Kimyəvi Tarazlıq II
- Bütün suallar beş cavab variantından (A–E) ibarətdir. Hər sualın yalnız bir düzgün cavabı var.
- Bütün qazları ideal qəbul edin.
- Tarazlıq sabitləri vahidsizdir. Standart təzyiq , standart qatılıq isə qəbul edilir.
- Hesablamalarda müvafiq olaraq və ya istifadə edin.
Tarazlıq sabitinin hesablanması
Aşağıdakı reaksiya üçün:
Tarazlıqda qazların parsial təzyiqləri müvafiq olaraq , və təşkil edir.
tarazlıq sabitini hesablayın.
A) 5.00
B) 10.0
C) 20.0
D) 2.00
E) 40.0
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: B) 10.0
Parçalanma dərəcəsi
Başlanğıcda bir qaba 1.00 mol saf N₂O₄ qazı daxil edilir.
Tarazlıqda N₂O₄-ün 20.0%-i parçalanmışdır və qaz qarışığının ümumi təzyiqi 3.00 bar təşkil edir.
tarazlıq sabitini hesablayın.
A) 0.250
B) 1.00
C) 2.00
D) 0.500
E) 0.125
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: D) 0.500
Tarazlıqda maddə miqdarları:
Parsial təzyiqlər:
Beləliklə:
Kc tarazlıq sabitinin hesablanması
Həcmi 10.0 L olan qaba 2.00 mol PCl₅ daxil edilir. Maddə aşağıdakı reaksiya üzrə parçalanır:
Tarazlıqda PCl₃-ün maddə miqdarı 0.500 mol təşkil edir.
tarazlıq sabitini hesablayın.
A) 0.0167
B) 0.00833
C) 0.0333
D) 0.0500
E) 0.100
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: A) 0.0167
Tarazlıq qatılıqları:
Beləliklə:
Kp və Kc arasındakı əlaqə
Aşağıdakı reaksiyaya baxın:
300 K temperaturda qatılıqla ifadə olunan tarazlıq sabiti təşkil edir.
tarazlıq sabitini hesablayın.
A) 2.00
B) 0.0401
C) 49.9
D) 0.160
E) 0.0802
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: E) 0.0802
Standart hal şərtləri nəzərə alınmaqla:
Parsial təzyiq
Başlanğıcda bir qabda 2.00 mol SO₂ və 1.00 mol O₂ vardır.
Tarazlıqda başlanğıc SO₂ miqdarının 60.0%-i reaksiyaya daxil olmuşdur.
Qaz qarışığının ümumi tarazlıq təzyiqi 6.00 bar olarsa, SO₃-ün parsial təzyiqini hesablayın.
A) 1.00 bar
B) 2.00 bar
C) 3.00 bar
D) 4.00 bar
E) 5.00 bar
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: C) 3.00 bar
Tarazlıqda maddə miqdarları:
Ümumi maddə miqdarı:
Dalton qanununa əsasən:
Təzyiqin dəyişməsinə əsasən parçalanma dərəcəsi
Sabit həcmli qabda başlanğıcda yalnız A qazı vardır və onun təzyiqi 1.00 bar təşkil edir.
Reaksiya aşağıdakı kimidir:
Sabit temperatur və həcmdə tarazlıq yarandıqdan sonra ümumi təzyiq 1.40 bar olur.
A qazının neçə faizinin parçalandığını hesablayın.
A) 40.0%
B) 20.0%
C) 60.0%
D) 30.0%
E) 50.0%
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: A) 40.0%
Bu reaksiya üçün:
Buradan:
Tarazlıq qatılıqları
Aşağıdakı qaz fazası reaksiyası üçün:
Başlanğıc qatılıqları:
Başlanğıcda C maddəsi yoxdur.
Tarazlıqda C maddəsinin qatılığı 0.400 M təşkil edir.
tarazlıq sabitini hesablayın.
A) 0.667
B) 1.67
C) 2.50
D) 0.444
E) 1.11
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: E) 1.11
Tarazlıqda:
Beləliklə:
Gibbs enerjisi və kimyəvi tarazlıq
300 K temperaturda qaz fazasında gedən müəyyən bir reaksiyanın tarazlıq sabiti:
Reaksiyanın standart Gibbs enerjisi dəyişməsini hesablayın.
A) +5.74 kJ mol⁻¹
B) −11.49 kJ mol⁻¹
C) −5.74 kJ mol⁻¹
D) 0 kJ mol⁻¹
E) +11.49 kJ mol⁻¹
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: C) −5.74 kJ mol⁻¹
Tarazlıq sabitinin temperaturdan asılılığı
Qaz fazasında gedən müəyyən bir reaksiya üçün:
Reaksiyanın standart entalpiya dəyişməsi:
Reaksiyanın entalpiya dəyişməsinin temperaturdan asılı olmadığını qəbul edərək, 400 K temperaturda tarazlıq sabitini hesablayın.
A) 2.00
B) 4.00
C) 1.00
D) 8.00
E) 3.00
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: B) 4.00
Van't Hoff tənliyindən istifadə edirik:
Qiymətləri yerinə qoyaq:
Beləliklə:
Tarazlıq tərkibinin hesablanması
Başlanğıcda bir qabda 1.00 mol saf A qazı vardır.
Tarazlıqda ümumi təzyiq 2.00 bar, tarazlıq sabiti isə təşkil edir.
B qazının tarazlıq parsial təzyiqini hesablayın.
A) 1.00 bar
B) 1.25 bar
C) 0.500 bar
D) 1.50 bar
E) 1.75 bar
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: D) 1.50 bar
Deməli:
Dalton qanununa əsasən:
Buradan:
Tarazlıqdan sonra qaz qarışığının sıxılması
Sabit həcmli qaba başlanğıcda 4.00 mol A qazı və 1.00 mol helium daxil edilir. Qabda aşağıdakı reaksiya gedir:
Sabit temperaturda başlanğıc ümumi təzyiq 2.00 bar təşkil edir. Tarazlıq yarandıqdan sonra ümumi təzyiq 3.00 bar-a qədər artır.
Daha sonra qaz qarışığı sabit temperaturda sıxılaraq qabın həcmi ilkin həcminin yarısına endirilir və yeni tarazlıq yaranır.
Helium reaksiyada iştirak etmir.
Yeni tarazlıqda C qazının mol payı neçə faiz təşkil edir?
A) 27.3%
B) 38.5%
C) 43.3%
D) 50.0%
E) 56.3%
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: C) 43.3%
Reaksiyanın birinci mərhələdəki irəliləmə dərəcəsini ilə işarə edək.
Birinci tarazlıqda ümumi maddə miqdarı:
Başlanğıc və tarazlıq təzyiqlərindən:
Buradan:
Birinci tarazlıqda maddə miqdarları:
Parsial təzyiqlər:
Tarazlıq sabiti:
Sıxılmadan sonra temperatur dəyişmədiyi üçün tarazlıq sabiti də dəyişmir.
Yeni tarazlıqda reaksiyanın irəliləmə dərəcəsini ilkin tərkibə nəzərən ilə işarə edək.
Maddə miqdarları:
Həcm iki dəfə azaldığı üçün yeni şəraitdə bir mol qaza düşən təzyiq:
Tarazlıq ifadəsində yerinə qoyaq:
Fiziki məna daşıyan kök:
Beləliklə, C qazının mol payı:
Qaz qarışığının molyar kütləsinə əsasən tarazlığın hesablanması
Bir qaba başlanğıcda 92.0 g N₂O₄ və 8.00 g helium daxil edilir.
350 K temperaturda aşağıdakı tarazlıq yaranır:
Tarazlıqda ümumi təzyiq 4.00 bar, qaz qarışığının təcrübi yolla müəyyən edilmiş orta molyar kütləsi isə təşkil edir.
Daha sonra qarışıq sabit temperaturda sıxılır və yeni tarazlıqda ümumi təzyiq 8.00 bar olur.
Qabdan qaz çıxmadığını və başqa reaksiyaların getmədiyini qəbul edin.
Son tarazlıqda NO₂-nin mol payı neçə faiz təşkil edir?
A) 15.7%
B) 20.0%
C) 22.8%
D) 28.6%
E) 33.3%
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: C) 22.8%
Başlanğıc maddə miqdarları:
Qarışığın ümumi kütləsi 100 g-dır. Birinci tarazlıqda ümumi maddə miqdarı:
Parçalanma dərəcəsi:
Tarazlıqda maddə miqdarları:
Tarazlıq tərkibi və ümumi təzyiqdən istifadə etməklə:
8.00 bar təzyiqdə yaranan yeni tarazlıq üçün:
Tənliyi həll etdikdə:
Deməli:
Termodinamik tarazlıq və inert qazın əlavə edilməsi
Aşağıdakı hipotetik qaz fazası reaksiyasına baxın:
400 K temperaturda reaksiyanın standart Gibbs enerjisi dəyişməsi və standart entalpiya dəyişməsi müvafiq olaraq:
Standart reaksiya entalpiyasının temperaturdan asılı olmadığını qəbul edin.
600 K temperaturda bir qaba aşağıdakı qazlar daxil edilir:
Başlanğıc maddə miqdarları:
- A qazı: 2.00 mol
- B qazı: 3.00 mol
- C qazı: 1.00 mol
- Helium: 1.00 mol
Sistemdə tarazlığın yaranması gözlənilir.
Daha sonra temperatur və ümumi təzyiq sabit saxlanılmaqla qaba əlavə helium daxil edilir. Heliumun əlavə edilməsi qazların ümumi maddə miqdarı helium əlavə edilməzdən dərhal əvvəlki qiymətinin düz iki mislinə çatana qədər davam etdirilir.
Son vəziyyətdə C qazının mol payı neçə faiz təşkil edir?
A) 10.0%
B) 16.7%
C) 20.0%
D) 28.6%
E) 40.0%
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: C) 20.0%
Əvvəlcə 400 K temperaturda tarazlıq sabitini hesablayaq:
Van't Hoff tənliyindən istifadə edək:
Buradan:
Reaksiyanın irəliləmə dərəcəsini ilə işarə edək.
Qazların maddə miqdarlarının stexiometrik dəyişməsi sıfır olduğundan:
Fiziki məna daşıyan kök təqribən:
Beləliklə:
Bu reaksiya üçün olduğundan sabit temperatur və təzyiqdə helium əlavə edilməsi tarazlıqdakı reaksiyaya daxil olan qazların maddə miqdarları arasındakı nisbətləri dəyişmir.
Başlanğıc qarışığın ümumi maddə miqdarı 7.00 mol-dur. Helium əlavə edildikdən sonra:
Tarazlıq sabitinin ilkin məlumatlardan müəyyən edilməsi
Müəyyən bir temperaturda aşağıdakı tarazlıq yaranır:
Başlanğıcda bir qabda 2.00 mol N₂, 6.00 mol H₂, 1.00 mol NH₃ və 1.00 mol helium vardır.
Tarazlıqda ümumi təzyiq 8.00 bar, NH₃-ün mol payı isə 0.400 təşkil edir.
Eyni temperaturda ikinci qaba başlanğıcda yalnız 2.00 mol NH₃ və 1.00 mol helium daxil edilir və tarazlığın yaranması gözlənilir.
İkinci qabın həcmi elə tənzimlənir ki, tarazlıqda başlanğıc NH₃ miqdarının düz 80.0%-i parçalanmış olsun.
İkinci qabda tarazlıq zamanı ümumi təzyiq neçə bar təşkil edir?
A) 0.401 bar
B) 0.803 bar
C) 1.25 bar
D) 3.21 bar
E) 8.00 bar
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: B) 0.803 bar
Birinci qabda ammonyakın əmələgəlmə reaksiyasının irəliləmə dərəcəsini ilə işarə edək.
Tarazlıqda maddə miqdarları:
Ammonyakın mol payından:
Tənliyi həll etdikdə:
Tarazlıq sabiti:
İkinci qabda 2.00 mol NH₃-ün 80.0%-i parçalanır.
Tarazlıqda maddə miqdarları:
Ümumi maddə miqdarı:
Müvafiq mol paylarını tarazlıq ifadəsində yerinə qoyaq:
Tənliyi ümumi təzyiqə nəzərən həll etdikdə:
Təzyiq ölçmələrinə əsasən reaksiya entalpiyasının müəyyən edilməsi
Sabit həcmli qaba başlanğıcda 2.00 mol SO₃ və 1.00 mol helium daxil edilir.
Aşağıdakı tarazlıq yaranır:
400 K temperaturda başlanğıc SO₃ miqdarının düz 20.0%-i parçalanmışdır və ümumi tarazlıq təzyiqi 3.00 bar təşkil edir.
Daha sonra həmin qapalı qab 500 K temperatura qədər qızdırılır. Yeni tarazlıq yarandıqdan sonra ümumi təzyiqin 4.336 bar olduğu müəyyən edilir.
Standart reaksiya entalpiyasının bu temperatur intervalında sabit olduğunu qəbul edin.
Reaksiya tənliyində göstərilən stexiometrik əmsallara uyğun standart entalpiya dəyişməsini hesablayın.
A) +49.4 kJ mol⁻¹
B) +79.1 kJ mol⁻¹
C) +98.8 kJ mol⁻¹
D) −98.8 kJ mol⁻¹
E) +123.5 kJ mol⁻¹
Həlli göstərHəlli gizlət
Düzgün cavab: C) +98.8 kJ mol⁻¹
400 K temperaturda tarazlıq maddə miqdarları:
Beləliklə:
Tarazlıq sabiti:
Həcm sabit olduğuna görə:
500 K temperaturdakı təzyiqdən istifadə edərək:
Yeni tarazlıqda maddə miqdarları təqribən:
500 K temperaturda tarazlıq sabiti:
Van't Hoff tənliyini tətbiq edək:
Tənliyi həll etdikdə: