2(1\,atm)|H^+(x\,M)||H^+(1\,M)|H_2(1\,atm)|Pt}$$ $$\mathrm{H^++e^-\rightarrow\frac12H_2} \qquad E^\circ=0{,}000\ \mathrm{V}$$

$x$ neçə molardır?

A) $1\times10^{-1}$ M

B) $1\times10^{-2}$ M

C) $1\times10^{-3}$ M

D) $1\times10^{-4}$ M

E) $1\times10^{-5}$ M

(Türkiyə 2022)

Məsələ 94Orta

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=0{,}337\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+e^-\rightarrow Cu^+} \qquad E^\circ=0{,}153\ \mathrm{V}$$

Bu məlumatlara görə

$$\mathrm{Cu^++e^-\rightarrow Cu}$$

yarımreaksiyası üçün $E^\circ$ neçədir?

A) 0,184 V

B) 0,490 V

C) 0,521 V

D) 0,674 V

E) 0,827 V

(Türkiyə 2022)

Məsələ 95Orta

$\mathrm{KMnO_4}$ ilə HCl turş mühitdə reaksiyaya girdikdə $\mathrm{Cl_2}$ qazı əmələ gəlir.

1,264 q $\mathrm{KMnO_4}$ ilə 50,0 mL 1,0 M HCl reaksiyaya daxil edilir. Əmələ gələn xlor qazının 27 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda təzyiqi 729,6 torr olur.

$$\mathrm{MnO_4^-+Cl^-+H^+\rightarrow Cl_2+Mn^{2+}+H_2O}$$

Toplanmış qazın həcmi neçə mL-dir?

A) 640,6 mL

B) 512,5 mL

C) 410,0 mL

D) 320,3 mL

E) 205,0 mL

(Türkiyə 2023)

Məsələ 96Orta

Aşağıdakı elementdə ilkin potensialla müqayisədə element potensialını artırmaq üçün hansı dəyişiklik edilməlidir?

$$\mathrm{Cu(s)|CuSO_4(1{,}0\,M)||FeCl_3(0{,}5\,M),FeCl_2(0{,}5\,M)|Pt}$$

A) Yalnız katod hissəsi 1:1 nisbətində saf su ilə durulaşdırılmalıdır.

B) Həm anod, həm də katod hissəsi 1:1 nisbətində saf su ilə durulaşdırılmalıdır.

C) Yalnız anod hissəsində su, məhlulun həcmi yarıya düşənədək buxarlandırılmalıdır.

D) Yalnız katod hissəsində su, məhlulun həcmi yarıya düşənədək buxarlandırılmalıdır.

E) Həm anod, həm də katod hissəsində su, məhlulların həcmi yarıya düşənədək buxarlandırılmalıdır.

(Türkiyə 2023)

Məsələ 97Orta

KI-in sulu məhlulundan 1,25 A cərəyan keçirilir və $\mathrm{I_2}$ əmələ gəlir.

Əmələ gələn $\mathrm{I_2}$ aşağıdakı reaksiyaya əsasən $\mathrm{Na_2S_2O_3}$ ilə titrlənir:

$$\mathrm{I_2+2S_2O_3^{2-}\rightarrow S_4O_6^{2-}+2I^-}$$

Titrləmədə 20 mL 0,75 M $\mathrm{Na_2S_2O_3}$ sərf olunur.

KI məhlulunun elektroliz müddəti neçə dəqiqədir?

A) 9,65

B) 19,30

C) 28,95

D) 38,60

E) 48,25

(Türkiyə 2023)

Məsələ 98Orta

$$\mathrm{Fe^{3+}+e^-\rightarrow Fe^{2+}} \qquad E^\circ=0{,}770\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=0{,}800\ \mathrm{V}$$

Bu məlumatlara görə

$$\mathrm{Fe^{2+}+Ag^+\rightleftharpoons Fe^{3+}+Ag}$$

reaksiyasının 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda tarazlıq sabiti neçədir?

A) 3,21

B) 10,32

C) 0,51

D) $1{,}17\times10^5$

E) 1,12

(Türkiyə 2023)

Məsələ 99Orta

$\mathrm{[XO_4]^{n-}}$ ifadəsində X müvafiq olaraq P, S və Cl olduqda fosfat, sulfat və perxlorat anionlarını göstərir.

Aşağıdakı ifadələrdən hansı yanlışdır?

A) Perxlorat anionunda Cl atomunun oksidləşmə dərəcəsi $-1$-dir.

B) Sulfat anionunda S atomunun oksidləşmə dərəcəsi $+6$-dır.

C) Fosfat anionunda P atomunun oksidləşmə dərəcəsi $+5$-dir.

D) Perxlorat anionunun yükü $n=-1$-dir.

E) Sulfat anionunun yükü $n=-2$-dir.

(Türkiyə 2024)

Məsələ 100Orta

$\mathrm{X_2O_n}$ oksidi turş mühitdə $\mathrm{KMnO_4}$ ilə $\mathrm{XO_4^-}$ ionuna oksidləşir və $\mathrm{Mn^{2+}}$ əmələ gəlir.

50 mL $1\times10^{-4}$ M $\mathrm{X_2O_n}$ məhlulunu oksidləşdirmək üçün 40 mL $1\times10^{-4}$ M $\mathrm{KMnO_4}$ sərf olunur.

$n$ neçədir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

(Türkiyə 2024)

Məsələ 101Orta

$$\mathrm{Fe_2Fe(CN)_6+HNO_3\rightarrow NO+CO_2+Fe(NO_3)_3+H_2O}$$

redoks reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda NO-nun əmsalı neçə olar?

A) 4

B) 7

C) 10

D) 14

E) 21

(Türkiyə 2024)

Məsələ 102Orta

Duz körpüsü ilə birləşdirilmiş iki yarımelementdən A qabında 2 M, 50 mL $\mathrm{ZnSO_4}$, B qabında isə 4 M, 100 mL $\mathrm{ZnSO_4}$ məhluluna Zn elektrodlar salınmışdır:

$$\mathrm{Zn|ZnSO_4(2\,M,50\,mL;A)||ZnSO_4(4\,M,100\,mL;B)|Zn}$$

I. Bu, qatılıq elementidir.

II. Sistem qurularkən A qabındakı məhlulun həcmi su buxarlandırılaraq yarıya endirilərsə element enerji istehsal etməyəcək.

III. Sistem qurularkən B qabındakı məhlulun həcmi su buxarlandırılaraq yarıya endirilərsə element enerji istehsal etməyəcək.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I və II

E) I və III

(Türkiyə 2024)

Məsələ 103Orta

Tərkibində hidrazin, $\mathrm{N_2H_4}$, olan 3,0534 q nümunə suda həll edilərək həcm 1 L-ə çatdırılır.

Bu məhluldan 50,00 mL götürülərək 42,41 mL $\mathrm{I_2}$ məhlulu ilə titrlənir. Titrləmə sonunda $\mathrm{N_2H_4}$ tamamilə $\mathrm{N_2}$-yə oksidləşir.

$\mathrm{I_2}$ məhlulunun molyarlığı $\mathrm{As_2O_3}$ ilə müəyyən edilir. Bunun üçün 0,4123 q saf $\mathrm{As_2O_3}$ zəif əsasi məhlul halına gətirilərək 40,28 mL $\mathrm{I_2}$ ilə titrlənir. $\mathrm{As_2O_3}$-ün $\mathrm{H_2AsO_3^-}$ şəklində həll olduğu və titrləmədə $\mathrm{HAsO_4^{2-}}$-yə oksidləşdiyi məlumdur.

Nümunədə hidrazinin kütlə faizi neçədir?

A) 2,3%

B) 11,5%

C) 23%

D) 46%

E) 92%

(Türkiyə 2025)

Məsələ 104Orta

Aşağıdakı elektrokimyəvi hüceyrənin 25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda potensialı 0,490 V-dur:

$$\mathrm{H_2(1{,}000\,atm)|RNH_2(0{,}100\,M),RNH_3^+(0{,}050\,M)||SHE}$$

Standart hidrogen elektrod potensialı 0,000 V və

$$K_w=1\times10^{-14}$$

olduğuna görə üzvi əsas $\mathrm{RNH_2}$ üçün $K_b$ neçədir?

A) $5{,}28\times10^{-9}$

B) $2{,}89\times10^{-8}$

C) $1{,}27\times10^{-6}$

D) $7{,}93\times10^{-8}$

E) $9{,}47\times10^{-7}$

(Türkiyə 2025)

Məsələ 105Orta

Su nümunəsi 7 dəqiqə ərzində 1,2 A sabit cərəyanla elektroliz edilir.

Katod:

$$\mathrm{4H_2O+4e^-\rightarrow2H_2+4OH^-}$$

Anod:

$$\mathrm{2H_2O\rightarrow O_2+4H^++4e^-}$$

Qazların ideal davrandığını nəzərə alsaq, normal şəraitdə əmələ gələn $\mathrm{H_2}$ və $\mathrm{O_2}$ qazlarının ümumi həcmi təxminən neçə mL-dir?

A) 58

B) 88

C) 117

D) 175

E) 292

(Türkiyə 2025)

Məsələ 106Orta

Əsasi mühitdə gedən aşağıdakı redoks reaksiyası ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda P-un əmsalı neçə olar?

$$\mathrm{Sb(NO_3)_3+P\rightarrow SbO_3^-+PO_4^{3-}+NO}$$

A) 8

B) 7

C) 6

D) 5

E) 4

(Türkiyə 2026)

Məsələ 107Orta

$\mathrm{KMnO_4}$ kommersiya üsulu ilə $\mathrm{K_2MnO_4}$-ün $\mathrm{Cl_2}$ ilə oksidləşdirilməsi yolu ilə alınır:

$$\mathrm{K_2MnO_4+Cl_2\rightarrow KMnO_4+KCl}$$

İstifadə olunan $\mathrm{Cl_2}$ qazı ərimiş $\mathrm{AlCl_3}$-ün elektrolizi ilə əldə edilir və qapalı sistemlə $\mathrm{K_2MnO_4}$ məhlulu olan reaktora göndərilir.

$$Q=I\cdot t$$

27,26 q $\mathrm{KMnO_4}$ almaq üçün ərimiş $\mathrm{AlCl_3}$ 0,70 A cərəyanla neçə saat elektroliz edilməlidir?

A) 2,30

B) 3,30

C) 4,60

D) 6,60

E) 9,20

(Türkiyə 2026)

Məsələ 108Orta

$$\mathrm{Pt,H_2(1\,atm)|HNO_2(0{,}25\,M)||AgNO_3(1{,}0\,M)|Ag(s)}$$

hüceyrəsinin hər yarımelementində 25 cm$^3$ məhlul vardır.

Element potensialının 1,01 V olması üçün anod hissəsinə 0,60 M NaOH məhlulundan neçə cm$^3$ əlavə edilməlidir?

$$K_a(\mathrm{HNO_2})=4{,}0\times10^{-4}$$ $$E^\circ(\mathrm{Ag^+/Ag})=0{,}80\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{H^+/H_2})=0{,}00\ \mathrm{V}$$

A) 3,05

B) 6,10

C) 7,00

D) 9,20

E) 10,40

(Türkiyə 2026)

Məsələ 109Orta

Saç ağardıcıları təxminən 3,0% kütlə payında $\mathrm{H_2O_2}$ ehtiva edir.

Belə saç ağardıcısından 1,0 q götürülüb saf su ilə durulaşdırıldıqdan sonra 0,05 M $\mathrm{KMnO_4}$ ilə titrlənir.

$$\mathrm{MnO_4^-+H_2O_2+H^+\rightarrow Mn^{2+}+O_2+H_2O}$$

Bu titrləmədə neçə cm$^3$ $\mathrm{KMnO_4}$ sərf olunur?

A) 7,1

B) 14,2

C) 17,6

D) 35,2

E) 44,1

(Türkiyə 2026)

Məsələ 110Orta

Dəmirin müxtəlif oksidləşmə dərəcələri üçün:

$$\mathrm{Fe^{2+}(aq)+2e^-\rightarrow Fe(s)} \qquad E^\circ=-0{,}44\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Fe^{3+}(aq)+e^-\rightarrow Fe^{2+}(aq)} \qquad E^\circ=+0{,}77\ \mathrm{V}$$

verilir.

$$\mathrm{Fe(s)\rightarrow Fe^{3+}(aq)+3e^-}$$

yarımreaksiyasının standart elektrod potensialı neçədir?

İpucu: Standart elektrod potensialları birbaşa toplanmır.

A) $-0{,}33$ V

B) $+0{,}33$ V

C) $+0{,}037$ V

D) $-1{,}21$ V

E) $+1{,}21$ V

(Türkiyə 2026)

Məsələ 111–207 · ABŞ Kimya Olimpiadası

Məsələ 111Orta

Naməlum M metalı və onun $\mathrm{M(NO_3)_2}$ duzu aşağıdakı yarımelementlə birləşdirilir:

$$\mathrm{Ag^+(aq)+e^-\rightarrow Ag(s)} \qquad E^\circ_{\mathrm{red}}=0{,}80\ \mathrm{V}$$

Element üçün

$$E^\circ_{\mathrm{cell}}=1{,}36\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə

$$\mathrm{M^{2+}(aq)+2e^-\rightarrow M(s)}$$

üçün $E^\circ_{\mathrm{red}}$ neçədir?

A) 0,56 V

B) 0,24 V

C) $-0{,}24$ V

D) $-0{,}56$ V

(ABŞ 2010)

Məsələ 112Orta

Standart reduksiya potensialları:

Yarımreaksiya	$E^\circ$
$\mathrm{O_2+4H^++4e^-\rightarrow2H_2O}$	1,23 V
$\mathrm{Br_2+2e^-\rightarrow2Br^-}$	1,08 V
$\mathrm{2H^++2e^-\rightarrow H_2}$	0,00 V
$\mathrm{Na^++e^-\rightarrow Na}$	$-2{,}71$ V

$[\mathrm{H_3O^+}]=1$ M olan 1 M NaBr məhlulunun elektrolizində hansı məhsullar əmələ gəlir?

A) Na(s) və $\mathrm{O_2(g)}$

B) Na(s) və $\mathrm{Br_2(g)}$

C) $\mathrm{H_2(g)}$ və $\mathrm{Br_2(g)}$

D) $\mathrm{H_2(g)}$ və $\mathrm{O_2(g)}$

(ABŞ 2010)

Məsələ 113Orta

Standart reduksiya potensialları:

$$\mathrm{Pb^{2+}+2e^-\rightarrow Pb} \qquad E^\circ=-0{,}13\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Fe^{2+}+2e^-\rightarrow Fe} \qquad E^\circ=-0{,}44\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Zn^{2+}+2e^-\rightarrow Zn} \qquad E^\circ=-0{,}76\ \mathrm{V}$$

Hansı növ $\mathrm{Mn^{3+}}$-ü $\mathrm{Mn^{2+}}$-yə reduksiya edər, lakin $\mathrm{Cr^{3+}}$-ü $\mathrm{Cr^{2+}}$-yə reduksiya etməz?

$$E^\circ(\mathrm{Mn^{3+}/Mn^{2+}})=1{,}51\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Cr^{3+}/Cr^{2+}})=-0{,}40\ \mathrm{V}$$

A) Yalnız Pb

B) Yalnız Zn

C) Yalnız Pb və Fe

D) Pb, Fe və Zn

(ABŞ 2010)

Məsələ 114Orta

$$\mathrm{Zn(s)|Zn^{2+}(aq)||H^+(aq)|H_2(g)}$$

üçün

$$E^\circ=0{,}76\ \mathrm{V}$$

dir.

$[\mathrm{Zn^{2+}}]$ və $\mathrm{H_2}$ təzyiqi standart qiymətlərdə, temperatur 25 $^\circ\mathrm{C}$ olduqda hüceyrə gərginliyinin 0,70 V olması üçün hidrogen yarımelementində pH neçə olmalıdır?

A) 0,51

B) 1,01

C) 2,50

D) 3,21

(ABŞ 2010)

Məsələ 115Orta

Aşağıdakı element üçün tarazlıq sabiti

$$K=2{,}0\times10^{19}$$

dir:

$$\mathrm{Ni(s)|Ni^{2+}(aq)||Hg_2^{2+}(aq)|Hg(l)}$$

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda $E^\circ$ hansı qiymətə ən yaxındır?

A) $-1{,}14$ V

B) $-0{,}57$ V

C) 0,57 V

D) 1,14 V

(ABŞ 2010)

Məsələ 116Orta

Sink anodlu batareyadan 12,0 dəqiqə ərzində 250 mA cərəyan çəkilirsə tələb olunan minimum sink kütləsi neçədir?

A) 0,0610 q

B) 0,122 q

C) 0,244 q

D) 1,02 q

(ABŞ 2010)

Məsələ 117Orta

Aşağıdakı tənlik ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda Zn-un əmsalı neçədir?

$$\mathrm{Zn+H^+(aq)+NO_3^-(aq)\rightarrow Zn^{2+}(aq)+N_2O(g)+H_2O(l)}$$

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

(ABŞ 2011)

Məsələ 118Orta

Aşağıdakı standart elektrokimyəvi hüceyrədə reaksiya gedərkən hansı dəyişikliklər baş verir?

$$\mathrm{Zn(s)|Zn^{2+}(aq)||Sn^{2+}(aq)|Sn(s)}$$ $$\mathrm{Sn^{2+}+2e^-\rightarrow Sn} \qquad E^\circ=-0{,}136\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Zn^{2+}+2e^-\rightarrow Zn} \qquad E^\circ=-0{,}763\ \mathrm{V}$$

I. Elektronlar xarici dövrədə Zn-dən Sn-ə doğru hərəkət edir.

II. $\mathrm{Zn^{2+}}$ qatılığı artır.

III. Gərginlik mənfi qiymətdən sıfıra doğru artır.

A) Yalnız I və II

B) Yalnız I və III

C) Yalnız II və III

D) I, II və III

(ABŞ 2011)

Məsələ 119Orta

Yanacaq elementi aşağıdakı reaksiyaya əsaslanır:

$$\mathrm{C_3H_8(g)+5O_2(g)\rightarrow3CO_2(g)+4H_2O(l)}$$ $$\Delta G^\circ=-2{,}108\times10^3\ \mathrm{kJ\,mol^{-1}}$$

Bu yanacaq elementinin standart elektrod potensialı neçədir?

A) 1,09 V

B) 2,18 V

C) 4,37 V

D) 21,8 V

(ABŞ 2011)

Məsələ 120Orta

Bir neçə damcı fenolftalein olan $\mathrm{Na_2SO_4}$ sulu məhlulu Pt elektrodları arasında elektroliz edildikdə nə baş verir?

A) Rəngsiz məhlul anodda çəhrayı olur, katodda rəngsiz qalır.

B) Rəngsiz məhlul katodda çəhrayı olur, anodda rəngsiz qalır.

C) Çəhrayı məhlul anodda rəngsiz olur, katodda çəhrayı qalır.

D) Çəhrayı məhlul katodda rəngsiz olur, anodda çəhrayı qalır.

(ABŞ 2011)

Məsələ 121Orta

$\mathrm{Ni(NO_3)_2}$ məhlulundan nikel çökdürmək üçün 12 A cərəyan istifadə edilir. Katodda həm Ni(s), həm də $\mathrm{H_2(g)}$ əmələ gəlir.

Ni(s) əmələ gəlməsinə görə cərəyan səmərəliliyi 62%-dirsə 45 dəqiqədə neçə qram nikel çökər?

A) 0,10

B) 6,1

C) 9,9

D) 12

(ABŞ 2011)

Məsələ 122Orta

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda 0,800 M KCl məhluluna salınmış Ag–AgCl elektrodunun potensialını hesablayın.

$$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=0{,}799\ \mathrm{V}$$ $$K_{sp}=1{,}8\times10^{-10}$$

A) 1,37 V

B) 0,80 V

C) 0,57 V

D) 0,23 V

(ABŞ 2011)

Məsələ 123Orta

Cu nitrat turşusu ilə aşağıdakı kimi reaksiyaya girir:

$$\mathrm{Cu+HNO_3\rightarrow Cu(NO_3)_2+NO+NO_2+H_2O}$$

NO və $\mathrm{NO_2}$ 2:3 nisbətində əmələ gəlirsə tənlik ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda Cu-nun əmsalı neçə olar?

A) 2

B) 3

C) 6

D) 9

(ABŞ 2012)

Məsələ 124Orta

Kommersiya ağardıcısının aktiv maddəsi NaOCl-dir və yodometrik analizlə müəyyən edilir:

$$\mathrm{OCl^-+2H^++2I^-\rightarrow I_2+Cl^-+H_2O}$$ $$\mathrm{I_2+2S_2O_3^{2-}\rightarrow S_4O_6^{2-}+2I^-}$$

1,356 q ağardıcı nümunəsi üçün 19,50 mL 0,100 M $\mathrm{Na_2S_2O_3}$ tələb olunursa ağardıcıda NaOCl-un kütlə faizi neçədir?

A) 2,68%

B) 3,70%

C) 5,35%

D) 10,7%

(ABŞ 2012)

Məsələ 125Orta

$\mathrm{YBa_2Cu_3O_7}$ ifratkeçiricisində misin orta oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) +2

B) +2,33

C) +2,67

D) +3

(ABŞ 2012)

Məsələ 126Orta

$$\mathrm{Sn^{4+}+2e^-\rightarrow Sn^{2+}} \qquad E^\circ=0{,}15\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cr^{3+}+e^-\rightarrow Cr^{2+}} \qquad E^\circ=-0{,}41\ \mathrm{V}$$

Aşağıdakı reaksiya üçün $E^\circ$ neçədir?

$$\mathrm{2Cr^{3+}+Sn^{2+}\rightarrow2Cr^{2+}+Sn^{4+}}$$

A) $-0{,}97$ V

B) $-0{,}56$ V

C) $+0{,}56$ V

D) $+0{,}97$ V

(ABŞ 2012)

Məsələ 127Orta

$$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=0{,}80\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Mg^{2+}+2e^-\rightarrow Mg} \qquad E^\circ=-2{,}73\ \mathrm{V}$$

Aşağıdakı reaksiya üçün $\Delta G^\circ$ neçə kJ/mol-dur?

$$\mathrm{Mg(s)+2Ag^+(aq)\rightarrow Mg^{2+}(aq)+2Ag(s)}$$

A) 681

B) 341

C) $-341$

D) $-681$

(ABŞ 2012)

Məsələ 128Orta

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda standart hidrogen elektroduna nəzərən $E=-0{,}458$ V olan yarımelementdə $[\mathrm{Fe^{2+}}]$ neçədir?

$$\mathrm{Fe^{2+}+2e^-\rightarrow Fe} \qquad E^\circ=-0{,}440\ \mathrm{V}$$

A) 0,246 M

B) 0,496 M

C) 2,01 M

D) 4,06 M

(ABŞ 2012)

Məsələ 129Orta

Aşağıdakı batareyalardan hansıları yenidən doldurula bilir?

I. Quru element

II. Qurğuşun-turşu akkumulyatoru

III. Nikel-kadmium batareyası

A) Yalnız II

B) Yalnız I və II

C) Yalnız II və III

D) I, II və III

(ABŞ 2012)

Məsələ 130Orta

Ərimiş maqnezium xloriddən 6,25 A cərəyan 1,85 saat keçirildikdə 0 $^\circ\mathrm{C}$ və 1 atm-də neçə litr $\mathrm{Cl_2}$ qazı ayrılar?

A) 0,0805 L

B) 0,161 L

C) 4,83 L

D) 9,67 L

(ABŞ 2012)

Məsələ 131Orta

$\mathrm{MnO_4^-}$ oksidləşdirici kimi müxtəlif pH-larda fərqli məhsullar əmələ gətirir.

	Turş	Əsasi	Neytral
A)	$\mathrm{Mn^{2+}}$	$\mathrm{Mn(OH)_2}$	$\mathrm{MnO_2}$
B)	$\mathrm{Mn^{2+}}$	$\mathrm{MnO_4^{2-}}$	$\mathrm{MnO_2}$
C)	$\mathrm{MnO_2}$	$\mathrm{MnO_4^{2-}}$	$\mathrm{Mn(OH)_2}$
D)	$\mathrm{Mn^{2+}}$	$\mathrm{Mn(OH)_2}$	$\mathrm{MnO_4^{2-}}$

Düzgün variant hansıdır?

A) A

B) B

C) C

D) D

(ABŞ 2013)

Məsələ 132Orta

Aşağıdakı tənlik ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{CO_2}$-nin əmsalı neçə olur?

$$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}+H_2C_2O_4+H^+\rightarrow Cr^{3+}+CO_2+H_2O}$$

A) 4

B) 6

C) 8

D) 12

(ABŞ 2013)

Məsələ 133Orta

$$\mathrm{Au^{3+}+3e^-\rightarrow Au} \qquad E^\circ=1{,}50\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=0{,}80\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=0{,}34\ \mathrm{V}$$

Bu metallardan yalnız birini oksidləşdirə bilən maddənin $E^\circ$ qiyməti hansı intervalda olmalıdır?

A) 0,34 V-dan kiçik

B) 0,34–0,80 V arasında

C) 0,80–1,50 V arasında

D) 1,50 V-dan böyük

(ABŞ 2013)

Məsələ 134Orta

Aşağıdakı elektrokimyəvi hüceyrə üçün $\Delta G^\circ$ neçədir?

$$\mathrm{Cu(s)|Cu^{2+}(aq)||NO_3^-(aq)|NO(s)|Pt(s)}$$

Yarımreaksiya	$E^\circ$
$\mathrm{NO_3^-+4H^++3e^-\rightarrow NO(g)+2H_2O}$	0,960 V
$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu}$	0,340 V

A) $-753$ kJ

B) $-359$ kJ

C) $-179$ kJ

D) $-59{,}8$ kJ

(ABŞ 2013)

Məsələ 135Orta

$\mathrm{CuSO_4}$ sulu məhlulu 2,50 A cərəyanla 1,50 saat elektroliz edilir.

Neçə qram Cu metalı əmələ gələr?

A) 8,88 q

B) 4,44 q

C) 0,296 q

D) 0,0741 q

(ABŞ 2013)

Məsələ 136Orta

Nernst tənliyi voltaik hüceyrənin potensialını hesablamaq üçün hansı şəraitdə istifadə olunur?

A) Yalnız qeyri-standart qatılıqlarda

B) Yalnız özbaşına getməyən reaksiyalarda

C) Yalnız tarazlıqda olan reaksiyalarda

D) Yalnız eyni yüklü ionların reaksiyalarında

(ABŞ 2013)

Məsələ 137Orta

Yarımreaksiya	$E^\circ$
$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu}$	0,340 V
$\mathrm{Sn^{2+}+2e^-\rightarrow Sn}$	$-0{,}136$ V
$\mathrm{Fe^{2+}+2e^-\rightarrow Fe}$	$-0{,}440$ V
$\mathrm{Zn^{2+}+2e^-\rightarrow Zn}$	$-0{,}763$ V
$\mathrm{Mg^{2+}+2e^-\rightarrow Mg}$	$-2{,}37$ V

Standart reduksiya potensiallarına əsasən dəmirin katodik mühafizəsi hansı metallarla həyata keçirilə bilər?

A) Yalnız Cu(s)

B) Yalnız Cu(s) və Sn(s)

C) Yalnız Mg(s)

D) Yalnız Mg(s) və Zn(s)

(ABŞ 2013)

Məsələ 138Orta

Aşağıdakı məlumatlara görə hansı reaksiya ən az özbaşınadır?

Reduksiya	$E^\circ$
$\mathrm{2Hg^{2+}+2e^-\rightarrow Hg_2^{2+}}$	1,82 V
$\mathrm{I_2+2e^-\rightarrow2I^-}$	0,53 V
$\mathrm{2H_2O+2e^-\rightarrow H_2+2OH^-}$	$-0{,}83$ V

A) $\mathrm{2Hg^{2+}+2I^-\rightarrow Hg_2^{2+}+I_2}$

B) $\mathrm{H_2+2OH^-+I_2\rightarrow2H_2O+2I^-}$

C) $\mathrm{2H_2O+Hg_2^{2+}\rightarrow H_2+2OH^-+2Hg^{2+}}$

D) $\mathrm{H_2+2OH^-+2Hg^{2+}\rightarrow2H_2O+Hg_2^{2+}}$

(ABŞ 2014)

Məsələ 139Orta

pH-ın artması aşağıdakı reaksiyalardan hansını təşviq edər?

I.

$$\mathrm{2MnO_4^-+MnO_2+4OH^-\rightarrow3MnO_4^{2-}+2H_2O}$$

II.

$$\mathrm{6Cl_2+2I^-+6H_2O\rightarrow12Cl^-+2IO_3^-+12H^+}$$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2014)

Məsələ 140Orta

Aşağıdakı elektrokimyəvi hüceyrə üçün $K$ neçədir?

$$\mathrm{Cu|CuNO_3(1{,}0\,M)||I^-(1{,}0\,M),I_2(1{,}0\,M)|Pt}$$

Reaksiya	$E^\circ$
$\mathrm{Cu^++e^-\rightarrow Cu}$	0,518 V
$\mathrm{I_2+2e^-\rightarrow2I^-}$	0,534 V

A) 0,288

B) 1,86

C) 2,23

D) 3,48

(ABŞ 2014)

Məsələ 141Orta

Metan yanacaq elementlərinin metan yandıran daxiliyanma mühərriklərinə nisbətən üstünlükləri hansılardır?

I. Metan yanacaq elementləri daha az çirkləndirir.

II. Metan yanacaq elementləri daha səmərəlidir.

III. Metan yanacaq elementləri daha ucuzdur.

A) Yalnız I

B) Yalnız I və II

C) Yalnız I və III

D) Yalnız II və III

(ABŞ 2014)

Məsələ 142Orta

1,20 A sabit cərəyan $\mathrm{MCl_x}$ məhlulundan 2 saat 33 dəqiqə keçirilir və 2,98 q M metalı çökür.

M hansı metaldır?

A) Al

B) Cr

C) Ni

D) Zn

(ABŞ 2014)

Məsələ 143Orta

$$\mathrm{MnO_4^-+5Fe^{2+}+8H^+\rightarrow Mn^{2+}+5Fe^{3+}+4H_2O}$$ $$E^\circ=0{,}743\ \mathrm{V}$$

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda:

$$[\mathrm{MnO_4^-}]=2{,}3\times10^{-2}\ \mathrm{M}$$ $$[\mathrm{Fe^{2+}}]=1\times10^{-4}\ \mathrm{M}$$ $$[\mathrm{Mn^{2+}}]=1{,}0\ \mathrm{M}$$ $$[\mathrm{Fe^{3+}}]=1{,}0\ \mathrm{M}$$

və pH = 3,00 olduqda element potensialı neçədir?

A) 0,20 V

B) 0,45 V

C) 0,64 V

D) 1,28 V

(ABŞ 2014)

Məsələ 144Orta

$\mathrm{Mg(ReO_4)_2}$ birləşməsində Re-un oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) +4

B) +5

C) +6

D) +7

(ABŞ 2015)

Məsələ 145Orta

225 mL $\mathrm{Ni^{2+}}$ məhlulundakı bütün nikeli çökdürmək üçün 5,15 A cərəyanla 126,5 dəqiqə tələb olunur.

İlkin $\mathrm{Ni^{2+}}$ qatılığı neçə idi?

A) 3,60 M

B) 1,80 M

C) 0,900 M

D) $1{,}50\times10^{-2}$ M

(ABŞ 2015)

Məsələ 146Orta

Aşağıdakı reaksiya ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{I_2}$-nin əmsalı neçədir?

$$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}+I^-+H^+\rightarrow I_2+Cr^{3+}+H_2O}$$

A) 2

B) 3

C) 4

D) 6

(ABŞ 2015)

Məsələ 147Orta

Litium-ion batareyalarının geniş istifadə olunmasının əsas səbəbi nədir?

A) Litium adi nikel-kadmium batareyalarındakı nikeldən daha aşağı elektromənfiliyə malikdir.

B) Litium batareyaları adi qələvi batareyalardan daha az toksikdir.

C) Litium batareyalarında kimyəvi maddələrin sızması riski azdır.

D) Litium batareyaları digər adi batareyalarla müqayisədə vahid kütləyə daha çox enerji saxlayır.

(ABŞ 2015)

Məsələ 148Orta

$\mathrm{Cd^{2+}}$ üçün standart reduksiya potensialı $-0{,}402$ V-dur.

$$\mathrm{Cd(s)+2H^+(aq)\rightarrow Cd^{2+}(aq)+H_2(aq)}$$

hüceyrəsində

$$[\mathrm{Cd^{2+}}]=0{,}900\ \mathrm{M}$$

və hidrogen təzyiqi 0,975 atm-dir.

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda ölçülən hüceyrə potensialı

$$E=+0{,}192\ \mathrm{V}$$

olduğuna görə hidrogen yarımelementində pH neçədir?

A) 3,28

B) 3,58

C) 6,54

D) 7,15

(ABŞ 2015)

Məsələ 149Orta

Maqnezium nitriddə azotun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-3$

B) $-2$

C) +3

D) +5

(ABŞ 2016)

Məsələ 150Orta

$$\mathrm{Zn(s)|Zn^{2+}(aq)||Cu^{2+}(aq)|Cu(s)}$$

qalvanik hüceyrəsinin standart potensialı 1,10 V-dur.

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda

$$[\mathrm{Zn^{2+}}]=2{,}5\ \mathrm{M}$$

və

$$[\mathrm{Cu^{2+}}]=0{,}10\ \mathrm{M}$$

olduqda potensial neçədir?

A) 1,14 V

B) 1,10 V

C) 1,06 V

D) 1,02 V

(ABŞ 2016)

Məsələ 151Orta

Aşağıdakı metallardan hansının elektroliz yolu ilə istehsal olunması ən ehtimallıdır?

A) Alüminium

B) Qızıl

C) Dəmir

D) Civə

(ABŞ 2016)

Məsələ 152Orta

$\mathrm{Cr^{2+}(aq)}$ ionunun Cr(s)-ə reduksiyası üçün standart reduksiya potensialı neçədir?

Yarımreaksiya	$E^\circ$
$\mathrm{Cr^{3+}+3e^-\rightarrow Cr}$	$-0{,}73$ V
$\mathrm{Cr^{3+}+e^-\rightarrow Cr^{2+}}$	$-0{,}50$ V

A) $-0{,}23$ V

B) $-0{,}85$ V

C) $-1{,}23$ V

D) $-1{,}69$ V

(ABŞ 2016)

Məsələ 153Orta

Qurğuşun parçası $\mathrm{Cu(NO_3)_2}$ sulu məhluluna salınarsa nə müşahidə olunur?

$$\mathrm{Pb^{2+}+2e^-\rightarrow Pb} \qquad E^\circ=-0{,}13\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=+0{,}34\ \mathrm{V}$$

I. Metal parçasının kütləsi artır.

II. Məhlulun mavi rənginin intensivliyi azalır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2016)

Məsələ 154Orta

Su 10,0 A cərəyanla 2,0 saat elektroliz edilərsə normal şəraitdə neçə litr quru $\mathrm{O_2}$ qazı toplanar?

A) 4,2 L

B) 4,6 L

C) 8,4 L

D) 17 L

(ABŞ 2016)

Məsələ 155Orta

Permanqanat ionu turş məhlulda hidrogen peroksidi aşağıdakı reaksiyaya görə oksidləşdirir:

$$\mathrm{2MnO_4^-+5H_2O_2+6H^+\rightarrow2Mn^{2+}+5O_2+8H_2O}$$

50,0 mL dezinfeksiyaedici məhluldakı bütün $\mathrm{H_2O_2}$-ni sərf etmək üçün 35,0 mL 0,150 M $\mathrm{KMnO_4}$ tələb olunursa $\mathrm{H_2O_2}$ qatılığı neçədir?

A) 0,0420 M

B) 0,105 M

C) 0,263 M

D) 0,368 M

(ABŞ 2017)

Məsələ 156Orta

Aşağıdakı qalvanik hüceyrənin ölçülən potensialını hansı dəyişikliklər artırar?

$$\mathrm{Cu(s)|Cu^{2+}(0{,}10\,M)||Ag^+(1{,}0\,M)|Ag(s)}$$

I. Cu/$\mathrm{Cu^{2+}}$ yarımelementində $[\mathrm{Cu^{2+}}]$ qatılığını 0,50 M-a artırmaq.

II. Ag/$\mathrm{Ag^+}$ yarımelementinə $[\mathrm{Cl^-}]=0{,}01$ M olana qədər $\mathrm{Cl^-}$ əlavə etmək.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Məsələ 157Orta

Aşağıdakı reaksiya əsasi mühitdə ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{H_2O}$-nun əmsalı və yerləşdiyi tərəf hansıdır?

$$\mathrm{Cu(s)+MnO_4^-(aq)\rightarrow Cu(OH)_2(s)+MnO_2(s)}$$

A) 2, reaktivlər tərəfində

B) 4, reaktivlər tərəfində

C) 2, məhsullar tərəfində

D) 4, məhsullar tərəfində

(ABŞ 2017)

Məsələ 158Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında element ən yüksək oksidləşmə dərəcəsinə malikdir?

A) $\mathrm{OsO_4}$

B) $\mathrm{Mn_2(CO)_{10}}$

C) $\mathrm{N_5^+}$

D) $\mathrm{XeF_8^{2-}}$

(ABŞ 2017)

Məsələ 159Orta

$\mathrm{Hg^{2+}(aq)}$ ionunun Hg(l)-ə standart reduksiya potensialı neçədir?

$$\mathrm{2Hg^{2+}+2e^-\rightarrow Hg_2^{2+}} \qquad E^\circ=+0{,}90\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Hg_2^{2+}+2e^-\rightarrow2Hg(l)} \qquad E^\circ=+0{,}80\ \mathrm{V}$$

A) +1,70 V

B) +0,85 V

C) +0,10 V

D) $-0{,}10$ V

(ABŞ 2017)

Məsələ 160Orta

Qurğuşun-turşu akkumulyatorunda aşağıdakı yarımreaksiyalar gedir:

$$\mathrm{PbO_2+4H^++SO_4^{2-}+2e^-\rightarrow PbSO_4+2H_2O}$$ $$\mathrm{Pb+SO_4^{2-}\rightarrow PbSO_4+2e^-}$$

Akkumulyator boşaldıqca hansı qatılıqlar azalır?

I. $[\mathrm{H^+}]$

II. $[\mathrm{Pb^{2+}}]$

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2017)

Məsələ 161Orta

Yodid ionu əsasi məhlulda permanqanat ionu ilə hipoyodit ionuna oksidləşir:

$$\mathrm{I^-+MnO_4^-\rightarrow IO^-+MnO_2}$$

Tarazlaşdırılmış tənlikdə hidroksid ionlarının yodid ionlarına nisbəti neçədir?

A) 3:1

B) 2:1

C) 1:1

D) 2:3

(ABŞ 2018)

Məsələ 162Orta

$\mathrm{Na[V(CO)_6]}$ karbonmonoksid kompleksində vanadiumun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-1$

B) +3

C) +5

D) +6

(ABŞ 2018)

Məsələ 163Orta

298 K-də $\mathrm{Fe(OH)_2}$ üçün $K_{sp}$ neçədir?

$$\mathrm{Fe^{2+}+2e^-\rightarrow Fe} \qquad E^\circ=-0{,}44\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Fe(OH)_2+2e^-\rightarrow Fe+2OH^-} \qquad E^\circ=-0{,}89\ \mathrm{V}$$

A) $2{,}4\times10^{-8}$

B) $6{,}0\times10^{-16}$

C) $1{,}0\times10^{-45}$

D) $8{,}3\times10^{-46}$

(ABŞ 2018)

Məsələ 164Orta

Mis və gümüş ərintisinin 0,100 q nümunəsi nitrat turşusunda həll edilərək $\mathrm{Cu^{2+}}$ və $\mathrm{Ag^+}$ ionları alınır.

Bütün metal ionlarını yenidən metal halında çökdürmək üçün 0,150 A cərəyan 1429 s keçirilməlidir.

Ərintidə misin kütlə faizi neçədir?

A) 20,0%

B) 58,3%

C) 70,6%

D) 77,2%

(ABŞ 2018)

Məsələ 165Orta

Hansı elektrokimyəvi hüceyrənin standart potensialı ən böyükdür?

Yarımreaksiya	$E^\circ$
$\mathrm{Cd^{2+}+2e^-\rightarrow Cd}$	$-0{,}40$ V
$\mathrm{Tl^++e^-\rightarrow Tl}$	$-0{,}34$ V
$\mathrm{AgCl+e^-\rightarrow Ag+Cl^-}$	+0,22 V
$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu}$	+0,34 V

A) $\mathrm{Cu|Cu^{2+}||Cd^{2+}|Cd}$

B) $\mathrm{Tl|Tl^+||AgCl|Ag,Cl^-}$

C) $\mathrm{Cd|Cd^{2+}||AgCl|Ag,Cl^-}$

D) $\mathrm{Tl|Tl^+||Cu^{2+}|Cu}$

(ABŞ 2018)

Məsələ 166Orta

Aşağıdakı qalvanik hüceyrədə iki yarımelementin həcmləri eynidir:

$$\mathrm{Cu|Cu^{2+}(1{,}00\,M)||Fe(CN)_6^{3-}(0{,}200\,M)|Fe(CN)_6^{4-}(0{,}200\,M)|Pt}$$ $$E^\circ(\mathrm{Cu^{2+}/Cu})=+0{,}337\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Fe(CN)_6^{3-}/Fe(CN)_6^{4-}})=+0{,}360\ \mathrm{V}$$

25 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda hüceyrə boşaldıqca potensial sıfıra düşür və boşalma dayanır.

Bu anda $[\mathrm{Cu^{2+}}]$ neçədir?

A) 0,80 M

B) 0,96 M

C) 1,04 M

D) 1,20 M

(ABŞ 2018)

Məsələ 167Orta

Elektrolitik hüceyrənin katodu həm 0,01 M $\mathrm{AgNO_3}$, həm də 0,01 M $\mathrm{Cu(NO_3)_2}$ olan 100 mL məhlula salınmışdır.

0,5 A cərəyan 250 s keçirildikdə katodda nə çökər?

A) Yalnız Ag

B) Yalnız Cu

C) $1\times10^{-3}$ mol Ag və müəyyən miqdarda Cu

D) $1\times10^{-3}$ mol Cu və müəyyən miqdarda Ag

(ABŞ 2019)

Məsələ 168Orta

$\mathrm{Na_2S_2O_4}$ birləşməsində kükürdün oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-2$

B) +3

C) +4

D) +6

(ABŞ 2019)

Məsələ 169Orta

$\mathrm{V^{3+}(aq)}$ ionunun V(s)-ə standart reduksiya potensialı neçədir?

$$\mathrm{V^{2+}+2e^-\rightarrow V} \qquad E^\circ=-1{,}13\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{V^{3+}+e^-\rightarrow V^{2+}} \qquad E^\circ=-0{,}26\ \mathrm{V}$$

A) $-0{,}70$ V

B) $-0{,}84$ V

C) $-1{,}39$ V

D) $-1{,}65$ V

(ABŞ 2019)

Məsələ 170Orta

Aşağıdakı hüceyrənin potensialı neçədir?

$$\mathrm{Ag|Ag(NH_3)_2^+(0{,}010\,M)|NH_3(0{,}40\,M)||Ag^+(0{,}010\,M)|Ag}$$ $$K_f(\mathrm{Ag(NH_3)_2^+})=1{,}6\times10^7$$

A) 0,12 V

B) 0,38 V

C) 0,40 V

D) 0,44 V

(ABŞ 2019)

Məsələ 171Orta

298 K-də aşağıdakı reaksiya üçün tarazlıq sabiti neçədir?

$$\mathrm{3Cl_2(g)+2Cr^{3+}(aq)+7H_2O(l)\rightleftharpoons Cr_2O_7^{2-}(aq)+6Cl^-(aq)+14H^+(aq)}$$ $$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}+14H^++6e^-\rightarrow2Cr^{3+}+7H_2O} \qquad E^\circ=1{,}33\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cl_2+2e^-\rightarrow2Cl^-} \qquad E^\circ=1{,}36\ \mathrm{V}$$

A) 3,2

B) 1100

C) $3{,}2\times10^{46}$

D) $1{,}1\times10^{279}$

(ABŞ 2019)

Məsələ 172Orta

Aşağıdakı reaksiya əsasi şəraitdə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{Mn(OH)_2}$ və $\mathrm{MnO_4^{2-}}$ əmsallarının nisbəti neçədir?

$$\mathrm{Mn(OH)_2+MnO_4^-\rightarrow MnO_4^{2-}}$$

A) 3:1

B) 1:3

C) 1:4

D) 1:5

(ABŞ 2020)

Məsələ 173Orta

Turş məhlulda permanqanat ionunun manqan dioksidə reduksiyası üçün standart reduksiya potensialı neçədir?

$$\mathrm{MnO_4^-+8H^++5e^-\rightarrow Mn^{2+}+4H_2O} \qquad E^\circ=+1{,}51\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{MnO_2+4H^++2e^-\rightarrow Mn^{2+}+2H_2O} \qquad E^\circ=+1{,}23\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{MnO_4^-+4H^++3e^-\rightarrow MnO_2+2H_2O}$$

A) +0,28 V

B) +1,37 V

C) +1,43 V

D) +1,70 V

(ABŞ 2020)

Məsələ 174Orta

Metal nitrat məhlulundan 1,20 A cərəyan 153 dəqiqə keçirildikdə 3,92 q metal çökür.

Metal hansıdır?

A) Ni

B) Cu

C) Rh

D) Ba

(ABŞ 2020)

Məsələ 175Orta

Hidrogen-oksigen yanacaq elementinin nəzəri hüceyrə potensialını hansı dəyişikliklər artırar?

I. Katodda daha səmərəli katalizatordan istifadə etmək.

II. Temperaturu 298 K-dən 320 K-ə artırmaq.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2020)

Məsələ 176Orta

Əsasi məhlulda $\mathrm{Cl_2(g)}$ disproporsionlaşaraq $\mathrm{Cl^-}$ və $\mathrm{ClO_3^-}$ əmələ gətirir.

Məhsullardakı $\mathrm{Cl^-}:\mathrm{ClO_3^-}$ mol nisbəti neçədir?

A) 5:1

B) 4:1

C) 3:1

D) 3:2

(ABŞ 2021)

Məsələ 177Orta

Tiosulfat ionunda, $\mathrm{S_2O_3^{2-}}$, iki kükürd atomunun oksidləşmə dərəcələri hansılardır?

A) Hər iki kükürd +2-dir.

B) Hər iki kükürd +3-dür.

C) Bir kükürd +5, digəri $-1$-dir.

D) Bir kükürd +6, digəri $-2$-dir.

(ABŞ 2021)

Məsələ 178Orta

Yeni elektrod materialının oksigen qazını seçici olaraq hidrogen peroksidə reduksiya etmə qabiliyyəti yoxlanılır.

Elektroliz 0,150 A cərəyanla 110,0 dəqiqə aparıldıqdan sonra katod bölməsində

$$2{,}00\times10^{-3}\ \mathrm{mol}$$

$\mathrm{H_2O_2}$ olduğu müəyyən edilir.

Cərəyana əsasən $\mathrm{H_2O_2}$-nin Faradey çıxımı neçə faizdir?

A) 19,5%

B) 39,0%

C) 78,0%

D) 100%

(ABŞ 2021)

Məsələ 179Orta

298 K-də AgI üçün $K_{sp}$ neçədir?

$$\mathrm{Ag^++e^-\rightarrow Ag} \qquad E^\circ=+0{,}80\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{AgI+e^-\rightarrow Ag+I^-} \qquad E^\circ=-0{,}15\ \mathrm{V}$$

A) $4{,}8\times10^{-26}$

B) $1{,}0\times10^{-22}$

C) $8{,}5\times10^{-17}$

D) $1{,}0\times10^{-11}$

(ABŞ 2021)

Məsələ 180Orta

Ağardıcıdakı hipoxlorit qatılığı artıq miqdarda yodid ionu və turşu ilə müəyyən edilir:

$$\mathrm{OCl^-+3I^-+2H_3O^+\rightarrow Cl^-+I_3^-+3H_2O}$$

Sonra triyodid natrium tiosulfatla titrlənir:

$$\mathrm{I_3^-+2S_2O_3^{2-}\rightarrow3I^-+S_4O_6^{2-}}$$

75,0 mL ağardıcı nümunəsi artıq KI və turşu ilə işlənir və 0,0235 M natrium tiosulfatla titrlənir. Son nöqtəyə 21,23 mL-də çatılır.

Ağardıcıda hipoxlorit qatılığı neçədir?

A) $4{,}99\times10^{-4}$ M

B) $1{,}66\times10^{-3}$ M

C) $3{,}33\times10^{-3}$ M

D) $6{,}65\times10^{-3}$ M

(ABŞ 2022)

Məsələ 181Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında göstərilən element ən yüksək oksidləşmə dərəcəsinə malikdir?

A) $\mathrm{HPO_4^{2-}}$ birləşməsində P

B) $\mathrm{MnO_4^{2-}}$ birləşməsində Mn

C) $\mathrm{HSO_3^-}$ birləşməsində S

D) $\mathrm{NO_3^-}$ birləşməsində N

(ABŞ 2022)

Məsələ 182Orta

Oksalat turşusu turşulaşdırılmış kalium permanqanatla aşağıdakı reaksiyaya girir:

$$\mathrm{H_2C_2O_4+MnO_4^-+H^+\rightarrow CO_2+Mn^{2+}+H_2O}$$

Ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{H_2O}$-nun əmsalı neçədir?

A) 2

B) 3

C) 5

D) 8

(ABŞ 2022)

Məsələ 183Orta

Həm Cu(II), həm də Rh(III) ionları olan sulu məhlul elektroliz edilir.

0,153 A cərəyan 16400 s keçirildikdən sonra 0,826 q metal çökür.

Çökən metalın tərkibi necədir?

A) Yalnız Cu

B) Yalnız Rh

C) Cu və Rh qarışığı

D) Verilən məlumatdan müəyyən etmək mümkün deyil.

(ABŞ 2022)

Məsələ 184Orta

Aşağıdakı hüceyrə haqqında hansı ifadələr doğrudur?

$$\mathrm{Zn(s)+2AgI(s)\rightarrow Zn^{2+}(aq)+Ag(s)+2I^-(aq)}$$

Növ	$\Delta H_f^\circ$, kJ/mol	$S^\circ$, J/(mol·K)
Zn(s)	0	41,6
AgI(s)	$-61{,}84$	115,5
$\mathrm{Zn^{2+}(aq)}$	$-153{,}89$	$-112{,}1$
Ag(s)	0	42,6
$\mathrm{I^-(aq)}$	$-55{,}19$	111,3

I. 298 K-də standart hüceyrə potensialı 0,54 V-dur.

II. Temperatur artdıqca hüceyrə potensialı artır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I və II

D) Heç biri

(ABŞ 2022)

Məsələ 185Orta

Aşağıdakı hüceyrənin 298 K-də potensialı 1,05 V-dur:

$$\mathrm{Ni|Ni^{2+}(1{,}00\,M)||Ag^+(1{,}00\,M)|Ag}$$

Hər iki yarımelementə sərbəst $\mathrm{CN^-}$ qatılığı 1,00 M olana qədər NaCN əlavə edilir.

$$K_f(\mathrm{Ni(CN)_4^{2-}})=2{,}0\times10^{31}$$ $$K_f(\mathrm{Ag(CN)_2^-})=9{,}8\times10^{21}$$

Yeni hüceyrə potensialı neçədir?

A) 0,68 V

B) 0,78 V

C) 1,33 V

D) 1,43 V

(ABŞ 2022)

Məsələ 186Orta

298 K-də turş şəraitdə hidrogenselenat ionunun elementar selenə reduksiyası üçün standart reduksiya potensialı neçədir?

$$\mathrm{H_2SeO_3+4H^++4e^-\rightarrow Se+3H_2O} \qquad E^\circ=0{,}74\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{HSeO_4^-+3H^++2e^-\rightarrow H_2SeO_3+H_2O} \qquad E^\circ=1{,}15\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{HSeO_4^-+7H^++6e^-\rightarrow Se+4H_2O}$$

A) 0,88 V

B) 0,94 V

C) 1,56 V

D) 1,89 V

(ABŞ 2022)

Məsələ 187Orta

Ağ fosforun əsasi məhlulda disproporsionlaşma tənliyi tarazlaşdırıldıqda hansı növün əmsalı ən böyükdür?

$$\mathrm{P_4(s)+OH^-(aq)+H_2O(l)\rightarrow PH_3(g)+PO_4^{3-}(aq)}$$

A) $\mathrm{P_4(s)}$

B) $\mathrm{OH^-(aq)}$

C) $\mathrm{H_2O(l)}$

D) $\mathrm{PH_3(g)}$

(ABŞ 2023)

Məsələ 188Orta

Standart şəraitdə hansı reagent $\mathrm{Fe^{2+}(aq)}$ ionunu özbaşına Fe(s)-ə reduksiya edər?

A) $\mathrm{H_2(g)}$

B) Ni(s)

C) $\mathrm{Sn^{2+}(aq)}$

D) Zn(s)

(ABŞ 2023)

Məsələ 189Orta

Karbon dioksidin metanola reduksiyası üçün elektrokatalizatorun seçiciliyi yoxlanılır.

Elektroliz 0,370 A sabit cərəyanla 155 dəqiqə aparılır. Katod bölməsində

$$5{,}30\times10^{-3}\ \mathrm{mol}$$

$\mathrm{CH_3OH}$ tapılır.

Faradey çıxımı neçə faizdir?

A) 14,8%

B) 29,7%

C) 59,4%

D) 89,2%

(ABŞ 2023)

Məsələ 190Orta

Elektrolitik hüceyrənin katod bölməsində $\mathrm{Fe(CN)_6^{3-}}$ və $\mathrm{Cu^{2+}}$ ionlarının hər biri 0,100 M-dir və elektrod kimyəvi cəhətdən inertdir.

$$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=+0{,}337\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Fe(CN)_6^{3-}+e^-\rightarrow Fe(CN)_6^{4-}} \qquad E^\circ=+0{,}370\ \mathrm{V}$$

Cərəyan keçirildikdə Cu(s) necə çökür?

A) Mis dərhal çökməyə başlayır, lakin sürət 193000 C-a 1 moldan xeyli azdır. Elektroliz davam etdikcə mis çökməsinin sürəti artır.

B) Mis dərhal, təxminən 193000 C-a 1 mol sürətlə çökür. Elektroliz davam etdikcə sürət azalır.

C) Müəyyən müddət mis çökmür, sonra mis çökməyə başlayır.

D) Mis müəyyən müddət 193000 C-a 1 mol sürətlə çökür, sonra sürət azalır.

(ABŞ 2023)

Məsələ 191Orta

Turş məhlulda hidrogenmanqanat ionunun aşağıdakı disproporsionlaşması üçün $E^\circ$ neçədir?

$$\mathrm{5HMnO_4^-+3H^+\rightarrow4MnO_4^-+Mn^{2+}+4H_2O}$$ $$\mathrm{MnO_4^-+H^++e^-\rightarrow HMnO_4^-} \qquad E^\circ=+0{,}90\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{MnO_4^-+8H^++5e^-\rightarrow Mn^{2+}+4H_2O} \qquad E^\circ=+1{,}51\ \mathrm{V}$$

A) 0,61 V

B) 0,76 V

C) 0,99 V

D) 1,21 V

(ABŞ 2023)

Məsələ 192Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında oksigenin oksidləşmə dərəcəsi $-2$-dən fərqlidir?

A) $\mathrm{NaBO_3}$

B) $\mathrm{NaNO_3}$

C) $\mathrm{K_3PO_4}$

D) $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$

(ABŞ 2024)

Məsələ 193Orta

Mis metalı nitrat turşusu ilə reaksiyaya girərək NO əmələ gətirir:

$$\mathrm{Cu(s)+H^+(aq)+NO_3^-(aq)\rightarrow Cu^{2+}(aq)+NO(g)+H_2O(l)}$$

Ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda $\mathrm{H^+}$ ionunun əmsalı neçədir?

A) 2

B) 4

C) 6

D) 8

(ABŞ 2024)

Məsələ 194Orta

Alüminium istehsalının Hall–Héroult prosesində $\mathrm{Al_2O_3}$ ərimiş kriolitdə, $\mathrm{Na_3AlF_6}$, həll edilir və Al katodda reduksiya olunur, qrafit anod isə $\mathrm{CO_2}$-yə oksidləşir.

Katodda çökən Al kütləsinin anoddan itən C kütləsinə nisbəti neçədir?

A) 1,50:1

B) 2,25:1

C) 3,00:1

D) 3,36:1

(ABŞ 2024)

Məsələ 195Orta

Mis elektrodlu elektrolitik hüceyrənin katodunda başlanğıcda hər biri 1,00 M olan $\mathrm{Cu^{2+}}$ və $\mathrm{Fe(CN)_6^{3-}}$ ionlarını ehtiva edən 100,0 mL məhlul vardır.

Elektroliz 298 K-də 0,500 A sabit cərəyanla aparılır.

$$\mathrm{Fe(CN)_6^{3-}+e^-\rightarrow Fe(CN)_6^{4-}} \qquad E^\circ=0{,}370\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Cu^{2+}+2e^-\rightarrow Cu} \qquad E^\circ=0{,}337\ \mathrm{V}$$

Cu(s) çökməyə başlayana qədər neçə dəqiqə keçir?

A) 0 dəq

B) 89,4 dəq

C) 252 dəq

D) 322 dəq

(ABŞ 2024)

Məsələ 196Orta

Molekul foton udaraq həyəcanlanmış hala keçir.

Həyəcanlanmış halın redoks xassələri əsas halla müqayisədə necə dəyişir?

A) Həm daha güclü oksidləşdirici, həm də daha güclü reduksiyaedici olur.

B) Həm daha zəif oksidləşdirici, həm də daha zəif reduksiyaedici olur.

C) Daha güclü oksidləşdirici, lakin daha zəif reduksiyaedici olur.

D) Daha zəif oksidləşdirici, lakin daha güclü reduksiyaedici olur.

(ABŞ 2024)

Məsələ 197Orta

298 K-də PbO(s)-un disproporsionlaşması üçün $\Delta G^\circ$ neçədir?

$$\mathrm{2PbO(s)\rightarrow PbO_2(s)+Pb(s)}$$ $$\mathrm{PbO_2+4H^++4e^-\rightarrow Pb+2H_2O} \qquad E^\circ=0{,}671\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{PbO+H_2O+2e^-\rightarrow Pb+2OH^-} \qquad E^\circ=-0{,}580\ \mathrm{V}$$

A) 163 kJ mol$^{-1}$

B) 241 kJ mol$^{-1}$

C) 403 kJ mol$^{-1}$

D) 483 kJ mol$^{-1}$

(ABŞ 2024)

Məsələ 198Orta

Fosfomolibdat ionunda, $\mathrm{PMo_{12}O_{40}^{3-}}$, molibdenin orta oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) +6,00

B) +6,17

C) +6,42

D) +6,50

(ABŞ 2025)

Məsələ 199Orta

$$\mathrm{Zn|Zn^{2+}(1{,}0\,M)||Ag^+(1{,}0\,M)|Ag}$$

voltaik hüceyrəsi üçün hansı ifadə doğrudur?

A) Sink elektrodu anoddur.

B) Hüceyrə işlədikcə $\mathrm{Ag^+}$ qatılığı artır.

C) Hüceyrə işlədikcə sink elektrodunun kütləsi artır.

D) Elektronlar xarici dövrədə gümüş elektroddan sink elektroda doğru hərəkət edir.

(ABŞ 2025)

Məsələ 200Orta

Qızıl birləşməsinin 1,000 q nümunəsi elektroliz edilərək tərkibindəki bütün qızıl katodda çökdürülür.

Bunun üçün 0,130 A sabit cərəyanla 4700 s elektroliz tələb olunur.

Birləşmə hansıdır?

A) $\mathrm{LiAuCl_2}$, $M=274{,}8$

B) $\mathrm{LiAuCl_4}$, $M=345{,}7$

C) $\mathrm{CsAuCl_2}$, $M=400{,}8$

D) $\mathrm{CsAuCl_4}$, $M=471{,}7$

(ABŞ 2025)

Məsələ 201Orta

Turş məhlulda permanqanatın manqan(II)-yə reduksiyası üçün

$$E^\circ=1{,}51\ \mathrm{V}$$

dir.

298 K-də aşağıdakı şəraitdə yarımreaksiyanın potensialı neçədir?

$$\mathrm{MnO_4^-(0{,}0100\,M)+8H^+(0{,}200\,M)+5e^-\rightarrow Mn^{2+}(0{,}0200\,M)+4H_2O}$$

A) 1,16 V

B) 1,44 V

C) 1,50 V

D) 1,51 V

(ABŞ 2025)

Məsələ 202Orta

Hidrogenselenatın hidrogenselenidə reduksiyası üçün standart reduksiya potensialı neçədir?

$$\mathrm{HSeO_4^-+9H^++8e^-\rightarrow H_2Se+4H_2O}$$ $$\mathrm{HSeO_4^-+3H^++2e^-\rightarrow H_2SeO_3+H_2O} \qquad E^\circ=1{,}15\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{H_2SeO_3+4H^++4e^-\rightarrow Se+3H_2O} \qquad E^\circ=0{,}74\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Se+2H^++2e^-\rightarrow H_2Se} \qquad E^\circ=-0{,}11\ \mathrm{V}$$

A) 0,30 V

B) 0,63 V

C) 0,71 V

D) 1,78 V

(ABŞ 2025)

Məsələ 203Orta

NO əsasi məhlulda $\mathrm{N_2O}$ və $\mathrm{NO_2^-}$ əmələ gətirərək disproporsionlaşır.

Reaksiya ən kiçik tam ədədlərlə tarazlaşdırıldıqda NO-nun əmsalı neçədir?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

(ABŞ 2026)

Məsələ 204Orta

Əsasi məhlulda aşağıdakı standart reduksiya potensialları verilmişdir:

$$\mathrm{MnO_4^-\xrightarrow{0{,}543\,V}MnO_4^{2-}\xrightarrow{???}MnO_2}$$

və

$$\mathrm{MnO_4^-\xrightarrow{0{,}595\,V}MnO_2}$$

$\mathrm{MnO_4^{2-}/MnO_2}$ cütünün standart reduksiya potensialı neçədir?

A) 0,052 V

B) 0,569 V

C) 0,621 V

D) 0,647 V

(ABŞ 2026)

Məsələ 205Orta

$$\mathrm{Cr|Cr^{3+}(1{,}0\,M)||Ag^+(1{,}0\,M)|Ag}$$

voltaik hüceyrəsinin potensialını hansı dəyişiklik azaldar?

A) Həcm dəyişikliyi nəzərə alınmadan gümüş yarımelementinə qatı nitrat turşusu əlavə edərək pH-ı azaltmaq.

B) Həcm dəyişikliyi nəzərə alınmadan gümüş yarımelementindən $\mathrm{NH_3(g)}$ keçirmək.

C) Xrom yarımelementinə su əlavə etmək.

D) Gümüş elektrodun ölçüsünü artırmaq.

(ABŞ 2026)

Məsələ 206Orta

298 K-də qurğuşun sulfatın molyar həllolma qabiliyyəti neçədir?

$$\mathrm{Pb^{2+}+2e^-\rightarrow Pb} \qquad E^\circ=-0{,}126\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{PbSO_4+2e^-\rightarrow Pb+SO_4^{2-}} \qquad E^\circ=-0{,}359\ \mathrm{V}$$

A) $1{,}31\times10^{-8}$ mol L$^{-1}$

B) $8{,}46\times10^{-7}$ mol L$^{-1}$

C) $5{,}46\times10^{-5}$ mol L$^{-1}$

D) $1{,}14\times10^{-4}$ mol L$^{-1}$

(ABŞ 2026)

Məsələ 207Orta

Metal ionu olan məhlul elektroliz edilir və katodda 1,50 q metal çökür.

Eyni zamanda anodda normal şəraitdə ölçülmüş 0,265 L quru $\mathrm{O_2}$ qazı toplanır.

Metal hansıdır?

A) Al

B) Cu

C) Sn

D) U

(ABŞ 2026)

Məsələ 208–222 · Avstraliya Kimya Olimpiadası

Məsələ 208Orta

Laboratoriyada kiçik polad lövhə 100 mL 1 mol L$^{-1}$ $\mathrm{Cr_2(SO_4)_3}$ məhluluna salınmış və başqa stəkanda X metalı öz duzunun 100 mL məhluluna salınmışdır. İki stəkan duz körpüsü ilə müəyyən müddət birləşdirilmişdir.

Duz körpüsü çıxarıldıqdan sonra polad lövhənin üzərində 1,48 q xrom çökdüyü, digər elektrodun isə 1,04 q yüngülləşdiyi müəyyən edilmişdir.

X metalı hansıdır?

A) Al

B) Mg

C) Zn

D) Ni

E) Fe

(Avstraliya 2008)

Məsələ 209Orta

Aşağıdakı çevrilmələrdən hansını yalnız reduksiyaedici vasitəsilə həyata keçirmək olar?

A) Xlor molekulları $\rightarrow$ xlorid ionları

B) Hidrogen molekulları $\rightarrow$ su molekulları

C) Dəmir atomları $\rightarrow$ dəmir(III) ionları

D) Yod molekulları $\rightarrow$ yod monoxlorid molekulları

E) Yodid ionları $\rightarrow$ yod molekulları

(Avstraliya 2008)

Məsələ 210Orta

$\mathrm{[Mo_2O_4(NCS)_6]^{4-}}$ ionunda molibdenin oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) +I

B) +III

C) +IV

D) +V

E) +VI

(Avstraliya 2009)

Məsələ 211Orta

Aşağıdakı standart reduksiya potensiallarına əsasən hansı növ ən güclü oksidləşdiricidir?

$$\mathrm{Cd^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Cd} \qquad E^\circ=-0{,}40\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Zn^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Zn} \qquad E^\circ=-0{,}76\ \mathrm{V}$$ $$\mathrm{Ni^{2+}+2e^-\rightleftharpoons Ni} \qquad E^\circ=-0{,}23\ \mathrm{V}$$

A) Cd(s)

B) $\mathrm{Zn^{2+}(aq)}$

C) $\mathrm{Ni^{2+}(aq)}$

D) Zn(s)

E) Ni(s)

(Avstraliya 2009)

Məsələ 212Orta

Aşağıdakı redoks reaksiyasında 10 $\mathrm{I^-}$ ionundan 2 $\mathrm{MnO_4^-}$ ionuna neçə elektron ötürülür?

$$\mathrm{2MnO_4^-+16H^++10I^-\rightarrow2Mn^{2+}+5I_2+8H_2O}$$

A) 2

B) 5

C) 8

D) 10

E) 16

(Avstraliya 2010)

Məsələ 213Orta

Aşağıdakı birləşmələrdən hansında manqanın oksidləşmə dərəcəsi ən aşağıdır?

A) $\mathrm{Mn_2O_7}$

B) $\mathrm{Mn(CH_3COO)_2\cdot4H_2O}$

C) $\mathrm{KMnO_4}$

D) $\mathrm{MnO_2F}$

E) $\mathrm{K_2MnO_4}$

(Avstraliya 2010)

Məsələ 214Orta

İşləyən qalvanik hüceyrə dəmir elektrodu/dəmir(II) nitrat və gümüş elektrodu/gümüş(I) nitrat yarımelementlərindən hazırlanır.

Hüceyrə boşaldıqdan sonra yenidən doldurula bilər.

$$E^\circ(\mathrm{Ag^+/Ag})=+0{,}80\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Fe^{2+}/Fe})=-0{,}41\ \mathrm{V}$$

Doldurma zamanı hansı hal baş verər?

A) Ən azı 1,21 V tətbiq edilir və elektronlar gümüş elektroddan dəmir elektroda gedir.

B) Ən azı 1,21 V tətbiq edilir və elektronlar dəmir elektroddan gümüş elektroda gedir.

C) Ən azı 0,39 V tətbiq edilir və elektronlar gümüş elektroddan dəmir elektroda gedir.

D) Ən azı 0,39 V tətbiq edilir və elektronlar dəmir elektroddan gümüş elektroda gedir.

E) Ən azı 2,01 V tətbiq edilir və elektronlar gümüş elektroddan dəmir elektroda gedir.

(Avstraliya 2012)

Məsələ 215Orta

Aşağıdakı reaksiya üçün $E^\circ$ qiymətini hesablayın:

$$\mathrm{Cr_2O_7^{2-}+14H^++6Fe^{2+}\rightarrow2Cr^{2+}+7H_2O+6Fe^{3+}}$$ $$E^\circ(\mathrm{Cr_2O_7^{2-}/Cr^{3+}})=+1{,}33\ \mathrm{V}$$ $$E^\circ(\mathrm{Fe^{3+}/Fe^{2+}})=+0{,}77\ \mathrm{V}$$

A) 0,56 V

B) 0,98 V

C) 1,00 V

D) 2,10 V

E) 3,29 V

(Avstraliya 2012)

Məsələ 216Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında göstərilən elementin oksidləşmə dərəcəsi +II-dir?

A) $\mathrm{SO_2Cl_2}$ birləşməsində S

B) $\mathrm{[Fe(CN)_6]^{4-}}$ ionunda Fe

C) $\mathrm{HNO_2}$ birləşməsində N

D) $\mathrm{[Ni(CO)_4]}$ birləşməsində Ni

E) $\mathrm{[Fe(CN)_6]^{3-}}$ ionunda Fe

(Avstraliya 2013)

Məsələ 217Orta

Aşağıdakı növlərdən hansında hidrogenin oksidləşmə dərəcəsi digər dördündən fərqlidir?

A) $\mathrm{H_2O}$

B) $\mathrm{H_3AsO_4}$

C) $\mathrm{H_3PO_4}$

D) $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{H_2}$

(Avstraliya 2013)

Məsələ 218Orta

A növündən B növünə aşağıdakı çevrilmələrdən hansı oksidləşmədir?

	A növü	B növü
A)	$\mathrm{VO_3^-}$	$\mathrm{VO^{2+}}$
B)	$\mathrm{CrO_2}$	$\mathrm{CrO_4^{2-}}$
C)	$\mathrm{SO_3}$	$\mathrm{SO_4^{2-}}$
D)	$\mathrm{NO_3^-}$	$\mathrm{NO_2^-}$
E)	$\mathrm{MnO_4^-}$	$\mathrm{Mn^{2+}}$

(Avstraliya 2013)

Məsələ 219Orta

Avtomobillərdə geniş istifadə olunan qurğuşun-turşu akkumulyatoru aşağıdakı reaksiyaya uyğun olaraq boşalır və doldurulur:

$$\mathrm{Pb(s)+PbO_2(s)+2H_2SO_4(aq)\rightleftharpoons2PbSO_4(aq)+2H_2O(l)}$$

Boşalma zamanı reduksiyaedici hansıdır?

A) Pb(s)

B) $\mathrm{PbO_2(s)}$

C) $\mathrm{H^+(aq)}$

D) $\mathrm{SO_4^{2-}(aq)}$

E) $\mathrm{PbSO_4(aq)}$

(Avstraliya 2013)

Məsələ 220Orta

Standart şəraitdə bərk gümüş mis(II) nitrat məhluluna əlavə edilir.

Gümüş misdən daha az aktiv metal olduğuna görə hansı müşahidə ən ehtimallıdır?

A) Gümüşü rəngli bərk maddənin üzərində mavi çöküntü əmələ gəlir və məhlul rəngsizləşir.

B) Rəngsiz məhlulda mavi bərk maddə həll olur və gümüşü çöküntü əmələ gəlir.

C) Gümüşü bərk maddə həll olur, mavi çöküntü əmələ gəlir və məhlulun mavi rəngi solur.

D) Gümüşü bərk maddə mavi məhlulda həll olur və qoxusuz qaz ayrılır.

E) Görünən reaksiya baş vermir.

(Avstraliya 2015)

Məsələ 221Orta

Turş məhlulda $\mathrm{Fe^{2+}}$ ionları oksigen qazı ilə asanlıqla $\mathrm{Fe^{3+}}$ ionlarına oksidləşir.

$$\mathrm{Fe^{3+}+e^-\rightarrow Fe^{2+}}$$ $$\mathrm{4H^++O_2+4e^-\rightarrow2H_2O}$$

2 mol $\mathrm{Fe^{2+}}$ artıq miqdarda oksigenlə turş mühitdə reaksiyaya girdikdə neçə mol $\mathrm{H_2O}$ əmələ gələr?

A) 1 mol

B) 2 mol

C) 4 mol

D) 8 mol

E) 16 mol

(Avstraliya 2017)

Məsələ 222Orta

$\mathrm{Cr(OH)_6^{3-}}$ kompleksi qələvi şəraitdə hidrogen peroksidlə qızdırıldıqda $\mathrm{CrO_4^{2-}}$-ə oksidləşir.

$$\mathrm{H_2O_2+2e^-\rightarrow2OH^-}$$ $$\mathrm{Cr(OH)_6^{3-}+2OH^-\rightarrow CrO_4^{2-}+4H_2O+3e^-}$$

100 mL 2 M $\mathrm{Cr(OH)_6^{3-}}$ məhlulu artıq hidrogen peroksidlə qələvi şəraitdə qızdırıldıqda xalis neçə mol $\mathrm{OH^-}$ əmələ gələr?

A) 0,1 mol

B) 0,2 mol

C) 0,6 mol

D) 1,0 mol

E) 2,0 mol

(Avstraliya 2018)

Məsələ 223–300 · Belarus Kimya Olimpiadası

Məsələ 223Orta

Natrium tiosulfatın sulu məhlulu yodla reaksiyaya girdikdə nə əmələ gəlir?

A) $\mathrm{Na_2S}$

B) $\mathrm{Na_2SO_3}$

C) $\mathrm{Na_2SO_4}$

D) $\mathrm{Na_2S_4O_6}$

(Belarus 2000, 9-cu sinif)

Məsələ 224Orta

$\mathrm{CsBr_3}$ birləşməsi 180 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda əriyir.

Bu birləşmədə sezium atomunun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-3$

B) +3

C) +1

D) $-1$

(Belarus 2000, 11-ci sinif)

Məsələ 225Orta

Metal maqnezium artıq miqdarda kütlə payı 8% olan nitrat turşusu məhlulunda həll edildikdə aşağıdakı qazlardan hansı ayrılmır?

A) Hidrogen

B) Ammonyak

C) Azot

D) Azot(I) oksidi

(Belarus 2001, 9-cu sinif)

Məsələ 226Orta

Aşağıdakı fərdi birləşmələrdən hansının elektrolizi ilə müvafiq metalı almaq ən çətindir?

A) $\mathrm{CaBr_2}$

B) KCN

C) NaOH

D) $\mathrm{BaCO_3}$

(Belarus 2003, 9-cu sinif)

Məsələ 227Orta

Qatı xlorid turşusu $\mathrm{H_2O_2}$ və $\mathrm{K_2Cr_2O_7}$ qarışığına təsir etdikdə əsasən hansı maddə ayrılır?

A) $\mathrm{Cl_2}$

B) $\mathrm{O_2}$

C) $\mathrm{O_3}$

D) $\mathrm{Cl_2O}$

(Belarus 2003, 10-cu sinif)

Məsələ 228Orta

Metalları sərbəst halda aluminotermiya üsulu ilə almaq olar.

Bu halda alüminium hansı rolu oynayır?

A) Oksidləşdirici

B) Reduksiyaedici

C) Katalizator

D) İnhibitor

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Məsələ 229Orta

Mis(II) sulfat məhluluna mis elektrodlar salınaraq 1 saat sabit cərəyanla elektroliz aparılır.

A) Katodun kütləsi azalır.

B) Anodun kütləsi artır.

C) Elektrodların kütlələri dəyişmir.

D) Məhluldakı duzun molyar qatılığı praktiki olaraq dəyişmir.

(Belarus 2004, 9-cu sinif)

Məsələ 230Orta

Ərimiş natrium xloridin elektrolizi ilə natrium alınarkən hansı tip reaksiya gedir?

A) Parçalanma

B) Birləşmə

C) Əvəzetmə

D) Mübadilə

(Belarus 2004, 10-cu sinif)

Məsələ 231Orta

Redoks reaksiyalarında:

A) Həm reduksiyaedicinin, həm də oksidləşdiricinin oksidləşmə dərəcəsi azalır.

B) Reduksiyaedici reduksiya olunur, oksidləşdirici oksidləşir.

C) Reduksiyaedicinin oksidləşmə dərəcəsi artır və o reduksiya olunur.

D) Oksidləşdiricinin oksidləşmə dərəcəsi azalır və o reduksiya olunur.

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Məsələ 232Orta

Xrom turşusunun sulu məhlulundan kükürd dioksid qazı keçirilir.

Reaksiya məhsulları hansılardır?

A) Xrom(III) sulfat

B) Sulfat turşusu

C) Xrom(III) sulfat və sulfat turşusu

D) Xrom(III) oksid və kükürd(VI) oksid

(Belarus 2005, 9-cu sinif)

Məsələ 233Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının termiki parçalanması redoks reaksiyasıdır?

A) Kalium nitrat

B) Malaxit

C) Sulfit turşusu

D) Dəmir(III) hidroksid

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Məsələ 234Orta

Kütlə payı 96% olan sulfat turşusu məhlulu qızdırıldıqda mis metalla reaksiyaya girir.

Bu reaksiya hansı hissəcik sayəsində gedir?

A) $\mathrm{H^+}$

B) $\mathrm{SO_4^{2-}}$

C) $\mathrm{HSO_4^-}$

D) $\mathrm{H_2SO_4}$

(Belarus 2005, 11-ci sinif)

Məsələ 235Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının havada termiki parçalanması redoks reaksiyasıdır?

A) $\mathrm{RbH_2PO_4}$

B) $\mathrm{Sr(HCO_3)_2}$

C) $\mathrm{MnSO_4}$

D) $\mathrm{[Cu(OH)]_2CO_3}$

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Məsələ 236Orta

Alüminium nitrat turşusu məhlulunda həll edildikdə qaz ayrılması müşahidə olunmamışdır.

Reaksiya tənliyində bütün ən kiçik tam əmsalların cəmi neçədir?

A) 28

B) 34

C) 41

D) 58

(Belarus 2006, 9-cu sinif)

Məsələ 237Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının havada termiki parçalanması redoks reaksiyasıdır?

A) $\mathrm{RbH_2PO_4}$

B) $\mathrm{Sr(HCO_3)_2}$

C) $\mathrm{MnSO_4}$

D) $\mathrm{[Cu(OH)]_2CO_3}$

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 238Orta

Mg nitrat turşusu məhlulunda həll edildikdə NO ayrılır və alınmış məhlulda ammonium nitrat aşkar edilir.

Reaksiya tənliyində bütün ən kiçik tam əmsalların cəmi neçədir?

A) 15

B) 23

C) 36

D) 42

(Belarus 2006, 10-cu sinif)

Məsələ 239Orta

Perxlor turşusu dəmir(II) oksidə təsir etdikdə xlor ayrılır, məhlulda isə dəmir(III) xlorid və dəmir(III) perxlorat aşkar edilir.

Reaksiya tənliyində bütün ən kiçik tam əmsalların cəmi neçədir?

A) 86

B) 112

C) 164

D) 251

(Belarus 2006, 11-ci sinif)

Məsələ 240Orta

Fosfat turşusunun sulu məhlulunun elektrolizi zamanı:

A) Katodda su molekulları reduksiya olunur.

B) Anodda hidrogen ayrılır.

C) Anodda fosfat ionları oksidləşir.

D) Katodda oksigen ayrılır.

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Məsələ 241Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının sulu məhlulunun elektrolizində anodda oksigen ayrılmaz?

A) Natrium yodat

B) Hidrogen xlorid

C) Alüminium sulfat

D) Kalium hidrogenfosfat

(Belarus 2007, 9-cu sinif)

Məsələ 242Orta

Mis aşağıdakılardan hansının sulu məhlulunda həll olur?

A) $\mathrm{NiCl_2}$

B) $\mathrm{ZnCl_2}$

C) $\mathrm{FeCl_3}$

D) Göstərilənlərin heç birində

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Məsələ 243Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{BaMnO_4+Al(C_3H_7O)_3+H_2SO_4\rightarrow MnSO_4+BaSO_4+Al_2(SO_4)_3+CO_2+H_2O}$$

A) 68

B) 141

C) 237

D) 284

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 11 illik)

Məsələ 244Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{[Cu(NH_3)_4]CH_3COO+Ca(ClO_4)_2+KOH\rightarrow N_2+CuO+H_2O+CaCl_2+K_2CO_3}$$

A) 84

B) 167

C) 287

D) 354

(Belarus 2008, 10-cu sinif, 12 illik)

Məsələ 245Orta

Turş qurğuşun akkumulyatorlarında katod kimi hansı maddədən istifadə olunur?

A) PbO

B) $\mathrm{Pb_2O_3}$

C) $\mathrm{PbO_2}$

D) $\mathrm{Pb_3O_4}$

(Belarus 2008, 11-ci sinif, 11 illik)

Məsələ 246Orta

Sinkin xlorid turşusu ilə reaksiyasında hidrogen ayrılma sürətini artırmaq üçün reaksiyaya bir neçə damcı hansı sulu məhlul əlavə edilməlidir?

A) $\mathrm{ZnCl_2}$

B) $\mathrm{AlCl_3}$

C) $\mathrm{CuCl_2}$

D) $\mathrm{MgCl_2}$

E) $\mathrm{CaCl_2}$

F) KCl

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 247Orta

Aşağıdakı hansı maddələr arasında sulu məhlulda kimyəvi reaksiya gedir?

A) $\mathrm{Br_2}$ və NaF

B) $\mathrm{I_2}$ və HF

C) $\mathrm{I_2}$ və $\mathrm{AlBr_3}$

D) $\mathrm{Cl_2}$ və $\mathrm{FeBr_3}$

E) $\mathrm{Br_2}$ və $\mathrm{CuCl_2}$

F) $\mathrm{I_2}$ və HBr

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 248Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{Ba(MnO_4)_2+H_2O_2+H_2SO_4\rightarrow BaSO_4+MnSO_4+O_2+H_2O}$$

A) 16

B) 25

C) 34

D) 41

E) 56

F) 72

(Belarus 2009, 9-cu sinif)

Məsələ 249Orta

Sinkin xlorid turşusu ilə reaksiyasında hidrogen ayrılma sürətini artırmaq üçün reaksiyaya bir neçə damcı hansı sulu məhlul əlavə edilməlidir?

A) $\mathrm{ZnCl_2}$

B) $\mathrm{AlCl_3}$

C) $\mathrm{CuCl_2}$

D) $\mathrm{MgCl_2}$

E) $\mathrm{CaCl_2}$

F) NaCl

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 250Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{Ba[Cr(NH_3)_2(SCN)_4]_2+K_2O_2+H_2O}$$ $$\mathrm{\rightarrow BaSO_4+K_2CrO_4+K_2CO_3+K_2SO_4+N_2+KOH}$$

A) 122

B) 180

C) 247

D) 314

E) 321

F) 402

(Belarus 2009, 11-ci sinif)

Məsələ 251Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{Fe(SCN)_3+K_2S_2O_8+H_2O\rightarrow Fe_2(SO_4)_3+K_2SO_4+CO+N_2+H_2SO_4}$$

A) 126

B) 137

C) 212

D) 288

E) 341

F) 397

(Belarus 2010, 9-cu sinif)

Məsələ 252Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{P_4S_3+NO_2HSO_4+H_2O\rightarrow H_2SO_4+H_3PO_4+NO}$$

A) 127

B) 184

C) 255

D) 276

E) 277

F) 303

(Belarus 2010, 10-cu sinif)

Məsələ 253Orta

Aşağıdakı reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

$$\mathrm{Na_2[Fe(CN)_5(NO)]+Na_2O_2\rightarrow Na_2FeO_4+NaNO_3+Na_2CO_3+Na_2O}$$

A) 26

B) 28

C) 35

D) 37

E) 61

F) 72

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 254Orta

Aşağıdakı maddələrdən hansının termiki parçalanması zamanı redoks reaksiyası gedir?

A) $\mathrm{NH_4HCO_3}$

B) $\mathrm{(NH_4)_2CO_3}$

C) $\mathrm{NH_4H_2PO_4}$

D) $\mathrm{(NH_4)_2HPO_4}$

E) $\mathrm{NH_4HSO_4}$

F) $\mathrm{NH_4Cl}$

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 255Orta

$\mathrm{Fe_2(Cr_2O_7)_3}$ birləşməsində dəmir və xrom atomlarının oksidləşmə dərəcələri müvafiq olaraq hansılardır?

A) +2 və +3

B) +3 və +3

C) +2 və +6

D) +3 və +6

E) +6 və +2

F) +6 və +3

(Belarus 2011, 10-cu sinif)

Məsələ 256Orta

Kalium permanqanat oksalat turşusu ilə turş mühitdə reduksiya olunduqda əsas məhsul hansı oksidləşmə dərəcəli manqan birləşmələridir?

A) Mn(II)

B) Mn(III)

C) Mn(IV)

D) Mn(V)

E) Mn(VI)

F) Mn(II,III)

(Belarus 2011, 11-ci sinif)

Məsələ 257Orta

$$\mathrm{Fe(NO_3)_2+HNO_3\rightarrow Fe(NO_3)_3+NH_4NO_3+H_2O}$$

reaksiyasında qeyri-molekulyar quruluşlu maddələrin qarşısındakı əmsalların cəmi neçədir?

A) 9

B) 13

C) 16

D) 17

E) 25

F) 32

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Məsələ 258Orta

Aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulunun elektrolizində qaz halında məhsullar digərlərindən fərqlənir?

A) NaF

B) $\mathrm{Na_2S}$

C) NaOH

D) $\mathrm{Na_2SO_4}$

E) $\mathrm{Na_3PO_4}$

F) $\mathrm{Na_2CO_3}$

(Belarus 2012, 9-cu sinif)

Məsələ 259Orta

Etilen neytral kalium permanqanat məhlulundan keçirildikdə reaksiya gedir.

Bu reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 9

B) 12

C) 15

D) 16

E) 19

F) 22

(Belarus 2012, 11-ci sinif)

Məsələ 260Orta

Maqnezium artıq miqdarda nitrat turşusunun sulu məhlulu ilə reaksiyaya girdikdə məhluldan qaz ayrılır.

Reaksiya tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 6

B) 8

C) 12

D) 21

E) 23

F) 29

(Belarus 2013, 9-cu sinif)

Məsələ 261Orta

Laboratoriyada az miqdarda fosfin, $\mathrm{PH_3}$, ağ fosforun KOH sulu məhlulu ilə reaksiyası ilə alınır. Digər məhsul kalium hipofosfit, $\mathrm{KH_2PO_2}$, olur.

Reaksiyada bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 5

B) 8

C) 11

D) 15

E) 21

F) 25

(Belarus 2013, 9-cu sinif)

Məsələ 262Orta

Empirik formulu $\mathrm{TlI_3}$ olan maddədə tallium atomunun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) +1

B) +2

C) +3

D) $-3$

E) $-2$

F) $-1$

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 263Orta

Maqnezium artıq miqdarda nitrat turşusunun sulu məhlulu ilə reaksiyaya girdikdə məhluldan qaz ayrılır.

Reaksiya tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 6

B) 8

C) 12

D) 21

E) 23

F) 29

(Belarus 2013, 10-cu sinif)

Məsələ 264Orta

Praktik olaraq kimyəvi reaksiya şəklində həyata keçirilməsi mümkün olmayan prosesi göstərin.

A) $\mathrm{Cl^0=Cl^{-1}+Cl^{+1}}$

B) $\mathrm{Cl^0=Cl^{-1}+Cl^{+5}}$

C) $\mathrm{Cl^{+5}=Cl^{-1}+Cl^{+7}}$

D) $\mathrm{Cl^{+4}=Cl^{-1}+Cl^{+7}}$

E) $\mathrm{Cl^{-1}+Cl^{+7}=Cl^0}$

F) $\mathrm{Cl^0+Cl^{+5}=Cl^{+7}}$

(Belarus 2013, 11-ci sinif)

Məsələ 265Orta

Aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulunun elektrolizində katodda yalnız hidrogen ayrılır?

A) $\mathrm{CuSO_4}$

B) $\mathrm{AgNO_3}$

C) $\mathrm{Pb(CH_3COO)_2}$

D) $\mathrm{MgSO_4}$

E) $\mathrm{Cu(NO_3)_2}$

F) $\mathrm{Pb(NO_3)_2}$

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 266Orta

Təzə çökdürülmüş qara qurğuşun(II) sulfid hidrogen peroksidlə işlənərkən rəngi necə dəyişir?

A) Qırmızı

B) Ağ

C) Mavi

D) Yaşıl

E) Sarı

F) Qəhvəyi

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 267Orta

Qliserinin kalium permanqanat və sulfat turşusu qarışığı ilə tam oksidləşməsi reaksiyasında bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 71

B) 85

C) 93

D) 104

E) 117

F) 129

(Belarus 2014, 9-cu sinif)

Məsələ 268Orta

Tiosulfat ionu yodla reaksiyada neçə elektron verir?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

F) 6

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Məsələ 269Orta

Kalium yodidə aşağıdakı turşulardan hansı təsir etdikdə yod əmələ gəlir?

A) $\mathrm{H_3PO_4}$

B) $\mathrm{H_3AsO_4}$

C) $\mathrm{H_3SbO_4}$

D) $\mathrm{H_3BO_3}$

E) $\mathrm{H_2CO_3}$

F) $\mathrm{H_6TeO_6}$

(Belarus 2014, 10-cu sinif)

Məsələ 270Orta

Kükürd qələvinin sulu məhlulu ilə qaynadıldıqda disproporsionlaşma baş verir.

Əmələ gələn birləşmələrdə kükürd atomlarının oksidləşmə dərəcələri hansılardır?

A) $-2$ və +4

B) $-2$ və 0

C) $-2$ və +6

D) +4 və +6

E) $-2$ və 0

F) 0 və +4

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Məsələ 271Orta

Xlor isti barium hidroksid sulu məhlulundan keçirildikdə gedən reaksiyanın tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 13

B) 15

C) 19

D) 24

E) 30

F) 38

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Məsələ 272Orta

Durulaşdırılmış kalium permanqanat məhlulu sulfat turşusu ilə turşulaşdırılır və ondan kükürd dioksid qazı keçirilir.

Oksidləşdirici tam sərf olunduqdan sonra məhlulda hansı duzlar olur?

A) $\mathrm{K_2MnO_4+MnSO_4}$

B) $\mathrm{K_2SO_3+MnSO_4}$

C) $\mathrm{K_2SO_4+Mn(HSO_3)_2}$

D) $\mathrm{K_2SO_4+MnSO_4}$

E) $\mathrm{K_2S_2O_3+MnSO_4}$

F) $\mathrm{KHSO_3+MnSO_3}$

(Belarus 2015, 9-cu sinif)

Məsələ 273Orta

Aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulunun elektrolizində katodda hidrogen ayrılar?

A) Barium yodid

B) Mis(II) asetat

C) Gümüş xlorat

D) Civə(II) sulfat

E) Qızıl(III) bromid

F) Platin(II) nitrat

(Belarus 2015, 10-cu sinif)

Məsələ 274Orta

Aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulu termodinamik cəhətdən qeyri-sabitdir?

A) $\mathrm{CrCl_2}$

B) $\mathrm{MnCl_2}$

C) $\mathrm{FeCl_2}$

D) $\mathrm{CoCl_2}$

E) $\mathrm{NiCl_2}$

F) $\mathrm{CuCl_2}$

(Belarus 2016, 11-ci sinif)

Məsələ 275Orta

Mis aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulunda praktiki olaraq həll ola bilər?

A) Qurğuşun(II) nitrat

B) Sink nitrat

C) Berillium nitrat

D) Dəmir(III) nitrat

E) Alüminium nitrat

F) Xrom(III) nitrat

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Məsələ 276Orta

Aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulunda saxlanma zamanı havanın oksigeninin iştirakı olmadan redoks reaksiyası gedir?

A) Nikel(II) nitrat

B) Dəmir(II) nitrat

C) Dəmir(III) sulfat

D) Xrom(III) sulfat

E) Manqan(II) xlorid

F) Xrom(II) xlorid

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Məsələ 277Orta

$\mathrm{O_2+4H^+/2H_2O}$ redoks cütünün standart elektrod potensialı 1,23 V-dur.

Qeyri-standart şəraitdə potensial

$$E=E^\circ+\frac{0{,}059}{n}\lg(c^4(\mathrm{H^+}))$$

tənliyi ilə hesablana bilər.

Bu cütün neytral mühitdə potensialı neçədir?

A) $-0{,}826$ V

B) $-0{,}624$ V

C) $-0{,}404$ V

D) 0,0 V

E) +0,440 V

F) +0,817 V

(Belarus 2017, 9-cu sinif)

Məsələ 278Orta

Kalium permanqanat geniş istifadə olunan oksidləşdiricidir.

Onun 0,05 M NaOH məhlulunda reduksiya məhsulu hansı oksidləşmə dərəcəli manqandır?

A) Mn(I)

B) Mn(II)

C) Mn(III)

D) Mn(IV)

E) Mn(V)

F) Mn(VI)

(Belarus 2017, 10-cu sinif)

Məsələ 279Orta

Havanın oksigeninin iştirakı ilə metal qızıl kalium sianidin sulu məhlulunda həll olur və əsasi disianoaurat(I), $\mathrm{Au(CN)_2^-}$, məhlulu əmələ gəlir.

Bu reaksiyanın tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 17

B) 23

C) 27

D) 31

E) 33

F) 36

(Belarus 2017, 11-ci sinif)

Məsələ 280Orta

Standart şəraitdə hansı elektrodun standart potensialı 0,00 V qəbul edilmişdir?

A) Gümüş

B) Qızıl

C) Civə

D) Mis

E) Hidrogen

F) Kalomel

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 281Orta

Kalium xlorat katalizatorsuz orta dərəcədə qızdırıldıqda xlor atomlarının oksidləşmə dərəcələri $-1$ və $+7$ olan iki birləşməyə disproporsionlaşır.

Reaksiya tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 5

B) 6

C) 7

D) 8

E) 9

F) 10

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 282Orta

Kalium permanqanat güclü qələvi mühitdə natrium sulfitlə reduksiya olunduqda hansı maddə əmələ gəlir?

A) Manqan(IV) oksid

B) Manqan(II) oksid

C) Kalium manqanat(VI)

D) Kalium manqanat(V)

E) Manqan(II) hidroksid

F) Manqan(II) sulfat

(Belarus 2018, 9-cu sinif)

Məsələ 283Orta

Aşağıdakı hansı maddə cütündə bütün atomların oksidləşmə dərəcələrinin modul qiymətlərinin cəmi eynidir?

A) $\mathrm{H_2O}$ və $\mathrm{NH_3}$

B) $\mathrm{H_2O}$ və $\mathrm{H_2O_2}$

C) $\mathrm{H_2O_2}$ və $\mathrm{NH_3}$

D) $\mathrm{N_2H_4}$ və $\mathrm{NH_3}$

E) $\mathrm{N_2H_4}$ və $\mathrm{H_2O_2}$

F) CO və $\mathrm{NH_3}$

(Belarus 2018, 10-cu sinif)

Məsələ 284Orta

Xrom(II) xloridin sulu məhlulu suyun reduksiyası nəticəsində xrom(III) hidroksixlorid əmələ gəlməsi səbəbindən termodinamik cəhətdən qeyri-sabitdir.

Gedən reaksiyanın tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 3

B) 5

C) 7

D) 9

E) 10

F) 11

(Belarus 2018, 10-cu sinif)

Məsələ 285Orta

Kalium ferrat(VI), $\mathrm{K_2FeO_4}$, dəmir(II,III) oksidin kalium perxlorat və kalium hidroksidlə əridilməsi ilə alına bilər. Reaksiyada həmçinin KCl və su əmələ gəlir.

Reaksiya tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 30

B) 38

C) 44

D) 49

E) 56

F) 62

(Belarus 2018, 11-ci sinif)

Məsələ 286Orta

Metal gümüşü xloridindən almaq üçün gümüş xlorid susuz soda ilə 1000 $^\circ\mathrm{C}$ temperaturda əridilir.

Reaksiya tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 8

B) 11

C) 14

D) 16

E) 15

F) 17

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Məsələ 287Orta

$\mathrm{KI_3}$ birləşməsində kaliumun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-1$

B) 0

C) +1

D) +2

E) +3

F) +4

(Belarus 2019, 9-cu sinif)

Məsələ 288Orta

Laboratoriyada kalium nitratdan kalium nitrit almaq üçün reduksiyaedici kimi hansı maddədən istifadə etmək tövsiyə olunur?

A) Qurğuşun

B) Mis

C) Kükürd dioksid

D) Hidrogen sulfid

E) Fe(II) duzları

F) Cr(II) duzları

(Belarus 2019, 10-cu sinif)

Məsələ 289Orta

Azot atmosferində saxlandıqda aşağıdakı hansı duzun sulu məhlulunun tərkibi dəyişər?

A) $\mathrm{FeCl_2}$

B) $\mathrm{CoCl_2}$

C) $\mathrm{ZnCl_2}$

D) $\mathrm{CrCl_2}$

E) $\mathrm{MnCl_2}$

F) $\mathrm{NiCl_2}$

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Məsələ 290Orta

Aşağıdakı hansı turşunun duru sulu məhlulu qızdırıldıqda disproporsionlaşma reaksiyası baş verə bilər?

A) $\mathrm{H_2CO_3}$

B) $\mathrm{H_3AsO_3}$

C) $\mathrm{H_2SO_3}$

D) $\mathrm{H_2SeO_3}$

E) $\mathrm{HNO_2}$

F) $\mathrm{H_6TeO_6}$

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Məsələ 291Orta

Xırda dispers gümüş aşağıdakı hansı maddənin sulu məhlulu ilə reaksiyaya girir?

A) $\mathrm{TiCl_3}$

B) $\mathrm{GaCl_3}$

C) $\mathrm{CrBr_3}$

D) $\mathrm{FeBr_3}$

E) $\mathrm{AlI_3}$

F) $\mathrm{ScI_3}$

(Belarus 2019, 11-ci sinif)

Məsələ 292Orta

Kibrit yandırıldıqda gedən reaksiyanın tənliyində bütün əmsalların cəmi neçədir?

A) 8

B) 13

C) 19

D) 21

E) 23

F) 29

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Məsələ 293Orta

Aşağıdakı hansı maddələr arasında reaksiya gedir?

A) $\mathrm{Cl_2+BaF_2}$

B) $\mathrm{I_2+CuBr_2}$

C) $\mathrm{Br_2+KF}$

D) $\mathrm{I_2+AlCl_3}$

E) $\mathrm{Br_2+FeCl_2}$

F) $\mathrm{I_2+LiF}$

(Belarus 2020, 11-ci sinif)

Məsələ 294Orta

Maddələr oksigenin oksidləşmə dərəcəsinin artması sırası ilə hansı variantda düzülmüşdür?

A) $\mathrm{Li_2O}$, $\mathrm{BaO_2}$, $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{OF_2}$

B) $\mathrm{BaO_2}$, $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{Li_2O}$, $\mathrm{OF_2}$

C) $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{Li_2O}$, $\mathrm{BaO_2}$, $\mathrm{OF_2}$

D) $\mathrm{BaO_2}$, $\mathrm{Li_2O}$, $\mathrm{OF_2}$, $\mathrm{O_2}$

E) $\mathrm{OF_2}$, $\mathrm{O_2}$, $\mathrm{Li_2O}$, $\mathrm{BaO_2}$

F) $\mathrm{Li_2O}$, $\mathrm{BaO_2}$, $\mathrm{OF_2}$, $\mathrm{O_2}$

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 295Orta

Pirobelonit mineralında, $\mathrm{PbMn_2VO_4OH}$, vanadiumun oksidləşmə dərəcəsi neçədir?

A) $-2$

B) $-1$

C) +1

D) +2

E) +3

F) +5

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 296Orta

Metilaminin artıq miqdarda gülüş qazında yanması reaksiyasında oksidləşdiricinin əmsalı neçədir?

A) 2

B) 3

C) 5

D) 7

E) 9

F) 10

(Belarus 2021, 9-cu sinif)

Məsələ 297Orta

Kalium permanqanat ilə dəmirin sulfat turşusu iştirakı ilə reaksiyasında manqan sulfat və dəmir sulfat əmələ gəlir.

Reaksiya tənliyində oksidləşdirici ilə reduksiyaedicinin stoxiometrik əmsallarının nisbəti neçədir?

A) 0,6

B) 1,7

C) 2,0

D) 2,4

E) 4,0

F) 6,0

(Belarus 2021, 10-cu sinif)

Məsələ 298Orta

Dəmir ən aşağı oksidləşmə dərəcəsini aşağıdakı hansı maddədə göstərir?

A) $\mathrm{KFeO_2}$

B) $\mathrm{FeCl_2}$

C) $\mathrm{CaFeO_4}$

D) $\mathrm{Na_2[Fe(CO)_4]}$

E) $\mathrm{Fe(CO)_5}$

F) $\mathrm{Mg_2FeH_6}$

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Məsələ 299Orta

Digər şərtlər dəyişmədən elektroliz prosesini sürətləndirmək üçün nə etmək lazımdır?

A) Məhlulun qatılığını azaltmaq.

B) Cərəyan şiddətini azaltmaq.

C) Elektrolitik hüceyrədə gərginliyi azaltmaq.

D) Məhlulu qarışdırmaq.

E) Temperaturu azaltmaq.

F) Elektrodların işçi səth sahəsini azaltmaq.

(Belarus 2022, 9-cu sinif)

Məsələ 300Orta

Turş mühitdə $\mathrm{Mn^{2+}}$ ilə $\mathrm{BiO_3^-}$ arasındakı reaksiyanın xalis ion tənliyində sol tərəfdəki əmsalların cəmi neçədir?

A) 5

B) 7

C) 14

D) 21

E) 28

F) 35

(Belarus 2022, 11-ci sinif)